Canlyniadau Chwilio: deddf

Cyfnewidfa Arfer Da: Rôl craffu o ran o ran Deddf Llesiant Cenedlaethau’r Dyfodol – Amgylchedd

Yn ddiweddar, cynhaliwyd Seminar Arfer Da gennym ar ‘Rôl craffu o ran o ran Deddf Llesiant Cenedlaethau’r Dyfodol’ yng Nghaerdydd a Llanrwst. Mae hon yn seminar wahanol iawn i’n digwyddiadau Arfer Da arferol. Megis dechrau y mae trefniadau gweithredu Deddf Llesiant Cenedlaethau’r Dyfodol, felly nid yw astudiaethau achos sy’n adlewyrchu’r pum ffordd o weithio wedi […] Parhau i ddarllen

Blog y Cynulliad: Rhannu Heriau a Chyfleoedd Gweithio mewn Deddfwriaethol Llai â Senedd Bermuda

Ar 29 Ionawr 2018, daeth dirprwyaeth o Aelodau a Chlerc y Pwyllgor Cyfrifon Cyhoeddus yn Senedd Bermwda i Gynulliad Cenedlaethol Cymru.  Trefnwyd yr ymweliad gan Gymdeithas Seneddol y Gymanwlad (CPA) fel rhan o’i rhaglen dair blynedd gyda’r nod o atgyfnerthu craffu ariannol yn Nhiriogaethau Tramor y Deyrnas Unedig.  Mae CPA UK wedi ffurfio consortiwm gyda … Continue reading Rhannu Heriau a Chyfleoedd Gweithio mewn Deddfwriaethol Llai â Senedd Bermuda Parhau i ddarllen

Blog y Cynulliad: Dathlu 100 mlynedd ers Deddf Cynrychiolaeth y Bobl 1918

Er mwyn coffáu 100 mlynedd ers i Ddeddf Cynrychiolaeth y Bobl 1918 gael Cydsyniad Brenhinol, mae’r Dirprwy Lywydd Ann Jones AC (@ann_jonesAM) yn trafod pwysigrwydd symudiad pleidleisio menywod yng Nghymru. Mae 6 Chwefror 2018 yn nodi can mlynedd ers rhoi Cydsyniad Brenhinol i Ddeddf Cynrychiolaeth y Bobl 1918. Rhoddodd y Ddeddf hon yr hawl fenywod … Continue reading Dathlu 100 mlynedd ers Deddf Cynrychiolaeth y Bobl 1918 Parhau i ddarllen

Blog y Cynulliad: Deddf Cymru 2017 – Pennod newydd ar gyfer datganoli yng Nghymru

Bydd pwerau newydd yn cael eu rhoi i Gymru yn 2018, ond pa wahaniaeth y gallai hyn ei wneud i chi ac i fywyd yng Nghymru?  Ar 18 Medi 1997, pleidleisiodd pobl Cymru o blaid sefydlu Cynulliad Cenedlaethol Cymru. Ers hynny, mae datganoli yng Nghymru wedi bod drwy nifer o newidiadau (a bu cynifer o … Continue reading Deddf Cymru 2017 – Pennod newydd ar gyfer datganoli yng Nghymru Parhau i ddarllen

Gofalaeth Fro'r Llechen Las: Cadw’r ddeddf

Fore Sul diwethaf, anogaeth i weddïo dros Gatalunya a gafwyd yn Gronyn ar ddiwrnod y Refferendwm yno.  Mae’r angen am weddi yn para, ac yn fwy o bosibl wedi’r hyn a ddigwyddodd ddydd Sul. Pa fath o wlad sy’n awdurdodi’r hyn a welwyd?  Pa fath o lywodraeth sy’n gorchymyn ei heddlu milwrol i ymosod ar […] Parhau i ddarllen

BlogMenai.com: Beth ydi’r busnes Deddf Iaith ‘ma yng Ngogledd Iwerddon?

Mae yna nifer o bobl dwi wedi siarad efo nhw tros y dyddiau diwethaf wedi mynegi syndod bod Deddf Iaith Wyddeleg yn un o’r esgyrn cynnen sy’n atal cytundeb i atgyfodi Stormont a’r weinyddiaeth yng Ngogledd Iwerddon.  Wedi’r cwbl ychydig iawn o bobl sy’n siarad yr iaith yn y Gogledd. 

Mae’r canfyddiad yma yn ddealladwy – ond mae’n anwybyddu un o’r elfennau lled unigryw i wleidyddiaeth y rhan fach yma o’r Byd.  Mae yna rhyw ran bach o feddylfryd y Canol Oesoedd wedi goroesi yng Ngogledd Iwerddon yn yr ystyr bod yna elfen ‘totemic’ cryf i’r ffordd mae pobl yn gweld eu gwleidyddiaeth – hynny yw bydd un peth gweddol gyfyng a phenodol yn aml yn cynrychioli cysyniad neu egwyddor ehangach o lawer.  Dyna sydd ar waith yma – symbol ydi’r iaith – a thrwy estyniad y Ddeddf Iaith.

Efallai mai’r lle i ddechrau yma ydi efo’r ddelwedd o Martin McGuiness yn sefyll yn sigledig ar ei draed yn Stormont i ymddiswyddo fel ail weinidog Gogledd Iwerddon, a Michelle O’Neil yn codi ar ei thraed hithau i ddweud nad oedd Sinn Fein (SF) yn bwriadu enwebu unrhyw un yn ei le.  Daeth hynny a’r Weinyddiaeth a’r Cynulliad ei hun i lawr – mae consensws wrth galon y ffordd mae’r sefydliad yn gweithredu, ac roedd y consensws wedi chwalu. Gwnaeth y gwleidyddion eu ffyrdd i’w hetholaethau i ymladd etholiadad – a chafodd ei hymladd mewn ffordd mwy chwerw ac ymysodol na’r un etholiad ers chwarter canrif.
Y fersiwn ‘swyddogol’ ydi mai’r rheswm pam y digwyddodd hyn oedd oherwydd i SF golli ffydd yn y DUP yn sgil y sgandal Cash for Ash.  Ond yn ol llawer nid dyna oedd y gwelltyn olaf – penderfyniad gan ddyn o’r enw Paul Givan oedd hwnnw.  Roedd Givan yn weinidog cymunedau DUP, ac roedd ganddo ddiddordeb obsesiynol a hynod elyniaethus tuag at y sector (hynod fach) addysg Gwyddelig yn ei bortffolio.  Penderfynodd y byddai’n syniad gwych arbed pres trwy ddiddymu grant bach o £100,000 i helpu plant tlawd i fynd i’r Gaeltacht yn yr haf i loywi eu Gwyddeleg.  Yn fuan wedi’r penderfyniad hwnnw  gyrrodd Gerry Adam i o’i gartref yn Dundalk i Derry i weld Martin McGuinness – oedd erbyn hynny yn amlwg yn marw.  Gyrwyd hwnnw i Belfast y diwrnod canlynol i ddymchwel Stormont.
I ddeall beth ddigwyddodd mae angen deall dau beth.  Yn gyntaf roedd SF wedi bod yn gogr droi yn etholiadol ers deuddeg mlynedd.  Daeth yn blaid bwysig yn etholiadol yn sgil yr ymprydiau newyn yn 1981, ond ni lwyddodd i oresgyn y blaid genedlaetholgar gyfansoddiadol yr SDLP y tu allan i Belfast a rhai o’r cymunedau gorllewinol gwledig tan Gytundeb Dydd Gwener y Groglith.  Tyfodd yn sydyn am sbel wedyn a goddiweddyd yr SDLP gyda throad y mileniwm.  Y disgwyl oedd y byddai’r blaid yn parhau i dyfu gan fod y boblogaeth Babyddol / genedlaetholgar yn tyfu.  
Ond ni ddigwyddodd hynny – wnaeth y bleidlais genedlaetholgar yn ei chyfanrwydd ddim tyfu llawer rhwng dechrau’r ganrif a 2016.  Mae’r rheswm am hynny yn hawdd i’w arenwi – roedd yna lawer o bobl yn fodlon pleidleisio i SF pan roeddynt yn wrth sefydliadol ac yn herio’r sefydliad unoliaethol – ond roeddynt yn llai tebygol o lawer i bleidleisio i blaid oedd yn cael ei hystyried yn rhan o’r sefydliad.  Roedd y tueddiad yma’n cael ei gryfhau gan ganfyddiad cynyddol nad oedd y wladwriaeth yn parchu’r traddodiad cenedlaetholgar yn unol a gofynion Cytundeb Dydd Gwener y Groglith.
A daw hyn a ni at y Ddeddf Iaith.  Yng ngwleidyddiaeth Gogledd  Iwerddon mae’r iaith Wyddeleg yn dotem sy’n sefyll tros y diwylliant Gwyddelig ehangach.  Byddai Deddf Iaith yn ymgyrfforiad cyfreithiol o barch y wladwriaeth at y traddodiad diwylliannol Gwyddelig yn ei gyfanrwydd, ac mae diffyg Deddf – i lawer o genedlaetholwyr – yn adlewyrchiad o ddiffyg parch y wladwriaeth at eu diwylliant ehangach.
A daw hyn yn ei dro a ni yn ol at etholiadau Stormont eleni.  Cynyddodd SF ei phleidlais yn sylweddol iawn trwy ymladd yr etholiad mwyaf ffyrnig, cwynfanllyd a negyddol iddynt ei hymladd ers y dyddiau pan roeddynt yn canfasio i gyfeiliant hofrenyddion a chydag arogl nwy CS yn cael ei gario yn yr awel o’u cwmpas.  Roeddynt wedi uno llawer o’r tir canol a gweriniaethwyr di gyfaddawd o gwmpas y cysyniad o orfodi’r wladwriaeth i fynegi parch at eu diwylliant yn ffurfiol trwy ddeddfu.

Ond byddai derbyn Acht na Gaelige yn anathema llwyr i’r DUP – byddai’n troi eu gwladwriaeth fach yn rhywbeth nad ydynt am iddi fod.  Mae’r ddwy ochr wedi cyrraedd unwaith eto at wraidd y broblem – ac mae am fod yn anodd iawn symud o’r fan honno.



Parhau i ddarllen

fel y moroedd: deddf duw / deddf y byd

Deddf Duw dros fewnfudwyr – Ceisiwch heddwch y ddinas byddwch chi’n symud iddi, a gweddïwch drosti ar yr Arglwydd, oherwydd yn ei heddwch hi y bydd heddwch i chi.

Deddf y byd dros fewnfudwyr – Cymerwch fantais ar lewyrch y ddinas byddwch chi’n symud iddi, a mynnu eich cyfreithiau a diwylliannau arni hi nes i chi ei meddiannu’n llwyr. Parhau i ddarllen

Anffyddiaeth: Y broblem â deddf Godwin

Mae unrhyw un sydd wedi ffraeo am wleidyddiaeth ar y rhyngrwyd wedi dod ar draws ‘deddf Godwin‘. Fe’i bathwyd gan ddyn o’r enw Mike Godwin yn y 1990au, ac roedd ei fersiwn wreiddiol ef yn osodiad digon syml: wrth i drafodaeth ar y we fynd yn ei blaen, bydd rhywun, yn hwyr neu’n hwyrach, yn gwneud cymhariaeth â’r Natsïaid.

Ers hynny, mae ystyr y ‘ddeddf’ wedi esblygu. I lawer, mae’n golygu bod y person cyntaf i grybwyll y Natsïaid wedi colli’r ddadl yn awtomatig. Mae hefyd wedi ehangu i gyfeirio at gyfeiriadau at ffasgaeth yn gyffredinol, nid Natsïaeth yn unig. Defnyddir y ddelwedd isod yn aml:

Mae’n wir, wrth gwrs, bod llawer o bobl yn or-barod i ddefnyddio enw gwenwynig y Natsïaid fel arf rethregol. Dylid bod yn ofalus, oherwydd mae taflu’r label o gwmpas pan nad yw hynny’n briodol (cofio ‘Bushitler‘?) yn ei gwneud yn anos i’w defnyddio pan mae’n addas. A dyna’r pwynt: mae yna achosion prin pan mae galw rhywun yn ffasgydd (os nad Natsi) yn gyhuddiad cwbl ddilys.

Un o’r camgymeriadau mwyaf y gallwn ei wneud wrth ystyried dyddiau tywyll ffasgaeth ail chwarter y ganrif ddiwethaf yw tybio nad yw’n bosibl iddynt ddigwydd eto. Mae tuedd i feddwl am yr holl beth fel cartŵn, bron, fel rhywbeth a ddigwyddodd ar blaned arall heb unrhyw berthnasedd i’n hoes fodern ni. Ond pobl yn trin pobl oedd ffasgaeth; nid oedd unrhyw beth lledrithiol yn perthyn i’r ffenomen. A’r gwir yw bod llawer o’r hyn a welwn heddiw yn debyg iawn i’r hyn a arweiniodd at ffasgaeth yn Ewrop yn y gorffennol cymharol agos.

Ie: ffordd hirwyntog arall o alw Donald Trump yn ffasgydd eto fyth yw’r blogiad hwn. Rwy’n grediniol ei fod yn ticio’r blychau, ond hyd yn oed os oes modd hollti blew yn academaidd, nid yw’r cyhuddiad yn chwerthinllyd o bell ffordd.

Gwers amlwg i’w dysgu o’r hyn a welwyd yn Ewrop yn y 1920au a’r 1930au yw pwysigrwydd osgoi gwneud yr un camgymeriad eto. Y gwir yw bod llawer iawn o’r hyn y mae Trump yn ei wneud (a’r dde eithafol ymhob man) yn frawychus o gyfarwydd. Mae ymateb i bobl sy’n gwneud y pwynt pwysig hwnnw trwy weiddi ‘deddf Godwin!’ yn ddi-feddwl yn beryglus. Modd o gau’r drafodaeth lawr yw hynny, ac mae angen ei herio. Rwy’n besimistaidd iawn am y blynyddoedd nesaf, ac mae atgoffa’n hunain o hanes datblygiad ffasgaeth yn bwysicach heddiw nag erioed. Parhau i ddarllen

BlogMenai.com: Dechrau’r diwedd i ‘r Ddeddf Hawliau Dynol yn y DU

Bu cryn ddathlu yn y wasg Asgell Dde yn sgil y datganiad bod y DU am symud i gyfeiriad  Belarus a Kazakhstan i ddod yn un o’r triawd o wledydd yn y DU sy’n gwrthod cydnabod y Ddeddf Hawliau Dynol.  Mae llywodraeth May am ddiddymu’r Ddeddf Hawliau Dynol lle mae’n effeithio ar filwyr mewn brwydr – ac yn ddi amau gallwn ddisgwyl gweld y Ddeddf yn cael ei gwanio ymhellach maes o law.

Mae rhai o’r papurau hynny wedi cynnal ymgyrchoedd i ryddhau rhai o’r ychydig filwyr sydd wedi eu carcharu yn sgil cyflawni troseddau rhyfel.  Y dadleuon a wneir fel rheol ydi bod y Fyddin Brydeinig yn anarferol o foesol a chyfrifol yn y ffordd maent yn cynnal eu mynych ymgyrchoedd milwrol, bod gweithdrefnau’r Fyddin Brydeinig i ddelio a chamymddygiad yn hynod effeithiol a bod yr honiadau a wneir gan bobl yn erbyn y Fyddin Brydeinig o dan amodau’r Ddeddf yn rhai annilys.  


Yn anffodus o edrych ar hanes cymharol ddiweddar y Fyddin Brydeinig dydi’r ffeithiau ddim yn cefnogi’r honiadau.  Mae defnydd chwarter awr o Google wedi dod o hyd i’r _ _ ahem _ _ camgymeriadau canlynol gan y Fyddin Brydeinig yn ystod y ganrif yma a’r un diwethaf.  
Sefydlu’r Concentration Camps gwreiddiol yn ystod Rhyfel y Boer.  Arweiniodd hyn at farwolaeth tua 27,000 o ferched a phlant gwyn.  Mae’n debyg i nifer tebyg o bobl ddu farw hefyd – ond wnaeth neb drafferthu cyfri.

Arteithio cannoedd o bobl yn Ail Ryfel Irac.

Cyflafan Amritsar yn 1919.  Lladdwyd rhwng 400 a 1,000 o brotestwyr heddychlon mewn tua 10 munud pan daniodd y fyddin Brydeinig i ganol y dorf.  Cafodd y swyddog – Reginald Dyer- oedd yn gyfrifol am roi’r gorchymyn ei symud o’i swydd (ond ddim o’r fyddin) – ond gwnaed casgliad sylweddol iddo o £26,000 (tua £350,000 ym mhres heddiw) gan y cyhoedd rai o’r papurau newydd – gan gynnwys rhai sy’n clochdar am ddiflaniad y Ddeddf Hawliau Dynol heddiw.  Arwydd o ddiolch oedd y rhodd. Eglurodd Reginald Dyer iddo orchymyn y gyflafan oherwydd yr effaith moesol y byddai’n ei gael yn yr ardal. 

Arteithio degau o filoedd o garcharorion yn nyddiau olaf yr Ymerodraeth.  Kenya, Aden a Cyprus ydi’r esiamplau mwyaf enwog o artaith yn cael ei ddefnyddio yn gyson a systematig ar garcharorion – ond roedd llawer o enghreifftiau eraill hefyd.

Llofruddio milwyr Almaenig oedd wedi goroesi wedi i’w llongau gael eu suddo.

Defnyddio arfau cemegol a difa pentrefi (a phob dim oedd yn byw ynddynt) wrth ddelio a gwrthryfel yn Irac yn 1920.

Ac wedyn wrth gwrs mae yna Iwerddon – yng nghyd destun y rhyfel diweddaraf a’r Rhyfer Black & Tan.  Roedd y digwyddiadau hyn yn ymwneud yn bennaf a lladd heb gyfiawnhad, arteithio a difa eiddo. 
Mae gan llywodraeth Prydain, y gyfundrefn filwrol a’r gyfundrefn gyfreithiol record sal iawn yn hanesyddol o fynd i’r afael a thor cyfraith a dirmyg tuag at hawliau dynol mewn sefyllfa o ryfel.  Mae’r hyn mae May wedi ei wneud yn debygol o sicrhau y bydd yr un patrymau yn ail adrodd eu hunain yn rhyfeloedd y dyfodol – a gallwn fod yn gwbl sicr y bydd yna rhai.

Parhau i ddarllen

Cymraeg – Good Practice Exchange at The Wales Audit Office: Mabwysiadwyr cynnar Deddf Llesiant Cenedlaethau’r Dyfodol – Chwe mis i mewn…

Fe wnaeth Hazel Clatworthy a Matthew Gatehouse, Cyngor Sir Fynwy, gyflwyno mewn seminar dysgu ar y cyd ‘nôl ym mis Mawrth, ar y testun Deddf Cenedlaethau’r Dyfodol. Bryd hynny, nid oedd y ddeddfwriaeth wedi dod i rym, ac roedd eu profiad yn seiliedig ar eu gwaith fel “mabwysiadwyr cynnar” y Ddeddf. Ar ôl chwe mis, […] Parhau i ddarllen

Cymraeg – Good Practice Exchange at The Wales Audit Office: Deddf Llesiant Cenedlaethau’r Dyfodol a Newid Ymddygiad

Cafodd y thema o newid ymddygiad y cyhoedd a gwasanaethau cyhoeddus yn gyffredinol ei drafod sawl gwaith yn ein digwyddiad ar Ddyfodol Llywodraethu: gwneud penderfyniadau effeithiol ar gyfer y genhedlaeth bresennol a chenedlaethau’r dyfodol. Yn y blogbost yma mae Chris Bolton yn edrych ar yr heriau sydd o’n blaen ni a sut allwn ni mynd […] Parhau i ddarllen

Cymraeg – Good Practice Exchange at The Wales Audit Office: Sut mae meddylfryd digidol yn ymwneud â Deddf Llesiant Cenedlaethau’r Dyfodol?

Mae Deddf Llesiant Cenedlaethau’r Dyfodol yn galw am newid sylweddol yn y ffordd rydyn ni’n cynllunio a darparu gwasanaethau, ac mae technoleg wedi newid yr amgylchedd cymdeithasol sylfaenol rydyn ni’n gweithio ynddo. Yn y blogbost yma, mae Dyfrig Williams yn edrych ar sut all y ddeddf cefnogi meddylfryd digidol strategol ar gyfer gwasanaethau cyhoeddus. Mae […] Parhau i ddarllen

Llafar Bro: Stiniog a’r Rhyfel Mawr -Y Ddeddf Orfodaeth

Parhau â chyfres Vivian Parry Williams, yn nodi canrif ers y rhyfel byd cyntaf.Ym mis Chwefror 1916, galwyd cyfarfod arbennig o’r Cyngor Dinesig yn y Blaenau i ddewis aelodau o’r Tribiwnlys newydd oedd i’w sefydlu, yn dilyn y Ddeddf Orfodaeth Filwrol … Parhau i ddarllen

BlogMenai.com: Felix, Sion a deddfau cyffuriau

Mi glywais i rhyw fymryd o raglen radio Vaughan Roderick y diwrnod o’r blaen.  Ymysg eitemau eraill cafwyd trafodaeth ar gyfreithloni canabis. Vaughan, Felix Aubel, Sion Jones a rhywun arall nad ydw i’n cofio ei henw oedd yn cymryd rhan.   Fel llawer o raglenni mae Felix yn cymryd rhan ynddi roedd yna rhyw gymysgedd rhyfedd o’r boncyrs a’r di niwed o’i chwmpas.  Roedd y pedwar ohonyn nhw yn mynd trwy’i pethau fel petai yna fewath o dystiolaeth bod erlid defnyddwyr canabis wedi lleihau’r defnydd a wneir o’r cyffur.  Roedd Felix yn ein sicrhau bod ‘ei brofiad fel gweinidog yr Efengyl’ wedi dangos iddo bod defnyddio’r cyffur meddal hwn gwneud i bobl ymosod ar eu partneriaid, treisio eu plant ac achosi anhrefn ar y strydoedd.  Mae’n amlwg nad yw ‘ei brofiad fel gweinidog yr Efengyl’ wedi arwain ato’n cael ei hun mewn sefyllfa lle mae ganddo sbliff yn ei geg.  Roedd Sion yntau’n poeni am y sefyllfa, ac am i ‘r awdurdodau fynd ar ol defnyddwyr cyffuriau a’u cosbi ‘n llymach o lawer.  Roedd Felix wrth gwrs yn cytuno.

Rwan mae defnyddio cyffuriau yn beth eithaf stiwpid i’w wneud – ond dydi o ddim mor stiwpid ag ydi cred Sion a Felix mai ‘r ffordd ymlaen ydi gwneud defnydd hyd yn oed yn fwy llym o’r gyfundrefn droseddol.

Y broblem efo’r cyfreithiau cyffuriau sydd gennym ar hyn o bryd ydi nad ydyn nhw’n gweithio – a dydyn nhw erioed wedi gweithio.  Ers 1971 mae tua £1 triliwn wedi ei wario ar hyd a lled y Byd mewn ymdrech i atal pobl rhag defnyddio cyffuriau trwy wneud defnydd llawdrwm o’r system gyfreithiol. Ac eto mae’r farchnad yn cynyddu a chynyddu, a chynyddu a chynyddu gan greu elw rhyfeddol i ddrwg weithredwyr ar hyd a lled y Byd.   Rydym yn clustnodi amser ac adnoddau di ben draw i fynd i’r afael a’r broblem – yn taflu niferoedd enfawr o bobl i’r carchar – a’r canlyniad ydi bod mwy o gyffuriau ar y stryd a bod mwy o elw yn cael ei wneud gan ddrwg weithredwyr.


Mae yna resymau sy’n ymwneud a grymoedd economaidd sylfaenol yn gyrru hyn oll.  Fel mae’r awdurdodau yn mynd yn fwyfwy llawdrwm ar y drwgweithredwyr sy’n cyflenwi cyffuriau, mae’r sawl sy ‘n fodlon cymryd y risg i gyflenwi yn gofyn am fwy o arian – wedyn mae pris cyffuriau yn cynyddu ac wedyn mae’r sawl sy’n ei ddefnyddio yn cael eu hunain yn gorfod torri cyfreithiau eraill er mwyn fforddio talu am gyffuriau.  Mae’r drefn sydd ohoni yn gwthio prisiau cyffuriau i fyny, a’r bobl sydd yn elwa o hynny ydi gangiau o ddrwg weithredwyr sy’n gweithredu ar hyd a lled y Byd – o Gaernarfon i Fogota.  Mae yna gysylltiad uniongyrchol rhwng natur cyfreithiau gwrth gyffuriau a’r anhrefn mae cyffuriau yn eu hachosi ar hyd a lled y Byd.  Mae’r fasnach Fyd eang werth tua $300bn.

Mae effaith hyn ar hyd a lled y Byd yn syfrdanol.  Mae’n debyg i tua 100,000 o bobl farw ym Mecsico rhwng 2006 a 2015 oherwydd yr anhrefn mae’r diwydiant cyffuriau ac ymdrechion yr awdurdodau i ‘w atal wedi ei greu. Ychydig mwy na 3,000 fu farw yng Ngogledd Iwerddon trwy’r rhyfel hir yno. Ceir carchardai llawn at yr ymylon mewn llawer o wledydd (defnyddwyr cyffuriau ydi mwyafrif carcharorion America – tua 500,000 o bobl). 

Ac eto dydi ‘r holl ymdrechion ddim wedi cael unrhyw effaith o gwbl.  Yn ol rhai amcangyfrifon mae traean o oedolion y DU wedi defnyddio cyffuriau anghyfreithlon ar rhyw bwynt neu’i gilydd yn eu bywydau.  Mae un plentyn mewn chwech rhwng 11ac 15 oed yn defnyddio cyffuriau, mae yna tua 2,000 o bobl yn marw y flwyddyn o ganlyniad i gyffuriau ac mae ‘r defnydd o gyffuriau cyfreithlon – legal highs – yn rhemp.

Ac eto (yn y DU) mae tua 500,000 o bobl yn cael eu stopio a’u harchwilio am gyffuriau yn flynyddol yn y DU, ac mae 70,000 o bobl yn cael eu bywydau wedi eu difetha trwy gael record troseddol am ddefnyddio cyffuriau.


Er gwaethaf hyn oll ‘dydi’r broblem ddim yn gwella o gwbl.  Yn wir mae ymchwil y Swyddfa Gartref yn dangos yn weddol glir nad oes perthynas rhwng llymder cyfreithiau cyffuriau a faint o bobl sy’n defnyddio cyffuriau.

Mae yna ffyrdd o leihau’r defnydd o gyffuriau – ond nid trwy erlid pobl sy ‘n gwneud drwg i neb ag eithrio eu hunain a bwydo cyfrifon banc drwgweithredwyr ar hyd a lled y Byd efo biliynau o bunnoedd mae gwneud hynny.

Parhau i ddarllen

Darn Bach o Hanes | Darn Bach o Hanes: Deddf Cau Tafarnau ar y Sul (Cymru) 1881

Ydi wir, mae’r ddeddf amhoblogaidd, wallus a methiannol hon yn un o’r deddfau pwysicaf erioed i gael ei phasio o’n safbwynt ni’r Cymry. Hon oedd y ddeddf gyntaf ers Deddfau Uno 1536 a 1543 oedd yn cyfri yng Nghymru yn unig, ac felly yn cydnabod Cymru fel gwlad wahanol, yn ddiwylliannol ac fel endyd arwahân […] Parhau i ddarllen

Cynulliad Cenedlaethol Cymru: Deddfwriaeth yn y Pedwerydd Cynulliad … yr hanes hyd yn hyn

Mae’r darn pwysig cyntaf o ddeddfwriaeth ynghylch tai ar gyfer Cymru (a grëwyd drwy bwerau datganoledig) yn debygol o gael Cydsyniad Brenhinol y mis hwn. Parhau i ddarllen

Blog llyfrgelloedd Cymru Alyson: Hanner can mlynedd: Deddf Llyfrgelloedd Cyhoeddus 1964

[‘Guest post’ gan Hywel James, Gwynedd – diolch yn fawr. Fersiwn Saesneg ar blog arall] Bu prif lyfrgellwyr Cymru yn dathlu yn ddiweddar. Beth oedd ganddynt i ddathlu meddwch yn ganol cynllunio cwtogi llym ar wariant a chau rhai llyfrgelloedd? … Parhau i ddarllen Parhau i ddarllen

Diferion o'r Pwll Coch: : ‘Oes rhiwin yn mynd i’r sdeddfod?’ Sillafu’r Gymraeg yn yr oes ddigidol

Digon niferus yw’r bobl hynny sy’n cwyno nad oes digon o Gymraeg i’w chlywed ar hyd a lled y wlad y dyddiau hyn. Ond anaml y bydd yr un bobl yn ymfalchïo bod mwy o Gymraeg nag erioed yn cael … Parhau i ddarllen Parhau i ddarllen

www.participationcymru.org.uk: Deddfwriaeth

Fe aeth Cyfranogaeth Cymru i weithdy diweddar yn swyddfa Comisiynydd Pobl Hŷn Cymru. Yn y gweithdy hwn, edrychwyd ar amrywiol sefyllfaoedd sy’n effeithio ar bobl hŷn a sut fyddai Bil Gwasanaethau Cymdeithasol a Llesiant newydd Cymru yn effeithio ar eu … Parhau i ddarllen Parhau i ddarllen

Cynulliad Cenedlaethol Cymru: Datganiad gan Rosemary Butler AC, Llywydd Cynulliad Cenedlaethol Cymru, mewn ymateb i ddyfarniad y Goruchaf Lys ar Fil Is-ddeddfau Llywodraeth Leol (Cymru) 2012:

Dywedodd Rosemary Butler AC, Llywydd y Cynulliad: “Mae dyfarniad unfrydol y Goruchaf Lys yn fuddugoliaeth i Gynulliad Cenedlaethol Cymru. Mae’n cadarnhau’r cyngor cyfreithiol awdurdodol a roddwyd i mi ac yn dangos bod y Cynulliad yn sefydliad aeddfed a bod ganddo’r gweithdrefnau cywir a’r staff i ddehongi a gweithredu’r setliad datganoli. “Mae ein system ddeddfu yng […] Parhau i ddarllen

BBC - Blog Vaughan Roderick: Myfi sy’n gosod y ddeddf i lawr

Mae’n ddyddiau’r cŵn yma yn Nhŷ Hywel gyda’r mwyafrif llethol o’r aelodau naill ai ar eu gwyliau neu’n gweithio yn eu hetholaethau.

Mae ‘na ambell i aelod i weld yn Nhŷ Hywel. Yn y ffreutur heddiw roedd Peter Black yn sgwrsio gyda rhai o swyddogio… Parhau i ddarllen

Ein Caerdydd: Dau ddigwyddiad arbennig wrth i ymweliad dogfen wreiddiol Deddf Uno 1536 ddod i ben

Ar hyn o bryd mae dogfen wreiddiol Deddf Uno Cymru a Lloegr 1536 yng Nghaerdydd ar fenthyg gan Lyfrgell Seneddol Tŷ’r Cyffredin tan 27 Gorffennaf 2011 fel rhan o arddangosfa Creu Hanes 1500 -1700 yn Sain Ffagan: Amgueddfa Werin Cymru. I gyd fynd a hyn, mae dau ddigwyddiad wedi eu trefnu ar gyfer yr 22ain […] Parhau i ddarllen

Cymdeithas yr Iaith Gymraeg: Cynulliad yn ‘torri’r Ddeddf Iaith’

Mae’r Cynulliad yn gweithredu’n anghyfreithlon wrth beidio â darparu cofnod o’i drafodion yn y Gymraeg, yn ôl Bwrdd yr Iaith Gymraeg. Dywed yr adroddiad (PDF): “mae’r Bwrdd o’r farn fod y Comisiwn wedi methu cydymffurfio gyda’r Cynllun Iaith drwy bei… Parhau i ddarllen

newydd sbon: Tair Deddf Roboteg Isaac Asimov

Yn nofel gwyddonias Isaac Asimov, “I, Robot” mae dyfyniad o Llawlyfr Roboteg sy’n nodi’r Tair Deddf Roboteg, sef: Ni chaiff robot anafu bod dynol neu, drwy ddiffyg gweithredu, gadael i fod dynol profi niwed. Rhaid i robot ufuddhau gorchmynion gan fodau dynol, ac eithrio rhai sy’n groes i’r Ddeddf Gyntaf. Rhaid i robot ddiogelu bodolaeth […] Parhau i ddarllen

Blog Guto Dafydd: Deddf iaith a’r Cofnod

Mae’r syniad o ‘hawl’ i ddefnyddio iaith yn un cymhleth. Dydw i ddim yn credu bod gen i hawl fel y cyfryw i fynd mewn i Tesco a chael gwasanaeth Cymraeg. Dydw i ddim am sarhau pobl anabl drwy ddweud bod methu defnyddio’r Gymraeg yr un peth â gorfod mynd fyny steps ar olwynion. Ar […] Parhau i ddarllen

Cymdeithas yr Iaith Gymraeg: Deddf Iaith Gymraeg wan – Anfona neges at y gwleidyddion nawr!

Rai wythnosau yn ôl, cyhoeddodd Llywodraeth Cymru drafft o’r Mesur Iaith maen nhw’n debygol o’i basio. Ar ôl ei ddarllen yn fanwl, mae’n glir mai deddf wan fydd hon, ac un sy’n torri’r addewidion a wnaeth Llywodraeth Cymru yn nogfen… Parhau i ddarllen

Cymdeithas yr Iaith Gymraeg: Ymgyrchwyr iaith ‘wedi eu cau allan’ o’r broses ddeddfu, ofna’r Gymdeithas

Methodd y cyn Prif Weinidog Rhodri Morgan gwrdd ag unrhyw fudiad gwirfoddol yn ystod y broses o drosglwyddo pwerau iaith i’r Cynulliad, er ei fod yn ddigon bodlon cwrdd â busnesau mawrion, mae dogfennau a ryddhawyd o dan y ddeddf… Parhau i ddarllen

Dwi Eisiau Bod Yn Americanwr: Deddf Iaith a’r sector breifat

Dwi angen arweiniad. Mae’r holl sylw i “sgandal fawr” Thomas Cook yn gwneud i mi feddwl i ba raddau fyddai deddf iaith newydd yn gallu gwneud unrhyw wahaniaeth mewn sefyllfaoedd fel hyn. Wrth gwrs dwi’n credu’n gryf bod angen i gyrff cyhoeddus … Parhau i ddarllen Parhau i ddarllen

Llyfr Lloffion: 2/1/06: Rali dros Ddeddf Iaith – Caerdydd

Dyma gair bach i hysbysebu bod Cymdeithas yr Iaith yn cynnal rali i alw am ddeddf iaith newydd Ddydd Llun, 2il o Ionawr 2006 yng Nghaerdydd. Ceir rhagor o wybodaeth ar y daflen uchod. Fyddai’n mynd i lawr o’r gogledd am y ddinas y diwrnod hwnnw, felly … Parhau i ddarllen

Llyfr Lloffion: Rali Deddf Iaith, Caerdydd 1/10/05

Mae Cymdeithas yr Iaith yn trefnu rali ddydd Sadwrn, Hydref y 1af am 2.00yp tu allan i swyddfa Llywodraeth Cymru, Parc Cathays, Caerdydd.Diben y brotest yw cefnogi’r alwad am Ddeddf Iaith newydd, a chondemnio agwedd y llywodraeth bresennol at deddfwriaeth hawliau iaith, pwnc a ddisgrifwyd gan y Prif Weinidog yn ddiweddar yn "boring, boring, boring". Twt lol, mae Rhodres yn gwybod yn iawn mai ei Parhau i ddarllen

Hacio'r Iaith: Rhagor o Leisiau i Common Voice – Blog Mozilla.org

Blogiad llawn Mozilla am y diweddaraf ar Common Voice – Heddiw mae’n bleser gennym gyhoeddi fod Common Voice, menter Mozilla i dorfoli set ddata fawr o leisiau dynol ar gyfer eu defnyddio mewn technoleg lleferydd, yn mynd yn mynd i fod ar gael ar gyfer nifer o ieithoedd! Diolch i ymdrechion glew cymunedau lleoleiddio Mozilla […]

The post Rhagor o Leisiau i Common Voice – Blog Mozilla.org appeared first on Hacio’r Iaith.

Parhau i ddarllen

Cyfnewidfa Arfer Da: Symud o allbynnau i ganlyniadau

Mae Mark Jeffs @markjeffs75, o Swyddfa Archwilio Cymru, wedi ysgrifennu blog i ni cyn ein gweminar Symud o allbynnau i ganlyniadau ar 16 Mai.  Darllenwch fwy i ddysgu am yr hyn sy’n bwysig, aildrefnu cadeiriau haul a chathod bach arswydus… Symud o allbynnau i ganlyniadau Mae pawb yn hoffi canlyniadau.  Mae eu heisiau ar bob […] Parhau i ddarllen

Cyfnewidfa Arfer Da: “Gweithredoedd yn fwy na geiriau yw’r gobaith ar gyfer cenedlaethau’r dyfodol”

Mae Sophie Howe, Comisiynydd Cenedlaethau’r Dyfodol Cymru, wedi siarad droeon ynghylch pam bod Deddf Llesiant Cenedlaethau’r Dyfodol (Cymru) 2015 yn gyfle i bob un ohonom fesur yr hyn sy’n bwysig, nid dim ond yr hyn y gellir ei gyfrif. Mae Sophie yn blogio cyn gweminar GPX ‘Symud o allbynnau i ganlyniadau’… Mae teitl y blog […] Parhau i ddarllen

Parallel.cymru- Cylchgrawn digidol dwyieithog: Darllen a Deall gyda Dafydd Roberts: Mudiad Arbennig – Cymdeithas Yr Iaith Gymraeg

Mae’r erthygl yn rhan o gyfres o erthyglau wythnosol, pob un gyda thema wahanol, fydd yn addas i ddysgwyr sy’n neud cyrsiau lefel Canolradd. Maen nhw wedi eu sgrifennu yn Gymraeg yn unig, ac maen nhw’n cynnwys geiriau wedi’u tanlinellu, fel y byddwch chi’n gallu hofran drostyn nhw, neu wasgu botwm y llygoden i ddatgelu… Parhau i ddarllen

Anffyddiaeth: Ynghylch rhagfarn wrth-Gymraeg

Mae Rod Liddle yn ddyn diflas a dwl a diog, gyda record hir o sarhau siaradwyr Cymraeg a sawl grŵp arall. Bu wrthi eto’n ddiweddar, a bu’r ymateb, yn naturiol, yn ffyrnig.Pob tro mae rhywbeth fel hyn yn digwydd, mae dadl ynghylch y ffordd orau i ni yma… Parhau i ddarllen

Cyfnewidfa Arfer Da: Caffael: Mae’r sylw ar Gymru

Mae Sophie Howe, Comisiynydd Cenedlaethau’r Dyfodol Cymru, wedi sôn yn gyhoeddus am y rôl hollbwysig y mae caffael cynaliadwy yn ei chwarae o ran ategu nodau llesiant ar sawl achlysur. Dyma flog a ysgrifennodd Sophie cyn gweminar Caffael Cynaliadwy y Gyfnewidfa Arfer Da sydd ar ddod… Amcangyfrifir, dros y degawd nesaf, y bydd gwasanaethau cyhoeddus […] Parhau i ddarllen

Blog y Cynulliad: Chryfhau ansawdd ein democratiaeth Gymreig

Post gwestai gan Dr Elin Royles, Prifysgol Aberystwyth. Mae’r ymgynghoriad ar Greu Senedd i Gymru yn gosod y trywydd ar gyfer cam nesaf llwybr datganoli i Gymru. Dyma wrthbwynt pwysig i’r bygythiad cryf bod Llywodraeth San Steffan am ganoli pwerau yn hytrach na throsglwyddo pwerau datganoledig nôl i’r Cynulliad Cenedlaethol yn y Bil Ymadael â’r … Continue reading Chryfhau ansawdd ein democratiaeth Gymreig Parhau i ddarllen

Blog y Cynulliad: Isafbris am Alcohol – Ai Dyma’r Ateb Cywir?

Fel rhan o’n hymchwiliad pwyllgor i’r isafbris am alcohol, gofynnwyd i bobl ifanc a phobl ddigartref am eu barn. Ymhlith y nifer o syniadau a gynigwyd oedd bod posibilrwydd y gallai canlyniadau anfwriadol ddeillio o godi isafbris am alcohol. Y cefndir i Fil Iechyd y Cyhoedd (Isafbris am Alcohol) (Cymru) Ym mis Hydref 2017, gofynnwyd … Continue reading Isafbris am Alcohol – Ai Dyma’r Ateb Cywir? Parhau i ddarllen

Blog y Cynulliad: Cryfhau ein democratiaeth: eich cyfle i ddweud eich dweud

Post gwestai gan Helen Mary Jones, Dirprwy Gyfarwyddwr Academi Morgan Fe ddylwn i ddatgan buddiant ar lefel bersonol. Roeddwn i’n aelod o’r Cynulliad Cenedlaethol am 12 mlynedd rhwng 1999 a 2011, felly mae gen i farn gref am sut y mae ein Cynulliad yn gweithio, a sut y gallai fod yn fwy effeithiol. Ond nid … Continue reading Cryfhau ein democratiaeth: eich cyfle i ddweud eich dweud Parhau i ddarllen

Blog y Cynulliad: “Carreg filltir ar y ffordd i gydraddoldeb o ran rhywedd, nid y llinell derfyn” – Joyce Watson AC

Blog gwadd gan Joyce Watson AC Eleni, rydym yn dathlu canmlwyddiant menywod yn cael y bleidlais. Ond nid pob menyw: y rhai ag eiddo a’r rhai oedd yn hŷn na 30. Trwy osod y bar hwnnw, roedd Deddf Cynrychiolaeth y Bobl 1918 yn gwahardd menywod o’r dosbarth gweithiol yn fwriadol rhag pleidleisio, ac yn rhoi … Continue reading “Carreg filltir ar y ffordd i gydraddoldeb o ran rhywedd, nid y llinell derfyn” – Joyce Watson AC Parhau i ddarllen

Blog y Cynulliad: Teithio Llesol. Beth nesaf?

Yn yr wythnosau diwethaf, gofynnodd Pwyllgor yr Economi, Seilwaith a Sgiliau, yr wyf yn ei gadeirio, i bobl beth yw eu rhesymau dros gerdded a beicio a’u rhesymau dros beidio â gwneud. Cysylltodd dros 2,500 o bobl â ni i rannu eu profiadau. Yn gyntaf, diolch i bawb a gymerodd amser yn llenwi’r arolwg neu’n … Continue reading Teithio Llesol. Beth nesaf? Parhau i ddarllen

Gwneud pethau gwell - Medium: Galluogi newid: Dysgu o Ymarfer Adferol

Rydw i wedi gweithio lot gyda darparwyr gofal cymdeithasol yn y gorffennol, ond mae fy ymwybyddiaeth o’r maes wedi codi cymaint ers i mi ddechrau fy swydd i yn Research in Practice a Research in Practice for Adults. Mae gen i ddiddordeb penodol mewn ym… Parhau i ddarllen

Blog y Cynulliad: Fel aelod o leiafrif – a yw eich hanes o bwys?

Fel rhan o’n gwaith i goffáu mis Hanes LGBT, mae ein blog gwadd wedi’i ysgrifennu gan Norena Shopland (@NorenaShopland), awdur Forbidden Lives: LGBT Stories from Wales. Pan gyhoeddwyd fy llyfr Forbidden Lives: LGBT stories from Wales ddiwedd y llynedd, un o’r cweistynau a ofynnwyd i mi oedd pam wnes i ei ysgrifennu. Ni ofynnwyd y … Continue reading Fel aelod o leiafrif – a yw eich hanes o bwys? Parhau i ddarllen

Blog y Cynulliad: ‘Methiant cenedl’ i ddathlu a nodi cyfraniad merched

Cyhoeddwyd yr ethygl hon yn wreiddiol ar BBC Cymru Fyw ar 6 Chwefror 2018. Mae’r erthygl wreiddiol ar gael yma. Mae gen i deimladau cymysg wrth nodi’r canmlwyddiant pwysig hwn. Cymysg yn yr ystyr ei bod hi’n dal i fod yn gwbl anghredadwy i mi mai dim ond canrif sydd ers i fenywod gael unrhyw … Continue reading ‘Methiant cenedl’ i ddathlu a nodi cyfraniad merched Parhau i ddarllen

Cyfnewidfa Arfer Da: Oes rhaid i mi aros yn yr ysbyty

Bydd ein seminarau ar gynllunio ar gyfer rhyddhau cleifion o’r ysbyty yn cael eu cynnal ar 14 a 22 Mawrth.  Mae’r Gyfnewidfa Arfer Da wedi cydweithio y tro hwn gyda thîm Iechyd Swyddfa Archwilio Cymru.  Gwnaeth Sara gwrdd ag Anne i drafod pam bod y seminar hon yn digwydd nawr. Os mai dim ond 1,000 […] Parhau i ddarllen

Blog Glyn Adda: Hwyr eto

Ddoe y dylasai hwn ymddangos.  Yr oeddem i gyd, o’r Santes i lawr, yn nodi can mlynedd oddi ar roi’r bleidlais i ferched ym Mhrydain. Digwyddodd hynny mewn ffordd wirion a sarhaus, drwy ganiatáu’r hawl i ferched dros 30 oed ! Ond dyna ddechrau, ac fe’i cywirwyd ddeng mlynedd yn ddiweddarach, i gynnwys pawb dros […] Parhau i ddarllen

cymraeg – gwallter: Popeth yn Gymraeg, yn llythrennol

Beth sydd ei angen er mwyn cyrraedd miliwn o siaradwyr Cymraeg erbyn y flwyddyn 2050?  Llawer o bethau, heb os, ond un ohonynt yw cynnydd mawr iawn yn y maint o’r deunydd yn Gymraeg sydd ar gael i bobl – pethau i’w darllen, i’w gweld, i’w glywed. Ystyr ‘ar gael’, y dyddiau hyn wrth gwrs, […] Parhau i ddarllen

Blog y Cynulliad: Rydym ar frig Mynegai Cydraddoldeb yn y Gweithle Stonewall UK ar gyfer 2018

Mae Cynulliad Cenedlaethol Cymru wedi cael ei gydnabod fel cyflogwr blaenllaw y DU ar gyfer 2018 ar gyfer pobl lesbiaidd, hoyw, deurywiol a thrawsrywiol ym Mynegai Cydraddoldeb yn y Gweithle diweddaraf Stonewall. Dyma’r tro cyntaf inni fod ar frig y rhestr a daw ddeng mlynedd ers inni gael ein cynnwys yn y mynegai am y … Continue reading Rydym ar frig Mynegai Cydraddoldeb yn y Gweithle Stonewall UK ar gyfer 2018 Parhau i ddarllen

BlogMenai.com: Rhagweld 2018 – rhan 1

Os ydi’r blynyddoedd diwethaf wedi dysgu unrhyw beth i ni – y ffaith nad yw’n syniad da ceisio rhagweld y dyfodol ydi un o’r rheiny.  Ond mi wnawn ni anwybyddu’r wers honno a cheisio edrych ymlaen ar un peth pob dydd rhwng rwan a’r flwyddyn newydd… Parhau i ddarllen

Cyfnewidfa Arfer Da: Peintio yn ôl Rhifau: sut i ddeall a defnyddio data yn effeithiol

Gan ganolbwyntio ar ein digwyddiad craffu a llywodraethu sydd i ddod, rydym yn deall bod y broses graffu yn golygu delio â llawer o ddata. Gwnaeth ein sgwrs gyda Suzanne Draper o Uned Data Cymru amlygu cwestiwn allweddol – sut y gallwn gael data i weithio i chi? Yn y blog hwn mae Suzanne yn […] Parhau i ddarllen