rhysllwyd.com: Cwlt y pregethwr o Seattle – Mae’n tynnu yma i lawr, Yn codi draw

Fis Medi yma bydd pum mlynedd wedi pasio ers i mi gychwyn yn y Weinidogaeth. Blwyddyn fel Bugail dan hyfforddiant ym Mhenuel Bangor, blwyddyn arall dan hyfforddiant yng Nghaersalem Caernarfon ac yna tair mlynedd yno wedyn fel Gweinidog. Ar ddechrau fy nghyfnod yn y Weinidogaeth fe ddes i’n drwm dan ddylanwad arweinydd Cristnogol blaenllaw o […] Parhau i ddarllen

Y Twll: Llanelli 2014: gigs Cymdeithas yr Iaith Gymraeg

Dw i’n siŵr eich bod chi’n ymwybodol o gigs Cymdeithas yr Iaith Gymraeg yn Llanelli eleni: cyfle prin i adael y swigen Eisteddfodol i weld canol dref Llanelli, cyfrannu at ymgyrchoedd iaith a’r economi lleol – a gwrando ar fandiau penigamp. … Parhau i ddarllen Parhau i ddarllen

fel y moroedd: rysáit newydd

Mae’n anodd penderfynu beth ddylwn i goginio yn enwedig yn ystod yr haf gan nad ydw i eisio defnyddio’r popty. Fe welais un sydd yn taro’r deuddeg, hynny ydy pupur wedi’u llenwi a goginir mewn Crock Pot. Dw i erioed wedi prynu cynifer o bupur gwyrdd, sef 6. Y tro ‘ma fe ddewisais rysáit llysieuol. Roedd yn hynod o hawdd paratoi. Wedi llenwi’r pupur, dim ond eu gosod nhw yn y pot ac ychwanegu tipyn bach o ddŵr oedd angen arna i. Ar ôl chwe awr, roedd swper blasus yn barod. Meddal iawn oedd y pupur; y tro nesaf bydda i’n prynu pupur coch fodd bynnag gan eu bod nhw’n llai chwerw. Parhau i ddarllen

Ymweld ag Eryri: Eryri i Rai Nad ydynt yn Chwarae Golff

Teithio gyda golffwyr ond yn casau’r syniad o wyliau golffio? Peidiwch â phoeni – mae gan Eryri ddigon ar eich cyfer! Rydyn ni i gyd wedi cael y profiad annifyr o fynd ar wyliau gyda grŵp o ffrindiau neu aelodau’r teulu, lle mae gan rai o’r grŵp ddiddordeb mawr mewn un gweithgaredd nad oes gan … Parhau i ddarllen Parhau i ddarllen

S4C Caban: Enwebiad cyntaf i S4C yn Oscars y rhaglenni dogfen

Mae rhaglen ddogfen Gwirionedd y Galon: Dr John Davies wedi ei henwebu ar restr hir gwobrau Grierson, sy’n cydnabod rhaglenni dogfen arloesol. Dyma’r tro cyntaf i un o raglenni S4C dderbyn enwebiad gan wobrau Grierson, gwobrau sy’n cael eu cyfri …Darllen mwy Parhau i ddarllen

Anffyddiaeth: Israel a Phalesteina

Am ba bynnag reswm, mae’r gwrthdaro beunyddiol rhwng Israel a therfysgwyr Palesteinaidd yn ennyn llawer iawn mwy o sylw, a theimladau llawer iawn iawn cryfach, nag ymladdfeydd eraill a geir yn y byd. Mae mwy o ladd yn digwydd ar hyn o bryd yn Syria, Irác, neu Weriniaeth Canolbarth Affrica, er enghraifft, ond Llain Gaza yw’r pwnc llosg. Efallai mai fi sydd ychydig yn od, ond mae’n rhaid i mi gyfaddef nad yw fy marn am y sefyllfa hanner mor gryf â theimladau cymaint o’m cyfoedion; un enghraifft arall o wrthdaro o blith nifer yn y byd ydyw i mi. Eto i gyd, mae gen i farn amdano, a dyma hi.

Un elfen rwystredig yw greddf cymaint o bobl i fynnu dewis ochr. Mae rhai’n daer o blaid un garfan neu’r llall, ac mae mwy eto’n clirio’u llwnc trwy feirniadu un ochr yn frysiog cyn canolbwyntio ar gondemnio’r ochr arall 99% o’r amser. Fy safbwynt diflas i, fel mae’n siwr eich bod bellach wedi’i synhwyro, yw bod y ddwy ochr ar fai’n ddifrifol.

Fel rhywun sydd ar y ‘chwith’ yn wleidyddol, rwy’n cydymdeimlo ag awydd y traddodiad hwnnw i gefnogi’r underdog. Mae gan y chwith hanes (ar y cyfan) o gefnogi carfannau llai grymus yn erbyn rhai mwy pwerus, ac mae’n amlwg mai’r Palesteiniaid yw’r garfan honno fan hyn. Mewn achosion o’r fath, nid oes trywydd cyfansoddiadol a chonfensiynol ar gael, gan fod yr holl system yn ei chyfanrwydd yn eu cau allan. Felly, fe’u gorfodent i fabwysiadu dulliau mwy anarferol. Weithiau mae hyn yn golygu terfysgaeth. Gweler yr ANC yn Ne Affrica yn ystod apartheid, neu’r PKK yn y rhanbarth Dwrcaidd yng Nghwrdistan. Nid cyfiawnhau terfysg mo hyn o gwbl, eithr nodi bod modd rhyw hanner-ddeall y defnydd o drais, yn aml, o safbwynt strategol a gwleidyddol. Y gwir anffodus yw bod terfysgaeth yn gallu gweithio. Prin iawn oedd y sylw a roddwyd yn y gorllewin i sefyllfa Palesteiniaid cyn München 1972, er enghraifft.

Ond (ac mae’n ‘ond’ fawr), mae dulliau Hamas mor hurt mae’n deg gofyn a oes ganddynt strategaeth hir-dymor o gwbl. Yn syml iawn, rwy’n grediniol mai prif amcan Hamas wrth danio rocedau tuag at Israel (gweithred filwrol ofer, gan eu bod bron i gyd yn cael eu dinistrio gan yr Iron Dome bondigrybwyll), a gwneud hynny o safleoedd dwys eu poblogaeth, yw pryfocio Israel i ymateb a lladd Palesteiniaid di-niwed drachefn. Unig arf gwirioneddol Hamas yn y gwrthdaro yma yw lluniau o blant Palesteinaidd meirwon. Mae’r rhain yn bropaganda amhrisiadwy iddynt, ac o gofio’r modd y mae Hamas yn annog Palesteiniaid i aros yn eu tai pan mae taflegrau Israelaidd ar y ffordd, nid oes angen bod yn sinig llwyr i dybio bod annog mwy o farwolaethau yn dacteg fwriadol. Yn hyn o beth, mae Hamas o leiaf yr un mor elyniaethus a dirmygus tuag at y Palesteiniad cyffredin ag y mae Israel ei hun. Serch hynny, erys cefnogaeth Hamas o fewn Gaza’n bur gadarn.

Cofier mai nod cyfansoddiadol Hamas o hyd yw diddymu a dileu Israel yn gyfan gwbl ac i ladd “yr Iddewon”. Felly hyd yn oed petai Israel yn cyfaddawdu’n sylweddol, mae’n annhebygol y byddai hynny’n meddalu awydd Hamas i ymosod arnynt. Heb sôn am fod yn hyll a barbaraidd, mae Hamas yn gwybod yn iawn bod yr amcan yn hollol anymarferol. Fel mae’n digwydd, nid wyf yn credu bod problem gyda dweud, ar un llaw, bod y modd y sefydlwyd Israel yn y lle cyntaf yn gamgymeriad dybryd, ac ar y llaw arall bod angen gwarchod ei hawl i fodoli heddiw. Yn anffodus, roedd gwledydd imperialaidd y gorffennol yn credu bod tynnu llinellau ar fap, heb fawr o ystyriaeth i’r bobl sydd eisoes yn byw yno, yn syniad doeth. Mae effeithiau andwyol hynny i’w gweld mewn mannau eraill hefyd, megis Irác a’r Congo. Ond yn amlwg yn achos Israel, saith degawd yn ddiweddarach, nid yw dad-wneud hynny’n opsiwn ymarferol na moesol.

Un broblem enfawr yn achos Israel yw’r arfer hollol lloerig o anfaddeuol o ddwyn tir Palesteinaidd. Mae Israel, yn arwynebol, yn wladwriaeth ddemocrataidd seciwlar ‘orllewinol’ ei naws, ac maent yn cymharu’n ffafriol â Hamas yn hynny o beth (sydd, wedi’r cyfan, yn grŵp adweithiol crefyddol sydd â safbwyntiau hyll iawn ar faterion cymdeithasol a chyfansoddiadol). Ond mae ymddygiad Israel yn y tiriogaethau a gipiwyd dros y blynyddoedd diwethaf yn wirioneddol gywilyddus. Yn aml, fe gyffelybir y sefyllfa yn y tiroedd a wladychwyd gydag apartheid yn Ne Affrica gynt. Ond fel y dywed Noam Chomsky, nid yw hynny’n hollol gywir. Nid oherwydd bod y gymhariaeth yn eithafol, ond oherwydd bod ymddygiad Israel hyd yn oed yn waeth na hynny

Y broblem anferth arall, wrth gwrs, yw’r gwarchae yn erbyn Gaza. Pan dynnodd Israel allan o Gaza yn 2005, mae modd dadlau i’r Palesteiniaid golli cyfle i adeiladu gwladwriaeth gall. Mae Jeffrey Goldberg yn eu cymharu’n anffafriol â Chwrdistan yn hyn o beth, gan ddadlau na sefydlwyd y gwarchae nes iddi ddod i’r amlwg mai casglu a pharatoi arfau oedd blaenoriaeth llywodraeth newydd Hamas yn hytrach na gwella isadeiledd ac economi Gaza. Mae eraill yn anghytuno. Beth bynnag yw’r gwir am hynny, erys y ffaith ei bod yn amhosibl i drigolion Gaza gyflawni fawr ddim o werth wrth iddynt barhau i gael eu mygu a’u llesteirio mewn modd mor affwysol.

Rwyf wedi beirniadu Hamas am herio Israel i ladd trigolion di-niwed Gaza. Wrth gwrs, byddai’n wirion bost peidio condemnio Israel ei hun yn chwyrnach fyth drachefn am lyncu’r abwyd a gwneud union hynny i’r fath raddau. Mae’r we’n llawn lluniau o’r hyn y mae taflegrau Israel yn ei gyflawni (rhybudd: lluniau o gyrff gwaedlyd), ac os nad yw bomio ysgol y CU yn drosedd ryfel, yna nid oes y fath beth yn bod â throseddau rhyfel. Mae strategaeth Israel yr un mor ddi-synnwyr fan hyn, yn enwedig gan eu bod bellach (fe ymddengys i mi, o leiaf) yn prysur golli’r frwydr PR rhyngwladol hyd yn oed wrth iddynt ennill y rhyfel filwrol ei hun (nid bod yr elfen filwrol yn arbennig o anodd iddynt, o gofio’r anghymesuredd grym).

Wrth gwrs, yr hyn sy’n gwneud datrys y gwrthdaro mor anodd yw rôl crefydd yn yr holl beth. Byddai’n hurt honni na fyddai rhyfeloedd yn digwydd pe gwaredid crefydd o’r byd. Ond nid oes dwywaith bod ffydd bod creawdwr y bydysawd yn eu cefnogi yn peri i’r ddwy ochr ymstyfnigo cymaint â hynny’n ffyrnicach. Mae gwladychwyr Iddewig Seionaidd yn mynnu bod ganddynt fandad duwiol i gipio’r tir. Gan fod iddewiaeth ffwndamentalaidd yn ffenomen gymharol brin, mae’n hawdd anghofio pa mor wirioneddol eithafol yw cymaint o’r setlwyr, sy’n credu mewn difrif ei bod yn ddyletswydd arnynt i orfodi mwslemiaid i adael yr ardal. Ar yr un pryd, mae llawer o’u cefnogaeth yn America yn dod o du ffwndamentalwyr Cristnogol sy’n credu bod dychweliad yr Iddewon i Israel yn ran o gynllun Duw a’n fodd o brysuro diwedd y byd (rhywbeth y maent yn deisyfu ei weld, oherwydd byddent yn cael esgyn i’r nefoedd, gan adael pawb arall ar ôl, gan gynnwys, yn eironig, yr Iddewon truain). Ac wedyn ar y llaw arall, wrth gwrs, dyna eithafiaeth afresymol ac ystyfnig Hamas, a drafodwyd eisoes.

Efallai eich bod wedi gweld y mapiau hyn eisoes:

Nid yw gorfodi Palesteiniaid i fyw mewn getos crebachlyd yn gynaliadwy. Mae’n amhosibl dychmygu heddwch heb i’r coloneiddio haerllug yma ddarfod ar unwaith ac i ffiniau 1967 gael eu hail-sefydlu. Mae’n hanfodol dymchwel y wal yn y Lan Orllewinol hefyd. Ar yr un pryd, mae rhaid i Hamas roi’r gorau i danio rocedau i gyfeiriad cyffredinol Israel ac mae’n rhaid iddynt dderbyn bod gan Israel hawl i fodoli. Nid yw’r rhain yn awgrymiadau ysgytwol iawn, ond nid oes ffordd arall. Mae’n edrych yn anobeithiol, ond eto i gyd mae hanes yn llawn sawl sefyllfa ymddangosiadol annatrysadwy sydd, yn y pen draw, wedi gwella i raddau. Byddai cytundeb Gwener y Groglith yng Ngogledd Iwerddon wedi ymddangos yn freuddwyd gwrach ychydig flynyddoedd yng nghynt, ond fe ddaeth yn y diwedd ac rydym bellach yn cael gweld Martin McGuinness o bawb yn cyfarch Elizabeth Windsor. Y gwir yw y bydd yr un peth yn digwydd yn Israel a Phalesteina’n hwyr neu’n hwyrach. Bydd yr ymladd presennol yn dod i ben ar ryw bwynt, ac er ei bod yn debygol y bydd yr un peth yn digwydd eto ymhen ychydig, ac efallai eto wedyn, mae’n rhaid credu y daw’r dydd pan fydd y ddwy ochr yn callio. Parhau i ddarllen

Cael y System Allan o'm System: Diwrnod Stop NATO Cymru o Weithredu Gwrth-Filitaraidd

Ar fore Gwener, Gorffennaf y 25ain, wnaeth cefnogwyr Stop NATO Cymru gweithredu yn uniongyrchol yn Llundain ac yng Nghaerdydd, gan gloi eu hun i ddrysau’r gwneuthurwr taflegrau MBDA, meddiannu pencadlys y cwmni arfau Airbus Group a chau’r Canolfan Gyrfaoedd Milwrol yng Nghaerdydd trwy feddiannu’r to. Roedd hyn yn rhan o ymgyrch o dargedu sefydliadau sy’n […] Parhau i ddarllen

Blog yr Hogyn o Rachub: Clymblaid 2016: rhaid dweud na

Aeth rhywbeth ‘dan y radar’ wythnos diwethaf – ddim yn rhywbeth mawr ond mae’n werth ei drafod. Stori yn y Western Mail ydoedd, gyda Jocelyn Davies AC (y cyn-Ddirprwy Weinidog Tai yn Llywodraeth Cymru’n Un)  yn dweud, heb unrhyw amwyster, y byddai’n llwyr gefnogi Plaid Cymru yn mynd i glymblaid arall â Llafur ar ôl etholiadau 2016. Cafodd y stori ei thrydar gan Adam Price, sy’n ensynio’i gefnogaeth yntau i’r syniad (a gwyddom pa mor ddylanwadol ydi Adam Price yn y Blaid), a does fawr ddim amheuaeth fod yna bobl yn y Blaid sydd hefyd yn gefnogol i’r syniad (Dafydd Êl yn un amlwg arall).

Fel y gwyddoch, tydw i ddim yn aelod o’r Blaid ond dwi’n gefnogol iddi ar y cyfan. Ond mae’r syniad o ailgodi Cymru’n Un yn gyrru ias oer lawr fy nghefn, am fwy nag un rheswm – ac mae gwybod bod ‘na bobl ddylanwadol yn y Blaid yn ei chefnogi ond yn ategu’r ias honno.



Gawn ni un peth o’r ffordd. Roedd Cymru’n Un, ar y cyfan, yn llwyddiannus. Does ‘na ddim amheuaeth mai’r llywodraeth honno oedd y fwyaf effeithiol a welsai’r Cynulliad erioed. Ac o weld pa mor bathetig ydi’r llywodraeth bresennol, allwch chi ddim ond â dod i’r casgliad mai mewnbwn Plaid Cymru fu’n gyfrifol am hynny i raddau helaeth. Serch hynny, roedd 2011 yr etholiad gwaethaf a gafodd y Blaid erioed yn y Cynulliad. Tydw i ddim yn siŵr a ydi pawb yn y Blaid yn deall yn llwyr pam.

Ni wnawn i sôn am y ffaith fod y blaid leiaf mewn clymblaid yn tueddu i gael ei niweidio na hinsawdd wleidyddol 2011 yma – mi wn yn iawn fod rheini’n ffactorau yn yr etholiad hwnnw ac maent wedi’u hen ddadansoddi a’u trafod.

Ond dwi’n meddwl ei bod ‘na ffactor symlach ar waith. Tydi nifer o’r bobl sydd o blaid ailgodi Cymru’n Un efallai ddim yn deall natur carfan helaeth o bleidlais Plaid Cymru – dwi’n dweud deall ond bod yn fwriadol ddall i’r peth dwi’n ei olygu mewn difrif. Ydi, mae hi’n bleidlais dros y Blaid ei hun, ond mae hi’n rhywbeth arall, o’r cadarnleoedd i’r Cymoedd – mae hi’n bleidlais wrth-Lafur. Dydi pobl ddim yn pleidleisio dros y Blaid er mwyn iddi gadw Llafur mewn grym, maen nhw’n pleidleisio drosti am eu bod nhw am ddod â’r gyfundrefn unbleidiol sydd ohoni yng Nghymru i ben. Ni waeth beth a wnaeth y Blaid oedd yn dda rhwng 2007 a 2011, mentrwn i ddweud y collodd bleidleisiau yn 2011 achos, yn syml, fod elfen gref o Vote Plaid, Get Labour, ac roedd hynny i’w weld hyd yn oed yn ei chadarnleoedd, ar ffurf apathi yn fwy nag ymchwydd o gefnogaeth i neb arall.

Yn y bôn, daw hynny â ni at Blaid Cymru ei hun a’r hyn y mae hi ei eisiau. Ai setlo ar ddylanwadu ar Lafur drwy glymbleidio â hi bob hyn a hyn, ynteu ei disodli?

Os yr ail, wnaiff hi fyth mo hyn drwy glymbleidio â Llafur. Byth. Dim gobaith caneri. A fu erioed achos o’r blaid leiaf mewn clymblaid yn mynd ati i ddisodli’r blaid fwyaf? Achos, er gwaetha effeithlonrwydd Cymru’n Un, roedd yna’n sicr elfen o bropio Llafur i fyny pan ddaethpwyd i gytundeb â nhw, a hynny ar adeg yr oedd Llafur mewn gwendid. Mae’n bosib i Gymru’n Un fod yn achubiaeth fechan i Lafur i’r graddau hynny.

Os dylanwadu ar Lafur drwy fod y partner lleiaf mewn clymblaid er mwyn gallu cyflwyno rhai polisïau ydi’r dewis arall, yna waeth i Blaid Cymru roi’r ffidil yn y to. Yn etholiadol, gallai bod yn rhan o lywodraeth a arweinir gan Lafur ddifa’r Blaid, achos, yn syml, pwy arall fyddai, yn realistig, i bleidleisio drosto nad yw’n cadw Llafur mewn grym? Gan ystyried na fydd y Ceidwadwyr yn ennill etholiad Cymreig am amser hirfaith, yr ateb ydi neb. Am sefyllfa dorcalonnus.

Dwi’n coelio mai llywodraeth a arweinir gan y Blaid fyddai orau i Gymru (a hynny er gwaetha’r ffaith dwi’m yn gweld lygad yn llygad â hi ar nifer fawr o bethau). Ond hyd yn oed yn fwy na hynny, dwi’n gwbl, gwbl grediniol fod angen cyfnod o lywodraeth yng Nghymru nad yw dan arweiniad Llafur. Mae’r sefyllfa dragwyddol sydd ohoni’n un sy’n niweidiol i’n democratiaeth, ac o ystyried pa mor wirioneddol ddifrifol ydi Llafur, i Gymru ei hun.

Gwn fod cymariaethau cyson â’r SNP yn gallu bod yn gamarweiniol – nid Cymru mo’r Alban – ond mae ‘na wers fawr y dylai Plaid Cymru ei dysgu gan ei chwaer-blaid. Y mae’r SNP yn lle mae hi nid achos ei bod hi wedi cynorthwyo Llafur yn yr Alban dro ar ôl tro, gan ennill consesiynau mewn cyllidebau neu drwy glymbleidio. Hi yw prif blaid yr Alban am iddi lwyddo i danseilio Llafur yn llwyr a byth â methu ar gyfle i wneud hynny. Ac mi lwyddodd i wneud hynny rhwng 2003-2007 pan oedd yr SNP ar ei gwannaf. Os ydi Plaid Cymru o ddifrif am efelychu’r SNP, mae gwneud hyn yn hanfodol bwysig.

Byddai rhai’n dadlau bod hynny’n anegwyddorol – bod angen cydweithio a chael cyfaddawd er budd Cymru – ond maen nhw’n anghywir. Achos, yn y pen draw, byddai disodli Llafur yn gwneud llawer, llawer iawn mwy o les i Gymru yn yr hirdymor na’i helpu, boed hynny yn y mân ffyrdd neu’r ffyrdd mawr, fel ei chadw mewn grym drwy glymblaid.

Gawn ni fod yn hollol onest am hyn? Yr unig ffordd i Gymru wirioneddol lwyddo fel gwlad ydi i Lafur yng Nghymru ddilyn trywydd Llafur yn yr Alban. Tydi’r SNP ddim yn unigryw. Ledled Ewrop mae pleidiau cenedlaetholgar wedi cyrraedd lle maen nhw drwy danseilio ac amlygu gwendidau eu gwrthwynebwyr unoliaethol a’u naratif gwleidyddol, a dyma un rheswm mawr pam fod mudiadau cenedlaethol o’r Alban i Wlad y Basg yn gryfach na Chymru. Maen nhw’n gwrthwynebu eu gwrthwynebwyr.

Mewn nifer o ffyrdd tydw i ddim yn rhy nodweddiadol o gefnogwr Plaid Cymru. Ond mae ‘na rywbeth sy gen i’n gyffredin â’r mwyafrif ohonynt: dwi ddim yn licio Llafur, a dwi ddim yn licio Llafur achos ei bod hi’n fethiant. Pan fydd Llafur yn llywodraethu yng Nghymru, mae hi’n llanast diddychymyg aneffeithlon. Dwi ddim jyst isio i Lafur beidio ag arwain ein llywodraeth nesaf – dwi’n gwybod, a dybiwn i eich bod chithau’n gwybod hefyd, nad ydi hi’n haeddu gwneud hynny.

Daw hyn â ni at gwestiwn sydd gennyf i unrhyw un sy’n fodlon ymateb, achos hoffwn i farn eraill ar hyn.

Am resymau egwyddorol ond hefyd dactegol, fydd Plaid Cymru byth yn clymbleidio â’r Ceidwadwyr. Y mae hynny’n gwneud synnwyr ar bron pob lefel. Mae hi wedi datgan hynny’n onest ac yn agored. Ac mi ddylai fod yn onest am y cwestiwn canlynol, fel plaid gyfan:

A fyddai Plaid Cymru yn fodlon bod yn rhan o lywodraeth a arweinir gan y blaid Lafur?

Yn bersonol, os na ddywed y Blaid na fydd yn fodlon gwneud hyn – sef, yn y bôn, cadw Llafur mewn grym am 4/5 mlynedd arall – dwi ddim yn meddwl y gallwn i fy hun fwrw pleidlais drosti yn 2016. Pwy arall sy’n teimlo felly? A fyddech chi’n fodlon pleidleisio dros y Blaid, ac endio fyny â llywodraeth arall eto fyth a arweinir gan Lafur?

Pam na ddywedai am nad ydi Llafur yn ffit i arwain Cymru, ni fyddwn ni’n rhan o lywodraeth a arweinir ganddi?

Tybed faint o’i chefnogwyr sy’n teimlo felly hefyd? Faint o bobl, sydd wedi laru ar Lafur, ond na allent fyth bleidleisio Tori, fyddai’n cymryd sylw o’r Blaid yn dweud o flaen llaw, “NA”? Faint o bobl fyddai wedyn yn meddwl bod cyfle am newid go iawn? Wn i ddim. Cryn dipyn dwi’n amau, er na alla i brofi’r ffasiwn beth.

Dylanwadu ar Lafur neu ddisodli Llafur? Os y cyntaf fydd hi eto yn 2016, mentrwn ddweud nad dewis rhwng dylanwadu a disodli fydd dewis y Blaid wedi hynny, ond disodli ynteu ddirywio. Ac efallai bryd hynny fydd hi’n rhy hwyr i geisio’i disodli – gan Blaid Cymru o leiaf. Parhau i ddarllen

fel y moroedd: diwrnod i fwyta llyswennod

Diolch i Daniela sydd yn sgrifennu blog hyfryd yn Eidaleg am wahanol bynciau ynglŷn Japan, ces i fy atgoffa mai Canol Haf yn Japan oedd hi ddoe. Ac mae yna arfer i fwyta llyswennod i gadw’n heini yn ystod y tymor poethaf. Roedd ciwiau hir tu allan tai bwyta adnabyddus er bod llyswennod yn ddrud iawn eleni oherwydd prinder. Yr hoff fwyd fy ngŵr ydy o. A dweud y gwir fodd bynnag, dw i ddim yn rhy hoff ohono fo. Dw i’n hoffi’r saws ond fedra i ddim dioddef cig meddal y llyswennod. Dim ots. Mae pawb yn fodlon wedi cyflawni’r arfer. Parhau i ddarllen

BlogMenai.com: Cost dynol ymgyrch yr IDF yn Gaza

Dwi wedi meddwl yn ofalus cyn cyhoeddi’r  blogiad yma – yn rhannol oherwydd y fy mod yn gwybod y byddaf yn cael fy meirniadu – er fy mod yn gyfarwydd a hynny bellach.

Mae dau reswm pwysicach.  Yn gyntaf oherwydd fy mod yn ddrwg dybus pan mae dioddefaint yn cael ei ddefnyddio i bwrpas gwleidyddol – yn arbennig felly dioddefaint plant.  Mae’n hawdd i un ochr dynnu sylw at ddioddefaint felly ar ei hochr ei hun, tra’n anwybyddu dioddefaint yr ochr arall.

Er enghraifft yn ystod rhyfel Gogledd Iwerddon byddai Gweriniaethwyr yn tynnu sylw at farwolaethau Julie Livingstone ym Melfast neu’r tri phlentyn Quinn yn Antrim, roedd marwolaeth Jonathan Ball yn Warrington neu Michelle Baird ar y Shankhill yn cael eu defnyddio gan y cyfryngau Prydeinig.  I raddau roedd y ddwy ochr yn euog o ragrith – er mai ychydig iawn o blant a laddwyd yng Ngogledd Iwerddon mewn gwirionedd – roedd y gwahanol garfannau yn ceisio osgoi lladd plant.

Mae’r sefyllfa yn wahanol yma.  Mae yna anghymuseredd llwyr o ran y lladd a natur y lladd – prin iawn, iawn ydi’r sifiliaid Israelaidd a leddir – heb son am blant.  Ar ben hynny mae byddin Israel (yr IDF) yn ymosod ar dargedau yn ddyddiol pan maent yn gwybod bod risg uchel iawn o gymryd bywydau sifiliaid.

Mae’r ail yn ymwneud a diwylliant.  Dydi hi ddim yn arferol yn ein diwylliant ni i ddangos cyrff marw – yn arbennig felly cyrff pobl sydd wedi eu lladd mewn amgylchiadau treisgar.  Y rheswm a roir am hyn gan amlaf ydi ei bod yn bwysig amddiffyn urddas y sawl a laddwyd – er fy mod yn meddwl bod pethau yn fwy cymhleth na hynny mewn gwirionedd.  Ochr arall y geiniog honno ydi mai’r hyn sy’n dwyn urddas mewn gwirionedd ydi lladd person yn gyhoeddus trwy ddefnyddio arfau rhyfel sydd wedi eu cynllunio i ddifa tanciau a chwalu adeiladau.  Mae cuddio canlyniadau hynny yn saniteiddio rhyfel a felly yn ei gwneud yn fwy derbyniol i ladd sifiliaid.  Dydi’r hyn sy’n digwydd yn Gaza ar hyn o bryd ddim yn haeddu cael ei guddio na’i saniteiddio.

Dwi’n cyhoeddi’r delweddau isod i bwrpas dangos canlyniadau gweithredoedd gwlad mae’r DU ar dermau da efo hi, a sy’n anfon  allforion gwerth £8bn o arfau yn flynyddol iddi hi.  Mae yna lawer o ddelweddau hynod o anymunol ar y We na fyddwn eisiau eu cyhoeddi – dwi wedi cadw at y rheolau canlynol – rhaid i’r cyrff fod yn gyfan, heb eu llosgi na’u rhwygo a heb arwyddion sylweddol o hylifau dynol.  

Parhau i ddarllen

S4C Caban: Cyw, Stwnsh a TAG yn diddanu yn Eisteddfod Sir Gâr

ê Bydd gan S4C nifer o ddigwyddiadau i ddiddanu plant a phobl ifanc ar faes Eisteddfod Genedlaethol Sir Gâr yn Llanelli’r wythnos nesaf. O ddydd Sadwrn, 2 Awst i’r dydd Sadwrn canlynol 9 Awst; bydd S4C yn cynnal pob mathau …Darllen mwy Parhau i ddarllen

Ymweld ag Eryri: Deg Gweithgaredd Tywydd Gwlyb yn Eryri

Nid yw tirwedd mor wyrdd ag Eryri yn dod heb bris… ie, yr hen law Cymreig wrth gwrs! Ond peidiwch â phoeni os bydd y nefoedd yn agor yn ystod eich ymweliad, gan fod digon o ffyrdd o gael hwyl – beth bynnag fo’r tywydd! Rydym wedi siarad o’r blaen am bethau i’w gwneud yn … Parhau i ddarllen Parhau i ddarllen

Cynulliad Cenedlaethol Cymru: Dweud eich dweud ar ddemocratiaeth ddigidol yn y DU

Mae comisiwn Senedd y DU ar ddemocratiaeth ddigidol yn ymchwilio i’r cyfleoedd y gall technoleg ddigidol eu rhoi i ddemocratiaeth seneddol yn y DU. Bydd yn gwneud argymhellion ym mis Ionawr 2015 ac mae’n croesawu sylwadau gan bawb. Ar hyn … Continue reading Parhau i ddarllen

agssc: Fern Hill

Clip from programme called About Wales, Dylan Thomas trail – 1983. With scenes from Fern Hill farmhouse, a family house that Dylan played holidayed at as a child, with a reading of the famous poemClip o’r rhaglen ‘About Wales – The Dylan Thomas Trail’ 1983. Golygfeydd o dy modryb Dylan, Fern Hill, lle roedd Dylan […] Parhau i ddarllen

Cynulliad Cenedlaethol Cymru: Beth yw ‘cyffuriau penfeddwol cyfreithlon’?

Originally posted on Pigion:
30 Gorffenaf 2014 Erthygl gan Philippa Watkins, Gwasanaeth Ymchwil Cynulliad Cenedlaethol Cymru Yn sgîl y cynnydd cyflym yn y defnydd o’r cyffur mephedrôn (meow meow, m-cat) yn 2009, mae cyffuriau penfeddwol cyfreithlon yn cael eu hystyried… Parhau i ddarllen

Y Neuadd: Cerdd y ‘Steddfod

Dof, fe ddof i gwrdd â thi yng Ngwal-yr-hŵch, yn Allt Cunedda, yng Ngoitrefach, ym Mhenybedd, yng Nghilaugwyn, yn Nurclawdd-fawr, yn Medelfyw, ym Mhant-yr-ynn, yng Ngharreg-ddu, yn Lletty’r-dryw, yn Nhynywaun, ym Mryn-y-rhyd . . .   Dof, fe ddof i gwrdd â thi, rhyw ddydd.     Enwau lleoedd yng nghyffiniau’r maes I ddarllen rhagor […] Parhau i ddarllen

S4C Caban: Eisteddfod Genedlaethol: Beth sy’n digwydd ar y Maes?

Bydd pafiliwn S4C yn fwrlwm o weithgareddau gydol wythnos Eisteddfod Genedlaethol Sir Gâr 2014. Cliciwch yma i weld amserlen digwyddiadau S4C yn yr Eisteddfod Bydd sioeau lliwgar llawn hwyl Cyw, Stwnsh, TAG ac Ysbyty Hospital yn boblogaidd ymhlith plant bach …Darllen mwy Parhau i ddarllen

fel y moroedd: ‘ramen’ arbennig

Gyrrodd fy merch hynaf lun o’r ramen a wnaeth efo’i ffrindiau. Dim ramen mewn paced oedd o; roedd hi’n paratoi potes ffres, llysiau a chig. Mae’n edrych fel saig Gordon Ramsey. Dwedodd fy merch bod y ramen yn hynod o flasus fel yfodd pawb pob diferyn o’r potes. Hoffwn i fod wedi ymuno â nhw! Parhau i ddarllen

Ailddysgu: Gwyl Arall 2014

Mi ges i amser wych yn yr Wyl Arall eleni .  Os dach chi ddim yn gyfarwydd a’r Gwyl Arall, digwyddiad blynyddol yng Nghaernarfon - gwelir yma.  Eirian o “Palas Prints“ ydy yn o’r grwp bach sydd yn ei drefnu bob blwyddyn.

Roedd gymaint i weld, glywed a gwneud.  Dechreuais i gyda darlith John Davies am y  perthynas rhwng y Y Cymry a’r Gwyddyl, yn gnolbwyntio ar diwedd y deunasfed ganrif a dechrau’r ganrif diwethaf, a fel arfer gyda gwaith John Davies, diddorol iawn.  Siaradodd am patrwm y wlad (pwy biau’r tir a.y.y.b.); crefydd, iaith a diwydiant: roedd rhai o’r elfenau yma i’w gweld yn debyg rhwn Iwerddon a Chymru, ond nid felly wrth edrych eto ar y sefyllfa.  Tybed os oes rhywbeth wedi ei sgwennu ganddo?

Mwynhais hefyd gwrando ar Bethan Wyn Jones yn trafod planhigion meddyginaethol. Roedden ni mewn pabell yn yr ardd (palas Print) a

’r glaw yn pistillio - ond dim ots.


Ar ol gwrando ar Ifor ap Glyn yn  holi’r Awdures Kate Crockett am ei llyfr diweddaraf am DylanThomas  a’i berthynas efo’r iaith Gymraeg, prynais y llyfr, a mae o, gyda llawer eraill, yn eistedd yn barod i fi dechrau arnynt.  Ond wnes i ddim lwyddo i fynd ’r digwyddiadau eraill am DT.  
Mi faswn wedi hoffii gwrando ar fwy o gerddoriaeth.  Roedd bandiau yn chwarae ty allan i’r Anglesey trwy y Gwyl.  Gwrandawais ar Gwenno Saunders  (doedd hi ddim ty allan i’r Anglesey ond mewn tafarn) am dipyn a mi wnes i aros dros y nos Sul i glywed Steve Eaves - gwych.  Ond roedd gymaint o bethau ymlaen yn cynnwys noson o farddoniaeth, storiau a chaneuon am y Rhyfel Mawr gan y Prifeirdd
Myrddin ap Dafydd aTwm Morys a clywed Dafydd Wigley yn son am ei berthynas drwg dros y dwr - Murray the Hump.  Stori rhyfeddol.
Swn i wedi hoffi mynd am daith cerdded gyda Emrys Llewelyn gyda’r enw  LLongau llongwrs a hwrs! Wel, mae dipyn o hanes i’r dre.  Ac yn lle clywed canu gwerin Gwyneth Glyn ac eraill ar cwch (swnio’n hyfryd) cyfarfais gyda hen ffrind ysgol - a oedd hynny hefyd yn hyfryd.
Roedd fy ffrind Gareth yn lawnsio ei nofel, “A Welsh Dawn” a  roedd y lawnsiad yn boblogiadd a fywiog, gyda Dafydd Wigley yn gofyn cwestiynnau i Gareth, a Gareth a Mari Gwilym yn darllen rhan o’r llyfr.  Stori am genhedlaeth ifanc a ddaeth a gobaith newydd i’r iaith Gymraegyn ystod y 1950au.  A stori wedi ei leoli yn Nyffryn Nantlle, lle’r oedd Gareth yn byw pan am ychydig o flynyddoedd yn ystod y pumdegau.

Parhau i ddarllen

Ailddysgu: Lluniau o’r Gwyl (Arall 2014)

 A dyma ychydig o luniau o’r Gwyl – dipyn bach yn well na’r rhai a dynnais gyda’r iPhone

Calon y Gwyl: Palas Print yn y glaw.

Ac Angharad Tomos yn siarad am y sefyllfa ofnadwy ym Mhalesteina, yn y pabell yng ngardd Palas Print

A mond chwinciad o’r dre, piod y mor (oystercatchers) yn bwydo yn y Foryd (lle gwych o ran adar).

A dyma Mari Gwilym, Gareth Thomas (yr awdur) a Dafydd Gwilym, yn ystod lawnsiad “A Welsh Dawn”.

A’r cymylau drow y Menai yn gaddo glaw…

A rhan o’r hwyl a sbri ty allan i’r Anglesey (o’r lon ‘dros yr Aber’).  Edrych yn fach iawn i gymharu a’r castell tydi?

Parhau i ddarllen

Ailddysgu: Gwyl Arall 2014

Mi ges i amser wych yn yr Wyl Arall eleni.  Os dach chi ddim yn gyfarwydd a’r Gwyl Arall, digwyddiad blynyddol yng Nghaernarfon - gwelir yma Eirian o “Palas Prints“ ydy yn o’r grwp bach sydd yn ei drefnu bob blwyddyn.

Roedd gymaint i weld, glywed a gwneud.  Dechreuais i gyda darlith John Davies am y  perthynas rhwng y Y Cymry a’r Gwyddyl, yn gnolbwyntio ar diwedd y deunasfed ganrif a dechrau’r ganrif diwethaf, a fel arfer gyda gwaith John Davies, diddorol iawn.  Siaradodd am patrwm y wlad (pwy biau’r tir a.y.y.b.); crefydd, iaith a diwydiant: roedd rhai o’r elfenau yma i’w gweld yn debyg rhwn Iwerddon a Chymru, ond nid felly wrth edrych eto ar y sefyllfa.  Tybed os oes rhyebeth wedi ei sgwennu ganddo?

Mwynhais hefyd gwrando ar Bethan Wyn Jones yn trafod planhigion meddyginaethol. Roedden ni mewn pabell yn yr ardd (palas Print) a

’r glaw yn pistillio - ond dim ots.


Ar ol gwrando ar Ifor ap Glyn yn  holi’r Awdures Kate Crockett am ei llyfr diweddaraf am DylanThomas  a’i berthynas efo’r iaith Gymraeg, prynais y llyfr, a mae o, gyda llawer eraill, yn eistedd yn barod i fi dechrau arnynt.  Ond wnes i ddim lwyddo i fynd ’r digwyddiadau eraill am DT.  
Mi faswn wedi hoffii gwrando ar fwy o gerddoriaeth.  Roedd bandiau yn chwarae ty allan i’r Anglesey trwy y Gwyl.  Gwrandawais ar Gwenno Saunders  (a oedd dim ty allan i’r Anglesey ond mewn tafarn) am dipyn a mi wnes i aros dros y nos Sul i glywed Steve Eaves - gwych.  

Ond roedd gymaint o bethau ymlaen yn cynnwys noson o farddoniaeth, storiau a chaneuon am y Rhyfel Mawr gan y Prifeirdd Myrddin ap Dafydd a Twm Morys a clywed Dafydd Wigley yn son am ei berthynas drwg dros y dwr - Murray the Hump.  Stori rhyfeddol.

Swn i wedi hoffi mynd am daith cerdded gyda Emrys Llewelyn gyda’r enw  LLongau llongwrs a hwrs! Wel, mae dipyn o hanes i’r dre.  Ac doeddwn i ddim yn medry mynd i glywed canu gwrin Gwyneth Glyn ac eraill ar cwch (senio’n hyfryd) oherwydd cyfarfais gyda hen ffrind ysgol - a oedd hynny hefyd yn hyfryd.
Roedd fy ffrind Gareth yn lawnsio ei nofel, a Welsh Dawn a mi roedd y lawnsiad yn boblogiadd a fywiog, gyda Dafydd Wigley yn gofyn cwestiynnau i Gareth, a Gareth a Mari gwilym yn darllen rhan o’r llyfr.  Stori am genhedlaeth ifanc a ddaeth a gobaith newydd i’r iaith Gymraegyn ystod y 1950au.  A stori wedi ei leoli yn Nyffryn Nantlle, lle’r oedd (y fachgen) Gareth yn byw  am ychydig o flynyddoedd yn ystod y pumdegau.


Parhau i ddarllen

BlogMenai.com: A thair sedd sydd o ddiddordeb i’r Blaid

Reit mi wnawn ni ddechrau efo Arfon.  Mae’n siwr y dyliwn i ddatgan diddordeb yma – dwi’n eistedd ar bwyllgorymgyrch Hywel Williams ar hyn o bryd.Mae Arfon yn etholaeth newydd – daeth i fodolaeth (ar lefel San Steffan) yn 2010 ac fe’i henillwyd me… Parhau i ddarllen

S4C Caban: Taith Eich Dewis Chi

Ar deledu, ar-lein, ar alw. S4C – eich dewis chi. Bydd stondin Eich Dewis Chi yn ymweld â nifer o ddigwyddiadau, trefi a phentrefi rhwng nawr a mis Hydref, gyda’r bwriad o ddenu sylw at y gwahanol ffyrdd o wylio …Darllen mwy Parhau i ddarllen

BlogMenai.com: Llythyr Leanne Wood i Carwyn Jones ynglyn a Gaza

Annwyl Brif Weinidog

Mae’n siwr y byddwch yn rhannu fy nhristwch dwfn, pryder a dicter ynglŷn â’r sefyllfa sydd wedi bod yn datblygu dros yr wythnosau diwethaf yn Llain Gaza. Mae’r trais yn dwysáu. Bu erchyllterau. Yn sgil bomio ysgol y Cenhedloedd Unedig ddoe yn Beit Hanoun bu ymosodiadau bellach ar bedair canolfan Cenhedloedd Unedig.

Mae’r cosbi ar y cyd parhaol yma nid yn unig yn anghyfiawn ond hefyd yn arwain at ddicter, rhwystredigaeth a chasineb pellach ymysg y Palestiniaid, sydd yn garcharorion de facto.

Nid yw er budd unrhyw bobl mewn unrhyw wlad i’r gwrthdaro hwn barhau ac fe fydd yn parhau,  gan nad oes unrhyw ateb milwrol, er gwaethaf y ffaith bod gallu milwrol y ddwy ochr yn gwbl anghyfartal. Mae’n rhaid i drafodaethau gael eu cynnal a ni fyddant yn digwydd heb bwysau rhyngwladol cryf.

Mae gan Lywodraeth Cymru ddyletswydd i chwarae ei rhan. Mae gan bobl Cymru gysylltiadau niferus â’r Palestiniaid ac mae gan lawer o sefydiadau a grwpiau yng Nghymru ddiddordebau dyngarol hir dymor  yn y rhanbarth ac yn dymuno gweld ateb heddychlon a theg.
Pwysaf arnoch, ar ran pobl Cymru, i wneud sylwadau cryf i’r Prif Weinidog i ddod â gwerthiant arfau i Israel i ben, i godi’r gwarchae a gweithio dros sefydlu cadoediad ar unwaith. Byddwn hefyd yn eich annog chi i gyhoeddi datganiad tebyg i’r un a gyhoeddwyd gan Lywodraeth yr Alban yr wythnos diwethaf.

Yn gywir
Leanne Wood


Parhau i ddarllen

Cynulliad Cenedlaethol Cymru: Pobl y Cynulliad: Morgan Reeves, Cymorth Gwasanaethau i Gwsmeriaid

Gwnes gais am y Cynllun Prentisiaeth yn y Cynulliad Cenedlaethol tra’r oeddwn yn dal i fod yn yr ysgol, ar ôl clywed llawer am y sefydliad. Penderfynais fod hwn yn cynnig cyfle enfawr na ddylid ei golli. Ar ôl cael … Continue reading Parhau i ddarllen

Ar Asgwrn y Graig: Pry’ garw

Mae’r haul ‘ma wrth fy modd i.
Do, bu’r rhandir yn sych am wythnos, a phawb yn gorfod cludo dwr yno, ond chlywch chi mo’na i’n cwyno am yr haul.

Gwyn ein byd

Yn ei sgil daw pryfetach wrth y fil i’r ardd, a hyd’noed y rhai sy’n achosi difrod fel y gloynod gwyn yn cael croeso acw. Wrth gwrs, mae rhai’n cael mwy o groeso nac eraill. Cafodd y Fechan a finna fodd i fyw wrth wylio nifer yn Parhau i ddarllen

Llyfrgell Babel: Newyddion diddorol

Mae Michael Swanwick yn ysgrifennu olynydd arall i un o’m hoff nofelau, The Iron Dragon’s Daughter! Rwy’n gobeithio bydd y nofel newydd yr un mor gymhleth a treiddgar a’r nofelau arall yn y gyfres. (Esgus gwych dros ailddarllen TIDD a The Dragons of Babel, efallai…) Parhau i ddarllen

Golwg Trwy'r Lens: Elin & Owain

Llongyfarchiadau mawr i Elin ac Owain a briododd yn y gwres a’r heulwen Ddydd Sadwrn yng Nghapel Glanrhyd ac yna ym Mron Eifion, Cricieth.  Roedd hi hyd yn oed yn rhy boeth i ddawnsio tu mewn – ac fe gafwyd y ddawns gynta’ tu allan – cyfle gwych am luniau.  A son am leoliadau gwych – braf oedd cael ymweld a Llyn Nantlle am luniau ar y ffordd i Gricieth – lleoliad gorau’r bydysawd (fel hogyn o Nantlle – mi fyswn i’n dweud hynny!)

Pob lwc i Elin ac Owain – a joiwch y lluniau.

© Geraint Thomas 2014 – Cedwir Pob Hawl – Al Rights Reserved

Mae’r Holl luniau a’r deunydd ar y blog hwn yn berchen i Geraint Thomas, cedwir pob hawl.
All images and material is property of Geraint Thomas All Rights Reserved

Parhau i ddarllen

Y Llwyfan: Cofio Gerallt …

Un o’r rhesymau y dechreuais i’r blog yma yn y lle cyntaf oedd i nodi cyfraniad unigolion arbennig a chofio pethau o werth diwylliannol. Yn ddiweddar, gwyliais raglen ddogfen Gerallt Lloyd Owen am yr eil dro. Rhaglen ddirdynnol a gonest, … Continue reading Parhau i ddarllen

Pethe: Llanelli Jon Gower

Mae’r awdur Jon Gower wedi sôn droeon am ddylanwad ei Dad-cu, Thomas John Gower arno fo. Fo oedd y storiwr gwreiddiol, yn llwyddo i ddal sylw ei wyr darllengar hefo straeon am ei helyntion mewn rhannau ecsotig o’r Byd. Parhau i ddarllen

fel y moroedd: dal ati, alberto

Mae Alberto o Italianoautomatico yn mynd o nerth i nerth. Mae o’n dal i greu fideos, awdio, ac erthyglau i helpu dysgwyr yr Eidaleg tra mae o’n dysgu dwy iaith arall ei hun (Almaeneg a Rwsieg) a gwneud cynifer o bethau. Mae ei frwdfrydedd, ymrwymiad a’… Parhau i ddarllen

Diferion o'r Pwll Coch: : ‘Oes rhiwin yn mynd i’r sdeddfod?’ Sillafu’r Gymraeg yn yr oes ddigidol

Digon niferus yw’r bobl hynny sy’n cwyno nad oes digon o Gymraeg i’w chlywed ar hyd a lled y wlad y dyddiau hyn. Ond anaml y bydd yr un bobl yn ymfalchïo bod mwy o Gymraeg nag erioed yn cael … Parhau i ddarllen Parhau i ddarllen

Pric o Lawenydd: Comic-Con 2014

Mae Comic-Con, Eisteddfod y gîc-fyd, drosodd am flwyddyn arall, ac mae pobol San Diego yn mwynhau dinas gymharol dawel erbyn hyn, yn rhydd o bobol yn crwydro’r strydoedd wedi eu gwisgo fel Chewbacca a Chun Li a be bynnag ydi hwn. Yn anffodus, fedra i ddim trafod popeth. Tan iddo fo ddod yn gyfreithiol i […] Parhau i ddarllen

S4C Caban: O America i’r Maes – Gruff Rhys ym mhafiliwn S4C

Am 4.30pm, dydd Iau, 7 Awst, ym mhafiliwn S4C ar faes yr Eisteddfod, bydd cyfle i glywed y canwr enwog Gruff Rhys, yn canu ac yn sôn am ei brosiect aml-blatfform diweddaraf, I Grombil Cyfandir Pell -American Interior.  Mae’r prosiect …Darllen mwy Parhau i ddarllen

Y Neuadd: Y Seiri Coed yn Auschwitz

Cofiaf argraff, breuddwyd efallai, dau ddyn. Un yn sefyll yn ffurfiol syth a’r llall yn ei gwman. Wedi ymgolli’n llwyr, bron, yn eu hymgom. Mor real oedd manylder eu sgwrs nes imi dybio bod oglau blawd lli, ôl ffrwyth eu gwaith, yn fy ffroenau. Pîn, bedw, derw, byrddau crwn, hirsgwar, cadeiriau gegin, cadeiriau parlwr. Llifai […] Parhau i ddarllen

Cynulliad Cenedlaethol Cymru: Y Pwyllgor Menter a Busnes – Ymchwiliad i Dwristiaeth

Cafodd cynrychiolwyr o’r diwydiant twristiaeth yng Nghymru gyfle i gyfarfod ag Aelodau’r Cynulliad i drafod ac asesu’r cynnydd a wnaed gan Lywodraeth Cymru tuag at gyflawni ei ymrwymiadau yn y Rhaglen Lywodraethu sy’n ymwneud â thwristiaeth. Roedd hyn yn rhan … Continue reading Parhau i ddarllen

fel y moroedd: ymarfer corff efo’r hoff ganeuon

Dw i a fy mhlant yn gwneud ymarfer corff wrth wylio fideo Japaneaidd You Tube ers misoedd. Yn ddiweddar dechreuodd fy merched wneud yr un ymarferion efo eu hoff gerddoriaeth. Syniad da! Dyma brofi ar fy hoff ganeuon Beach Boys. Maen nhw’n berffaith! Fel arfer bydda i wedi blino ar ôl gorffen y fideo Japaneaidd sydd yn para ond tri munud, ond roeddwn i’n cael llawer o hwyl fel fe wnes i bedair cân, un ar ôl y llall. Y gân orau i ddefnyddio ar y dechrau ydy Kokomo oherwydd bod hi’n araf. Yna Catch a Wave, Surfin USA, I Get Around, Fun Fun Fun ac yn y blaen. Parhau i ddarllen

Bethan Gwanas: Nico gan Leusa Fflur Llewelyn

Hei! Mae ‘na lwyth o nofelau da i blant 11-14 mwya sydyn! Ac mae hon yn un o fy ffefrynnau: Nofel ffantasi, llawn antur a dychymyg, am fyd sydd o dan Lyn Celyn. Dwi’n gwybod bod galw am nofelau o’r math yma, ac mi ddylai hon blesio. Un o gyfres Mellt ar gyfer darllenwyr 11-14 […] Parhau i ddarllen

BlogMenai.com: Dwy sedd ymylol Lib Dem

Blogiad arall ydi hwn sy’n edrych ar y seddau ymylol yng Nghymru -fel mae’r rheiny yn cael eu diffinio gan Ladbrokes.Mae polau Ashcroft yn rhoi syniad i ni o beth sy’n digwydd yn seddi ymylol Lib Dem hefyd.  Roedd y polio diweddaraf ar gyfer y rha… Parhau i ddarllen

Glo Man: COFIWCH BRYNU EICH COPI

Blog Glyn Adda: Anogaeth Brenin

Yn yr hen Daily Torygraph heddiw (wn i ddim a yw yn y papurau eraill), hanes newydd ac annisgwyl braidd am ddigwyddiadau trychinebus can mlynedd yn ôl. Pwy oedd yn benderfynol o gael rhyfel ?  Yn gyntaf a phennaf, dynion ifainc chwech neu saith o wladwriaethau Ewrop, gyda’r merched ifainc yn dod ymlaen i’w hannog […] Parhau i ddarllen

Ailddysgu: Moulsecomb Forest Garden

Mi roeddwn in yn Brighton bythefnos yn ol.  Ac ar bore  Gwener, mi es i ymweld ag ardd:  “Moulsecomb Forest Garden“ sydd wrth yml yr orsedd yn Moulsecomb, ardal o Brighton.  R’on i’n digwydd bod ar campws (Mulsecomb) Prifysgol Brighton - sydd yn agos iawn, a roedd gan yr ardd diwrnod agored.

Mae’r ardd yn wych - yn tyfu llysiau gyda cymorth pobl gwahanol o’r cymuned: rhai oedolion gyda anablau dysgu, pobl ifanc eraill sydd ddim yn mynd i ysgol arferol ar hyn o bryd, a disgyblion o ysgolion o gwmpas yr ardal, yn ogystal a gwirfoddolwyr a.y.y.b.   A mae nhe hefyd yn cynnal bob fath o ddigwyddiadau yna hefyd.  Yn ddiweddaf, mae’r prosiect wedi bod yn adeiladu tŷ: ond dim unrhyw tŷ, ond tŷ gwyrdd - a roedd Russell, sy’n gyfrifol am y prosiect yma yn esbonio pa mor anodd ydy dod o hyd i  adnoddau gwyrdd.  Mae’r waliau wedi eu gwneud o forglawdd (? “cob“ yn Saesneg) traddodiadol  a’r to o wair lleol.  Dyma llun o rhan o’r tŷ ac o Russell:



A dyma llun o’r ardd (yn anffodus mi roedd o’n bwrw ar y pryd…). 


Mae bob math o weithredau yn digwydd yn yr ardd: yn cynnwys coginio a gwaith coed: dyma llun o’r gweithdy gwaith coed:


Da, te? A mae ’na fwy o wybodaeth am yr ardd ar ei blog nhw
A dyma ty arall, gwellt, a chafodd ei gwbwllhau yn gynhrarach


Parhau i ddarllen

Asturias yn Gymraeg: Mae’r Lluarth yn Sych

Mae’r lluarth yn sych, a phobman arall hefyd. Dim mwy na phedwar diferyn, ys dywedan nhw fan hyn ‘cuatro gotas’, ers bron i dair wythnos. Anarferol iawn i Asturias, hyd yn oed yng nghanol haf. Gyda’r sychder, daw’r morgrug yn eu miloedd. Bob tro rwy’n clirio chwyn neu iorwg dyna nhw’n rhedeg am eu bywydau. […] Parhau i ddarllen

Bethan Gwanas: Adolygiad o Gwylliaid!

Newydd glywed y bydd dwy ferch ysgol yn adolygu Gwylliaid ar raglen Pnawn Da ar S4C ar Orffennaf 30! Wyddwn i ddim bod plant yn adolygu llyfrau plant ar y rhaglen, ond go dda de? Da iawn Tinopolis, da iawn S4C. Bydd raid i mi wylio’r slot rwan – yn nerfus y tro yma wrth […] Parhau i ddarllen

fel y moroedd: trysor

Mae’r gŵr wedi etifeddu drôr offerynnau gan ei dad. Ei daid a wnaeth a rhoi i’w fab 85 mlynedd yn ôl. Mae’r campwaith hwn gan grefftwr medrus mewn cyflwr ardderchog. Wrth i dad fy ngŵr symud i fyw efo ei ail fab yn Las Vegas, mae o’n gorfod cael gwared ar nifer o bethau a hwn oedd un ohonyn nhw. Dw i’n siŵr y bydd o’n cael ei basio i’n mab hynaf un diwrnod (ac i’w mab wedyn…) Parhau i ddarllen

BlogMenai.com: Y seddi ymylol Tori / Llafur

Reit – mi wnawn ni gychwyn efo’r seddi sy’n ymylol rhwng Llafur a’r Toriaid lle mae Llafur yn ail. Wnawn ni ddim edrych ar Gogledd Caerdydd – bach iawn oedd mwyafrif y Toriaid o’r blaen ac mae pob etholiad ers 2010 yn awgrymu y bydd y Toriaid yn colli … Parhau i ddarllen

Golwg360: Rasys newydd i Fformiwla Un

Phil Kynaston sy’n pendroni’r goblygiadau Parhau i ddarllen

BlogMenai.com: Gwell hwyr na hwyrach

RHONDDA CYNON TAF CBC, ABERAMAN GOGGorff 24, 2014Llaf 356 (39.4%; -30.0%)Anninynnol 276 (30.6%; +30.6%)Plaid Cymru 228 (25.2%; -5.3%)TUSC 23 (2.5%; +2.5%)Toriaid 20 (2.2%; +2.2%)Mwyafrif 80 Parhau i ddarllen

Blog Sali Mali: Efo’n llygad bach i…..

Mae wedi bod yn ddiwrnod hir. Wedi bod yn gweithio; yn gorfoleddu ar ôl torri trwy’r wal pan na fûm yn medru sgwennu am wythnosau – a chredwch fi, mae hynny’n achos gorfoledd. Wedyn yn galaru, yn rhyfeddu, yn chwarae, … Continue reading Parhau i ddarllen

fel y moroedd: cof

A beach boy oedd fy ngŵr pan oedd yn ei arddegau yn Hawaii. Roedd o’n arfer mynd i nofio efo ei frawd a’u ffrindiau’n aml (er nad oedd yn llwyddo i feistroli syrffio.) Beach Boys oedd ei hoff fand hefyd. Un diwrnod dalion nhw octopws. Roedden nhw’n mynd i’w fwyta (doedden nhw ddim yn gwybod sut) a’i gadw fo yn y bŵt nes iddyn nhw gyrraedd lle addas. Roedden nhw’n gyrru’n llawen yn gwrando ar Beach Boys efo’r octopws druan ym mŵt y car…. Fwyton nhw mohono wedi’r cwbl.  Parhau i ddarllen