Cyfrinach y Capel…

Capel Claughton Rd 2011 Yn nghanol Penbedw mae ‘na gapel briciau cochion sy’n dangos cliw i’w hanes efallai ar un o byst y giât blaen.   Dwi’n cofio ffrind yn gwneud bach o waith yna cwpl o flynyddoedd yn ol, ac yn crybwyll bod y gweinidog wedi dweud wrtho bu’r adeilad capel Cymraeg ers talwm.  Dyna pam felly yr wythnos diwetha cymerais funud neu ddau i graffu ar yr adeilad fictoriaidd yn chwilio am gliwiau i’w hanes.   Welais i ddim byd amlwg fel ‘maen dyddiad’, ond wrth i mi feddwl am roi’r gorau i fy nghraffu, sylwais ar arwydd aneglur ond cyfarwydd a guddiodd ar un o byst tywodfaen y llidiart.  Symbol ‘Yr Awen’ ydy hyn wrth gwrs, rhywbeth a gysylltiwyd â Gorsedd y Beirdd, ac arwydd efallai bod rhyw ddigwyddiad neu gyfarfod wedi ei gynnal yn y fan hyn, ond arwydd o gysylltiad Cymraeg. yr arwydd ar y postyn Dwi ddim wedi llwyddo dod o hyd i unrhyw gwybodaeth am hynny eto, sy ddim yn syndod efallai, gan bod yn ol gwefan yr eglwys presennol symudon nhw i mewn yn 1917.  Adeiladwyd y capel yn 1881 dwi’n credu.  Mi ymwelodd yr Orsedd Penbedw ym 1917 wrth gwrs, blwyddyn Eisteddfod y Gadair Ddu ym mharc y dre wrth gwrs.  Buon nhw yna cyn hynny efallai, pan cynhalwyd Eisteddfod Genedlaethol ‘answyddogol’ yn y dre ym 1879.   Mae ‘na fap OS ar gael o’r dref yn 1909, felly mae’n bosib fasai hwnnw dangos enwadau y capeli, dwn i ddim, ond ga i gipolwg arno fo y tro nesa i mi fod yn Waterstones ella,
Cafodd y cofnod ei gyhoeddi yn Uncategorized. Gosod Nod Tudalen i'r ddolen barhaol.