Archif Dyddiol: 26 Ebrill 2012

Eglwysi Bro Aled: Dydd Sul, 29 Ebrill 2012

Mari Jones a’i Beibl!  Merch ifanc yn cynilo ei harian prin i brynu Beibl gan Thomas Charles yn y Bala ac yn cerdded 28 milltir o’i chartref yn Llanfihangel i’r Bala dim ond i gael ei siomi ar y cychwyn – doedd dim Beibl ar gael iddi. Thomas Charles wedyn, o sylweddoli maint ei haberth . . . → Read More: Dydd Sul, 29 Ebrill 2012 Parhau i ddarllen

Beibl Datblygu: Fideo “Y Teimlad”

Fideo “newydd” arall wedi ymddangos ar y Tiwbs, diolch i Victoria Morgan, a byrthdei boi, Iwan Standley, y tro ‘ma i’r clasur o gân, Y Teimlad. Parhau i ddarllen

Rhys Aneurin: 26/4/12

26/4/12 Parhau i ddarllen

Asturias yn Gymraeg: Mor Gadarn â’r Graig?

Newyddion drwg i gerddwyr sydd yn edrych ymlaen at ddilyn taith gerdded fwyaf adnabyddus y Picos de Europa’r haf yma. Mae tirlithriad wedi mynd â darn 15m o hyd o’r llwybr yn plymio lawr i’r afon. Nid tir a lithrodd, chwaith, ond yn hytrach craig enfawr, sydd wedi torri’r canal dŵr sy’n cyflenwi gorsaf bŵer [...] Parhau i ddarllen

daflog: Teledu o’r archif

Mae dau benblwydd arwyddocaol ym myd darlledu Cymreig i ddod yn y flwyddyn nesaf. Mi fydd S4C yn 30 mlwydd oedd ym mis Tachwedd 2012 a fe fydd y BBC yn nodi 90 mlynedd o ddarlledu yng Nghymru ym mis Chwefror 2013. Dwi’n gobeithio fydd y ddau garreg filltir yma yn cael y sylw haeddiannol. […] Parhau i ddarllen

fel y moroedd: paffwragedd

Chwiorydd ydyn nhw, un yn 19 oed a’r llall yn 17 oed. Nhw ydy’r cyntaf yn Japan fel chwiorydd i chwarae paffio’n broffesiynol. Dechreuodd Saki a Mako Yamada chwarae crefftau ymladd yn ferched bach, a chychwyn yn broffesiynol pan oedden nhw’n troi’n 17 … Parhau i ddarllen

apLlywarch: TUNNEL MOVEMENT – "OverDue" [2012]

<p><p><a href="http://middlegroundmusic.bandcamp.com/album/tunnel-movement-overdue">Tunnel Movement "OverDue" by Tunnel Movement</a></p>&lt Parhau i ddarllen

Cerddi yn Aberteifi: Delyth (fy merch) yn Ddeunaw Oed

Ar yr olwg gyntaf, mae’r gerdd hon yn un syml, mewn iaith weddol ddiniwed. Dathlu penblwydd ei ferch y mae’r bardd, ac rydym yn gwybod mai ar ddarn bach o bapur, neu hyd yn oed ar gefn amlen, yr ysgrifennodd ei anrheg o fewn ychydig iawn o amser. Ond mae’r olwg gyntaf yn twyllo.

Yn y ffilm yma mae Mererid Hopwood yn dadansoddi crefft Dic Jones.

Dyma adysgrif y ffilm.

Deunaw oed yn ei hyder, – deunaw oed
Yn ei holl ysblander,
Dy ddeunaw oed boed yn bêr,
Yn baradwys ddibryder.

Fel ‘na mae’r casgliad yma o englynion yn dechrau. Mae’r chwech englyn yn dod at ei gilydd i ddweud neges y gerdd i ddathlu deunaw oed Delyth fy merch, gan Dic Jones.

Beth yw englyn?

I ddechrau mae rhaid i ni fod yn ofalus bod ni’n gwybod pa fath o englyn sy’ gyda ni. Yn y gyfres hon, mae ‘da ni englynion un odl union, ac fel mae’r teitl crand ‘na yn awgrymu, un odl sydd ym mhob englyn – nid yr un un yn y chwech englyn, cofiwch. Un odl yn yr englyn cyntaf, un arall yn yr ail a’r trydydd, ac yn y blaen. Mewn englyn un odl union, ar wahân i’r ffaith bod bob llinell yn gorffen yn yr un odl, mae rhaid i chi gael deg sillaf ar hugain, dyna i gyd, ar draws pedair llinell. A’r drefn yw bod deg sillaf yn y darn cyntaf, yn y llinell gyntaf a’r tamaid ar ôl y strac bach ‘na, a’r gair technegol am y strac yw’r gwant. Felly, mae ‘na 10 sillaf fan ‘na. Mae’r ail linell â dim ond 6 sillaf. Ac dyma’r drydedd a’r bedwerydd – os wnewch chi’r syms, mae angen saith sillaf yn un, a saith sillaf yn y llall, a dyna i chi y deg sillaf ar hugain.

Mewn englyn un odl union, wrth gwrs, mae rhaid i ni gael cynghanedd ym mhob llinell – yn y darn cyntaf, yn y llinell gyntaf mae ‘na gynghanedd. Wedyn mae cynghanedd rhwng y darn ar ôl y gwant a dechrau’r ail linell, ac mae llinell tri a llinell pedwar hefyd â chynghanedd gyflawn ynddyn nhw.

O fewn yr englyn wedyn gallwn ni fynd yn fwy technegol a sôn am y paladr a’r esgyll, PE – paladr gyntaf, esgyll wedyn, a’r paladr yw’r ddwy linell gyntaf, a’r esgyll yw’r ddwy linell olaf.

Ailadrodd

Nodwedd amlyca’r gerdd hon yw’r gair deunaw – mae’n cael ei ailadrodd dro ar ôl tro, ac dyna beth yw thema’r gerdd. Felly, mae’n gwbl briodol. Byddai bardd llai yn ceisio defnyddio’r gair mor aml â hyn yn diflasu’r darllenydd, ond camp Dic Jones yw defnyddio’r gair gydag amrywiadau o gynghaneddion i gryfhau neges y gerdd – neges bwerus y gerdd, neges sydd ar yr un llaw yn llon a neges o ddathliad, ac ar y llaw arall neges sydd yn ein hatgoffa ni, mae’n mynd ymlaen am amser a bod rhaid gwneud yn fawr o bob eiliad.

Trosiad

Yn yr englyn cyntaf mae trosiad hyfryd ‘da ni – pan ŷn ni’n clywed y bardd, y tad, y rhiant yn dymuno bod y deunaw oed yma yn baradwys ddibryder: paradwys – lle heb ofiadau, ac mae Dic Jones yn dweud hynny gyda’r ansoddair dibryder. “Yn baradwys ddibryder” – mae’n gosod y ddau ochr yn ochr er mwyn atgyfnerthu ei ddyheadau.

Pa ddymuniad mwy allai unrhyw riant gael ar benblwydd plentyn?

Cyfeirio at amser

Ystyriwch y llinell “Deunaw oed nad yw’n dod ‘nôl” ac yna wedyn y llinell “Deunaw oed yn ehedeg”, Mewn ffordd ailadrodd sy’ gyda ni fan hyn drwy aralleirio. Oherwydd yn y ddwy linell mae’r bardd yn dweud yr un peth. Mae’n hoelio’n sylw ni at un o negeseuon y gerdd, sef nad yw amser yn aros i neb – mynd yn ei flaen y mae e, ac unwaith yn unig y byddwch chi’n dathlu eich penblwydd yn ddeunaw.

Cyferbyniad

Enghraifft o gyferbyniad arall yn y gerdd yw pan mae e’n dweud “Ddoe’n ddeunaw, heddiw’n ddynes”, ac dyna beth yw deunaw oed, mae’n debyg – rhyw fath o drothwy lle dych chi’n croesi o blentyndod i fod yn oedolyn, ac mae e wdi crisialu hwnna i gyd mewn un linell o gynghanedd,

Ddoe’n ddeunaw, heddiw’n ddynes

Parhau i ddarllen

Beibl Datblygu: Adolygiad “Blerwyttirhwng?”

Diolch, unwaith eto i’r tudalen Datblygu Trideg ar Facebook, dyma fi’n darllen adolygiad gwych o’r llyfr ‘Blerwytirhwng?’ The Place of Welsh Pop Music gan Sarah Hill (d.s. nid y llyfr gan Hefin Wyn sy’n benthyg o’r un gâ SFA am … Continue reading Parhau i ddarllen

Pop Cymru: Y Cochyn Llosgi 2012 #gigspc

18fed -20fed o Fai 2012Caffi Cowy Falls Betws y Coed/ PenmachnoGwefan Facebook Y Cochyn Llosgi Parhau i ddarllen

Beibl Datblygu: Blerwyttigruff?

Edrychwch pwy daeth mewn i’r caffi heddi. Wnaeth a sbotio’i hun mewn llun o Pesda Roc yn rhan o’r cynulleidfa 13/14 oed! Llun gwreiddiol ar Facebook Datblygu Trideg. Parhau i ddarllen

Beibl Datblygu: Datblygu “Beibl Datblygu”

Oes syniadau am ffyrdd i wella’r wefan? Dyma’r lle i adael sylwadau.
Any ideas on how the site could be improved? Here’s the place to leave suggestions.
Parhau i ddarllen

Beibl Datblygu: Beibl Datblygu 2012-04-26 10:13:09

#bbpBox_194840761047588865 a { text-decoration:none; color:#0084B4; }#bbpBox_194840761047588865 a:hover { text-decoration:underline; }@Datblygu30 Hwre! Cyfle arall i clywed “cyfweliad” efo Patricia Morgan – Difference Engine ar Mon FM – http://t.co/PlC… Parhau i ddarllen