Blog Glyn Adda: Stori ryfedd

Stori fach ryfedd o’r Alban ddoe. Nicola Sturgeon, yn ôl adroddiad GOLWG 360, ‘yn anhapus gydag enw ei phlaid’. ‘Pe gallwn droi’r cloc yn ôl i ddyddiau sefydlu fy mhlaid, fyddwn i ddim yn dewis yr enw Scottish National Party.’ Pa enw arall fyddai hi wedi ei roi tybed? A’r peth rhyfedd yw fod hyd […] Parhau i ddarllen

fel y moroedd : dim dyddiad cau

Mae’r gŵr wrthi’n gweithio o gwmpas y tŷ ers ymddeol. Mae ganddo amser i’w wneud o’r diwedd. Mae o’n dal, fodd bynnag, i geisio gorffen rhyw waith papur ar gyfer y brifysgol, symud ei holl eiddo oddi wrth ei swyddfa heb sôn am wneud y ddyletswydd amrywiol yn ei fywyd. Ac felly na fydd o byth yn segur. Y gwahaniaeth ydy nad oes dyddiad cau bellach. Braf iawn! Parhau i ddarllen

Pop Cymru: Allan Rwan: EP newydd Ffracas – Mae’r Nos Yn Glos Ond Does Dim Ffos Rhwngtha Ni

Mae’r Nos yn Glos ond does dim ffos rhwngtha ni – EPFfracasI KA CHING Parhau i ddarllen

Pop Cymru: Allan Rwan | Dy Fodrwy Di – Sarah Wynn #tiwn

Parhau i ddarllen

Pop Cymru: Llyfr Gwag gan Gwilym #tiwn

Llafar Bro: Eisteddfod Lalalaaaaa!

Gallwch chi ddweud bod ‘Steddfod Genedlaethol Boded wedi mwynhau ambell i ddiwrnod o dywydd Stiniog, ond cafwyd dyddiau braf yno hefyd a llawer o bobol y fro wedi mwynhau oriau difyr ar y maes, ac ambell i lwyddiant hefyd.

Roedd Pabell y Cymdeithas… Parhau i ddarllen

Pop Cymru: Felan yr Eisteddfod? Gwrandewch ar rhestr chwarae Pop Cymru 2017

BlogMenai.com: Ynglyn a’r sibrydion am arweinyddiaeth y Blaid

Wna i ddim treulio llawer iawn o amser yn trafod arweinyddiaeth Plaid Cymru – mae’r cyfryngau wedi bod wrthi trwy gydol Mis Awst, er bod eu straeon wedi eu hadeiladu ar fawr ddim o sylwedd – fel sy’n aml yn wir yr amser yma o’r flwyddyn  &nbs… Parhau i ddarllen

fel y moroedd : salm 3

Arglwydd, mor lluosog yw fy ngwrthwynebwyr!Y mae llawer yn codi yn f’erbyn….Ond yr wyt ti, Arglwydd, yn darian i mi….Nid ofnwn pe bai myrddiwn o bobl yn ymosod arnaf o bob tu….Byddi’n taro fy holl elynion yn eu hwyneb, a thorri dannedd y drygionu… Parhau i ddarllen

fideo wyth: Robotiaid Gorau Horizon Zero Dawn

gan Daf Prys Dyma pam ddyliwn ni fod yn poeni go iawn, anghofiwch niwcs a Nazis a nains, robots yn dwyn ein swyddi ni yw’r broblem mewn ffatriaid Hitachi a Huawei a Honda. Felly pa well na ysgafnhau’r sefyllfa efo fideo bach diniwed am, wel, am robot dinosaurs. Yn sbesiffig, yr 8 robot dinosaur orau…

Parhau i ddarllen

fideo wyth: Helfa Drysor y Stamp

gan f8 (a’r Stamp) Llongyfarchiadau ar gyrraedd Fideo Wyth! Mwynhewch y darnau yma o waith, ac ar eu holau – y cliw nesaf! Da iawn chi. Ymlaen rwan at wefan radio Gymunedol Gymraeg, gan drio peidio ymosod ar unrhyw dollbyrth ar y ffordd, os y medrwch chi.Filed under: Uncategorized Parhau i ddarllen

anarchwaethus / gwefan anarchaidd yn y Gymraeg: treiglo???

Reit, yn gyflym rwan, cyn i’r heddlu cudd sylwi eich bod chi yma yn cynllunio i danseilio’r llywodraeth. Cofio Branwen, a’r deryn bach na anfonodd hi i’w brawd efo SOS? Be oedd enw hwnnw dudwch? Parhau i ddarllen

fideo wyth: Fideo: 8 Robot Gorau Horizon Zero Dawn

gan Daf Prys Robots. Mae pawb yn eu hoffi nhw. Mae pawb yn eu parchu nhw. Mae pawb yn eu caru nhw. Ond pa rai ydi’r gora? Dyna ydi’r cwestiwn. A’r unig ffordd o’i ateb? Rhestr. ‘Api deis. Filed under: Uncategorized Parhau i ddarllen

Archifau Morgannwg: Y Tu Mewn i’r Synagog Unedig, Heol y Gadeirlan, Caerdydd

Er bod Iddewon yn byw yng Nghaerdydd yn y 18fed ganrif, ni sefydlwyd cymuned Iddewig tan hanner cyntaf y 19eg ganrif.  Agorodd synagog parhaol cyntaf y dref yn East Terrace, sydd bellach yn ffurfio pen deheuol Ffordd Churchill, yn 1858. Yn y 1880au, ymwahanodd rhan o’r gynulleidfa o East Street gan sefydlu synagog ar wahân […] Parhau i ddarllen

Golwg360: BLOG: Gylfi Sigurdsson – y gwir yn erbyn y byd?

Sut aeth Gylfi Sigurdsson o ddweud ei fod am aros ar y Liberty i’r trosglwyddiad mwyaf yn hanes Abertawe? Parhau i ddarllen

fel y moroedd : y swper olaf

Aeth fy merch yn ôl i Japan y bore ‘ma wedi tair wythnos o wyliau gartref ac yn Honduras. Cyflawnodd hi gynifer o bethau pwysig – treulio amser efo’i theulu; cael gwared ar y pentwr o’i heiddo diangen yn ei ystafell; trefnu ei thrwyddedau amrywiol; mynd i weld ei ffrindiau agos a bell. Crasodd ddwy dorth o’i bara banana enwog i’r teulu yn y cyfamser. Roedd hi eisiau bwyta lasagna (ei ffefryn) i swper neithiwr, a dyma fi wrthi drosti hi. Bydd hi’n Nadolig y flwyddyn nesaf pan ga’ i’w gweld hi eto. Parhau i ddarllen

Y Twll: Myfyrdodau eisteddfodol: yr Ymneulltiaeth newydd a neo-belagiaeth)

Ar ddydd Llun y Steddfod cyfrannais at sesiwn gyda Simon Brooks a Richard Glyn Roberts yn dwyn y teitl ‘a ydi Cymru’n llithro o’n gafael?’ Roedd yn thema amserol am fwy nac un rheswm, ac wrth edrych yn ôl, roedd amgylchiadau’r bore hwnnw’n rhyw fath o ddameg o’r sefyllfa ehangach dan sylw. Roeddwn yn hwyr … Parhau i ddarllen “Myfyrdodau eisteddfodol: yr Ymneulltiaeth newydd a neo-belagiaeth)”

The post Myfyrdodau eisteddfodol: yr Ymneulltiaeth newydd a neo-belagiaeth) appeared first on Y Twll.

Parhau i ddarllen

National Library of Wales Blog: Thomas Stephens Letters: Transcripts now available online

As part of a Leverhulme Trust funded project on Thomas Stephens of Merthyr Tydfil at the University of Wales Centre for Celtic Studies, transcripts of […] Parhau i ddarllen

fel y moroedd : mellt a tharanau yn america.

Daeth fy merch adref yn hwyr neithiwr, wedi ymweld â’i chwaer hŷn yn Norman. Roedd storm rymus a symudodd o’r gorllewin i’r dwyrain â’r un cyflymder efo’i char bron. Roedd y glaw mor drwm fel roedd hi’n gorfod stopio ar ochr y draffordd am sbel ynghyd â’r nifer o geir eraill. Gwelodd hi fellten anhygoel o lachar dros yr awyr un ar ôl y llall. Roedd hi wedi anghofio pa mor nerthol ydy mellt a tharanau yn America! Parhau i ddarllen

Archifau Morgannwg: Tu Mewn, Eglwys yr Holl Seintiau, Adamsdown, Caerdydd

Gall olrhain tarddiad Eglwys yr Holl Saint, Adamsdown yn ôl i 1856 pan adeiladodd Ardalyddes Bute eglwys yn Tyndall Street – ac wedyn ym mhlwyf y Santes Fair – i wasanaethu Anglicaniaid Cymraeg.  Ond ymhen dau neu dri degawd, mae demograffig y rhan hon o Gaerdydd wedi newid; symudodd darpariaeth Gymraeg yn nes at ganol […] Parhau i ddarllen

Bethan Gwanas: Steddfod Môn 2017

Dyna be oedd wythnos brysur! Mi ges i andros o hwyl yn darllen darnau o Cadi Dan y dŵr ar stondinau Siop y Pethe a’r Lolfa ar y maes. Ac roedd yr hogan fach yma yn y gardigan felen yn gesan a hanner! Cêsus eraill oedd y plant sgwennodd Chwip o Chwedlau ar gyfer prosiect […] Parhau i ddarllen

BlogMenai.com: ARFOR – y ffigyrau

Mae ail gyflwyniad  y syniad o sefydlu ARFOR- sef un awdurdod ar gyfer y Fro Gymraeg (Mon, Gwynedd, Ceredigion a Chaerfyrddin) yn un diddorol.  Syniad Adam Price ydi o wrth gwrs – fe gyflwynodd y syniad gyntaf tua pedair blynedd yn ol pan roedd ail strwythuro awdurdodau lleol ar agenda Llywodraeth Cymru.

Cyd destun ail godi’r syniad ydi bod Llywodraeth Cymru eisiau i awdurdodau lleol ddod at ei gilydd i greu endidau sy’n cymryd cyfrifoldeb am gynllunio traws-sirol gan gynnwys datblygu economaidd a’r iaith gyda’i gilydd yn ogystal ag elfennau megis tai, amaeth, bwyd a diod, a thwristiaeth.

Mae  nifer o’r unedau newydd sy’n cael eu hystyried ar hyn o bryd yn croesi ffiniau ieithyddol – a diwylliannol hefyd.

O safbwynt rhywun sydd eisiau gweld yr iaith Gymraeg yn ffynnu mae’r syniad yn un i’w groesawu – cyn belled a bod cynllunio ar gyfer y Gymraeg yn ganolog i genhadaeth yr endid newydd a bod y Gymraeg hefyd yn ganolog i’r ffordd mae’r endid yn cael ei weinyddu a’i reoli.

Yn ei gyfarfod yn yr Eisteddfod i drafod y syniad cafwyd awgrym gan Adam Price gallai Penfro a Chonwy fod yn rhan o’r awdurdod newydd yn ogystal a siroedd Cymreiciach Ynys Mon, Gwynedd, Ceredigion a Chaerfyrddin.  Y broblem efo cynnwys Conwy a / neu Penfro ydi y byddai gwneud hynny’s Saesnigeiddio’r endid newydd yn sylweddol.

Os ydi’r awdurdod arfaethiedig i lwyddo – o safbwynt y Gymraeg mae’n rhaid iddo fod mwy – llawer mwy – fel Gwynedd na Chaerfyrddin neu Geredigion o ran ei ethos ac o ran ei iaith weithredol a rheolaethol.   Mae’n rhaid iddo hefyd flaenori amddiffyn a hyrwyddo’r Gymraeg.  Mae’n bosibl dadlau tros hynny os ydi mwyafrif y bobl sy’n byw o fewn tiriogaeth yr awdurdod siarad y Gymraeg.  Mae’n anos gwneud hynny os ydi’r siaradwyr Cymraeg mewn lleiafrif.  
Os ydym yn edrych ar y bedair sir Orllewinol ag eithrio Penfro mae yna fwyafrif bach sy’n siarad y Gymraeg.  Mae’n bosibl dadlau bod y mwyafrif hwnnw’n uwch na’r ffigyrau swyddogol oherwydd eu bod yn cymryd i ystyriaeth niferoedd cymharol uchel o fyfyrwyr – yn arbennig felly yng Ngwynedd a Cheredigion.  Mae’n debyg gen i bod sylwedd i’r ddadl honno yng nghyd destun y mater yma.

Os ydym yn ychwanegu Penfro i’r endid newydd mae’r sawl sy’n siarad y Gymraeg mewn lleiafrif.
Ac os ydym yn ychwanegu Conwy mae’n lleiafrif llai eto.

A beth am Ynys Mon, Conwy, Gwynedd, Ceredigion a Chaerfyrddin?  Wel, unwaith eto mae gennym leiafrif.

Felly yn fy marn bach i, os ydi ARFOR ilwyddo fel erfyn i gryfhau’r Gymraeg, bydd rhaid iddo fod yn endid 4 sir – ynys Mon, Gwynedd, Ceredigion a Chaerfyrddin.

Parhau i ddarllen

Blog y Cynulliad: Pwyllgor yr Economi, Seilwaith a Sgiliau: Blwyddyn yn ddiweddarach – Digwyddiad i randdeiliaid

Flwyddyn ar ôl ei ddigwyddiad cyntaf i randdeiliaid ym mis Gorffennaf 2016, gwahoddodd Pwyllgor yr Economi, Seilwaith a Sgiliau amrywiaeth eang o randdeiliaid yn ôl i fyfyrio ar uchafbwyntiau’r flwyddyn ac i ystyried y blaenoriaethau sy’n dod i’r amlwg ar gyfer y Pwyllgor y flwyddyn nesaf. Beth ddigwyddodd? Ar 19 Gorffennaf 2017 bu Aelodau’r Pwyllgor … Continue reading Pwyllgor yr Economi, Seilwaith a Sgiliau: Blwyddyn yn ddiweddarach – Digwyddiad i randdeiliaid Parhau i ddarllen

Golwg360: BLOG: Gall ‘ARFOR’ roi bywyd newydd i’r Gorllewin Cymraeg

Aled G Job sy’n gweld posibiliadau mewn un awdurdod ar gyfer y pedair sir Parhau i ddarllen

atgof.co: Eisteddfod 2017

fel y moroedd : arfer newydd

Wedi i’n plentyn ifancaf ni adael cartref, dechreuais a’r gŵr arfer newydd, hynny ydy gwylio You Tube wrth i ni fwyta swper. Dan ni’n dewis dwy neu dair fideo fer, rhwng pump a deg munud yr un. Anerchiadau’r Arlywydd Trump a Prager University ydy’n ffefryn ni. Pobl amrywiol o feysydd amrywiol sydd yn siarad dros Prager U ar bynciau llosg. Weithiau maen nhw’n cadarnhau’r hyn dan nieisoes eu gwybod; troeon eraill agoriad llygaid maen nhw. Parhau i ddarllen

Cyfnewidfa Arfer Da: Sut y gallwn gydgynhyrchu gwasanaethau cyhoeddus?

Pam nad ydym yn cydgynhyrchu gwasanaethau cyhoeddus? Yn y darn hwn, mae Dyfrig Williams yn ystyried sut y gall gwasanaethau cyhoeddus symud o fodel cyfranogi seiliedig ar ddiffyg i fodel seiliedig ar asedau. Erbyn i’r blog hwn fynd yn fyw byddaf wedi gadael Swyddfa Archwilio Cymru, sy’n drueni oherwydd seminar y Gyfnewidfa Arfer Da Sut […] Parhau i ddarllen

Lowri Haf Cooke: Adolygiad Theatr: Hollti (Theatr Genedlaethol Cymru)

Cafwyd tipyn o ddrama ar achlysur ‘noson y wasg’ cynhyrchiad Hollti Theatr Genedlaethol Cymru.  Bu’n rhaid gohirio’r digwyddiad chwarter awr i fewn i’r llwyfaniad, am nad oedd y brif actores, Siw Huws, yn teimlo’n dda o gwbl. Roedd yn siom, … Parhau i ddarllen Parhau i ddarllen

fel y moroedd : yn jerwsalem

Y mae ein traed bellach yn sefyll o fewn dy byrth, O Jerwsalem… Gweddïwch am heddwch i Jerwsalem, “bydded llwyddiant i’r rhai sy’n dy garu; bydded heddwch o fewn dy furiau…”
Salmau 122

Lwcus iawn ydy Jane. Mae hi’n darllen, dros baned o goffi, y Beibl am Jerwsalem, yn Jerwsalem! Mae hi’n dal ati sefyll yn ddewr dros Israel er gwaethaf y bygythiadau erchyll gan filoedd o Fwslimiaid.  Parhau i ddarllen

Addysg yn Sir Ddinbych: Digwyddiad Dymchwel Ysgol Glan Clwyd

Yn y digwyddiad dymchwel diweddar yn Ysgol Glan Clwyd, gwnaethom wahodd ein haelod mwyaf newydd o’r tîm, Kieran, i’r digwyddiad. Dyma sut hwyl gafodd o!!! Fel aelod mwyaf newydd y tîm, cefais gyfle i fynychu digwyddiad dymchwel a thaith yn Ysgol Glan Clwyd fel rhan o waith ailwampio ar raddfa fawr. Pwrpas yr ymweliad hwn […] Parhau i ddarllen

National Library of Wales Blog: Unfit for human habitation: living conditions in rural Cardiganshire

Nowadays we all take for granted the daily supply of clean water through our domestic taps. Homes are fully renovated, clean, centrally heated. Rubbish is […] Parhau i ddarllen

Dyddlyfr y Bachan Main: MAGU’R BABAN YN GYMRO

Y Darian Mai 17, 1917

Colofn y Mamau a’r Merched.

[Anfoner defnyddiau i’r Golofn hon i ofal Marged Puw, Swyddfa’r Darian, ac od os gan fam neu ferch gwestiwn y carai ei ofyn, gofynned a gwna Marged ei goreu i ateb.]

MAGU’R BABAN YN GYMRO.
GAN MEGFAN.

‘Rwyf yn cofio yn wastad awgrym fy nhad — hen Gymro uniaith selog. A dyma’r fel y gosodai i lawr yn ddeddf yn yr hen gartre yn Heolyfelin, “Gewch chi wilia faint a fynnoch o’r hen Sisnag na mas ar yr heol, ond rhwng y ddau ddrws ‘ma dos dim i fod ond yr hen Gymraeg.” Chware teg iddo! Os na adawodd ddim i’w blant ar ei ol ond 

Ei Sel Dros yr Hen Iaith,

gwnaeth yn rhagorol. ‘Nawr gadewch i ddeddf fy nhad fod yn ei grym ar bob aelwyd. Gadewch i’r un bach siarad oreu y gall (ac mae plant yn medru deall eu gilydd yn rhyfedd iawn) tu allan i’r ty, ond peidiwch a chaniatau i’r gair estronol ddod i’r ty yn ystod y cyfnod hwn (2-5). Os gofyn y plentyn am “bread and butter,” fel y clywnodd Tommy Jones yn ceisio gan ei fam, gadewch iddo ofyn a gofyn nes ei fod yn gweld na châ yr un tamaid nes gofyn am “fara ‘menyn.” Ac felly ym mhob dim. Rhaid i’r fam fod 

Yn Fud a Byddar 

i bob cais a stori Saesneg, ac O! mor dosturiol fydd yr un bach i anwybodaeth ei fam o’r iaith newydd. Os byddwch gadarn fe enillwch eich gwobr. Fe a’r adeg brwydro rhwng y ddwy iaith heibio yn fuan; rhyw chwe mis o ddyfal-barhâd, a ddaw a’r un bach i ddeall mai y Gymraeg yw iaith ei gartre, ac mae wrth geisio yn yr iaith hon yn unig y ca ei ddiwallu a phob danteithion sydd gan ei fam i’w rhoi. Peidiwch ag esgusodi eich hun wrth roi’r bai ar y plant ereill sydd yn chwarae ag ef — yr ydych yn dangos eich gwendid wrth hynny, ac yn profi fod y plentyn yn fwy penderfynol na’i fam. Dim ond un penderfyniad sy’n eisiau i bob mam ei wneud, ac mae hynny yn eithaf syml, sef gwneud i’r plentyn bob amser ofyn am bopeth yn Gymraeg, a siarad dim ond y Gymraeg ar yr aelwyd. Dyna ddigon i brofi mor hawdd yw y gwaith os oes cariad tuag at yr iaith gennych.

Ond mae’n rhaid gwneud rhagor na hyn yn ystod y cyfnod hefyd. Rhaid dechreu creu cariad tuag at yr iaith a phopeth Cymreig yn ei fynwes. Os ydych wedi darllen yr ysgrifau hyn o’r dechreu fe gofiwch fy mod i wedi pwysleisio y ffaith fod gan y fam ragorach gwaith na magu’r plentyn i siarad Cymraeg — cyn ei eni — yn ei grud — pan yn dechreu sylwi a siarad, rhaid creu ynddo

Gariad Mawr a Gwresog

tuag at ei wlad a’i phobl. Hyd yn hyn mae y cariad yma wedi bod yn “passive” – i gyd o du’r plentyn. ‘Nawr rhaid dechreu ei wneud yn “active” — rhaid y plentyn gymeryd rhan. Mae yn dysgu’n fwy-fwy i adrodd a chanu hwian-gerddi Cymreig, fel “Hen Fenyw Fach Cydweli,” “Pego Ban,” “Pan own i mynd tua’r Ysgol,” etc. etc. Daw i ganu llawer emyn Cymraeg ac adrodd ambell adnod fach fer. Bydd yn disgwyl i’w fam adrodd iddo ystori fach bob nos, a bydd hithau yn ceisio rhoi iddo ystori fach wir Gymreig, ac nid Saesneg wedi ei chyfieithu i’r Gymraeg. Efallai rhyw dro eto cawn gyfle i ymdrin a chwestiwn y stori, ond gofod a balla yn awr. Bydd y fam gâll yn dangos i’r plentyn fod meddu ar ddwy iaith yn well na meddu ar ddim ond un, yna bydd yr un bach yn ymfalchio bob amser ei fod yn Gymro. Felly y tyf nes ei fod yn barod i fynd i’r ysgol yn bum mlwydd oed. Ceir gair am y cyfnod hwnnw ar fywyd y plentyn y tro nesaf.  Parhau i ddarllen

LLAIN Y LLEUAD: Corddi

Un o uchafbwyntiau Eisteddfod Genedlaethol Môn 2017 i mi oedd perfformio, am y tro cyntaf, â Chywion Cranogwen yn y Lle Celf am 14:30 y 12fed o Awst. Ein thema oedd ‘Corddi’ yn rhan o #brosiecttroelli a  corddi’r dyfroedd ‘oeddwn i… Cyrhaeddais. Corddais.   A’r diafol yn dân o dan fy siôl yn ysu am gysur dyn a’i chwigian a chanu meddwol emynau tôn ar sgwâr llan; yn fôr o forwynion.   Morwynion…

View On WordPress

Parhau i ddarllen

Pop Cymru: Fideo Ochr 1 | Maes B 2017 | Haf 2013 – Fleur de Lys

Sianel YouTube Ochr 1  Parhau i ddarllen

Pop Cymru: Porth Neigwl – Y Reu

Porth Neigwl – Y Reu  Parhau i ddarllen

Pop Cymru: Fideo Ochr 1 | Yn fyw o Maes B 2017 | Suddo – Yr Eira

Sianel YouTube Ochr 1 Parhau i ddarllen

Pop Cymru: Fideo Ochr 1 | Gig Maes B 2017 | Beans Stevens – Cpt Smith #tiwn

Sianel YouTube Ochr 1#tiwn Parhau i ddarllen

Pop Cymru: Fideo Ochr 1 | Gig Maes B 2017 | Arth- HMS Morris

Sianel YouTube Ochr 1 Parhau i ddarllen

Pop Cymru: Allan Rwan | Tynnu Dant – Griff Lynch

Tynnu Dant – Griff Lynch11 Awst 2017Recordiau I KA CHING Parhau i ddarllen

fel y moroedd : shoji

Prynais sgrin blygadwy sydd yn edrych fel shoji (drysau traddodiad mewn tai Japaneaidd) ar gyfer mynedfa fy nhŷ. Does gan dai Americanaidd cyffredin ddim mynedfa go iawn. Rhaid cami mewn yn ystafell fyw. Fedra i ddim dioddef hyn a dweud a gwir gan mai o Japan dw i’n dod. Mae’r sgrin honno’n rhoi tipyn bach o breifatrwydd i’r bobl yn y tŷ tra gadael i’r golau naturiol hidlo trwyddo. Dw i wrth fy modd; dylwn i fod wedi ei brynu flynyddoedd yn ôl! Parhau i ddarllen

BlogMenai.com: Cylch rhagfarn y Bib

Reit ‘ta cyn bod yr eitem ar Newsnight wedi codi’n ddiweddar waeth i ni ddweud gair neu ddau am y mater.  Wna i ddim dweud llawer am Mr Ruck – mae  wedi bod wrthi’n gwyntyllu ei ragfarnau yn erbyn y Gymraeg ers blynyddoedd maith ar unrhyw bla… Parhau i ddarllen

Golwg360: BLOG: Yr Elyrch ond yn edrych i fyny tymor hyn

Tommie Collins sy’n pwyso a mesur gobeithion tîm pêl-droed Abertawe Parhau i ddarllen

fel y moroedd : distawrwydd

Gadawodd fy mab ifancaf am brifysgol yn nhalaith Missourri y bore ‘ma. Mae’n ofnadwy o ryfedd na fydd unrhyw blentyn gartref o hyn ymlaen. Fe ddaw fy ngŵr sydd wedi mynd â’n mab ni i’r brifysgol, adref yn hwyr heno, ac felly mae’n ddistaw iawn yn y tŷ. Wrth gwrs roeddwn i ar ben fy hun am flynyddoedd pan aethon nhw i’r gwaith/ysgol, ond mae’r distawrwydd hwn yn hollol wahanol. Yn sydyn dw i’n sylweddoli bod yna gynifer o seddau gwag o gwmpas.  Parhau i ddarllen

Lowri Haf Cooke: Adolygiad Theatr: Sioeau Cerdd Cwta (The Other Room a Leeway Productions)

Union flwyddyn yn ôl sefydlwyd cynllun 10 Minute Musicals gan Leeway Productions, mewn cydweithrediad â theatr dafarn  The Other Room. Y bwriad oedd i archwilio’r potensial i ddatblgu sîn sioeau gerdd yng Nghymru, genre sy’n boblogaidd ledled y byd. Wedi’r … Parhau i ddarllen Parhau i ddarllen

Anffyddiaeth: Ynghylch gorfod cyfiawnhau ein bodolaeth ein hunain drwy’r amser

Ymddengys bod siaradwyr Cymraeg o dan warchae braidd ar hyn o bryd. Efallai bod yr ymosodiadau’n teimlo’n fwy cyson nag yn y gorffennol oherwydd y cyfryngau cymdeithasol. Mae twpsod anwybodus bellach yn ysgrifennu cynnwys eu meddyliau ar y we yn hytrach na’u cadw’n breifat, ac mae’r un rhwydweithiau’n gweithio fel larwm i alw’r Cymry i’r gâd bob tro y gwelwn rywbeth sy’n ein tramgwyddo.

Ond mae’n bosibl hefyd bod yr ymosodiadau’n dwysáu. Yn yr hinsawdd wleidyddol bresennol – mae Brexit yn symptom o greisis hunaniaeth yn Lloegr i raddau helaeth – gellir synhwyro bod drwgdybiaeth tuag at amrywiaethau mewnol yn y Deyrnas Gyfunol yn cynyddu. Beth bynnag sy’n mynd ymlaen, roedd caredigion y Gymraeg yn disgwyl y gwaethaf pan drydarodd y rhaglen Newsnight brynhawn ddoe am eu bwriad i gynnal trafodaeth am yr iaith. Os rywbeth, roedd yr eitem a ddarlledwyd hyd yn oed yn waeth na’r hyn a ddychmygwyd gan y pesimist mwyaf yn ein plith. Dau westai, dim un ohonynt yn siarad Cymraeg, ac un yn ffwl rhagfarnllyd di-nod a’i fryd ar efelychu Katie Hopkins. Efallai bod llawer o siaradwyr yr iaith yn brysur yn yr Eisteddfod ar hyn o bryd, ond roedd hyn yn hurt.

Dylem osgoi theorïau cynllwyn fan hyn. Nid arwydd o elyniaeth bwriadol gan gynhyrchwyr y rhaglen yw eitem fel hwn. Y gwir poenus yw nad ydym yn ddigon pwysig i haeddu hynny. Anwybodaeth lwyr sy’n gyfrifol. Roedd yn amlwg drwy gydol yr eitem nad oedd gan Evan Davis y syniad lleiaf am y pwnc; fe awgrymodd fwy nag unwaith mai hobi yw’r Gymraeg, yn hytrach na chyfrwng naturiol bywyd cannoedd o filoedd o drigolion y wladwriaeth. Mae’n ddealladwy bod newyddiarurwyr, cynhyrchwyr ac ymchwilwyr rhaglenni fel Newsnight yn anwybodus amdanom; Saeson yn byw yn Llundain ydynt, wedi’r cyfan. Nid yw’r iaith Gymraeg yn croesi’u meddyliau fel arfer. Rhaid dweud bod gweld rhaglen o’r fath yn gwneud smonach o bwnc cyfarwydd yn gwneud i mi amau’u hadroddiadau am faterion nad wyf yn gwybod cymaint amdanynt; nid wyf wedi gallu ymddiried yn The Economist yn yr un ffordd ers darllen y llanast llwyr hwn, chwaith.

Rwy’n teimlo’n eithaf diymadferth am hyn i gyd. Creu stwr a chodi ymwybyddiaeth yw’r unig ateb, am wn i. Mae gorfod cyfiawnhau ein bodolaeth fel grwp cymdeithasol dro ar ôl tro yn waith digalon, ond mae’n debyg mai dyna’r unig ddewis. Nid oes unrhyw un arall yn mynd i roi chwarae teg i ni, felly mae fyny i ni ein hunain. Am resymau amlwg, dim ond siaradwyr Cymraeg sy’n deall yn iawn beth sy’n mynd ymlaen yn y byd Cymraeg. Dyna natur ieithoedd gwahanol. Nid ein bai ni yw hynny. Y cyfan allwn ni ei wneud yw esbonio. Trafodwch yr iaith Gymraeg yn Saesneg, a phopeth arall, yn naturiol, yn Gymraeg. Parhau i ddarllen

Blog Glyn Adda: Problem go iawn

Dwy gic i’r hen Gymro yr wythnos yma, a dim byd newydd yn hynny. (1) Sports Direct, Bangor. (2) Newsnight neithiwr. Am (1), ie digon tila. Ac am (2), ie, nodweddiadol, disgwyliadwy. Ond am (1) a (2) dywedaf eto, fel yr wyf wedi dweud droeon o’r blaen am bethau tebyg: mae rhagluniaeth yn gyrru pethau […] Parhau i ddarllen

Pop Cymru: Ail Wampiad gorau caneuon Caryl Parry Jones? via @creureu

Ail wampiad gorau o ganeuon Caryl Parry Jones?

— #CREU (@creureu) August 7, 2017

Calon – Diffiniad

Seithfed Nef – DJ Dafis

Invaders Hapus – Clinigol
Parhau i ddarllen

Lowri Haf Cooke: Adolygiad Theatr: Estron (Theatr Genedlaethol Cymru mewn partneriaeth ag Eisteddfod Genedlaethol Cymru)

 Mae mwynhau yn y ’steddfod yn gallu teimlo’n rhyfedd, gan y bu Mam farw yn ystod wythnos y Brifwyl yn 2014.  Ar adegau ar y Maes, pan fydd rhai’n holi ‘sumai?’, bydda i’n oedi weithiau cyn ateb ‘da iawn diolch’. … Parhau i ddarllen Parhau i ddarllen

Ar Asgwrn y Graig: Cowbois ac Impiaid

Wrth docio’r goeden afal Enlli sy’n tyfu fel espalier acw, mi darodd fi y gallwn i ddefnyddio ambell frigyn i greu coed afal Enlli newydd.

Bu’r Fechan yn tyfu coed afalau o hadau tua tair/pedair blynedd yn ôl. Mae un yn tyfu yma fel coeden fach ‘step-over’ ac ambell un wedi eu plannu’n ddistaw bach yn y dull ‘guerilla’ mewn llefydd eraill! Ond mae rhai o’r coed ifanc dal yma mewn potiau. Y peryg Parhau i ddarllen

Addysg yn Sir Ddinbych: Cynnydd hyd yma: Datblygiad Ysgol Pen Barras ac Ysgol Stryd y Rhos

Dyma luniau sydd yn dangos y cynnydd hyd yma ar safle Glasdir. Diolch i Wynne Construction am ddarparu’r lluniau.   Mae’r prosiect yma yn cael ei ariannu gan Gyngor Sir Ddinbych a Llywodraeth Cymru fel rhan o’u Rhaglen Ysgolion ac Addysg yr 21ain Ganrif. Parhau i ddarllen