Blog yr Hogyn o Rachub: Cachfa ddiweddaraf Plaid Cymru

Digon hawdd, mae’n siŵr, wrth ddarllen blog dwi’n ei ysgrifennu am ffolinebau Plaid Cymru feddwl mai’r bwriad ydi ei thanseilio neu ymosod arni. Ond ni fu hynny erioed, nid unwaith, yn fwriad – hyd yn oed petai pawb mwy na bron neb yn darllen. Yn hytrach mae’r blogiau hynny’n gri o rwystredigaeth lwyr â phlaid wleidyddol sydd, ysywaeth, yn edrych yn gynyddol hurt ac amherthnasol.

Os ydych chi’n darllen hwn mi dybiaf i chi ddarllen am fwriad diweddaraf gwallgof y Blaid i geisio sefydlu rhyw fath o gytundeb â’r Gwyrddion a’r Democratiaid Rhyddfrydol cyn etholiad mis Mai – cynllun na ddylai erioed wedi cael ei ystyried heb sôn am fynd i ddwylo’r cyfryngau. A dyma pam fy mod i yma’n egluro pam fod y syniad nid yn unig yn un hurt, ond yn dangos diffyg crebwyll gwleidyddol o’r math mwyaf annealladwy o du’r sawl a feddyliodd amdano.

 

Cyflwr y pleidiau

Mae rhai, fel Adam Price, wastad wedi sôn am yr angen i sefydlu rhyw fath o gynghrair wrth-Lafur yng Nghymru. Yn gyffredinol dydi hynny ddim yn syniad drwg. Y broblem ydi dydi’r sefyllfa wleidyddol bresennol yn gwbl, gwbl amlwg ddim yn caniatáu hynny (onid yw’n cynnwys y Ceidwadwyr, ac mae hynny’n flogiad arall). Mae’r Gwyrddion yn boenus o amherthnasol yng ngwleidyddiaeth Cymru. Eu canlyniadau diweddaraf yng Nghymru oedd 2.6% y llynedd yn yr etholiad cyffredinol, 4.5% yn etholiadau Ewrop yn 2014 a 3.4% yn etholiadau’r Cynulliad yn 2011. Mae hynny heb drafod y ffaith nad oes ganddyn nhw hyd yn oed gynghorydd yma.

O ran y Democratiaid Rhyddfrydol, mae’n debycach y cawn nhw 0 sedd eleni na 2 – sef y mwyaf y maen nhw’n debygol o’i gael. Yn gryno, ar ôl eleni bydd y Democratiaid Rhyddfrydol hwythau yr un mor amherthnasol i wleidyddiaeth Cymru â’r Gwyrddion.

A hyd yn oed os ydi’r ddwy blaid yn cyrraedd y Cynulliad y flwyddyn nesaf, y sefyllfa orau i’r ddwy fyddai dwy sedd yr un. I roi hynny’n ei gyd-destun mae angen 5 sedd ar blaid i ffurfio plaid seneddol yn y Cynulliad. ‘Eraill’ ydyn nhw fel arall. Rhaid bod yn onest hefyd, mae Plaid Cymru’n annhebygol o gyflawni unrhyw beth o bwys ar Fai’r 6ed.

Egwyddor y peth a natur pleidlais y Blaid

Does gen i ddim gronyn o wrthwynebiad i bleidiau’n dod i gytundeb â’i gilydd i beidio â chystadlu yn erbyn ei gilydd cyn etholiad. Mae pwy maen nhw’n gwneud hynny â nhw’n fater arall.

Dwi wedi blogio o’r blaen am y Gwyrddion – pan geisiwyd dod i ryw fath o gytundeb od â nhw yn 2015. Roedd y peth yn warth. O holl bleidiau Cymru, y Gwyrddion ydi’r Seisnicaf ei naws a dydyn nhw erioed wedi dangos mymryn o frwdfrydedd dros ddatganoli, yr iaith Gymraeg na Chymru fel cenedl. Dylai hynny ynddo’i hun eu gwneud yn wrthun i blaid genedlaetholgar honedig. Yn anffodus, yr hyn a ddengys y ffaith i hyn gael ei ystyried ydi bod cenedlaetholdeb, heb ronyn o amheuaeth bellach, yn ail yn rhestr blaenoriaethau Plaid Cymru y tu ôl i syniadaeth wleidyddol asgell chwith leiafrifol, gyfyngedig.

Yr hyn a ddengys hynny ydi, fel dwi hefyd wedi dweud o’r blaid, anallu neu amharodrwydd mawrion y Blaid i gydnabod … adnabod hyd yn oed … natur ei phleidlais hi. Mae o’n dorcalonnus … o dwp, ac yn drewi o gyfforddusrwydd anhaeddiannol â’i sefyllfa. Unig pwynt gwerthu unigryw Plaid Cymru ydi ei chenedlaetholdeb. Yn hytrach mae hi’n mynd o’i ffordd i geisio apelio at lefftis, lleiafrifoedd a hipis a hynny oll drwy fod yn ofalus iawn peidio ag ypsetio Saeson. Y bleidlais sydd yno i’w hennill – os caf i fod yn blaen – ydi’r dosbarth gweithiol Cymraeg. Nhw ydi’r mwyafrif, a dydyn nhw ddim yn licio Llafur ddim mwy.

 
Y fathemateg etholiadol

Dylai hwn fod yn amlwg, ond yn amlwg dydi o ddim. Byddai pact o’r fath ddim yn dod yn agos at yr 18-22 sedd a grybwyllwyd. Mae hynny’n deillio o amhoblogrwydd y Democratiaid Rhyddfrydol, amherthnasedd y Gwyrddion yng Nghymru ac anallu cyson Plaid Cymru i ennill y seddi sydd eu hangen arni. Mae’r tri pheth hynny’n wir eleni. A hyd yn oed petai modd cyrraedd 18 sedd, fel lleiafswm, mae problem fwy craidd…

Y strategaeth etholiadol

Dylai hwn fod wedi bod yn boenus o amlwg cyn hyd yn oed meddwl am geisio trafodaethau. Sut yn union y byddai’n gweithio? Iawn, mi fedra i werthfawrogi y gallai weithio i raddau yn yr etholaethau (ond, cym off it, y Dems Rhydd a’r Gwyrddion yn cytuno i beidio â sefyll yng Ngheredigion?) ond does yna ddim hyd yn oed mymryn o gyfle o gael cytundeb yn y rhanbarthau, sef y lle mwyaf addas i gael cytundeb. Fyddai Leanne Wood yn fodlon ildio i’r Gwyrddion ranbarth Canol De Cymru, er enghraifft? A fyddai’r Democratiaid Rhyddfrydol yn fodlon ildio’r Canolbarth i’r Blaid neu’r Gwyrddion o ystyried eu bod nhw’n wynebu colli pob etholaeth?

Ond dywedwn ni fod hynny, drwy ledrith yn cael ei gytuno arno, mae problem sydd hyn yn oed yn fwy craidd…

Trosglwyddo pleidleisiau

I gael unrhyw gyfle o lwyddo byddai angen i’r pleidiau oll ddarbwyllo eu pleidleiswyr nhw fwrw pleidlais dros blaid arall. A hefyd, byddai angen iddyn nhw gynyddu eu pleidlais oddi ar yr etholiad diwethaf. Mae hynny’n mynd â fi’n ôl at y pwynt uchod – diffyg dealltwriaeth o natur cefnogwyr nid yn unig y Blaid, ond y ddwy blaid arall hefyd.

Gymerwn ni Gaerffili ac Islwyn, sydd yn rhanbarth de-ddwyrain Cymru lle mae Plaid Cymru’n tueddu i wneud yn gymharol dda. A fyddai’r rhai sy’n pleidleisio i’r Blaid yno’n gallu cael eu darbwyllo gan Blaid Cymru i bleidleisio i’r Gwyrddion ar y rhestr, er enghraifft? Na – does yn yr ardaloedd hynny ddim mo demograffeg pleidleiswyr y Gwyrddion. A fyddan nhw’n cael eu darbwyllo i roi fôt i’r Democratiaid Rhyddfrydol a glymbleidiodd â’r Ceidwadwyr? Wrth gwrs ddim.

A fyddai pleidleiswyr y Democratiaid Rhyddfrydol yn y Canolbarth yn gallu cael eu darbwyllo i bleidleisio dros Blaid Cymru, neu Wyrddion y Gogledd drosti? Na – dydi’r rhai fyddai’n pleidleisio drostynt ddim yn agored i hynny o’u hanfod. Y mae’r holl beth mor rhyfeddol o amlwg o amhosibl dwi bron â sgrechian. Dydi pleidleiswyr Plaid Cymru ddim o reidrwydd yn amgylcheddwyr nac yn rhyddfrydwyr. A dweud y gwir, byddwn i’n dadlau bod y rhan fwyaf helaeth o’i phleidleiswyr y naill na’r llall.

O, ac un pwynt arall.

Rhyddhau’r stori i’r cyfryngau

Wn i ddim o ba ffynhonnell y daethai hyn. Mae fy ngreddf yn dweud – o ddarllen ambell beth ar Twitter – o du Plaid Cymru. Ni allaf ond â mynegi hyn: os dyna’r achos, mae’r ffynhonnell yn haeddu cael ei ysbaddu’n gyhoeddus. Am beth mor rhyfeddol, mor wirioneddol dwp i’w wneud. Mae’n embaras llwyr. Mae’n berffaith amlwg fod y Dems Rhydd – y nhw sy’n wynebu colli pob sedd sydd ganddynt – wedi tynnu allan o’r darpar gytundeb cyn unrhyw un arall. Dydyn nhw sy’n wynebu colli pob sedd, sydd mewn sefyllfa gwbl anobeithiol, ddim yn fodlon rhoi cynnig ar hyn. Achos yn y bôn, dydi hyn ddim yn effeithio ar y Dems Rhydd na’r Gwyrddion. Debyg na chaiff fawr o effaith ar bleidlais y Blaid ar ddiwrnod yr etholiad, does bron dim yng Nghymru’n cael effaith ar ddim gwaetha’r modd, ond i’r rhai sy’n ymddiddori mewn gwleidyddiaeth maen nhw’n edrych yn dwp.

Ylwch, rhowch y peth fel hyn. Mae’n siŵr bod y syniad ddaeth i’r amlwg heddiw wedi cael ei ferwi dros gyfnod a chyda brwdfrydedd. Dydw i ddim yn un i ganu fy nghlodydd fy hun – wir, dwi ddim – ond mae o wedi cymryd llai nag awr i fi, nad ydw i’n fwy na thipyn cyfieithydd sydd erioed wedi gweithio yn y byd gwleidyddol mewn unrhyw ffordd, rwygo’r peth yn rhacs yn y blogiad hwn. Fyddwn i’n gallu dweud mwy, ond mae awr yn ddigon i dreulio ar y gachfa ddiweddaraf ‘ma o du ein plaid genedlaethol ddi-glem.
 
***
 
Ac un gair i gloi, rhag ofn i ryw smartarse droi fyny â chwyno fy mod i’n cwyno am Blaid Cymru ond yn gwneud dim fy hun. Dwi ddim yn aelod o blaid. Pleidleisiwr ydw i: nid mwy na llai. Nid fy nyletswydd i – nid fymryn – ydi dewis plaid wleidyddol na chyfrannu ati. Dyletswydd plaid wleidyddol ydi fy narbwyllo i bleidleisio drosti efo’i syniadau a’i gweithredoedd. Ac ar y funud, dwi bron yn sicr pan ddaw hi at etholiad mis Mai, eistedd ar fy nhin a wna i drwy’r dydd a pheidio â bwrw pleidlais, achos bod holl bleidiau ein gwlad ar hyn o bryd yn gawod o gachu pur. Iawn ydi meddwl yn ddwfn am syniadau , “datrysiadau“, hefyd, ond pan maen nhw’n syniadau shit peidiwch â ffycin pwdu bod rhywun yn pwyntio’r peth allan. Rhowch hwnnw yn eich ffycin cetyn a’i smocio.
 

Parhau i ddarllen

fel y moroedd: cinio spaghetti

Roedd cinio spaghetti yn yr ysgol uwchradd neithiwr er mwyn i’r tîm pêl-droed godi pres. Es i ynghyd â’r teulu (dim ond dau bellach) a ffrindiau i’w gefnogi. Roedd yr hogiau a’r athrawon yn prysur goginio a gweinyddu nifer mawr o gwsmeriaid. Doedd dim pwdin oni bai am y rhai ar arwerthiant, a hwythau wedi’u paratoi gan y rhieni! (Mi wnes i bastai.) Gobeithio bod y tîm wedi ennill digon i brynu crysau newydd. Parhau i ddarllen

Celfyddydau Sir Ddinbych: Celfyddydau Sir Ddinbych 2016-02-10 16:00:42

Parhau i ddarllen

Celfyddydau Sir Ddinbych: Celfyddydau Sir Ddinbych 2016-02-10 15:56:54

Parhau i ddarllen

Archifau Morgannwg: Dros yr Enfys, Dan y Radar

Mis Chwefror yw Mis Hanes Pobl Lesbaidd, Hoyw, Deurywiol a Thrawsrywiol (LHDT). Yn aml, bu’r gorffennol yn galed i bobl LHDT. Mae Pobl LHDT yn aml ynghudd mewn hanes, un ai yn fwriadol neu oherwydd ofn erledigaeth neu maen nhw wedi eu heithrio o gofnodion cymdeithas y brif ffrwd. Fel yn achos llawer o grwpiau […] Parhau i ddarllen

fideo wyth: Clwb Llyfrau f8: Cafflogion

gan Elidir Jones Mae mis Ionawr yn draddodiadol yn dawel iawn ym myd y gemau, a dydi gemau mawr y gwanwyn ddim cweit wedi’n cyrraedd ni. Fe fydd ‘na gwpwl o fideos yn glanio cyn diwedd y mis, gan roi’r “f” yn ôl yn “f8”. Ond am y tro, be am i ni gamu’n ôl…

Parhau i ddarllen

Llyfrgelloedd Sir Ddinbych: Cylch Darllen Llyfrgell Rhuthun

Bydd grŵp darllen Cymraeg Llyfrgell Rhuthun yn cyfarfod ar 16 Chwefror am 2.00pm. Llyfr y mis yw Cuddwas – Gareth Miles. Nofel gyffrous, gyfoes am aelod o’r Gwasanaethau Cudd yn ymdreiddio i fudiad gwleidyddol yng ngorllewin Cymru. Archebwch yma> Clawr Meddal Parhau i ddarllen

Goroesi chwe mis o gemotherapi: Gwasanaeth cwsmeriaid

Wythnos diwethaf mi es i Gaerdydd gyda’r bwriad o brynu gwely newydd yn John Lewis.  Hynny a mynd â phâr o byjamas yn ôl i Marks and Spencer. Y pyjamas yn gyntaf: i mewn â fi i’r adran gwasanaeth cwsmeriaid … Parhau i ddarllen Parhau i ddarllen

Celfyddydau Sir Ddinbych: Celfyddydau Sir Ddinbych 2016-02-10 09:44:57

Parhau i ddarllen

fel y moroedd: peth newydd (i mi)

Mae Elisabetta’n eu defnyddio nhw yn aml yn lle wyau. Mae ganddyn nhw bob math o faetholion fel Omega-3, protein a ffibr. Hadau llin dw i’n sôn amdanyn nhw. Yr hyn sydd fy nenu mwy na’u maetholion ydy’r ffaith bod nhw’n medru cymryd lle wyau ac olew. Prynais fag ohonyn nhw wedi’u malu am y tro cyntaf heddiw. Bydda i’n dal i ddefnyddio wyau i wneud quiche, ond byddan nhw’n hwylus mewn cacennau a bisgedi. Parhau i ddarllen

BlogMenai.com: Cywiro datganiadau camarweiniol – rhan 6

Jones Junior (yn hytrach na’i fos Jones Senior sydd o dan sylw eto heddiw).  Mae’r camarwain y tro hwn yn ymwneud a saga Pont yr Aber yng Nghaernarfon – neu i fod yn fwy manwl awgrym gan Sion mai ei ymgyrch o sy’n gyfrifol am ei hatal rhag cael ei… Parhau i ddarllen

Llafar Bro: Peldroed. 1960 – 1964

Ychydig o hanes y Bêl-droed yn y Blaenau. 
Parhau’r gyfres yng ngofal Vivian Parry Williams.(Allan o gofnodion y diweddar Ernest Jones)
 
1960-61 a 1961-62

Rhodiodd Stiniog yr uchelfannau yn 1960-61, gan ennill yr ail safle yn y Gynghrair.  Yn Rh… Parhau i ddarllen

Lowri Haf Cooke: Y Dinesydd: Bwytai Merch y Ddinas – Chapel 1877

  Parhau i ddarllen

agssc: Pancake Making Machine

In Wales we want to take the stress out of Pancake Day, so that’s why we invented the ‘Pancake o Matic‘. Perfect pancakes every time guaranteed (Traditional Welsh ladies costume optional).   The ITV Cymru/Wales Archive is based at the National Library Of Wales. English: http://www.twitter.com/nssaw Facebook – ‘Archif Sgrin a Sain Cymru’ Parhau i ddarllen

Paned a Chacen: Crempogau tatws melys

Dros y blynyddoedd rwyf wedi postio nifer o ryseitiau crempog gwahanol ar y blog, o grempog gyffredin, i ymerawdwr y crempogau- y kaiserschmarrn, a hyd yn oed rhai fegan. Ac ar ddydd Mawrth Ynyd mae gen i un arall i chi – crempogau tatws melys. Nawr peidiwch â throi eich trwynau yn syth, mae’r rhain […] Parhau i ddarllen

Llyfrgelloedd Sir Ddinbych: Cymraeg o’r Crud

Cyflwyniad hwyliog ac ymlaciol i’r Gymraeg i rieni a’u babis hyd at flwydd oed. Llyfrgell Llangollen, Stryd y Castell, Llangollen 12 Chwefror 2016 9.30 – 1.00 I archebu lle cysylltwch â Pam Evans-Hughes: e-bost p.evans-hughes@bangor.ac.uk, ffôn 01978 345247. Parhau i ddarllen

BlogMenai.com: Diwrnod arall y hollt arall yn y Blaid Lafur

Hen Rech Flin: Cymru yn Ewrop

Dyma neges gan Blaid Cymru yn cefnogi pleidlais o blaid i’r DU aros yn aelod o’r Undeb Ewropeaidd:

Mae Cymru yn elwa o fod yn rhan o’r UE, yn economaidd, yn gymdeithasol ac yn ddiwylliannol.

Mae’r UE wedi helpu i sefydlu heddwch ac i gynnal heddw… Parhau i ddarllen

BlogMenai.com: Ymgeisydd Ceidwadol Bro Morgannwg

Diolch i Simon Brooks am dynnu sylw at y trydariad yma gan Ross England.Mr England ydi ymgeisydd y Toriaid ym Mro Morgannwg.  Parhau i ddarllen

Eglwysi Bro Aled: • O Exodus i Wlad yr Addewid (Exodus 3:1-6; 13:3-10; Josua 3:9-17) – Aneurin Owen (07.02.2016)

http://eglwysibroaled.com/wp-content/uploads/podlediad/07022016_pm_aneurinowen.mp3
Parhau i ddarllen

fel y moroedd: modd gwahanol

Dysgais sut i hwylio te gan y ffrind o Tsieina. Yn aml iawn yn Tsieina byddan nhw’n rhoi dail te mewn cwpan yn uniongyrchol heb ddefnyddio tebot . Mae’n fodd hwylus dros ben. (Wrth gwrs dylai’r dail yn gyflawn.) Wedi munudau, dim ond codi’r dail o’r cw… Parhau i ddarllen

gwennanelin: Myfyrwraig PhD yn sicrhau cyllid ar gyfer seminar iaith

Myfyrwraig PhD yn sicrhau cyllid ar gyfer seminar iaith Parhau i ddarllen

Asturias yn Gymraeg: Neb yn Hwylio Heno

Rwy’n falch i ddweud ein bod ni wedi hwylio o Asturias wythnos yn ôl, cyn i storom Imogen gyrraedd gogledd-orllewin Ewrop. Mewn gwirionedd, hwylio o Cantabria fyddwn ni, achos mae’r gwasanaeth oedd i fod i dechrau o Gijón wedi darfod, felly Santander yw’r unig ddewis. Fel arfer mae’n daith hyfryd: Ond dim bob tro! Brittany […] Parhau i ddarllen

Golwg360: Tai ac Etholiadau’r Cynulliad

Steffan Evans sydd yn bwrw golwg dros faes fydd yn berthnasol tu hwnt i etholiadau mis Mai Parhau i ddarllen

www.participationcymru.org.uk: Beth sy’n gwneud cyflwyniad hudolus?

Mae cyflwyniadau wedi’u creu â PowerPoint wedi bod yn rhan fawr o’r byd busnes dros yr 20 mlynedd diwethaf. Araith yw cyflwyniad sydd i fod i roi gwybodaeth, perswadio neu ffurfio perthynas dda â’r gynulleidfa; pwrpas y sleidiau tu ôl … Parhau i ddarllen Parhau i ddarllen

Llyfrgelloedd Sir Ddinbych: Amser Twf / Amser Tyfu

Amser Twf – i fabis o dan 1 oed: 10.00yb & 11.00yb Amser Tyfu – i fabis 1 – 2.5 oed: 1.30yh 15 Chwefror Llyfrgell Rhuthun Parhau i ddarllen

fel y moroedd: super bowl

Diwrnod mawr i lawer o Americanwyr ydy hi heddiw – diwrnod Super Bowl, sef pencampwriaeth gynghrair genedlaethol bêl-droed Americanaidd. Does gen i ddim diddordeb o gwbl ond mae fy nwy ferch yn mynd i bartïon i weld y gêm mewn trefi gwahanol. Gyrrodd fy merch hynaf lun o’r bwyd mae hi’n ei baratoi – yakitori. Bydd ei ffrind yn ei rostio ar y gril yn yr iard cefn ynghyd â chig arall. Mae’r ddwy yn mynd i gymdeithasu yn hytrach na gweld y gêm, a dweud y gwir. Parhau i ddarllen

Gofalaeth Fro'r Llechen Las: “Iowa? A’i o’ma!”

Ychydig iawn o sylwadau annoeth ac ymfflamychol Donald Trump sydd wedi gwneud i ni chwerthin wrth iddo geisio cael ei ethol yn ymgeisydd ei blaid yn Etholiad Arlywyddol yr Unol Daleithiau. Mae’r pethau a glywsom wedi bod yn fwy tebygol o wneud i ni grio na chwerthin. Ond wedi iddo gael ail yn Iowa trwy […] Parhau i ddarllen

BlogMenai.com: Protest Cymdeithas yr Iaith ar y Maes ddoe

Dydw i ddim yn amau cymhelliad yr aelodau o Gymdeithas yr Iaith a fu ‘n protestio ar y Maes yng Nghaernarfon ddoe mewn ymgais i ddwyn perswad ar gynghorwyr Cyngor Gwynedd i ymwrthod rhag gwneud toriadau yng ngwariant y Cyngor.  Serch hynny ‘dwi’n meddwl ei bod yn amserol i atgoffa’r Gymdeithas o un neu ddau o ffeithiau.

1). Er mai cyngor o dan reolaeth Plaid Cymru ydi Cyngor Gwynedd, ac er bod y Cyngor yn gwneud toriadau, nid toriadau Plaid Cymru ydyn nhw.  Pleidleisiodd y dair plaid fawr unoliaethol – Llafur, y Toriaid a’r Dib Lems – yn San Steffan o blaid hyd at £15bn o doriadau mewn gwariant cyhoeddus yr amser yma y llynedd.  Dyna’r toriadau mae cynghorau ar hyd a lled y DU yn gorfod eu gweithredu rwan.  
2). Penderfyniad llywodraeth Lafur Bae Caerdydd oedd rhoi setliad cymharol wael i Wynedd o gymharu a nifer o gynghorau Llafur De Cymru.  Mae’r grant mae Gwynedd yn ei gael felly’n eithaf sal – ac mae’r broblem gweinyddu toriadau felly ‘n fwy llym yma nag ydyw mewn rhai o ardaledd eraill Cymru.
3). Mae Cyngor Gwynedd wedi ymgynghori’n eang efo etholwyr Gwynedd cyn mynd ati i weinyddu ‘r toriadau Llafur / Toriaidd / Dib Lems.  Mae’r broses wedi bod yn llawer mwy tryloyw yma nag ym mron i unrhyw ardal arall yng Nghymru.
4). Er y bydd toriadau poenus yn digwydd, fydd yna ddim canolfannau hamdden – prif ragdybiaeth y brotest – yn cau.
Ond yn bwysicach na dim, petai Cyngor Gwynedd yn dilyn cyngor y Gymdeithas ac yn peidio a gwneud toriadau ni fyddai modd gosod cyllideb.  Canlyniad hynny fyddai colli rheolaeth o’r Cyngor i gomisiynwyr llywodraeth Cymru, a byddant hwythau yn gweithredu’r toriadau – a phetai hynny’n digwydd fyddai yna ddim ymgynghori efo’r cyhoedd na thryloywder.  Byddai’r toriadau yn cael eu gweithredu yn ddisymwth a di drugaredd.  ‘Does yna neb eisiau hynny.

Parhau i ddarllen

Golwg360: Iwerddon v Cymru – Marciau’r Chwaraewyr

Beth wnaethoch chi o berfformiadau’r Cymry? Parhau i ddarllen

Llafar Bro: Stolpia -Rhai o Siopau’r Rhiw

Pigion o golofn fisol Steffan ab Owain.

 Hen Siop Rhiwbryfdir (Belmont yn ddiweddarach)

Byddai siop yn Belmont ar un adeg ac roedd ffenestr siop yno hyd at y chwedegau, os cofiaf  yn iawn. Bu swyddfa bost yno am rai blynyddoedd cyn ei symud tr… Parhau i ddarllen

fel y moroedd: blwyddyn o hoe

Bydd fy merch arall yn graddio yn y brifysgol leol ym mis Mai. Hoffai hi astudio ymhellach, ond penderfynodd hi gael blwyddyn o “hoe” cyn hynny. Bydd hi’n aros efo teulu yn Ne Ffrainc a dysgu Saesneg i’w hogyn bach saith oed  yn ystod yr haf; yna bydd hi’n gweithio fel tiwtor Saesneg yn Japan am ddeg mis. Dw i’n gyffro i gyd cymaint â hithau! Gan nad ydw i’n medru mynd i Ewrop eleni, dw i’n teimlo fel pe byddwn i’n cael gweld Ffrainc drwy lygaid fy merch. Parhau i ddarllen

rhysllwyd.com: Llyfr y Dechreuadau – Rhan 2

Dros y misoedd nesaf yng Nghaersalem bydda i’n pregethu trwy Lyfr Genesis yn y Beibl. Dwi’n gobeithio (os bydd amser yn caniatau) sgwennu blog i fynd gyda pob pregeth. Dyma’r ail ran, dyma oedd y rhan gyntaf. Mae Genesis yn dechrau gyda delwedd o fyd perffaith, byd sy’n wahanol iawn i’n byd ni heddiw. Mae […] Parhau i ddarllen

Llion Gerallt: Llion Gerallt 2016-02-06 14:47:00

via Instagram http://ift.tt/1STri75 Parhau i ddarllen

BlogMenai.com: Tim Farron yn anerch y Dib Lems Cymreig

‘Dwi’n cyfri tua hanner cant o bobl yn y llun.  Mae hon yn gynhadledd genedlaethol yn gwrando ar arweinydd un o’r pleidiau mawr Prydeinig ychydig fisoedd cyn etholiad tyngedfenol. Dwi’n credu i dair neu bedair gwaith cymaint ddod i weld Mhair… Parhau i ddarllen

Ar Asgwrn y Graig: Lwc owt Medwyn Williams

Ar ôl hwyl cystadleuaeth blodyn haul y llynedd, cytunwyd i dyfu moron hir yn 2016.

Cafodd y ddau Daid a finna hadau yn y cracyr nadolig eto, ac mae hen edrych ymlaen am gystadlu brwd a hwyliog.

Er mwyn cadw trefn ar y Teidiau, ac i osgoi unrhyw alwadau am ymchwiliad cyhoeddus i’r canlyniad, bu’r Fechan a finna’n rhoi ‘chydig o reolau ar bapur.

Dwi ddim yn disgwyl medru tyfu dim byd i safon Parhau i ddarllen

BlogMenai.com: Blinedig iawn

Mae’n rhai bod y busnes ‘ma o fod yn lefarydd Cymreig yn beth ofnadwy o flinedig.  Dim posibl bod Stephen Doughty – neu Ian Murray yn ol Roger Scully (mae o’n fwy tebyg o fod yn gywir na fi) – yn uffernol o boring wrth gwrs. Parhau i ddarllen

Llyfrgelloedd Sir Ddinbych: Borrowbox

Borrowbox yw’r gwasanaeth e-lyfrau ac e-lyfrau sain gan Lyfrgelloedd Sir Ddinbych. Gallwch fenthyg hyd at 10 e-lyfr a 10 e-lyfr llafar ar y tro, am 21 diwrnod. Cynnwys iaith Saesneg yn unig sydd ar gael. Y ffordd gorau i ddarllen … Parhau i ddarllen Parhau i ddarllen

fel y moroedd: rhosyn saron

Mae olew persawrus o Israel newydd gyrraedd, dim yn uniongyrchol, a dweud y gwir, ond drwy gwmni o America. Cynhyrchwyd yn Israel, mae ganddo arogl rhosyn hyfryd. Prynais fo i ddefnyddio fel persawr, ond mae’n ymddangos bod rhai pobl yn ei ddefnyddio i eneinio’r sâl yn ôl y Beibl, neu fel defod. Dw i ddim yn credu mewn defodau ond fydda i byth eisiau bod yn amharchus, ac felly penderfynais i weddïo dros bobl Israel pryd bynnag byddwn i’n rhoi diferyn o’r olew ar fy arddwrn. Parhau i ddarllen

Golwg360: Wythnos Hefin Jones

Mesur Drafft Cymru, ceiniogau lwcus a’r Trydydd Rhyfel Byd yn cael sylw’r wythnos hon Parhau i ddarllen

Golwg360: Cymru vs Iwerddon

Llion Carbis sydd yn bwrw golwg dros ornest agoriadol gwŷr Gatland Parhau i ddarllen

Llafar Bro: Y Golofn Werdd -datblygu mannau gwyrdd

Newyddion cynllun Y Dref Werdd

Y mis yma hoffwn dynnu eich sylw at brosiect arall mae’r staff yn gweithio arno, sef datblygu mannau gwyrdd yn y gymuned.

Wrth fynd ati i dacluso afon Barlwyd ac ardal Tanygrisiau ychydig wythnosau yn ôl, daeth darn … Parhau i ddarllen

Blog llyfrgelloedd Cymru Alyson: Diwrnod Cenedlaethol Llyfrgelloedd 2016

Bydd Diwrnod Cenedlaethol Llyfrgelloedd yn cael ei gynnal ar ddydd Sadwrn 6 Chwefror eleni. A i i’r llyfrgell y dre yma, i ddathlu – beth amdanoch? Bydd y tîm datblygu cynulleidfa yn defnyddio’r hashnodau sy’n benodol i Gymru #DCLCymru a … Parhau i ddarllen Parhau i ddarllen

Llyfrgelloedd Sir Ddinbych: Amser Twf – Llyfrgell Llangollen

I fabis o dan 1 oed. Llyfrgell Llangollen, Stryd y Castell, Llangollen. 8fed Chwefror 2016, 9.30 Ffôn: 01978 869600 Parhau i ddarllen

BlogMenai.com: Mwy o newyddion da i Blaid Cymru o ochr arall y wlad

Cyngor Tref Glyn Nedd Plaid Cymru: 218 Llafur 129  Parhau i ddarllen

BlogMenai.com: Buddugoliaeth arall i’r Blaid ym Mangor

Llongyfarchiadau i Mair Rowlands am ennill sedd i’r Blaid ar Gyngor Dinas Bangor:Plaid Cymru – 90Dib Lems – 53Annibynnol – 32Ymddengys bod y gweir gafodd Llafur yn is etholiadau cyfagos ward Dewi ym mis Tachwedd wedi arwain at benderfyniad i beidio a s… Parhau i ddarllen

Cymdeithas yr Iaith Gymraeg Penarth: Cyngor Gwrth-Gymraeg

Mae wedi bod yn hysbys ers tro mai dirmyg tua’r iaith Gymraeg yw nodwedd pennaf Cyngor Tref Penarth. Neb yn medru’r iaith o blith eu swyddogion. Dim un o’r cynghorwyr yn siarad Cymraeg. Dim croeso i neb ddefnyddio’r Gymraeg ar eu cyfyl. Gwefan heb air o Gymraeg arni (heblaw am “Benarth”!). Gwneud popeth posib er […] Parhau i ddarllen

Eglwysi Bro Aled: Dydd Sul, 7 Chwefror 2016

Darlleniad y Dydd: Salm 119: 41-48 (BCND:tud.561/BCN: tud.512)

Bore da a chroeso i bob un ohonoch i’r oedfaon heddiw. Diolch i aelodau Cefn Meiriadog am eu croeso gwresog nos Sul, a heno, fe fyddwn yn mynd ymhellach yn ein golwg ar y Beibl ac yn trafod y cyfnod o’r Aifft i wlad Canaan. Mae ’na . . . → Read More: Dydd Sul, 7 Chwefror 2016

Parhau i ddarllen

Ailddysgu: Natur Milton Keynes

Nos Fawrth, es i glywed dyn a ffotograffwyr lleol yn sôn am fywyd gwyllt a natur yn Milton Keynes.  Dydy llawer o bobl ddim yn gweld y ddinas fel lle da ar gyfer bywyd gwyllt, ond dydy o ddim yn ddrwg o gwbl a r’on yn awyddus i glywed am lefydd ar draws y ddinas, ac efallai i glywed am adar d’on i ddim yn gwybod amdanyn nhw.

Dwi ddim yn meddwl fy mod i wedi clywed am adar neu anifeiliaid d’on i ddim yn gwybod amdanynt, ar wahan i’r ffaith bod y tir wrth ym yml lle dwi’n gweithio yn dda am weld nadroedd (ond un neidr sydd i’w gael yn MK, dydy’r gwiber ddim yn byw yma).  Ond yn sicr roedd clywed am y tegeirianau sydd yn tyfu yma yn syndod i fi, a hefyd yr mrywiaith o ieir bach yr haf.  A gan fod ei luniau more dda (gwelir www.cwardphotography.co.uk) roedd y noson yn dda iawn.
Yn aml mae ‘na fwy o gwmpas na fydd pobl yn meddwl.  Roedd arlunwraig lleol yn y cyfarfod, sydd yn ganolbwyntio ar fywyd gwyllt, ac yn gwneud llawer o luniau o sgarnogod.  Felly, wnes i ddechrau feddwl – be ydy fy hoff anifeiliaid neu adar sydd i’w gael o gwmpas y dinas?  A dyma rhai ffefrynnau sydd ar fy rhestr:
Glas y dorlan.  Dwi ddim yn gweld nhw yn aml: rhaid bod yn y lle iawn ar yr amser iawn.  Lwc ydy o (i fi, beth bynnag).  A fel arfer, maent yn hedfan heibio yn gyflym.  Ond weithiau, mae cyfle i drio cael llun gwell (ond dwi ddim wedi llwyddo i gael un dda, eto).
Cornchwiglen.  Braidd yn brin, ond mae nhw’n nythu’n lleol (ond dim llawer ohonyn nhw) ac i’w gweld wrth ymyl y llynoedd yn y Gaeaf.
Llwynogod.  Dwi’n gwybod bod llawer o bobl yn eu casau – ond mae nhw’n del ofnadwy.  (Dydy’r llun yma ddim o MKeynes)
Sgwarnogod.  Mae ’na ddigon o gwmpas, ond mae rhaid gwybod lle mae nhw.  A mae Kate (), yr arlunwraig yn gwybod yn union lle i fynd.  Dwi ddim wedi llwyddo cael llun o sgwarnog lleol eto – un Cymraeg ydy hon! ( a dim yn ofnadwy o glir).
Tylluanod.  Bob fath. Yn fama dan ni’n cael y dylluan fach, y dylluan wen, y dylluan glustiog (rhai flynyddoedd) a mae’r dylluan frech yn byw yn yr ardal ond anaml iawn dwi wedi eu gweld nhw. Dwi ddim yn meddwl bod na llawer ohonyn nhw chwaith. Y tylluan glustiog ydy hon.
Mae na un greadur brin sydd ddim mor frin  yn fama – y fadfall ddŵr gribog (greater crested newt).  Er hynny, dwi erioed wedi gweld un.  Falle eleni?

Parhau i ddarllen

Bob dydd Iau bydd #cyfieithiadau!: Skyfog, Ysgeifiog, a ‘Sgeifog

Os yr ewch chi rywdro am siwrnai ar hyd yr A487 o Abergwaun i Dyddewi, ac os y craffwch chi’n ofalus ar y cloddiau wrth ichi basio drwy bentref bach Carnhedryn, mi welwch chi rywbeth rhyfedd iawn. Yno, yn cuddio ymysg y dail, nid nepell o ben y feidr fach sy’n arwain mas i’r perci, […] Parhau i ddarllen