fel y moroedd: ras gyntaf y tymor

Cynhaliwyd ras cross country gyntaf y tymor (4 cilometr) ar y cae ger yr ysgol ddoe. Rhedodd gannoedd o ddisgyblion o sawl ysgol yn yr ardal yn y prynhawn poeth. Roedd ein tîm ni wedi bod yn ymarfer yn galed drwy’r haf a chafodd ganlyniad hyfryd. Er bod ein hogyn cyntaf wedi dod yn ail, enillon ni ar y cyfan wedi llawer o’n hogiau ni wedi gorffen yn y deg cyntaf. Fe wnaeth fy mab ifancaf yn dda hefyd; torrodd o ei record ei hun.  Parhau i ddarllen

Golwg360: Pum rheswm i Gymru boeni am Andorra

A phum rheswm i fod yn hyderus, yn ôl Iolo Cheung Parhau i ddarllen

Golwg360: Carswell, Clacton a’r Ceidwadwyr

Aled Morgan Hughes sydd yn ystyried goblygiadau’r symudiad gwleidyddol tuag at UKIP … Parhau i ddarllen

BlogMenai.com: Pethau’n fler i Lafur yn Abertawe hefyd

Mae’n ymddangos bod grwp Llafur ail ddinas Cymru, Abertawe bron mor ffraegar a’u cyd Lafurwyr yn y brifddinas.Roedd yna amser pan roedd disgyblaeth mewnol y Blaid Lafur yn Nghymru yn chwedlonol. Erbyn  hyn mae’n ymddangos nad ydyn nhw  fawr g… Parhau i ddarllen

BlogMenai.com: Pethau’n tynhau yn yr Alban

All articles - y-selar.com: Lansio gigs rheolaidd Y Selar yn Aberystwyth

Ddiwedd Medi bydd Y Selar, yn lansio cyfres o gigs newydd fydd yn dod a’r artistiaid Cymraeg cyfoes gorau i Aberystwyth
Yn dilyn llwyddiant noson wobrau’r cylchgrawn a werthodd allan ymlaen llaw yn y Neuadd Fawr fis Chwefror, mae’r Selar yn cydweithio â Chanolfan y Celfyddydau i hyrwyddo cyfres o gigs rheolaidd yn y ganolfan dros yr hydref.
Bydd y digwyddiadau hefyd yn cynnig cyfle i bobl ifanc o’r ardal sydd am ddysgu sut i hyrwyddo gigs wneud hynny trwy gynllun mentora hyrwyddwyr newydd Y… Parhau i ddarllen

fel y moroedd: cân grocodeil

Er mai hwiangerdd ydy hi, mae’n ofnadwy o anodd canu. Dw i’n hoffi’r alaw fodd bynnag. Dyma benderfynu ei dysgu’r pennill cyntaf neithiwr. Pan glywais i hi fisoedd yn ôl, doeddwn i ddim yn deall dim ar wahân i “ah les crocrocro les crocodiles,” ond dw i’n falch i ddweud fy mod i’n deall mwy bellach a medru canu’n ara bach. Dysga’ i nes medru canu’n rhwydd heb weld y geiriau. Parhau i ddarllen

Pric o Lawenydd: Gemau Diweddar, Rhan 3

Cyn i fi ddechra: welsoch chi ein bod ni’n cynnal twrnament Mario Kart? Yn FYW? Yng Ngŵyl Golwg? Dyma’r manylion. Mae o bron yn rhy ecseiting. Fy “hot tip” i ar gyfer ennillydd? Gwilym Owen. Mae o’n ddewin efo Princess Daisy, medda nhw. A rŵan yn ôl at fusnes arferol y diwrnod. ********** A dyma […] Parhau i ddarllen

BlogMenai.com: Rhoi buddiannau’r Blaid Lafur Brydeinig yn gyntaf

Mae’n gas gen i rygnu ymlaen am yr un stori am dair blogiad o’r bron – ond Carwyn Jones a’i feto dychmygol ar ddefnydd yr Alban o Sterling sy’n ei chael hi eto heddiw.  Mi gaiff y mater sefyll wedyn.Mae’r stori yn esiampl dda o pam nad ydi hi’n sy… Parhau i ddarllen

BlogMenai.com: Ydi Carwyn Jones yn dangos tueddiadau Xenoffobaidd?

Rhywbeth arall sy’n gwneud dyn ychydig yn amheus am ddaatganiad bisar a bombastic Carwyn Jones ei fod am roi’r feto i’r Alban gael cadw Sterling – er nad oes ganddo fwy o hawl i wneud hynny na fi – ydi’r agwedd anymunol mae’n ei ddangos at bobl o wledy… Parhau i ddarllen

fel y moroedd: gŵyl dŵr

Gŵyl hafaidd braf a gafodd ei chynnal yn Tokyo lle mae’r trigolion yn dioddef o dywydd ofnadwy o fwll. Cafodd cludwyr y mikoshi (teml gludadwy) yn cael eu trochi efo dŵr a daflwyd gan y bobl ar hyd y ffyrdd hyd yn oed gan ddiffoddwyr tân. Drueni bod yr ŵyl yn cael ei chynnal bob tair blynedd. Efallai na fyddai dawnswyr Awaodori yn meindio ymuno â nhw ar ôl eu perfformiadau! Diolch i Tokyobling am ei adroddiad. Parhau i ddarllen

fel y moroedd: gŵyl dŵr

Gŵyl hafaidd braf a gafodd ei chynnal yn Tokyo lle mae’r trigolion yn dioddef o dywydd ofnadwy o fwll. Cafodd cludwyr y mikoshi (teml gludadwy) yn cael eu trochi efo dŵr a daflwyd gan y bobl ar hyd y ffyrdd hyd yn oed gan ddiffoddwyr tân. Drueni bod yr ŵyl yn cael ei chynnal bob tair blynedd. Efallai na fyddai dawnswyr Awaodori yn meindio ymuno â nhw ar ôl eu perfformiadau! Diolch i Tokyobling am ei adroddiad. Parhau i ddarllen

Analog: How Jordan invented the iPlayer (sort of)

Charlotte Higgins’ excellent series on the BBC’s past, present and future has unearthed some gems; take this, for example, from her last-but-one instalment: [BBC iPlayer] was the product, so BBC folk memory goes, of a drunken night out in 2003 after a digital … Continue reading Parhau i ddarllen

S4C Caban: Lle yn y Llys i Llyr

Mae criw cyfres S4C Y Llys wedi cael hyd i gogydd – yn dilyn apêl genedlaethol a fu ar radio, teledu, y we a phapurau newydd Cymru. Yn ystod yr wythnosau diwethaf mae S4C wedi bod yn chwilio’n ddyfal am …Darllen mwy Parhau i ddarllen

Golwg360: Adolygiad: Gŵyl Crug Mawr

Blogwraig cerdd golwg360, Miriam Elin Jones, fu’n mwynhau’r adloniant yn Aberteifi … Parhau i ddarllen

Y Twll: …O ddyfnderoedd uffern – Tribulation ’99 gan Craig Baldwin

Ffilm collage arbrofol gan Craig Baldwin yw Tribulation ’99 – Alien Anomalies Under America. Rhagosodiad y ffilm yw bod rhywogaeth estron wedi byw yng nghrombil y ddaear ers canrifoedd, a’u gweithgareddau rhyfedd nhw sydd yn arwain at y Rhyfel Oer. … Parhau i ddarllen Parhau i ddarllen

Golwg Trwy'r Lens: Rhona & Mike

Llongyfarchiadau mawr i Rhona a Mike a briododd yn ddiweddar yn Nant Gwrtheyrn.  Diwrnod crasboeth o haf, a’r lleoliad gorau yng Nghymru ar gyfer priodasau.  Pob lwc i’r ddau ar eu bywyd priodasol – dyma ‘chydig o luniau.

Congratulations to Rhona and Mike on their wedding recently at Nant Gwrtheyrn. A cracking day in one of the most beautiful locations in Wales for weddings.  All the best to you both in your married life together – here’s a few pics.

© Geraint Thomas, Panorama 2014 – Cedwir Pob Hawl

Mae’r Holl luniau a’r deunydd ar y blog hwn yn berchen i Geraint Thomas, cedwir pob hawl.
All images and material is property of Geraint Thomas All Rights Reserved

Parhau i ddarllen

BlogMenai.com: Carwyn Jones eisiau ychwanegu £1,800 o ddyled ar ran pawb yng Nghymru

Chware teg i Carwyn Jones am wneud ymddangosiad ym mhapurau’r Alban.  Yn ol Carwyn yn yr Herald ddoe mi fyddai’n rhoi’r feto ar unrhyw ymgais gan yr Alban i ddefnyddio Sterling petai’n ennill annibyniaeth.

Rwan ar un olwg mae hyn yn ddatganiad chwerthinllyd o fombastig a fi fawraidd.  Hyd yn oed petai Carwyn yn lew o ran cynrychioli Cymru ar lwyfan ehangach ni fyddai George Osborne a David Cameron yn cymryd y diddordeb lleiaf yn yr hyn sydd ganddo i’w ddweud ar fater sydd ymhell y tu hwnt i’w bwerau.  Ond dydi Carwyn ddim yn llew pan mae’n dod i amddiffyn buddiannau Cymru ar lwyfan rhyngwladol – llygoden ydi o.

Ond gadewch i ni feddwl am funud bod y dyn efo’r awdurdod mae’n smalio sydd ganddo – beth fyddai’n digwydd?  Dwi wedi gwneud syms cefn amlen.  Wel ar hyn o bryd mae dyled genedlaethol y DU yn tua £1,304bn.  Mae hyn yn cyfieithu i tua £21,000 am pob copa walltog yn y wlad.  Petai’r Alban yn gadael a phetai Carwyn yn cael ei ffordd ac yn mynnu nad ydi’r Alban yn cael defnyddio Sterling, yna byddai’r Alban yn gadael beth bynnag – ond yn gadael eu siar o’r ddyled genedlaethol i weddill y DU ei sortio allan.  Byddai hyn yn golygu bod y ddyled yn dod i tua £22,800 y person.

Mewn geiriau eraill byddai Carwyn Jones yn fodlon rhoi £1,800 o ddyled ychwanegol ar sgwyddau pob pensiynwr, oedolyn, plentyn a babi yng Nghymru oherwydd nad yw eisiau defnyddio’r un math o bres ag Alban annibynnol.  Diolch Carwyn.

Parhau i ddarllen

S4C Caban: Cynulleidfa i sioe banel Nigel Owens

Mae’r sioe banel Munud i Fynd yn ôl, gyda chyfres newydd llawn sbort a sbri wrth i rai o wynebau mwyaf adnabyddus Cymru geisio ateb cwestiynau’r dyfarnwr byd enwog, Nigel Owens. Bydd y gyfres yn cael ei ffilmio ar ddechrau …Darllen mwy Parhau i ddarllen

BlogMenai.com: Hysbys

Llafar Bro: Rhod y Rhigymwr – Awdl 1934- Ogof Arthur

Rhan o golofn Rhod y Rhigymwr, gan Iwan Morgan, o rifyn Gorffennaf 2014:

Bedwar ugain mlynedd i eleni, cynhaliwyd yr Eisteddfod Genedlaethol yng Nghastell Nedd. Dan
feirniadaeth J.T.Job, T. Gwynn Jones a J.J.Williams, dyfarnwyd y gadair am Awdl i ‘… Parhau i ddarllen

fel y moroedd: 7 mil o 20

Cafodd saith mil clo clap eu torri i ffwrdd oddi ar Bont Accademia yn Fenis ddoe gan weithwyr y ddinas. Mae 13 mil ar ôl. Bydd y staff yn dal i weithio am ddyddiau. Mae pob clo clap yn pwyso tua 100 gram; dydy hi ddim yn anodd dychmygu’r pwys mae’r bont bren druan yn gorfod cario yn ychwanegol ar ben y nifer mawr o dwristiaid sydd yn cerdded arni hi bob dydd. Fel mae’r Commissario Zappalorto yn dweud, dim arwydd cariad ydy clymu clo clap ar bont ond sarhad i’r gymuned. Parhau i ddarllen

Blog yr Hogyn o Rachub: Y diwrnod mwyaf cyffrous erioed

Fydda i’n licio meddwl bod gan Dduw ryw afael ar beth dwi’n ei wneud, er mwyn i mi gael ei feio Fo am fy ngweithredoedd yn hytrach na fi’n hun. Dwi’m yn siŵr a ydi hynny’n gabledd ai peidio, chwaith, ond amwni dydi Duw ddim yn darllen Blog yr Hogyn o Rachub felly dwi’n saff y tro hwn.

Yn ddi-ffael mi wnaf un camgymeriad bob tro y deuaf yn ôl i’r Gogladd i ddiogi, sef mynd am dro i Landudno. Dwnim pam. Mae’n siŵr y deillia hyn o’r adeg pan oeddwn fachgen ac yr aeth y teulu cyfan i Landudno bron pob dydd Sadwrn i fusnesu a chael paned mewn lle posh … fel arfer wedi’i ddilyn gan KFC achos roedd Anti Blodwen yn ffan mawr o KFC.

Mae o actiwli yn waeth na hyn.
 

Felly mi es yno yn meddwl y gallwn fy niddori fy hun rywfaint. Ar ôl hanner awr daeth yn berffaith amlwg na fyddai difyrrwch imi yng nghanol yr holl Saeson ‘na, felly’n ôl â fi i’r car yn ddigon siomedig a heb syniad beth i’w wneud â gweddill fy niwrnod. Ro’n i wedi hanner meddwl mynd i ‘sgota ond roedd hi’n wyntog, a dydi ‘sgota’n y gwynt fawr o hwyl, a dwi byth yn dal dim ond am wymon eniwe. Dwi’m yn gor-ddweud, dwi’n ‘sgotwr gachu. Fydda i’n hapus iawn i fwyta ffish ond dwi’n dallt dim am gyfrinachau eu bachu. ‘Sna ddim un o ‘ngwialenni i’n cael fawr o iws ‘di mynd.

Ond ar y rowndabowt neshi fethu troad Bangor, a dyma fi’n penderfynu ar ennyd yr awn am dro i Gaer. Dreuliais i’r holl ffordd rhwng Llandudno a fanno’n ystyried pam fy mod i’n gwneud hyn, ac yn meddwl bob troad mai troi’n ôl fyddai orau. Ond wnes i ddim achos fy mod i isio cinio, a waeth i mi gael rhywbeth yn Gaer ddim pe cyrhaeddwn yno. Wyddoch chi’r adegau hynny pan dachi’n ddigon ‘styfnig i anwybyddu’ch hun am ddim rheswm call? Ia, fel ‘na fuo hi.

Cyrraedd wnes i a pharcio’r car mewn ardal breswyl cyn cerdded i mewn i’r dre ei hun. Caffi eithaf gwag oedd y nod. Wn i ddim amdanoch chi, ond pan fydda i ben fy hun well gennai rywle go wag i fwyta rhywbeth neu baneidio, a hynny oedd fy mhrif gonsyrn. Y broblem ydi mae caffi gwag yn wag am reswm. Chofiais i mo hyn nes i’m panini cyw iâr pesto fy nghyrraedd yn ddiffygiol braidd o gyw iâr.

A minnau wedi cyrraedd Caer o’n i’n meddwl ‘sa waeth i mi wneud rhywbeth, er nad oedd fawr o awydd arna i wneud dim. Esi am dro i farchnad Caer, sydd bob tro’n siomedig (dani’n sôn Llandudno-siom ar y raddfa siomedigaethau yma) ond nesi gael pishyn bach o gaws am ddim o un stondin. Doedd o’m yn neis iawn, ond dwi’n foi bwyd am ddim. Dwi am dreulio fy henaint yn mynd rownd tai fy ffrindiau jyst cyn amser te, ar yr amod fy mod i’n cyrraedd henaint ac y bydd gen i ffrindiau bryd hynny. Dachi’n gweld, yn eu hanfod, i mi mae ffrindiau yn rhyw fath o insiwrans bwyd fydd yn talu mewn rhyw ddeng mlynedd ar hugain. Diodda nhw sy’n rhaid tan hynny.

Hwn dio. Hwn dwisho bod.


Ar ôl fy mhum munud yn y farchnad mi heibiais y gadeirlan a phenderfynu mynd i mewn. Fydda i’n mynd i’r eglwys Gatholig gadeiriol yng Nghaerdydd weithiau – ddim i wasanaeth na dim, ond jyst i ista a gwagio fy meddwl. Dwi’n llawn sypreisys bach rhyfedd fel’na. Dwi’m cweit hyd yn oed yn siwdo-Gatholig, ond dwi’n fwy o siwdo-Gatholig na neb dachi’n ei nabod, dybiwn i. Chyrhaeddais i ddim mo’r seddi o gwbl yn y gadeirlan, ‘mond y siop, so esi allan yn ddigon sydyn achos o’n i’m isho rhoi pres jyst i fynd i ista i rywle a doedd dim awydd arna i wynebu syllu blin neb am beidio â rhoi cyfraniad.

Ar ôl treulio tua thair eiliad yn sbïo ar ryw gi oedd ‘na ddyn wedi’i wneud o dywod gwlyb (tair eiliad lon oedden nhw ‘fyd), mi esi i siop gemau cyfrifiadur. Fydda i’n licio chwarae ar y cyfrifiadur weithiau, ond dwi’m yn foi mawr am y peth chwaith. Dim ond un gêm a apeliodd, ond mi wnes i benderfyniad cydwybodol nad oedd ei hangen arna i, er bod yr ysfa i’w phrynu’n rhyfeddol.

Ydi, ma hon yn actiwal gêm.


Dwi’n teimlo fel bach o wirdo yn mynd i siopau gemau cyfrifiadur erbyn hyn a minnau’n mynd am 30 oed nesaf. Hen bryd imi gael hobi, ond gan na alla i ‘sgota na chynganeddu dwi’m yn meddwl bod ‘na ddim arall i’w wneud. Prynu dillad fyddai wedi bod yn syniad bryd hynny pan gamais i Primark. Welais i a Lowri Dwd ddynas yn gwisgo bocs cardbord amdani yn Primark Caer unwaith, so dwi’n meddwl fy mod i’n rhyw hanner gobeithio gweld rhywbeth felly yno unwaith eto. Ac mae angen tracsiwt newydd arna i ers tro byd.

Dim ond dillad shit welais i.

 Uchod: beth i’w wisgo os dachi ddim isho fi brynu peint i chi


Peidiwch â’m camddallt, nid Huw Ffash mohonof, fydda i’n gwisgo fel hwch sy wedi mynd drwy siop elusen. Ond mae gen i fy limits. Roedd ‘na ryw siop drws nesa i Primark oedd yn cau lawr, a phan wela’ i 70% o ostyngiad ar rywbeth dwi yno fel cath i gythraul, er y cymerodd amser weithio allan pa ochr oedd y dillad dynion a pha rai’r dillad merched. Os ti am groeswisgo gwna fo’n iawn, fel Mr Harris Cwm Cadnant. Bu farw ei fam o a dechreuodd o wisgo’i dillad hi, yn ôl Nain. Ddim ffycin dillad iwnisecs. Mae ‘na rai pethau na ddylai dyn eu gwisgo.

Fydda i fyw i weld hyn yn dderbyniol


‘Sna ddim gwaeth na phlant yn gwisgo dillad drud chwaith nac oes? Maen nhw’n neud hynny’n fwy ‘di mynd. Oedd ‘na ryw hogyn – dwnim, tua 11 oed ella – yn gwisgo ryw jaced siwt wrth ei fodd. Dwi jyst … dwi jyst ddim yn dallt pam.

Un o’r pethau tywyllach amdana i, fel y bydd y rhai a’m hadwaen yn ei wybod, ydi na fedra i ddioddef plant chwaith. Wir-yr rŵan. Wna i unrhyw beth i osgoi cwmni plant. Dwi’m hyd yn oed yn mwynhau nhw ar You’ve Been Framed ‘blaw pan fydd pêl yn eu taro nhw drosodd. 

 Nob
 
O wel. To’n i methu penderfynu a oedd angen diod boeth ynteu oer arna i cyn dechrau ei throi hi tuag adra. So mi geshi goffi oer o Costa. Y tro cyntaf i mi yfad panad lawn o goffi, un oer oedd hi yn yr Eidal. Dwi’n cofio’r boi yn gofyn a oeddwn i’n gwybod bod cappuchino freddoyn oer yn hytrach na phoeth. Dwnim a lwyddish i actiwli gyfleu fy mod i’n gwybod hynny, achos o’n rhy brysur yn gwgu ar Saeson oedd yn mynnu dweud graçias wrth y gweinydd arall.
 
Ta waeth, o’n i’n teimlo’n digon o gont yn cerddad rownd Gaer efo panad oer, ddrud yn fy nwylo hogan-fach-5-oed i. Wnes i ddim mwynhau. Esi’n ôl at y car yn yr ardal grand, yn styffaglu i’w ffeindio ac yn ymwybodol iawn o’r ffaith ‘mod i’n edrych yn ddigon od wrth wneud hynny. Wn i fod pobol posh yn amheus iawn o rywun sy’n gwisgo trainers ac sy ddim yn loncian. Ond ei ffeindio a wnes. Dwi’n aml yn cyfeirio ataf fy hun fel y Golomen Ddynol achos fy ngallu i ffeindio fy ffordd i lefydd. Dwi mor rhyfeddol o dda am hyn y bydda i weithiau hyd yn oed yn ffeindio llefydd do’n i’m yn bwriadu eu ffeindio. Bendigedig.
 
Gyrhaeddais i’r car erbyn ugain munud wedi dau. Roedd y diwrnod mawr drosodd. Yrrais i adra’n canu’r holl ffordd, yn smalio ‘mod i’n ganwr enwog ar lwyfan gerbron miloedd. Fyddai’n licio meddwl ‘mod i’n rhywbeth dwi ddim; canwr enwog, awdur talentog, jiráff. Ond ar ddiwrnod pan mai’n llwyddiant mwyaf i oedd deffro allwch chi mo ‘meio i chwaith, na fedrwch?
 
Dyma’n llythrennol yr unig beth i mi ei fwynhau heddiw

Parhau i ddarllen

Golwg360: Mantais i Salmond – ond wythnos dyngedfennol i ddod

Iolo Cheung fu’n gwylio’r ddadl deledu rhwng Salmond a Darling neithiwr … Parhau i ddarllen

Golwg360: Cymharu Cymru a’r Alban

Blog ystadegol newydd Dafydd Elfryn i golwg360 Parhau i ddarllen

Golwg360: Pwy fydd yn darllen gwaith Gerallt?

Elis Dafydd sy’n pendroni pa mor berthnasol fydd gwaith Gerallt Lloyd Owen mewn blynyddoedd i ddod … Parhau i ddarllen

S4C Caban: Dewi a’r dewis rhwng Porthdinllaen a Chaergybi

Bydd yr hanesydd a’r darlledwr Dewi Prysor yn ymchwilio i’r rheswm y dewiswyd Caergybi yn hytrach na Phorthdinllaen fel porthladd ar gyfer siwrnai fferi rhwng Cymru â’r Iwerddon, mewn rhaglen gyntaf y gyfres Darn Bach o Hanes ar ddydd Mercher, 3 …Darllen mwy Parhau i ddarllen

Blog Glyn Adda: Mynd i ysbryd y peth

Anodd curo’r hen GOLWG 360 am fynd i ysbryd y peth. “Ail ddadl deledu : cyfle olaf Salmond ?”  yw’r pennawd heno. Gallai fod yn gyfle olaf Darling hefyd. Neu gyfle olaf yr Alban. Neu gyfle olaf Lloegr. Ond rhaid gwneud y cyfan yn beth personol wrth gwrs, gyda’r ensyniad mai rhywbeth o wneuthuriad Salmond, […] Parhau i ddarllen

Y Papur Gwyrdd: Troi at BP am gyngor diogelwch ffracio?

LLONGYFARCHIADAU i’r bobl ifanc gynhaliodd brotest effeithiol iawn yn ddiweddar yn erbyn y ganolfan ffracio nwy £38 miliwn sy’n cael ei chodi ar y cyd gyda BP ar gampws newydd Prifysgol Abertawe (Y Papur Gwyrdd, Campws Caniwt neu Campws Cynffig, … Parhau i ddarllen Parhau i ddarllen

Ailddysgu: Ffrwythau a llysiau ddiweddar

Wel, dyma ni bron ar ddiwedd mis Awst.  Ar ol haf gwych, mae’r tywydd wedi bod yn newidiol yn fama – ond yn sych, sych, sych – hyd at heddiw!  Dyma’r olygfa o’r afon bore ‘ma.

Glaw mân, braidd fel glaw Cymraeg! Ond p’nawn yma, mwy o law, dipyn drymach tro yma.

Mae’r tywydd poeth a gawsom ym mis Mehefin a Gorffenaf wedi bod yn baradwys i’r pupurau a’r aubergines yn y tŷ gwydr.  Fel dwi wedi sylwi o’r blaen, roedd aubergines yn aeddfed ym mis Gorffenaf – rhwybeth anarferol iawn, iawn!.  A rŵan mae’r pupurau hefyd yn goch, fel gwelir.  Dyma’r golygfa o ddrws y tŷ gwydr:

- ond dydy o ddim yn dangos y planhigion yn dda iawn – felly dyma llun o’r pupurau -

ag o’r aubergines.

Tŷ allan i’r ardd yn y berllan anghyfreithlon, mae’r gellyg Bon Chrétien wedi gwneud yn dda iawn (o safbwynt y ffrwythau) OND, am un peth, mae’r ffrwythau wedi bod yn disgyn yn y gwynt, ac, yn fwy bwysig, mae’r coeden ei hun yn edrych yn ofnadwy.  Mae sawl haint i’w gael ar goed afalau a gellyg – a dwi ddim yn siwr pa fath o haint sydd ar y coeden yma, ond dwi’n gobeithio bydd yn well ar ol y glaw, ac ar ol dipyn o tocio pan gai’r cyfle.  Beth bynnag, mae’r ffrwythau yn ardderchog.

Yn ôl yn yr ardd llysiau, mae’r ffa ffrengig yn dda (ar ol llawer o ddyfrio); a mae’r betys a sbigoglys yn dda (o’r diwedd) ond methu wnaeth y ffa ffrenging dringo, a dwi wedi rhoi’r gorau i tyfu moron, yn anffodus.  Dydy nhw ddim yn hapus yn yr ardd yma. Parhau i ddarllen

fel y moroedd: crysau charlie chen

Mae’r gŵr yn cael hi’n anodd ffeindio crysau sydd yn ei ffitio. Daeth o hyd i deiliwr Tsieineaidd medrus (Charlie Chen) yn Tokyo ryw 20 mlynedd yn ôl ac archebu dwsin o grysau. Roedden nhw’n ei ffitio’n berffaith dda. Archebodd ychwanegol pan aeth i Japan wedyn, i fab y teiliwr sydd cystal â’i dad. Er eu bod nhw’n gwrthsefyll nifer mawr o olchi dros flynyddoedd a chadw siâp yn braf, cyrhaeddodd ddiwedd y bywyd un ar ôl y llall, a dim ond pedwar sydd ar ôl bellach. Mae’n anhygoel bod nhw’n para cyhyd beth bynnag. (Wrth gwrs nad ydw i byth yn taflu hen ddillad yn y bin ond eu defnyddio fel cadach glanhau.)  Parhau i ddarllen

Ailddysgu: Llyfrau diweddar: 1 – Lliw yr Eira

Dwi wedi mwynhau sawl lyfr Gymraeg yn ddiweddar – a wedi meddwl am rhoi ryw fath o adolygiad ar fy mlog ond wedi methu.  Pam? Wel am un peth, dwi ddim wedi cael llawer o amser i gyfrannu at y flog o gwbl i ddweud y gwir.  Heddwi mae hi’n bwrw – felly amser i’w gwneud.  Ond dwi’n meddwl mai’r rheswm penodol ydy ei fod yn anodd iawn i fi sgwenu adolygiad yn y Gymraeg.  Efalla bod sgwennu adolygiad yn anodd mewn ynrhyw iaith – dwi wedi son am hwn o’r blaen, dwi’n siwr.  Dwi’n aelod o grwp Darllen Saesneg, a’r trefn ydy ein bod yn sgwennu adolygiad o’r llyfr a ddewiswyd o’n rhestr ni – a mae o’n annodd, a dim yn digwydd bob tro.

Felly dwi am ond sgwennu dipyn am y llyfrau – be fedra i a pryd medra i.  Y gyntaf ydy Lliwiau’r Eira gan Alun Jones.  (Am rhyw rhewm mae’r llun ar ei hochr…)


Yr unig llyfr arall gan Alun Jones roedden i wedi darllen cyn hwn ydy “Yna clywodd swn y môr”, ei nofel mwyaf enwog, a mwynhais y llyfr.  Mae hwn yn wahanol iawn.  Mae’r clawdd yn ddeiniadol iawn (yn fy marn i) a fel mae’r clawdd yn awgrymu, mae’r hanes yn cymryd lle mewn gwlad lle mae natur yn gryf, a lle, o be dyn ni’n clywed yn y stori, mae llawer o’r wlad yn wyllt, gyda bleiddiaid ac eryrod o gwmpas.  Mae gan rhai o’r gymeriadau ryw fath o ffordd o ddallt a cyfathrebu gyda’r anifeiliad yma.  Does dim sicrwydd lle, neu pryd, mae’r stori yn digwydd, ond mae o’n teimlo’n hanesyddol, gyda phobl yn byw heb tecnoleg, ac yn teithio ar draed.  Mae’r cefn wlad yn wyllt ac yn mynyddig, ac yn oer.

Mae’r hanes yn dilyn pedwar cymeriad, Eyolf, Tarje, Linus a Jalo, sydd yn ffoi o’u byddin – mewn gwlad lle mae pob dyn yn gorfod ymuno a’r byddin.  Ar wahan i ddisgrifio’r cefn gwlad, canobwyntio ar y cymeriadau mae’r awdur, ac yn raddol mae’r darllenwyr yn sylwi bod y rhan fwyaf o’r dynion yn y wlad yma yn rhyfela, ac yn gorfod ymuno a’r byddin.  A byddinoedd creulon iawn ydyn nhw hefyd.

Mi wnaeth y nofel wir cael afael arnaf fi.  Roeddwn yn meddwl am y llyfr am amser hir – a dyma rhan o be sydd gan Lyn Ebenezer i’w ddweud amdano: 

Prin i mi erioed ddarllen nofel debyg iddi yn Gymraeg.  Mae popeth sydd o’i  gwmpas hi yn hudolus.  Mae hyd yn oed y rhanau arswydus yn brydferth”  Wnes i ddim ddarllen adolygiad cyn dechrau ar y nofel – (rhaid dweud roedd y clawdd yn fy nenu am un peth!) ond mae hudolus yn gair dda – mi wnes i gael fy nhynnu i fewn i’r byd yma – roedd llawer o bethau ofnadwy yn digwydd yn y byd yma – ond r’on i wir eisiau mynd ymlaen i ddysgu be ddigwyddodd i’r dynion.

Dwi’n cytuno’r llwyr gyda Lyn Ebenezer hefyd pan mae o’n dweud:

“Wn i ddim sut mae dechrau disgrifio’r campwaith hwn.  Mae’n rhyw gyfuniad rhyfeddol o llyfrau ffantasi Stephen King, a’r mabinogi, lle mae dyn a creaduriaid mewn cytgord.”  Yn union: a mae rhyw naws yn aros gyda chi am beth amser – un o’r llyfrau gorau dwi wedi darllen ers dipyn.  Mewn llefydd, dydy hi ddim yn nofel hawdd i rhywyn sydd heb Gymraeg fel ei iaith gyntaf - ond yn sicr yn werth parhau hefo hi.

Parhau i ddarllen

BlogMenai.com: Mwy o godi braw yn yr Alban

BlogMenai.com: Ynglyn a chelwydd refferendwm arall

Dwi wedi edrych ar amrywiaeth o gelwyddau sydd wedi cael eu defnyddio gan yr ochr Na yn y blogiad olaf ond un, mae’r rhan fwyaf ohonyn nhw’n gelwyddau braidd yn boncyrs – ac mae’n debyg nad ydi’r rhan fwyaf o bobl yn eu credu.  Ond mae yna rhai o’… Parhau i ddarllen

BlogMenai.com: Cefnogwyr Israel ym Melfast heno

Teyrngarwyr ac aelodau’r English Defence League sydd allan yn protestio yn erbyn hawl George Galloway i ddweud ei farn yn ol pob golwg. Parhau i ddarllen

BlogMenai.com: Ymgyrch Na yr Alban – yr ymgyrch fwyaf celwyddog yn hanes y DU?

Dwi’n meddwl mai Mabon ap Gwynfor anfonodd yr adroddiad isod ataf ynglyn ag un o nodweddion mwy anymunol yr ymgyrch Na yn yr Alban – ei thueddiad i ddweud celwydd i bwrpas dychryn pobl rhag pleidleisio Ia.

Ar rhyw olwg mae’n debyg bod y rheswm am hyn yn weddol amlwg – mae’n afresymegol dadlau y dylai gwlad ildio ei hawl i wneud ei phenderfyniadau pwysig i wlad arall.  Felly mae’n rhaid mynd ati i gyflwyno nonsens celwyddog.

Dwi wedi rhestru nifer o enghreifftiau eraill o nonsens sydd wedi eu cyflwyno gan yr ochr Na – pob un ohonyn nhw yn anwiredd hawdd iawn eu gwrth brofi, ond pob un ohonyn nhw wedi eu cyflwyno gan bobl sy’n honni i fod yn wleidyddion neu biwrocratiaid difrifol.

1). Bydd rhaid i Loegr fomio meusydd awyr yr Alban.  Lord Fraser of Carmyllie
2). Bydd rhaid i’r pandas adael sw Caeredin. Llefarydd ar ran llywodraeth y DU.
3).  Bydd yr Alban yn agored i ymysodiadau o’r gofod.  Philip Hammond.
4). Bydd rhaid i’r Alban dalu am ddad gomisiynu canolfan WMDs Prydain yn Faslane ac am godi canolfan WMDs newydd.  Philip Hamond.
5). Bydd rhaid i bawb yrru ar ochr dde’r lon.  Andy Burnham.
6). Bydd Prydain yn cadw gafael ar ran o’r Alban er mwyn cadw eu canolfan WMDs.
7). Bydd rhaid codi rhwystrau rhwng Lloegr a’r Alban a bydd angen pasport i groesi o un wlad i’r llall.  Theresa May.
8). Bydd y Byd i gyd yn cael ei ddad sefydlogi a bydd ‘grymoedd y tywyllwch’ wrth eu bodd.  George Robertson.
9). Bydd costau o £2.7bn yn codi o newid. LSE.
10). Bydd costau ffonau symudol yn saethu trwy’r to.
11).  Fydd Albanwyr ddim yn cael gweld Dr Who.  Maria Miller.
12).  Bydd y diwydiant adeiladu llongau yn dod i ben.  Plaid Lafur yr Alban.
13). Bydd costau cadw car neu lori yn cynyddu £1,000 y flwyddyn.  David Mundell
14). Bydd mynd i siopa yn llawer drytach.  Margaret Curran.

Parhau i ddarllen

fel y moroedd: dosbarth ffrangeg

Cafodd fy merch le yn y dosbarth Ffrangeg yn y brifysgol yn sydyn iawn. Doedd hi ddim yn gwybod amdano fo tan yn ddiweddar ac felly roedd o’n llawn yn barod ond fe wnaeth yr athro le iddi. Er Americanwr ydy’r athro, mae o’n rhugl ac yn dysgu’r dosbarth yn Ffrangeg y rhan fwyaf o’r amser. Mae fy merch eisiau ymweld â Ffrainc tra bydd hi yn Abertawe ac felly mae hi wrthi.  Parhau i ddarllen

BlogMenai.com: Llongyfarchiadau i Alistair Darling _ _ _

_ _ _ am wneud cymaint o bres o wrthwynebu i’w wlad ei hun gael yr un hawliau a gwledydd eraill. Parhau i ddarllen

Pric o Lawenydd: Fideo: Adolygiad Infinity Runner

Ffansi fideo arall? Dyna ni ta. Wele: fy adolygiad o Infinity Runner, y gêm newydd gan Wales Interactive. Parhau i ddarllen

Anffyddiaeth: “Diolch i Dduw”

Mae’n newyddion gwych a chalonogol bod Dr Kent Brantly bellach wedi gwella ar ôl cael ei heintio â feirws ebola yn Liberia. Roedd yn ddoctor gyda grŵp cristnogol o’r enw Samaritan’s Purse, ac er ei bod yn biti eu bod yn mynnu cenhadu a lledaenu’r efengyl wrth wneud, mae pobl fel Dr Brantly’n haeddu canmoliaeth a pharch am roi help gwirioneddol i ddioddefwyr a chleifion mewn amgylchiadau anodd a pheryglus. Defnyddiwyd cyffur newydd arbrofol wrth ei drin, ac er bod rhai cleifion eraill wedi marw er iddynt dderbyn yr un triniaeth, mae’n bosibl bod yma ddatblygiad addawol.

Rwy’n siwr bod ei galon yn y lle iawn, ond roedd ei ddatganiad yn anghynnes ac od mewn sawl ffordd. Gallwch wylio neu ddarllen ei eiriau trwy glicio ar y ddolen uchod, ond dyma grynodeb: “Above all, I am forever thankful to God for sparing my life“.

Mae geiriau fel hyn yn gyfarwydd iawn, wrth gwrs, i’r graddau ein bod efallai wedi hen roi’r gorau i ystyried eu goblygiadau petaent yn wir. Rwy’n credu ei bod yn bwysig gwneud hynny, fodd bynnag. Mewn gwirionedd, mae datganiadau o’r math yma, sydd i fod i gyfleu gwyleidd-dra, yn adlewyrchu’r gwrthwyneb llwyr. Y bwriad, mae’n siwr, yw cyferbynnu di-nodedd y siaradwr â mawredd y creawdwr. Ond yr hyn yr wyf i’n ei weld yw dyn yn honni bod duw hollalluog, pennaeth y bydysawd, wedi dewis ei achub ef, yn benodol, ond wedi bod yn hapus i adael i gannoedd o Affricaniaid farw o’r clefyd (dyna dinc o hiliaeth anffodus hefyd). Efallai mai mynegi gostyngeiddrwydd yw’r amcan, ond y gwir yw ei bod yn anodd dychmygu haeriad mwy egotistaidd.

Mae diolch i dduw fel hyn yn hurt pan mae athletwyr yn ei wneud; pan mae pêl-droediwr yn diolch i Dduw ar ôl sgorio gôl fuddugol, yr awgrym annatod yw bod y creawdwr yn ffafrio ei dîm ef ar draul y llall (hyd yn oed os oes Cristion yr un mor daer ar yr ochr arall yn gweddïo am fuddugoliaeth debyg ar yr un pryd). Mae Brantly’n bod yr un mor hurt yn union. Os rywbeth, mae ei achos ef yn waeth. Chwerthinllyd yw’r awgrym bod creawdwr y bydysawd yn poeni’r naill ffordd neu’r llall am gêm bitw o gicio pêl, ond mae dweud ei fod wedi dewis person penodol i fyw (ac felly eraill i farw) yn sarhad hyll ar ben hynny.

Hyd yn oed wedyn, beth sydd ganddo i ddiolch amdano? Derbrynwn er lles dadl bod cristnogaeth yn gywir. A yw’r dyn wedi anghofio’n llwyr mai Duw felly roddodd ebola iddo yn y lle cyntaf? Pam diolch am orfod dioddef clefyd cas a dod yn agos at farw? Mae fel diolch o galon i rywun am dorri eich coesau a’ch breichiau, a bygwth eich gwddf gyda chyllell, ond am beidio cymryd yr un cam olaf yna a’ch lladd. Mae rhywbeth brawychus o lwfr am y fath agwedd tuag at dduw sydd, yn ôl y ffordd yma o feddwl, yn anghenfil seicotig. Diolch? Buaswn i’n lloerig ag ef am feiddio fy ngwneud yn sâl o gwbl. Rwy’n ddiolchgar nad oes tystiolaeth bod y fath fwystfil yn bod.

Yn olaf, mae diolch i’w dduw yn arddangos anniolchgarwch tuag at y bobl sydd wir yn haeddu’r clod. Do, fe ddiolchodd i’r doctoriaid wrth fynd heibio, ond mae’n neilltuo’r diolch mwyaf – ‘above all’ cofier – i ‘gyfaill’ dychmygol. Mewn gwirionedd, y staff meddygol sy’n haeddu’r diolch i gyd.

Dyma enghraifft glir o’r ffordd y mae crefydd yn gwyrdroi meddyliau pobl berffaith ddeallus. Petai person cyffredin yn ymddwyn yn y ffordd y mae Brantly’n credu y mae Duw’n mynd o gwmpas ei bethau, byddai pawb yn ffieiddio tuag ato neu hi. Am ryw reswm, mae Duw’n ennyn edmygedd a mawl. Efallai mai parchedig ofn pur sydd ar waith, fel trigolion rhyw fath o Ogledd Corea ddwyfol sy’n gorfod gwneud sioe o eilunaddoli’u gormeswr er mwyn gwarchod eu hunain. Ond mae pobl fel Brantly’n swnio’n hollol ddiffuant. Mae hynny’n ddirgelwch anferthol i mi. Parhau i ddarllen

BlogMenai.com: Ynglyn a betio gwleidyddol a’r Alban

Mae’r bwcis yn dweud yn weddol glir mai’r ochr Na sy’n mynd i ennill fis nesaf yn yr Alban, ac mae’r pres sy’n dod i mewn yn awgrymu hynny hefyd.  Pres sy’n gyrru hynny i raddau – ond edrychwch ar y graffiau yma sy’n dangos yn gyntaf faint o bres … Parhau i ddarllen

fel y moroedd: poster newydd

Mae fy merch hynaf yn dal i gyfrannu tuag at Heddlu Norman fel gwirfoddolwr. Creu poster recriwtio oedd un o’i gwaith oedd o. Cafodd hi ei chomisiynu i newid y llun yn ddiweddar oherwydd bod y plismon yng nghanol y poster wedi symud i heddlu arall. Roe… Parhau i ddarllen

Golwg360: Bush yn llygad ei lle

Tynnu lluniau mewn gig? Parhau i ddarllen

Blog Glyn Adda: Boris a’r Gath

Fel ambell un o’m darllenwyr efallai, ces hysbysiad y dydd o’r blaen gan y Sefydliad Materion Cymreig am gynhadledd sydd i’w chynnal yng Nghanolfan y Mileniwm, Caerdydd, wythnos union cyn refferendwm yr Albanwyr.  Y thema, eto fyth, “Yr Undeb sy’n Newid”.  Neilltuir un sesiwn i ymhlygiadau “Devo-max” i Gymru. Rwyf am achub y blaen ar […] Parhau i ddarllen

BlogMenai.com: Plaid De Lloegr

Mae’n debyg y dyliwn i longyfarch y canlynol ar gael eu hethol i Bwyllgor Gwaith ‘Cenedlaethol’ y Blaid Lafur.Ken LivingstoneAnn BlackEllie RivesChristine ShowcroftKate OsamoreJohanna BaxterJim McMahonAlice PerryEr mai ychydig o gefnogaeth sydd gan Laf… Parhau i ddarllen

BlogMenai.com: Roger Lewis yn ei chanol hi eto

Pwy sy’n cofio Roger Lewis – yr un sy’n sgwennu erthyglau gwrth Gymreig i’r Daily Mail o bryd i’w gilydd – cwyno am y Taliban Cymraeg a iaith mwncis a ‘ballu? Ymddengys bod ei angen i fwlio a sarhau wedi colli cytundeb cyhoeddi iddo. Bechod. Parhau i ddarllen

BlogMenai.com: Dydi’r holl ddata ynglyn a’r Gymraeg ddim yn ddrwg

Edrych ar ystadegau Plasc, Llywodraeth Cymru oeddwn i (fel y bydd rhywun) pan gefais fy hun yn edrych ar ystadegau iaith plant ysgolion cynradd Cymru. Efallai y byddaf yn dod yn ol at agweddau eraill ar y tablau eto – ond i bwrpas yr ymarferiad yma edrych ar y plant sy’n siarad y Gymraeg adref ydw i.  Dwi wedi addasu’r tablau er eglurder ac yn cyfrifo’r canrannau – dydi hynny ddim ar gael yn y data gwreiddiol.

Cyn dechrau mae’n well i mi gynnig pwt o eglurhad – er mwyn llonyddwch domestig ymhlith pethau eraill.  ’Dydw i ddim yn credu mewn gwahaniaethu rhwng gwahanol fath o siaradwyr Cymraeg – maent i gyd mor werthfawr a’i gilydd.  Dydw i ddim chwaith yn awgrymu am funud mai dim ond pobl o gartrefi Cymraeg eu hiaith sy’n trosglwyddo’r Gymraeg i’w plant – dwi’n briod efo rhywun nad oes neb ond hi yn ei theulu estynedig mawr iawn sy’n siarad y Gymraeg, a’r unig dro dwi wedi ei chlywed yn siarad Saesneg adref oedd pan oedd yn dweud rhywbeth wrthyf fi nad oedd am i’r plant ei ddeall pan oeddynt yn fan a di Saesneg.  Gallaf feddwl am lawer o bobl mae’r Gymraeg yn ail iaith iddynt sydd wedi codi eu plant yn Gymry Cymraeg.

Ond dwi yn credu bod unrhyw iaith hyfyw angen siaradwyr iaith gyntaf – pobl sy’n fwy cyfforddus yn ei siarad nag ydynt yn siarad yr un iaith arall.  Pe na byddai siaradwyr Cymraeg felly yn bodoli yn y gorffennol, ni fyddai’r iaith yn fyw heddiw.  I’r graddau hynny mae’r nifer o siaradwyr Cymraeg iaith gyntaf yn bwysig – a dyna pam ‘dwi’n edrych ar y mater yma.  ’Dwi’n cychwyn trwy edrych ar ffigyrau Cymru a Gwynedd yn fanwl tros y deg mlynedd ddiwethaf cyn mynd ati i edrych ar pob man arall yn llai trylwyr.

Byddai dyn yn disgwylm cwymp cyson ag ystyried bod trosglwyddiad iaith yn llai effeithiol pan mai dim ond un rhiant sy’n siarad y Gymraeg a chyn mai llai na 20% o’r boblogaeth sy’n siarad yr iaith.  Petai pob dim arall yn gyfartal byddai 80% o siaradwyr Cymraeg yn priodi -neu o leiaf yn cael plant efo – rhywun di Gymraeg.  ’Dydi pethau ddim yn gweithio felly yn union wrth gwrs – mae diwylliant a daearyddiaeth yn gyrru hyd yn oed cariad a rhamant i raddau – ond dwi’n siwr eich bod yn gwerthfawrogi negyddiaeth y fathemateg sy’n wynebu’r Gymraeg yn y cyswllt yma.

Ond dydi’r disgwyliad ddim yn cael ei wireddu mewn gwirionedd.  Mae’n wir bod y canrannau o blant sy’n siarad y Gymraeg adref yn is yng Nghymru a Gwynedd yn 2012/13 nag oeddynt yn 2003/04, ond gallwn ddewis blynyddoedd eraill – 2006/07 er enghraifft lle mae’r canrannau’n is na’r rhai diweddaraf.  Yr hyn sydd fwyaf trawiadol i mi ydi sefydlogrwydd ffigyrau a ddylai – yn ol unrhyw fodel mathemategol – syrthio’n gyson.

Mae yna eglurhad syml am hyn – ac eglurhad diwylliannol ydi hwnnw.  Mae’n ymddangos i mi bod parodrwydd i siarad y Gymraeg adref ar gynnydd naill ai ymysg teuluoedd lle mae’r ddau riant yn siarad y Gymraeg neu lle mae un o’r ddau yn siarad y Gymraeg, neu ymysg teuluoedd lle ceir rhiant sengl yn siarad y Gymraeg neu mewn cyfuniad o’r mathau yma o deuluoedd.

Dydi pob newyddion am yr iaith ddim yn newyddion drwg.

Cymru Siarad Cym Cym Adref Dim Cym Cyfanswm %Cym Adre
2003/04 37,995 23,511 150,693 212,199 11.1
2004/05 39,111 22,995 147,228 209,334 11.0
2005/06 37,457 21,943 146,062 205,462 10.7
2006/07 37,146 21,016 144,116 202,278 10.4
2007/08 50,702 20,969 127,021 198,692 10.6
2008/09 50,083 19,923 124,323 194,329 10.3
2009/10 51,412 19,737 120,875 192,024 10.3
2010/11 53,644 19,453 118,371 191,468 10.2
2011/12 54,862 19,956 117,560 192,378 10.4
2012/13 56,694 20,276 116,954 193,924 10.5
Gwynedd Siarad Cym Cym Adref Dim Cym Cyfanswm %Cym Adre
2003/04 1,328 5,379 1,287 7,994 67.3
2004/05 1,143 5,261 1,525 7,929 66.4
2005/06 1,115 5,065 1,701 7,881 64.3
2006/07 1,013 4,835 1,924 7,772 62.2
2007/08 1,583 4,942 1,123 7,648 64.6
2008/09 1,709 4,673 891 7,273 64.3
2009/10 1,691 4,780 819 7,290 65.6
2010/11 1,707 4,658 867 7,232 64.4
2011/12 1,723 4,708 836 7,267 64.8
2012/13 1,709 4,673 891 7,273 64.3

2012/13  Siarad Cym  Cym Adref  Dim Cym  Cyfanswm  %Cym Adre
Powys 4,372 753 2,776 7,901 9.5
Sir Ceredigion 1,618 1,392 645 3,655 38.1
Sir Benfro 3,064 500 3,995 7,559 6.6
Sir Gaerfyrddin 4,439 3,008 3,879 11,326 26.6
Abertawe 1,776 575 12,643 14,994 3.8
Castell-nedd Port Talbot 1,442 588 6,645 8,675 6.8
2008/09
Powys 5,119 750 2,400 8,269 9.1
Sir Ceredigion 1,609 1,556 893 4,058 38.3
Sir Benfro 1,631 619 5,597 7,847 7.9
Sir Gaerfyrddin 3,106 3,131 5,013 11,250 27.8
Abertawe 1,798 456 12,609 14,863 3.1
Castell-nedd Port Talbot 1,353 621 6,688 8,662 7.2
2003/04
Powys 4,155 949 4,069 9,173 10.3
Sir Ceredigion 1,658 1,838 862 4,358 42.2
Sir Benfro 1,481 875 6,075 8,431 10.4
Sir Gaerfyrddin 1,827 3,597 6,508 11,932 30.1
Abertawe 1,228 525 14,008 15,761 3.3
Castell-nedd Port Talbot 1,319 828 7,707 9,854 8.4
Wrecsam 1,060 330 7,601 8,991 3.7
2012/13  Siarad Cym  Cym Adref  Dim Cym  Cyfanswm  %Cym Adre
Pen-y-bont ar Ogwr 1,087 301 7,649 9,037 3.3
Bro Morgannwg 1,080 461 7,218 8,759 5.3
Rhondda Cynon Taf 3,182 1,118 11,353 15,653 7.1
Merthyr Tudful 521 38 3,340 3,899 1.0
Caerdydd 2,218 1,393 18,414 22,025 6.3
2008/09
Pen-y-bont ar Ogwr 1,160 207 7,802 9,169 2.3
Bro Morgannwg 881 378 7,476 8,735 4.3
Rhondda Cynon Taf 2,887 1,175 11,434 15,496 7.6
Merthyr Tudful 530 42 3,255 3,827 1.1
Caerdydd 2,005 1,076 17,664 20,745 5.2
2003/04
Pen-y-bont ar Ogwr 1,451 256 8,109 9,816 2.6
Bro Morgannwg 1,057 522 7,955 9,534 5.5
Rhondda Cynon Taf 2,386 1,248 13,410 17,044 7.3
Merthyr Tudful 724 87 3,576 4,387 2.0
Caerdydd 1,907 1,368 18,959 22,234 6.2

2012/13 Siarad Cym Cym Adref Dim Cym Cyfanswm %Cym Adref
r Ynys Môn 1,400 2,068 685 4,153 49.8
Gwynedd 1,709 4,673 891 7,273 64.3
Conwy 1,213 1,415 3,851 6,479 21.8
Sir Ddinbych 2,080 891 2,977 5,948 15.0
Sir y Fflint 2,959 263 6,769 9,991 2.6
Wrecsam 3,372 245 5,339 8,956 2.7
2008/2009
Sir Ynys Môn 967 1,910 1,242 4,119 46.4
Gwynedd 1,750 4,737 947 7,434 63.7
Conwy 981 1,479 4,129 6,589 22.4
Sir Ddinbych 2,010 831 3,399 6,240 13.3
Sir y Fflint 2,607 252 7,162 10,021 2.5
Wrecsam 2,208 295 6,232 8,735 3.4
2003 / 04
Sir Ynys Môn 930 2,227 1,371 4,528 49.2
Gwynedd 1,328 5,379 1,287 7,994 67.3
Conwy 1,361 1,589 4,433 7,383 21.5
Sir Ddinbych 2,051 874 3,853 6,778 12.9
Sir y Fflint 2,051 368 8,683 11,102 3.3
Wrecsam 1,060 330 7,601 8,991 3.7
2012/13  Siarad Cym  Cym Adref  Dim Cym  Cyfanswm  %Cym Adre
Caerffili 5,637 269 6,167 12,073 2.2
Blaenau Gwent 1,859 55 2,167 4,081 1.3
Torfaen 3,322 120 2,642 6,084 2.0
Sir Fynwy 3,460 112 1,682 5,254 2.1
Casnewydd 4,884 38 5,227 10,149 0.4
2008/09
Caerffili 5,298 118 6,751 12,167 1.0
Blaenau Gwent 1,758 37 2,656 4,451 0.8
Torfaen 2,896 78 3,059 6,033 1.3
Sir Fynwy 4,013 141 1,216 5,370 2.6
Casnewydd 3,516 34 6,699 10,249 0.3
2003/04
Caerffili 3,980 236 9,265 13,481 1.8
Blaenau Gwent 639 55 4,499 5,193 1.1
Torfaen 1,762 79 5,299 7,140 1.1
Sir Fynwy 2,388 236 3,365 5,989 3.9
Casnewydd 1,252 45 9,799 11,096 0.4

Parhau i ddarllen

fel y moroedd: jane austen yn eidaleg

Dw i ddim yn gwybod pam. Mae eisiau arna i ddarllen Jane Austen eto. Darllenais bob un o’i nofelau a llawer o lyfrau amdani hi flynyddoedd yn ôl. Ffefryn y teulu ydy hi hefyd ac felly mae ei geiriau ffraeth yn cael eu dyfynnu’n aml wrth i ni siarad efo’n gilydd. Dw i eisiau ei darllen yn Eidaleg y tro ‘ma; des o hyd i’r wefan hyfryd, sef Falchder a Rhagfarn yn ddwyieithog; mae’r ddwy fersiwn ochr yn ochr ar yr un tudalen. Hwrê! Parhau i ddarllen

Cynulliad Cenedlaethol Cymru: Y tu ôl i’r llenni – y Senedd #LightsOut

Gan Sonam Patel, Y Tîm Digwyddiadau Corfforaethol Cymerodd y Senedd, cartref Cynulliad Cenedlaethol Cymru, ran yn y digwyddiad #LightsOut ddydd Llun 4 Awst. Diffoddodd y Senedd ei oleuadau rhwng 22.00 a 23.00, gan adael un golau yn unig fel symbol … Continue reading Parhau i ddarllen

newydd sbon: Teyrnged Paris i’r mathemategwyr

Mathemateg yw’r pwnc mae llawer yn ei gasau, ac eto, cymaint yn ei fwynhau fel posau a phatrymau. Ble arall ond y dinas a gynlluniwyd gan Haussmann, sy’n talu teyrnged i fathemategwyr; ar y cyfan rhai Ffrengig, ond mae eraill. Dyma restr gan adran mathemateg Prifysgol Sant Andreas, sy’n nodi strydoedd wedi eu henwi ar […] Parhau i ddarllen