Archif Dyddiol: 16 Awst 2017

fel y moroedd : mellt a tharanau yn america.

Daeth fy merch adref yn hwyr neithiwr, wedi ymweld â’i chwaer hŷn yn Norman. Roedd storm rymus a symudodd o’r gorllewin i’r dwyrain â’r un cyflymder efo’i char bron. Roedd y glaw mor drwm fel roedd hi’n gorfod stopio ar ochr y draffordd am sbel ynghyd â’r nifer o geir eraill. Gwelodd hi fellten anhygoel o lachar dros yr awyr un ar ôl y llall. Roedd hi wedi anghofio pa mor nerthol ydy mellt a tharanau yn America! Parhau i ddarllen

Archifau Morgannwg: Tu Mewn, Eglwys yr Holl Seintiau, Adamsdown, Caerdydd

Gall olrhain tarddiad Eglwys yr Holl Saint, Adamsdown yn ôl i 1856 pan adeiladodd Ardalyddes Bute eglwys yn Tyndall Street – ac wedyn ym mhlwyf y Santes Fair – i wasanaethu Anglicaniaid Cymraeg.  Ond ymhen dau neu dri degawd, mae demograffig y rhan hon o Gaerdydd wedi newid; symudodd darpariaeth Gymraeg yn nes at ganol […] Parhau i ddarllen

Bethan Gwanas: Steddfod Môn 2017

Dyna be oedd wythnos brysur! Mi ges i andros o hwyl yn darllen darnau o Cadi Dan y dŵr ar stondinau Siop y Pethe a’r Lolfa ar y maes. Ac roedd yr hogan fach yma yn y gardigan felen yn gesan a hanner! Cêsus eraill oedd y plant sgwennodd Chwip o Chwedlau ar gyfer prosiect […] Parhau i ddarllen

BlogMenai.com: ARFOR – y ffigyrau

Mae ail gyflwyniad  y syniad o sefydlu ARFOR- sef un awdurdod ar gyfer y Fro Gymraeg (Mon, Gwynedd, Ceredigion a Chaerfyrddin) yn un diddorol.  Syniad Adam Price ydi o wrth gwrs – fe gyflwynodd y syniad gyntaf tua pedair blynedd yn ol pan roedd ail strwythuro awdurdodau lleol ar agenda Llywodraeth Cymru.

Cyd destun ail godi’r syniad ydi bod Llywodraeth Cymru eisiau i awdurdodau lleol ddod at ei gilydd i greu endidau sy’n cymryd cyfrifoldeb am gynllunio traws-sirol gan gynnwys datblygu economaidd a’r iaith gyda’i gilydd yn ogystal ag elfennau megis tai, amaeth, bwyd a diod, a thwristiaeth.

Mae  nifer o’r unedau newydd sy’n cael eu hystyried ar hyn o bryd yn croesi ffiniau ieithyddol – a diwylliannol hefyd.

O safbwynt rhywun sydd eisiau gweld yr iaith Gymraeg yn ffynnu mae’r syniad yn un i’w groesawu – cyn belled a bod cynllunio ar gyfer y Gymraeg yn ganolog i genhadaeth yr endid newydd a bod y Gymraeg hefyd yn ganolog i’r ffordd mae’r endid yn cael ei weinyddu a’i reoli.

Yn ei gyfarfod yn yr Eisteddfod i drafod y syniad cafwyd awgrym gan Adam Price gallai Penfro a Chonwy fod yn rhan o’r awdurdod newydd yn ogystal a siroedd Cymreiciach Ynys Mon, Gwynedd, Ceredigion a Chaerfyrddin.  Y broblem efo cynnwys Conwy a / neu Penfro ydi y byddai gwneud hynny’s Saesnigeiddio’r endid newydd yn sylweddol.

Os ydi’r awdurdod arfaethiedig i lwyddo – o safbwynt y Gymraeg mae’n rhaid iddo fod mwy – llawer mwy – fel Gwynedd na Chaerfyrddin neu Geredigion o ran ei ethos ac o ran ei iaith weithredol a rheolaethol.   Mae’n rhaid iddo hefyd flaenori amddiffyn a hyrwyddo’r Gymraeg.  Mae’n bosibl dadlau tros hynny os ydi mwyafrif y bobl sy’n byw o fewn tiriogaeth yr awdurdod siarad y Gymraeg.  Mae’n anos gwneud hynny os ydi’r siaradwyr Cymraeg mewn lleiafrif.  
Os ydym yn edrych ar y bedair sir Orllewinol ag eithrio Penfro mae yna fwyafrif bach sy’n siarad y Gymraeg.  Mae’n bosibl dadlau bod y mwyafrif hwnnw’n uwch na’r ffigyrau swyddogol oherwydd eu bod yn cymryd i ystyriaeth niferoedd cymharol uchel o fyfyrwyr – yn arbennig felly yng Ngwynedd a Cheredigion.  Mae’n debyg gen i bod sylwedd i’r ddadl honno yng nghyd destun y mater yma.

Os ydym yn ychwanegu Penfro i’r endid newydd mae’r sawl sy’n siarad y Gymraeg mewn lleiafrif.
Ac os ydym yn ychwanegu Conwy mae’n lleiafrif llai eto.

A beth am Ynys Mon, Conwy, Gwynedd, Ceredigion a Chaerfyrddin?  Wel, unwaith eto mae gennym leiafrif.

Felly yn fy marn bach i, os ydi ARFOR ilwyddo fel erfyn i gryfhau’r Gymraeg, bydd rhaid iddo fod yn endid 4 sir – ynys Mon, Gwynedd, Ceredigion a Chaerfyrddin.

Parhau i ddarllen

Blog y Cynulliad: Pwyllgor yr Economi, Seilwaith a Sgiliau: Blwyddyn yn ddiweddarach – Digwyddiad i randdeiliaid

Flwyddyn ar ôl ei ddigwyddiad cyntaf i randdeiliaid ym mis Gorffennaf 2016, gwahoddodd Pwyllgor yr Economi, Seilwaith a Sgiliau amrywiaeth eang o randdeiliaid yn ôl i fyfyrio ar uchafbwyntiau’r flwyddyn ac i ystyried y blaenoriaethau sy’n dod i’r amlwg ar gyfer y Pwyllgor y flwyddyn nesaf. Beth ddigwyddodd? Ar 19 Gorffennaf 2017 bu Aelodau’r Pwyllgor … Continue reading Pwyllgor yr Economi, Seilwaith a Sgiliau: Blwyddyn yn ddiweddarach – Digwyddiad i randdeiliaid Parhau i ddarllen

Blog – Golwg360: 🗣 BLOG: Gall ‘ARFOR’ roi bywyd newydd i’r Gorllewin

Aled G Job sy’n gweld posibiliadau mewn un awdurdod ar gyfer y pedair sir Parhau i ddarllen

Golwg360: BLOG: Gall ‘ARFOR’ roi bywyd newydd i’r Gorllewin Cymraeg

Aled G Job sy’n gweld posibiliadau mewn un awdurdod ar gyfer y pedair sir Parhau i ddarllen

atgof.co: Eisteddfod 2017