Canlyniadau Chwilio: garddio

Ar Asgwrn y Graig: Garddio guerilla a biwrocratiaeth dda!

Peidiwch a deud wrth neb, ond mae’r Fechan a fi wedi bod yn hau hadau ar verges y ffordd gefn acw. Rebals wîcend go iawn.

Erbyn eleni, roedd ein pabis melyn, pabis coch, pig-yr-aran, mantell y forwyn, llysiau milwr, ac ati yn addurno lleiniau o laswellt fan-hyn-fan-draw, ac er bod y Cyngor Sir yn eu torri’n achlysurol, roedden nhw’n edrych yn well na’r glaswellt bwrdeistrefol, unffurf arferol. Parhau i ddarllen

Ailddysgu: Dechrau’r tymor garddio

Dwi ddim wedi edrych i weld pa hadau sydd gen i ar ôl eto, ryw fath o “audit“, am wn i, cyn prynu mwy o hadau.  Ond, ar ddydd oer, dydd Sadwrn, mi es gyda ffrind i’r ganolfan garddio yn Buckingham i brynu tatws i blanu.  Dim y lle agosaf ydy’r canolfan yma, ond mae o’n dda ar gyfer prynu tatws, gan fod gymaint o ddewis. (Ond aethon ni cyn y benwythnos tatws – dim isio mynd pan oedd o mor frysur!)


Mae o’n hawdd prynu gormod, felly ond tri fath wnes i brynu; dydy’r ardd ddim yn ddigon fawr i blannu ormod o tatws: felly “pink fir apple“:


“international kidney 


am fy mod yn hoff iawn o’r rhain.  Yr international kidney“ ydy’r math dach chi’n cael os dach chi’r prynu tatws newydd Jersey.  Hefyd dwi isio prynu rywfaint o tatws “Sarpo“ sydd wedi eu datblygu fel bod nhw yn llai debygol o cael yr haint “blight“.  Ond, be doeddwn i DDIM yn gwybod, oedd bod yr ymchwil yn cael eu gwneud yng Ngogledd Cymru – gwelir fama.  Prynais rhywbeth tebyg – Sarpero, sydd i fod yn dda os does dim digon o law.
Eleni roedd y shibwns (dim yn siwr o’r gair gorau am shallots) yn anobeithiol.  Dydyn nhw ddim yn dda mewn tywydd sych a phoeth.  Ond, dwi am drio eto, felly dwi wedi prynu dwy fath o shibwns hir: dwi’n hoff iawn o goginio gyda nhw, ond dim y rhai bach sydd yn annodd eu drin.  A dyma rhai mae fy ffrind wedi rhoi i fi, rhai a oedd hi wedi tyfu eleni.  


Edrych yn dda ac yn flasu’n dda hefyd.  

Neithiwr cawsom haen fach o eira, dim llawer, ond digon i’r ci fwynhau ei hun yn yr eira.  Mae o’n amlwg bod yr ogleuon yn dda

Parhau i ddarllen

Ailddysgu: Garddio, o’r diwedd

O’r diwedd, dipyn o haul!  Cyfle i fynd i’r ardd a tocio’r mafon.  Dwi ddim yn dallt pan mae’r llyfrau i gyd yn dweud bod rhaid tocio mafon hydref ym mis Chwefror.  Pam ddim ar ôl iddyn nhw orffen ffrwytho ar ddiwedd y flwyddyn?  Beth bynnag, gyda’r tywydd mwyn (er gwaetha’r glaw), roedd tyfiant yn dechrau dangos, felly hen bryd i dorri nhw i lawr.  Ond dim llawer o gyfle, gyda’r glaw.  Ond heddiw, ar ôl diwrnod a ddechreuodd yn ddigon stormus ddoe, roedd yr haul yn gwenu: 

felly ar ôl mynd a’r ci am dro dyna ddechrau ar y mafon.  Dyma sut oedden nhw cyn dechrau:
A dyma sut oedden nhw ar ol tocio am dipyn o amser, a hefyd tynnu rhai allan, oherwydd mae ’na ffrwythau eraill yn y gwely hefyd, fel gwsberen, cyrans du a chyrans coch – a r’oedd popeth ar draws ei gilydd, rywsut.
Dwi ddim wedi gwneud lawer o arddio o gwbl eto eleni, ond yn y tŷ gwydr mi wnes i wasgaru hadau letys penwythnos diwethaf, ond dwi braidd yn sicr bod y llygod wedi bod atynt – felly heddiw, mae’r hadau yn mynd i’r lofft a mi wnai chwilio am y trap llygod.

Parhau i ddarllen

Ailddysgu: Garddio gerila

Mi es i ddarlith gan Richard Reynolds ddoe a oedd wedi dod i’r Clwb Garddio yn y gwaith.  Mae Richards wedi bod yn gwneud llawer o arddio gerila yn Llundain dros y blynyddoedd diwethaf .
Mae na lyfr allan rwan – mewn sawl iaith – ond dim Cymraeg (prosiect i rywyn?).  Efallai mi roi o ar fy restr Nadolig.  Ond yn y cyfamser dwi wedi cael fy ysbrydoli i weud dipyn fach mwy o arddio gerila (os gai amser!).  Siaradodd Richard am arddio yn ei filltir sgwar yn Llundain a roedd ganddo lawer o luniau i ddangos ac ysbrydoli ni.  Un peth a wyddon i ddim amdano oedd y pobl sydd wedi bod yn garddio mewn tyllau yn y lôn!  
Ac yn ol yn fy ngardd gerila fi – ty allan i fy waliau….wel, mae’r coed ffrwythau wedi bod yn ardderchog eleni, gyda digonedd o eirin a’r gellyg newydd hefyd wedi ffrwytho.  Hefyd, dydy’r wiwerod lleol ddim wedi darganfod y coed cnau eto, felly dyma’r cnwd eleni.  
Braidd yn fach oherwydd dwi’n meddwl, roeddwn more brysur yn casglu’r ffrwythau, nes i ddim gasglu’r cnau am dipyn, ac o ganlyniad, rodden nhw wedi disgyn o’r coeden a rhai wedi cael eu fwyta.  Ond mae nhw’n ardderchog wedi eu rostio.

Parhau i ddarllen

Ailddysgu: Garddio cymunedol a Tyfu Pobl


Dwi’n hoff iawn o’r cyfuniad o bwyd, garddio,(llysiau a ffrwythau yn enwedig) a gwneud pethau cymunedol.  Dydy fy ngarddio i ddim yn gymunedol, gan mai gardd  sydd gennyn ni, yn hytrach na rhandir.  Ond mae prosiect yn Wolverton, dim yn bell o lle dwi’n byw yn tyfu llysiau, ffrwythau a dipyn o flodau, ac hefyd yn  yn cynnig hyfforddiant i bobl ifanc mewn garddwriaeth (horticulture).  Enw’r prosiect ydy Growing People – sydd yn andros o debyg i Tyfu Pobl
 – cyfres newydd ar S4C, gyda Bethan Gwanas a Russell Jones.


Mi es i ymweld a’r “Urb Farm“yn Wolverton, lle mae’rprosiect; ryw bedair filltir i ffwrdd, dydd Sadwrn, gan bod Diwrnod Agored yna.  Mae gennyn nhw ddau acer a hanner 

– ac yn tyfu bob fath o lysiau, gyda cymorth gwirfoddolwyr, yn ogystal a’r hyfforddwyr, ac yn cadw gwenyn a ieir. Dyma llun cwch gwenyn gwyllt 



– a hanes y cwch, 


a  gwirfoddolwraig.  


Mae hi wedi dod ar sail  y cynllun “WOOF“ – “Working On Organic Farms“ ac yn aros yn lleol.  Ond mae gwirfoddolwyr o’r dinas hefyd yn cyfranu at y prosiect.  Mae gennyn nhw (Growing People) cynllun bocs llysiau gwahanol.  Yn lle cael bocs gyda beth bynnag mae nhw eisio roi i chi, a ffeindio bod gennych chi lwyth o fresych deiliog (neu be bynnag dach chi ddim yn hoff iawn ohono fo) mae’r prynwyr yn medru edrych ar y wefan i weld be sydd ar a gael yr wythnos honno – a wedyn archeb be yn union mae nhw eisio.  Syniad gwych!

Ar ol gadael, aethon i ymweld a pherllan gymunedol gerllaw sydd yn llawn o syniadau  a phethau gwych – fel y sied yma

– yn edrych fel rhywbeth o’r reilffordd, a’r olwyn perlysiau, i ddenu gwenyn a glöynnod byw 


– a gwybodaeth amdanyn nhw hefyd i’w chael:

  

A beth am hwn fel rhywbeth i wneud y pwll bach yn saff – ac yn atynidadol hefyd!


Parhau i ddarllen

Asturias yn Gymraeg: Garddio yn y Gymraeg

Er gwaetha’r tywydd da, rwyf i wedi bod ynghlwm wrth y sgrîn fach – yn darllen blogiau pobl eraill. Mae cymaint o bobl yn blogio yn y Gymraeg erbyn hyn, yn enwedig ar fy hoff bynciau i: bwyd, garddio, yr amgylchedd a gwleidyddiaeth. Ceir rhestr anhepgor gan Hedyn fan hyn Gadewn ni’r gwleidyddol am y […] Parhau i ddarllen

Ailddysgu: Darllen a garddio

Wnes i ddim lwyddo i flogio eto cyn diwedd mis Mehefin.  Parhau yn brysur a dyma ni ar ddechrau mis Gorffenaf.    Wythnos diwethaf es i gyfarfod Clwb Darllen Llundain.   Y tro yma roedden yn trafod Un Nos Ola Leuad.  … Parhau i ddarllen

Ailddysgu: Sioe Blodau Chelsea a garddio dros y gwyl banc

Es i Chelsea gyda tair ffrind dydd Gwener a chawsom amser gwyll.  ER ei fod yn bwrw – yn galed – trwy’r dydd.  Efallai mai un fantais o’r glaw oedd bod llawer o bobl yn mynd i gysgodi, a r’oedd yn haws gweld y gerddi.  Mae o’n sioe brysur iawn bob tro, dwi’n meddwl. Dyma rhai o’r gerddi gorau (yn fy marn i!):
Gardd Cymraeg!  Un garreg.  Un o’r gerddi crefftwyr (artisan gardens) oedd hon. 

Un arall bendigedig oedd Gardd M&M 



A hefyd gardd Homebase  



Erbyn dydd Sadwrn roedd hi’n braf a heulog, felly penwythnos o weithio yn yr ardd – ar ôl yr holl ysbrydoli.  Treuliais cryn dipyn o amser yn tacluso ac yn chwynnu: yn enwedig i gael y chwyn allan o’r brics wrth ymyl y tŷ. Mae’r ffa i gyd i fewn, rwan, a hefyd y courgettes, a’r tomatos i gyd i fewn yn y system a phrynais eleni.  A dyma ychydig o luniau o’r ardd.






Parhau i ddarllen

Ailddysgu: Darllen, garddio, cogninio, bwyta…

Pedwar peth dwi’n hoffi, er fy mod i ddim yn gwneud llawer o goginio’r dyddiau yma.  Ta beth, mae hi wedi nod yn benwythnos oer, oer a llwyd.  Gwahanol iawn i benwythnos diwethaf, pan roedd yn teimlo fel Gwanwyn.  A fell y does dim llawer o awydd i godi yn y bore, er bod rhaid yn y diwedd i fynd allan gyda’r ci.  Ond cyn gwneud hynny, dwi wedi bod yn darllen dipyn bach.  Ar y funud dwi’n darllen Y Storïwr.  Mae o wedi cael adolygiau da iawn.  



Doeddwn i ddim yn siŵr ar y ddechrau, ond rŵan dwi’n mwynhau o gymaint.  Llyfr dwi ddim eisiau gorffen, felly dwi’n trio peidio rhuthro trwyddo fo gormod.  Dyma be mae Janice Jones yn dweud: “Mae iaith y nofel hon yn llifo, a chyda’i holl haenau a’i holl ddarlleniadau posibl, mae’n gyfrol fydd yn plesio darllenydd mewn modd personol ac unigryw”. 


 

Ond doedd o ddim yn bosib darllen trwy’r penwythnos.  Aethom allan i’r meithrinfa yn Buckingham  i brynu goeden fedwen arian.  Roedd un yn tyfu yn yr ardd gefn: wedi bod yna am flynyddoedd, ond llynedd, roedd yn amlwyg ei bod wedi marw.  Mae’r fedwen, ar wahan i fod yn dlws, yn ddefnyddiol iawn i adar gwyllt.  Felly roedden ni eisiau un arall,  a tra bod ni yna, prynu shallots newydd, oherwydd bod y rhai a aeth i fewn yn y Hydref wedi pydru gyda’r holl glaw, a dipyn o hadau.  Rhyfedd fel ei bod bron yn amser i wasgaru cenin, er bod cenin llynedd yn dal yn yr ardd.  Ond dim llawer ohonnyn nhw.




Un hoff ryseit ydi “Leek Corustade” yn yr hen lyfr Cranks.  A dyna be wnes i ar ol dod yn ol  o’r feithrinfa.  Roedd hi bron yn dywyll erbyn i fi fynd allan i’r ardd i gasglu’r cenin.  A dyma llun o’r “Croustade” wedi ei goginio.  Dydy o ddim yn edrych rhy dda yn y llun, ond mi roedd yn flasus!

Parhau i ddarllen

Ailddysgu: Gwobr blog garddio, chwilota a pupurau

Mae’r Guardian wedi ennill gwobr  am ei flog garddio.  Dwi’n meddwl ei fod yn flog  ardderchog.  Mae Jane Perrone, golygydd garddio y Guardian hefyd yn gwneud blog personol   sy’n dda iawn he… Parhau i ddarllen

Asturias yn Gymraeg: Garddio yn y Glaw

Mae’r tywydd hyd yn hyn wedi bod yn rhyfedd. Ers y Pasg, pan gawsom ni gyfnod heulog braf, daeth llawer mwy o law, a llawer llai o haul ac felly gwres, na’r arfer. Dyma ichi enghraifft: ar y chwith, y ffa a’u polion cryf (ar ôl y llynedd, pan gwympodd hanner y cnwd oherwydd ei […] Parhau i ddarllen

Asturias yn Gymraeg: Llyfr Garddio

Diolch i Wilias, mynych sylwebydd, am y cofnod hwn. Dro’n ôl bues i’n sôn am gompost, a deilbridd – daeth y gair olaf yna o ‘Lyfr Garddio’  J.E.Jones, drwy law Wilias. Felly es i ati ar unwaith i chwilio ar y we,  a heddiw fe gyrhaeddodd drwy’r post. Hwrê! Y math o lyfr y gelli […] Parhau i ddarllen

Tonnau'r Haul i Bethau Lliwgar a Blasus: Garddio efo caib

Dwi’n meddwl mai Monty Don ddwedodd rwbath fel ‘ar ôl cymryd mor hir i baratoi’r gwely ‘ma, mi wnei di gofio peidio cerdded arno’! Cymerodd cwpl o oriau i mi wneud tua 2 fedr o’r gwely yn y twnnel, a llenwais y ferfa 4 gwaith efo cerrig! Ma’r tir yn hollol sych, heb lyngyr, ond […] Parhau i ddarllen

Blog Llyfrgell Genedlaethol Cymru: Cynnwys Glyn Cywarch

Yn Mawrth 2017, gwerthwyd cynnwys Glyn Cywarch, Talsarnau, yn nhŷ ocsiwn Bonhams yn Llundain. Roedd gwerth pedwar canrif o greiriau materol wedi’u gwasgaru ymhlith y… Darllen Mwy

The post Cynnwys Glyn Cywarch appeared first on Blog Llyfrgell Genedlaethol Cymru.

Parhau i ddarllen

Ailddysgu: Cyfarfod Clwb Darllen Llundain: trafod Llyfr Glas Nebo

Cawsom noson hyfryd neithiwr yn trafod y nofel yma gan Manon Steffan Ros – a gyda tri aeilod newydd.  Weithiau dan ni wedi bod yn grŵp fach – ond dan ni’n tyfu!  A neithiwr roedden ni’n 13.’Roedd pawb wedi mwynhau y llyfr yma – os mwynhau ydy… Parhau i ddarllen

Archifau Morgannwg: The Ocean and National Magazine, 1929: Clybiau Bechgyn

Mae casgliad yr ‘Ocean and National Magazine’ yn adnodd anhygoel ar gyfer darganfod sut fath o fywyd oedd gan bobl a oedd yn byw ym maes glo De Cymru yn y 1920au a’r 1930au. Wedi ei gyhoeddi gan yr ‘Ocean Coal Company Ltd’ a’r ‘United National Collieries Ltd’, gyda chyfraniadau gan ac ar ran y […] Parhau i ddarllen

Ailddysgu: 2019

Gyda tynnu’r ardduniadau i lawr mae tymor Dolig a’r flwyddyn newydd wedi gorffen go iawn.  Mae bywyd yn ol i’r arferol – sydd ddim yn beth ddrwg o gwbl.  Ac yn bendant dwi isio garddio mwy eleni.  Yn sgîl y penderfyniad ym… Parhau i ddarllen

: Community Impact Initiative C.I.C.

Menter gymdeithasol flaengar yw’r Community Impact Initiative C.I.C. (Y Cii) @TheCiiUK a leolir yn Ne Cymru sy’n ceisio datblygu a darparu atebion arloesol i broblemau cyson ac ardaloedd lle mae eu hangen yn ein cymunedau lleol sy’n arwain at amrywiaeth o fanteision personol, cymdeithasol ac economaidd. Wedi’i sefydlu gan Trystan Jones, sefydliad dielw yw’r Cii, lle […] Parhau i ddarllen

: Community Impact Initiative C.I.C.

Menter gymdeithasol flaengar yw’r Community Impact Initiative C.I.C. (Y Cii) @TheCiiUK a leolir yn Ne Cymru sy’n ceisio datblygu a darparu atebion arloesol i broblemau cyson ac ardaloedd lle mae eu hangen yn ein cymunedau lleol sy’n arwain at amrywiaeth o fanteision personol, cymdeithasol ac economaidd. Wedi’i sefydlu gan Trystan Jones, sefydliad dielw yw’r Cii, lle […] Parhau i ddarllen

Cyfnewidfa Arfer Da: Community Impact Initiative C.I.C.

Menter gymdeithasol flaengar yw’r Community Impact Initiative C.I.C. (Y Cii) @TheCiiUK a leolir yn Ne Cymru sy’n ceisio datblygu a darparu atebion arloesol i broblemau cyson ac ardaloedd lle mae eu hangen yn ein cymunedau lleol sy’n arwain at amrywiaeth o fanteision personol, cymdeithasol ac economaidd. Wedi’i sefydlu gan Trystan Jones, sefydliad dielw yw’r Cii, lle […] Parhau i ddarllen

: Henwaliau

Rywsut dwi ddim wedi postio i’r blog am oes.  Gyda’r tywydd sych [dim glaw ers dechrau’r mis], mae garddio a dyfrio wedi cymryd gymaint o amser.  Ond rŵan dan ni ar ein gwyliau a gyda’r tywydd mor boeth a wedi penderfynnu aros o gwmpas y tŷ a… Parhau i ddarllen

Ailddysgu: Henwaliau

Rywsut dwi ddim wedi postio i’r blog am oes.  Gyda’r tywydd sych [dim glaw ers dechrau’r mis], mae garddio a dyfrio wedi cymryd gymaint o amser.  Ond rŵan dan ni ar ein gwyliau a gyda’r tywydd mor boeth a wedi penderfynnu aros o gwmpas y tŷ a… Parhau i ddarllen

Eglwysi Bro Aled: Dydd Sul, 19 Tachwedd 2017

Darlleniad y Dydd: Amos 9:13-15 (BCND:tud.838/ tud.763)

Bore da a chroeso i oedfaon Bro Aled heddiw. Gweddïwn heddiw y byddwn yn dod i ddeall mwy am ffyrdd yr Arglwydd a’r holl bethau mae wedi ei wneud trosom. Gweddïwn hefyd am sicrwydd o ffydd mewn byd sy’n llawn o ansicrwydd.

Ydych chi erioed wedi cael adeg . . . → Read More: Dydd Sul, 19 Tachwedd 2017

Parhau i ddarllen

Ailddysgu: Paratoi am y gwanwyn

Rhyfedd sut mae pethau yn newid.  Dydd Gwener es am daith cerdded hyfryd o’r tŷ gyda fy ffrind, i fynny at goedwig bach, hynafol, Little Linford Wood, ac i lawr wedyn heibio’r warchodfa agosach  ac ar ol cinio yn y tafarn, cerdded yn ol ar hyd yr hen reilffordd.  Hyfryd. Dyma llun o rhan o’r goedwig yn ol yn yr haf.

Ond bore Sadwrn, ar fyn nhaith cerdded boreuol at y comin, roedd Teo [y ci]  yn chwarae gyda ci arall, a chyn i fi wybod, ges i fy nharo a syrthiais i’r ddaear galed gyda chlec.  Dim byd wedi torri, ond mae’r clec ar fy mhenglin wedi achosi dipyn o niwed  – “Soft tissue damage” –  a dwi ddim yn medru cerdded ar hyn o bryd.  Felly, dwi’n bod yn hogan dda ac yn gorffwys fy nghoes ac yn rhoi rhew arno i helpy’r chwyddo a.y.y.b.


Dwi ddim wedi arfer gorwedd i lawr fel hyn.  Dwi’n medru dod i fynny’r grisiau ar fy nhîn – a mynd i lawr eto, ond mae o’n cymryd cryn dipyn o amser.  Felly bore ‘ma dwi yn y gwely – a wedi dechrau archeb bylbiau a hadau ar gyfer yr ardd.  Peth peryglus ydy hyn: rhyngrwyd, gliniadur a cherdyn debyd.  [debit?? Yn ol y geiriadur].


Darllenais erthygl Alice Fowler yn rhybuddio ni bod bylbiau arferol yn llawr o gemegau  sydd yn achosi niwed i’r creaduriad bach yn y pridd.  Fel arfer dwi’n prynu bylbiau o’r canolfan garddio, [er fy mod yn prynu hadau fel arfer o Garden Organic] ond dwi newydd prynu ychydig o fylbiau organic eleni.  Felly dw’n edrych ymlaen at cael ychydig o fylbiau a cael edrych ymlaen at y Gwanwyn, yn ogystal a’r sialóts a’r hadau ffa llyden.


Dyma rhai o be dwi wedi prynu….[lluniau o sut wnaethon nhw eleni…]


A rŵan dwi am archeb llyfr Gymraeg neu ddau….

Parhau i ddarllen

Cymraeg – Y Silff Lyfrau | the Welsh Bookshelf: Holi’r awdur: NIA GRUFFYDD

Nia Gruffydd, awdur Cyfres Maes y Mes, sy’n cael ei holi yr wythnos hon! Parhau i ddarllen

Cymraeg – Y Silff Lyfrau | the Welsh Bookshelf: Syllu ar walia’ – Ffion Dafis

‘Nid stori dylwyth teg mo stori y gyrliog afieithus un…’ Parhau i ddarllen

Ailddysgu: Hiraeth am Gaernarfon: Gŵyl Arall a Galwad Cynnar

Dechreuad Gwych i’r Gŵyl: Galwad Cynnar yn yr ardd: hynny yw – gardd Palas Print.  Dyma ’r ail flwyddyn i’r rhaglen gael ei ddarlledu o’r siop. Ac am syniad da.


Felly ar ben bore Sadwrn gyda’r tywydd yn braf codais yn gynnar a mynd i lawr at y Fenai erbyn 5.45 i fwynhau’r bore hyfryd, a wedyn i’r siop erbyn 6.  Dyma  llun dwi’n hoffi: ryw hen dŷ neu  dŷ cwch? ar lannau’r Menai yn edrych yn dda yn yr haul gynnar:

a gorhedydd y graig: mae’r rhain i’w weld yn y dre:

Mae Galwad Cynnar yn raglen mor wych a mi oedd o’n braf ofnadwy cael bod allan yn yr ardd. Ddoe roedd y panel yn cynnwys Twm Elias, Elinor Gwynn, Math Williams a Kelvin Jones.  Ges i ddim llun o bob un ar y panel, ond dyma llun o Twm Elias a Gerallt Pennant:


A’r ardd a dynnodd rhai o sylw y banelwyr: y mafon [ a tra roedden ni yn gwylio roedd fwyalchen yn bwyta un neu ddau], a’r afal tindwll, [os dwi wedi cael hi’n iawn] neu merysbren [sydd ddim yn achosi gymaint o chwerthin!]. merysbren [ond dydy o ddim yn achosi gymaint o chwerthin!].  Yn ol un ffynhonell “Ceir enwau Cymraeg eraill ar y planhigyn hwn gan gynnwys Merysbren Afal Agored, Afal Tindwll, Dindoll, Meryswydden, Tinagored, Tindoll.”


Mae’r ddwy flanhigyn yn gwneud yn dda iawn yma:

A ddoe, fel y disgwyl, dipyn o bwyslais ar lyfrau.  Roedden yn clywed barn y panelwyr ar sawl lyfr natur sydd wedi cael ei gyhoeddi ynn ddiweddar.  Un llyfr a dynnodd fy sylw i oedd The Seabird Cry gan Adam Nicolson.  Gwelais y llyfr yma mewn siop lyfrau yn yr Alban a roedd Elinor Gwynn wedi ei fwynhau yn arw.  Felly un i’w brynu yn bendant.  


Ond roedd llawer mwy o drafod diddorol, mwy na sydd yn bosib i grynhoi ac wrth gwrs, mae o’n hawdd i ddal i fynny gyda’r rhaglen os dach chi ddim wedi cael cyfle i wrando arni hi.  Mae hi ar gael ar app BBC – a mae o’n bosib cael bodlediad o’r rhaglen hefyd.  Dyna be dwi yn gwneud fel arfer a wedyn yn medru gwrando arni hi pan dwi’n beicio, garddio neu coginio – neu gwneud dim byd arall!



Parhau i ddarllen

: Beth yn union yw’r “newyddion da” Cristnogol?

Dros y flwyddyn diwethaf yn Caersalem rydym wedi bod yn gweithio trwy Llythyr 1af Paul at y Corinthiaid. Penwythnos yma rydym ni wedi dod at ddiwedd y llythyr – at y crecendo ac at y prif beth mae Paul eisiau’r Corinthiaid gymryd sylw ohono fe. Gan fod y neges yma yn bwysig, ond hefyd yn […] Parhau i ddarllen

rhysllwyd.com: Beth yn union yw’r “newyddion da” Cristnogol?

Dros y flwyddyn diwethaf yn Caersalem rydym wedi bod yn gweithio trwy Llythyr 1af Paul at y Corinthiaid. Penwythnos yma rydym ni wedi dod at ddiwedd y llythyr – at y crecendo ac at y prif beth mae Paul eisiau’r Corinthiaid gymryd sylw ohono fe. Gan fod y neges yma yn bwysig, ond hefyd yn […] Parhau i ddarllen

rhysllwyd.com: Beth yn union yw’r “newyddion da” Cristnogol?

Dros y flwyddyn diwethaf yn Caersalem rydym wedi bod yn gweithio trwy Llythyr 1af Paul at y Corinthiaid. Penwythnos yma rydym ni wedi dod at ddiwedd y llythyr – at y crecendo ac at y prif beth mae Paul eisiau’r Corinthiaid gymryd sylw ohono fe. Gan fod y neges yma yn bwysig, ond hefyd yn […] Parhau i ddarllen

Bethan Gwanas: Hywel James – Prif Lyfrgellydd Gwynedd

Dwi wedi cael sawl ‘bos’ yn fy nydd; rhai yn dda, rhai ddim cystal, ond y gorau o bell ffordd oedd Hywel James, Prif Lyfrgellydd Gwynedd. Fo ydi’r boi efo’r sbectol: Doedd o ddim yn fos go iawn arna i, mwy o… wel, reolwr llinell am wn i. Gweithio yn Llyfrgell Caernarfon fel Hyrwyddwr Llenyddiaeth […] Parhau i ddarllen

National Library of Wales Blog: Dysgwch mwy am staff y Llyfrgell

Ar 18 Ebrill yn yr Unol Daleithiau, maen nhw’n dathlu Diwrnod Cenedlaethol Gweithwyr Llyfrgell (National Library Workers’ Day).  I gydfynd a hynny hoffen i gyflwyno […] Parhau i ddarllen

Cyfnewidfa Arfer Da: Cadwch Gymru’n Daclus a Phrosiect Dynion Gurnos: Sicrhau buddiannau cymdeithasol, economaidd ac iechyd eang

Read this blog post in English Mae llawer o bobl yn ymwybodol o waith Cadwch Gymru’n Daclus achos maen nhw’n diogelu ein hamgylchedd. Fodd bynnag, efallai na fyddwch yn gwybod eu bod nhw’n gweithio mewn ffyrdd eraill i wneud ein cymunedau’n llefydd gwell i fyw. Siaradodd Ena Lloyd gyda Jake Castle am Brosiect Dynion Gurnos ar […] Parhau i ddarllen

Ailddysgu: Cynlluniau

O’r diwedd mae’r dyddiau yn ymestyn dipyn bach, a mae’r tymor garddio yn nesau.  R’on i a fy ngŵr yn Ludlow dros y benwythnos yn ymweld a ffrindiau – dyma’r olygfa o lle roedden yn aros.  
Gwych.  Ond roedd y tywydd yn ddigon wlyb, yn enwedig ar y dydd Sul, pan roedden yn teithio’n ôl.  Felly cawsom hoe bach yn y ganolfan garddio yn Buckingham.  Fel bron bob ganolfan arddio arall, mae’r ganolfan yma wedi dechrau gwerthu bob fath o bethau gyda dim gysylltiad a garddio o gwbl.  Serch hynny, maent yn tyfu eu planhigion ein hunan, ac yn gwerthu tatws ar gyfer plannu yn rhydd.  Felly es ati i brynu ychydig o datws i blannu eleni, yn cynnwys tatws Ratte.  
Dwi’n cytuno gyda’r dyn sydd wedi sgwennu’r blog yma: mae ’na blas ardderchog arnynt.
Ond syn dechrau eto gyda’r ardd – a mae hi braidd yn gynnar ar hyn o bryd, dwi am trio dacluso rhan o’r ty, ac yn holl bwysig, cael gwared o bethau dan ni ddim wir angen mwyaf.  Dwi’n ofni bod orchwyl hir o fy mlaen i………….. 

Parhau i ddarllen

: Sgwennu / gwastraffu amser

Am resymau gwahanol iawn, mae sgwennu creadigol yn anodd.  Dim rhyfedd bod cynifer o gyrsiau a gweithdai yn cael eu cynnal i helpu amatur fel fi i fynd ati. Un broblem ydi cael amser i wneud y gwaith, ond does … Parhau i ddarllen Parhau i ddarllen

Goroesi chwe mis o gemotherapi: Sgwennu

Does dim esgus gen i bellach dros beidio â sgwennu’r cofiant sydd ar y gweill ers tua pum mlynedd.  Cofiant dwy hen ffrind o’r Almaen ydi o: Paula (y lluniais i ysgrif amdani ar gyfer y Genedlaethol) ac Ilse, ei … Parhau i ddarllen Parhau i ddarllen

Archifau Morgannwg: Dyddiaduron Henry Fothergill

Mae project gwirfoddoli hirdymor yn Archifau Morgannwg wedi dod i ben o’r diwedd – mae pob un o 22 o ‘Ddyddiaduron Fothergill’ wedi’u trawsgrifio. Mae’r dyddlyfrau, sy’n groes rhwng dyddiadur a theithlyfr, yn disgrifio bywyd y meistr haearn Henry Fothergill o 1860 – pan oedd y teulu Fothergill yn benaethiaid ar Gwmni Haearn Aberdâr – […] Parhau i ddarllen

Llafar Bro: O na fyddai’n haf o hyd

Erthygl a ymddangosodd yn rhifyn Gorffennaf, fel cyflwyniad i gyfres o ysgrifau gwadd yn ymateb i refferendwm Ewrop yn haf 2016.

Tywydd gwylio teledu, yn hytrach na thywydd crwydro a garddio gawson ni ddiwedd Mehefin a dechrau Gorffennaf eleni, felly … Parhau i ddarllen

BlogMenai.com: Yr wythnos mewn ffigyrau

6% – y nifer ddywedodd eu bod nhw’n bwriadu pleidleidio i UKIP mewn etholiad cyffredinol yn ol pol diweddaraf IPSOS MORI.  Mae hyn 1% yn is na’r Lib Dems.

€0.99 – faint oeddech yn ei gael am £1 ym meysydd awyr Luton a Stanstead yn gynharach wythnos  yma.  Gallech fod wedi cael €1.15 gan Travel FX.
80% – y tebygolrwydd mai Clinton fydd yn ennill arlywyddiaeth yr UDA – a barnu o’r marchnadoedd betio.
89% – y tebygolrwydd mai Corbyn fydd yn ennill etholiad arweinyddol Llafur – a barnu o’r marchnadoedd betio.

50% – y tebygolrwydd y bydd Farage yn ymuno a phlaid ag eithrio UKIP o fewn y flwyddyn – eto a barnu o’r marchnadoedd betio.

£24,325 – y cyfanswm o bres (pro rata 37 awr) mae aelod Llafur, Canol Caerdydd, Jenny Rathbone yn ei gynnig o’i lwfans staffio i rhywun sy’n fodlon garddio yn ei hetholaeth am naw awr yr wythnos.

$85,498,596 – faint mae Hillary Clinton wedi ei wario hyd yn hyn ar ymgyrchu yn nhaleithiau ymylol Colorado, Florida, Iowa, Nevada, New Hampshire, North Carolina, Ohio, Pennsylvania a Virginia.

$9,098,720 – faint mae Donald Trump wedi ei wario hyd yn hyn yn yr un taleithiau.  




Parhau i ddarllen

Ar Asgwrn y Graig: “Gwneis gymmysgdail i fy lawnt”

Nid pawb sy’n gwirioni ‘run fath.
Lawnt anniddorol iawn ydi un berffaith os ‘da chi’n gofyn i mi.

Na, dwi’n gwbod bo’ chi ddim yn gofyn, ond pwy sydd isio treulio amser yn torri glaswellt yn rheolaidd? A chribinio; a fforchio; ac ychwanegu tywod bras; a dyfrio; a gwrteithio; a lladd chwyn a lladd mwsog; a dilyn streips hirsyth caeth?

Mae ‘garddio ar gyfer bywyd gwyllt’ yn rhoi rhwydd hynt i Parhau i ddarllen

Ailddysgu: Mehefin yn yr ardd ac ar y comin

Rhywsut, rhwng gwaith (yn enwedig gwaith marcio), hyfforddi’r ci, cerdded gyda’r ci, garddio a bywyd bob dydd dwi ddim wedi llwyddo i gyfrannu at y flog yma am dipyn.  Yn yr ardd, mae’r tywydd, a’r bywyd gwyllt wedi bod yn heriol, yn sicr.  Ar ôl wythnos oer, diflas, tywydd poeth sych a wedyn storm fawr, a wedyn tywydd sych a poeth eto.  A fel arfer yr amser yma o’r flwyddyn, rhedeg o gwmpas yn trio symud yr holl blanhigion o’r tŷ gwydr i fewn i’r ardd, gyda dipyn o lwydddiant a dipyn o fethiant.  Yn fama, mae’r gwlithod a’r malwod yn cael tymor arbenning o dda.  Dyma’r courgettes ar ôl un noson yn yr ardd:

Defnyddiais “SlugGone“ sydd wedi eu gnweud o wlan defaid ac yn arbenning o ddrud – ond mi wnaeth o weithio llynedd.  (Gyda llaw, mae cyfle arbennig i ffermwyr gyda defaid i wneud rhywbeth debyg ond yn costio pris mwy derbyniadwy – os nad ydy ’patent’ wedi gwneud hynny’n amhosib).  Ond eleni – yn amlwg, wnaeth o ddim gweithio.  A falle bod y ffaith bod y gwely ar gyfer y courgettes yn agos i rhan o’r ardd sydd wedi mynd braidd yn wyllt gyda llawer o chwyn – lle ddefrydol i falwod a wlithod cuddio – ddim yn helpu.  Yn y tŷ gwydr o’r diwedd mae’r tomatos a’r aubergines a’r pupurau a basil i gyd yn y pridd, er bod yr aubergines a’r pupurau ddim yn edrych rhy dda. Dyma sut oedd rhan o’r 

tŷ gwydr yn edrych ychydig yn ol a’r planhigion i gyd yn aros i fynd i’w llefydd….

Mae’r dahlias wedi mynd i mewn hefyd, a hyd at hyn dim wedi cael eu bwyta i gyd, ond dwi wedi colli rhai o’r cosmos, yn bendant.  Dim byd i’w gwneud ond rhoi hadau i fewn unwaith eto, neu prynu planhigion o’r ganolfan garddio.

Yn ddiweddar dwi wedi bod allan bron bob dydd yn y bore gyda’r ci, yn aml yn fuan ar y comin, a mae o wedi bod yn hyfryd.  Dwi’n gweld (neu clywed) pedwar neu pump fath o aderyn yn gyson: yr ehedydd, y llwydfron, bras y cyrs, corhedydd y waun a weithiau’r llinos, y nico a’r llinos werdd.  A braf iawn ydy eu gweld nhw.



Dyma bras y cyrs; adar hardd, a dyma corhedydd y waun.

Does dim llun o’r llwydfron ar y comin, ond dyma lun o un with yml Nantgwrtheyn:


Os dwi’n cael cyfle i fynd i lawr i’r cae isaf, wrth yr afon, dwi hefyd yn edrych yn y cae sydd drws nesaf i’r cae yma, lle mae gwenith yn cael eu dyfu a lle mae coed yn tyfu yng nghefn y cae.  Yn fam, weithiau mae llwynog i’w gweld yn y bore yn chwilota o gwmpas y coed, a gwell eto, sgwarndogod yn y cae, ond dwi ddim wedi gweld un eleni.  Ond bore ddoe, roedd carw mwntjac yn pori yng nghefn y cae.  Rhy bell i gael llun da yn anffodus.



Parhau i ddarllen

fel y moroedd: cynhaeaf

Mae gan yr ysgol feithrin yn Tokyo mae fy merch yn dysgu Saesneg ynddi nifer o weithgareddau hwyl i’r plant. Garddio ydy un ohonyn nhw. Mae’r plant yn plannu llysiau, gofalu amdanyn nhw, a’u cynaeafu. Cawson nhw gynhaeaf llwyddiannus o bigoglys yn ddiw… Parhau i ddarllen

fel y moroedd: rhosod

Mae fy “mabi” arall newydd flodeuo – sef y rhosod yng nghefn y tŷ. Wedi cael eu plannu gan berchennog arall, maen nhw’n blodeuo’n ffyddlon bob gwanwyn ynghyd â’r iris a’r lleill. Dw i ddim yn hoffi garddio ac felly dim ond chwynnu gwnaf, ond dw i’n edrych ymlaen at eu gweld nhw bob blwyddyn beth bynnag.  Parhau i ddarllen

S4C Caban: Mwynhau rhyfeddodau gwyllt gerddi a chefn gwlad Cymru

P’un ai moron neu fadfallod sy’n mynd â’ch bryd, bydd y gyfres newydd Garddio a Mwy ar S4C yn siŵr o apelio. Bob wythnos, yn dechrau nos Fercher, 27 Ebrill, bydd y rhaglen yn dod o ardd Pont-y-Tŵr ger Dinbych, …Darllen mwy Parhau i ddarllen

fel y moroedd: asalea

Mae’n hasalea ni at ei anterth rŵan. Mae’n disgleirio yn yr heulwen. Dw i ddim yn hoffi garddio ond roeddwn i’n trio gofalu amdano fo gan dorri canghennau diangen yma ac acw, a rhoi dŵr a choffi o bryd i’w gilydd. Mae’r llwyn yn fwy na’r llynedd, dw i’n meddwl. Braf gweld canlyniad fy ngofal. Roeddwn i ar fyn rhoi rhagor o goffi iddo, ond darllenais ar ddamwain ddylech chi beidio â gwneud hynny tra bod yna flodau. Trwch blewyn! Parhau i ddarllen

Ar Asgwrn y Graig: Arbrawf rhif 400…

Mae Dydd Gwener y Groglith yn teimlo fel dydd calan i mi. Diwrnod cynta’r flwyddyn o ran garddio go iawn. Y diwrnod cyntaf o wyliau hefyd yn aml iawn. Mae’r dydd yn hirach, y pridd yn g’nesach, a’r brwdfrydedd yn berwi.

Dwi ddim yn llwyddo bob tro, ond dwi’n trio plannu’r tatws cynnar ar Ddydd Gwener Groglith bob blwyddyn. Mi gawson ni ddiwrnod sych eleni, a’r haul yn sbecian bob-yn-ail rhwng y Parhau i ddarllen

Archifau Morgannwg: Hostel Sant Dunstan i Filwyr a Morwyr a Ddallwyd

Wrth i’r Rhyfel Mawr fynd rhagddo, cafodd De Cymru nifer gynyddol o filwyr wedi’u hanafu, yn bennaf o Ffrainc a Gwlad Belg ond, weithiau, o gyn belled â’r Dardanelles. Deliwyd â’r achosion mwyaf brys a difrifol mewn ysbytai milwrol mawr a sefydlwyd mewn canolfannau fel Caerdydd. Hefyd, sefydlodd y Groes Goch dros 40 o ysbytai […] Parhau i ddarllen

Ailddysgu: Mae’r hydref yma

Mae’r cynhaeaf yn parhau.  Mae’r afalau yn cael eu fwyta neu yn mynd i fewn i crymbl; mae’r basil wedi cael ei ddefnyddio i wneud pesto, a’r llysiau eraill yn mynd i fewn i’r cinio dydd Sul, neu cyri. Dyma ychydig o luniau: yr aubergine wedi cael ei frathu – malwod efallai – ond digon yna i wneud cyri, a digonedd o ciwcymber ar gyfer y raita i fynd hefo fo a’r basil a’r pesto yn barod i’r rhewgell.

Yn ddiweddar dan ni wedi bod yn casglu’r cnau ’Cob“, ac yn falch bod y wiwerod dim wedi eu ddarganfod.  
Ond gyda’r gwledd o fwyd, mae’r tymor yn symud ymlaen yn gyflym. Mae’r dydd yn byrhau, ac yn fuan bydd o’n amser i eistedd o flaen y tân ac i ddarllen yn hytrach na garddio.  Felly dwi wedi bod yn ymarfer dipyn ac yn ddiweddar wedi gorffen darllen Y Ddraig Goch – ac wedi mwynhau’r nofel yn fawr iawn.  Mae’n stori glyfar sydd yn symyd yn gyflym.
Ar y funud dwi’n mwynhau ‘This Boy’ gan Alan Johnson ond does dim llyfr Cymraeg arall ar y gweill.  Mi faswn yn gwerthfawrogi syniadau!

Parhau i ddarllen

Asturias yn Gymraeg: Y Lôn Goed

Na dim byd am Asturias, na garddio, na fiestas. Yn ystod taith i weld fy chwegr yng ngogledd Cymru, penderfynonasom ni’n tri fynd i gerdded rhan o’r Lôn Goed. Dim i gyd, mae Mair yn hen ac er ei bod yn cerdded yn iawn, well ganddi palmentydd na mwd. Chwilio ar y we i weld […] Parhau i ddarllen

Asturias yn Gymraeg: Y Lôn Goed

Na dim byd am Asturias, na garddio, na fiestas. Yn ystod taith i weld fy chwegr yng ngogledd Cymru, penderfynonasom ni’n tri fynd i gerdded rhan o’r Lôn Goed. Dim i gyd, mae Mair yn hen ac er ei bod yn cerdded yn iawn, well ganddi palmentydd na mwd. Chwilio ar y we i weld […] Parhau i ddarllen