Archif Dyddiol: 6 Mawrth 2017

Ailddysgu: Gŵyl Arall

Mae’r Gŵyl Arall yng Nghaernarfon mor bwysig yn fy mywyd Cymraeg a Chymreig.  Cyfle i wneud pethau diddorl a dysgu pethau gwahanol i gyd drwy gyfrol y Gymraeg.  [Peth prin yn fy mywyd yn MK!]

Eleni, roedd gormod yn digwydd i fi eu gofnodi i gyd yma.  Felly, ynglyn a’r post yma, beth bynnag, dwi’n son am daith gerdded hanesyddol gyda Rhys Mwyn, arecheolegydd lleol.  Dwi wedi bod ar sawl daith gyda Rhys, a ddoe cael cipolwg ar archeleg diwydiannol Caernarfon oedd dan sylw.  Felly, be ddysgais?

  1. Bod pobl Caernarfon yn barod i fynd am daith cerdded mewn tywydd eitha gwlyb!
  2. Bod y cei llechi – lle fues i’n chwarae pan yn blentyn – ddim yn bodoli cyn y ddeunawfed ganrif
  3. Bod llawer o’r adeiladau sydd ar hyd y cei wedi cael eu ddefnyddio gan cwmni peirianneg De Winters, a sefydlodd ffowndri yn y lleoliad yn creu beth bynnag oedd angen ar gyfer y ddiwydiant llechi.  [Yn ôl wikipedia, Owen Thomas a oedd wedi adeiladu’r ffowndri].
  4. De Winters oedd yn gyfrifol am adeiladu rheilffordd Nantlle I gario’r llechi mewn wagenni o’r chwareli yn Nyffryn Nantlle I Gaernarfon.  Roedd y wagenni yn cael eu tynnu gan geffylau.  Agorodd Rheilffordd Nantlle yn 1828.

Heddiw, mae’n bosib o hyd gweld olion y cledrau o’r reilffordd – fel yn y lluniau nesaf.  



[Mae’r ail llun yn dangos lle maent yn gweithio ar yr  ‘ynys’:  llawer o gynlluniau ar gyfer y cei llechi. ].  Ond fel llawer o bethau diddorol, yn aml dan  ni ddim yn sylwi beth sydd o’n gwmpas ni.

Parhau i ddarllen

fel y moroedd: un gwell

Mae’r Arlywydd Trump newydd arwyddo gorchymyn gweithredol newydd bydd yn gwahardd y teithwyr o’r chwe gwlad am 90 diwrnod. Mae o’n llawer gwell na’r un gwreiddiol oherwydd mai y llysgenadaethau a fydd yn delio efo’r bobl yn hytrach na meysydd awyr… Parhau i ddarllen

National Library of Wales Blog: Welsh Women’s Archives

Recently we published a blog listing the top 50 Welsh Women’s Archive collections at the National Library.  The study of women’s history is becoming more […] Parhau i ddarllen

fideo wyth: Deuddydd yn y Gwyllt

gan Elidir Jones Mae’r llwch bellach wedi setlo ar lawnsiad y Switch. Mae cannoedd o filoedd o chwaraewyr bellach yn mynd i’r gwaith neu’r ysgol dan rwgnach, ac yn cyfri’r oriau cyn iddyn nhw gael mynd adre a chwarae New Frontier Days: Founding Pioneers. Neu The Legend of Zelda: Breath of the Wild. Un o’r ddau. Dydi hi ddim…

Parhau i ddarllen

Cymraeg – Y Silff Lyfrau | the Welsh Bookshelf: CLASUR Y MIS: MAWRTH 2017

Campwaith y diweddar Gareth F Williams, Awst yn Anogia, yw clasur y mis y mis hwn. Parhau i ddarllen

Bethan Gwanas: Syniad gwych – llyfr mewn potel

Newydd weld hwn ar Facebook – chwip o syniad i hyrwyddo darllen a llyfrau, sef trio cloriannu cynnwys/thema/teitl llyfr mewn jar neu botel: Ia, the Very hungry Caterpillar! A be am hwn: Beauty and the Beast. Ond dwi’m yn siwr be ydi hwn: Nid Charlotte’s Web naci? Unrhyw syniadau? Dyma un wnes i jest rwan: […] Parhau i ddarllen

Celfyddydau Sir Ddinbych: Celfyddydau Sir Ddinbych 2017-03-06 11:30:22

Mae Gwasanaeth Celfyddydau Sir Ddinbych wedi cydweithio gyda’r Gwasanaeth Ieuenctid ac Ysgol Clawdd Offa ar brosiect celf yn canolbwyntio ar drawsnewid ac ymwybyddiaeth ofalgar.  Bu i artistiaid Jude Wood a Sara Jane Harper weithio gyda disgyblion blwyddyn 6, gan weithio’n … Parhau i ddarllen Parhau i ddarllen