Canlyniadau Chwilio: garddio

Ailddysgu: Darllen a garddio

Gan fy mod wedi brifo fy nhroed – ac yn aros iddo wella digon i fi gerdded fel arfer, dwi wedi bod yn gwneud llawer mwy o ddarllen, yn enwedig llyfrau Robert Harris.  Mi ŵn fy mod i wedi darllen o leiau un o’i lyfrau o’r blaen, ond dwi ddim y… Parhau i ddarllen

Ar Asgwrn y Graig: Garddio guerilla a biwrocratiaeth dda!

Peidiwch a deud wrth neb, ond mae’r Fechan a fi wedi bod yn hau hadau ar verges y ffordd gefn acw. Rebals wîcend go iawn.

Erbyn eleni, roedd ein pabis melyn, pabis coch, pig-yr-aran, mantell y forwyn, llysiau milwr, ac ati yn addurno lleiniau o laswellt fan-hyn-fan-draw, ac er bod y Cyngor Sir yn eu torri’n achlysurol, roedden nhw’n edrych yn well na’r glaswellt bwrdeistrefol, unffurf arferol. Parhau i ddarllen

Ailddysgu: Dechrau’r tymor garddio

Dwi ddim wedi edrych i weld pa hadau sydd gen i ar ôl eto, ryw fath o “audit“, am wn i, cyn prynu mwy o hadau.  Ond, ar ddydd oer, dydd Sadwrn, mi es gyda ffrind i’r ganolfan garddio yn Buckingham i brynu tatws i blanu.  Dim y lle agosaf ydy’r canolfan yma, ond mae o’n dda ar gyfer prynu tatws, gan fod gymaint o ddewis. (Ond aethon ni cyn y benwythnos tatws – dim isio mynd pan oedd o mor frysur!)


Mae o’n hawdd prynu gormod, felly ond tri fath wnes i brynu; dydy’r ardd ddim yn ddigon fawr i blannu ormod o tatws: felly “pink fir apple“:


“international kidney 


am fy mod yn hoff iawn o’r rhain.  Yr international kidney“ ydy’r math dach chi’n cael os dach chi’r prynu tatws newydd Jersey.  Hefyd dwi isio prynu rywfaint o tatws “Sarpo“ sydd wedi eu datblygu fel bod nhw yn llai debygol o cael yr haint “blight“.  Ond, be doeddwn i DDIM yn gwybod, oedd bod yr ymchwil yn cael eu gwneud yng Ngogledd Cymru – gwelir fama.  Prynais rhywbeth tebyg – Sarpero, sydd i fod yn dda os does dim digon o law.
Eleni roedd y shibwns (dim yn siwr o’r gair gorau am shallots) yn anobeithiol.  Dydyn nhw ddim yn dda mewn tywydd sych a phoeth.  Ond, dwi am drio eto, felly dwi wedi prynu dwy fath o shibwns hir: dwi’n hoff iawn o goginio gyda nhw, ond dim y rhai bach sydd yn annodd eu drin.  A dyma rhai mae fy ffrind wedi rhoi i fi, rhai a oedd hi wedi tyfu eleni.  


Edrych yn dda ac yn flasu’n dda hefyd.  

Neithiwr cawsom haen fach o eira, dim llawer, ond digon i’r ci fwynhau ei hun yn yr eira.  Mae o’n amlwg bod yr ogleuon yn dda

Parhau i ddarllen

Ailddysgu: Garddio, o’r diwedd

O’r diwedd, dipyn o haul!  Cyfle i fynd i’r ardd a tocio’r mafon.  Dwi ddim yn dallt pan mae’r llyfrau i gyd yn dweud bod rhaid tocio mafon hydref ym mis Chwefror.  Pam ddim ar ôl iddyn nhw orffen ffrwytho ar ddiwedd y flwyddyn?  Beth bynnag, gyda’r tywydd mwyn (er gwaetha’r glaw), roedd tyfiant yn dechrau dangos, felly hen bryd i dorri nhw i lawr.  Ond dim llawer o gyfle, gyda’r glaw.  Ond heddiw, ar ôl diwrnod a ddechreuodd yn ddigon stormus ddoe, roedd yr haul yn gwenu: 

felly ar ôl mynd a’r ci am dro dyna ddechrau ar y mafon.  Dyma sut oedden nhw cyn dechrau:
A dyma sut oedden nhw ar ol tocio am dipyn o amser, a hefyd tynnu rhai allan, oherwydd mae ’na ffrwythau eraill yn y gwely hefyd, fel gwsberen, cyrans du a chyrans coch – a r’oedd popeth ar draws ei gilydd, rywsut.
Dwi ddim wedi gwneud lawer o arddio o gwbl eto eleni, ond yn y tŷ gwydr mi wnes i wasgaru hadau letys penwythnos diwethaf, ond dwi braidd yn sicr bod y llygod wedi bod atynt – felly heddiw, mae’r hadau yn mynd i’r lofft a mi wnai chwilio am y trap llygod.

Parhau i ddarllen

Ailddysgu: Garddio gerila

Mi es i ddarlith gan Richard Reynolds ddoe a oedd wedi dod i’r Clwb Garddio yn y gwaith.  Mae Richards wedi bod yn gwneud llawer o arddio gerila yn Llundain dros y blynyddoedd diwethaf .
Mae na lyfr allan rwan – mewn sawl iaith – ond dim Cymraeg (prosiect i rywyn?).  Efallai mi roi o ar fy restr Nadolig.  Ond yn y cyfamser dwi wedi cael fy ysbrydoli i weud dipyn fach mwy o arddio gerila (os gai amser!).  Siaradodd Richard am arddio yn ei filltir sgwar yn Llundain a roedd ganddo lawer o luniau i ddangos ac ysbrydoli ni.  Un peth a wyddon i ddim amdano oedd y pobl sydd wedi bod yn garddio mewn tyllau yn y lôn!  
Ac yn ol yn fy ngardd gerila fi – ty allan i fy waliau….wel, mae’r coed ffrwythau wedi bod yn ardderchog eleni, gyda digonedd o eirin a’r gellyg newydd hefyd wedi ffrwytho.  Hefyd, dydy’r wiwerod lleol ddim wedi darganfod y coed cnau eto, felly dyma’r cnwd eleni.  
Braidd yn fach oherwydd dwi’n meddwl, roeddwn more brysur yn casglu’r ffrwythau, nes i ddim gasglu’r cnau am dipyn, ac o ganlyniad, rodden nhw wedi disgyn o’r coeden a rhai wedi cael eu fwyta.  Ond mae nhw’n ardderchog wedi eu rostio.

Parhau i ddarllen

Ailddysgu: Garddio cymunedol a Tyfu Pobl


Dwi’n hoff iawn o’r cyfuniad o bwyd, garddio,(llysiau a ffrwythau yn enwedig) a gwneud pethau cymunedol.  Dydy fy ngarddio i ddim yn gymunedol, gan mai gardd  sydd gennyn ni, yn hytrach na rhandir.  Ond mae prosiect yn Wolverton, dim yn bell o lle dwi’n byw yn tyfu llysiau, ffrwythau a dipyn o flodau, ac hefyd yn  yn cynnig hyfforddiant i bobl ifanc mewn garddwriaeth (horticulture).  Enw’r prosiect ydy Growing People – sydd yn andros o debyg i Tyfu Pobl
 – cyfres newydd ar S4C, gyda Bethan Gwanas a Russell Jones.


Mi es i ymweld a’r “Urb Farm“yn Wolverton, lle mae’rprosiect; ryw bedair filltir i ffwrdd, dydd Sadwrn, gan bod Diwrnod Agored yna.  Mae gennyn nhw ddau acer a hanner 

– ac yn tyfu bob fath o lysiau, gyda cymorth gwirfoddolwyr, yn ogystal a’r hyfforddwyr, ac yn cadw gwenyn a ieir. Dyma llun cwch gwenyn gwyllt 



– a hanes y cwch, 


a  gwirfoddolwraig.  


Mae hi wedi dod ar sail  y cynllun “WOOF“ – “Working On Organic Farms“ ac yn aros yn lleol.  Ond mae gwirfoddolwyr o’r dinas hefyd yn cyfranu at y prosiect.  Mae gennyn nhw (Growing People) cynllun bocs llysiau gwahanol.  Yn lle cael bocs gyda beth bynnag mae nhw eisio roi i chi, a ffeindio bod gennych chi lwyth o fresych deiliog (neu be bynnag dach chi ddim yn hoff iawn ohono fo) mae’r prynwyr yn medru edrych ar y wefan i weld be sydd ar a gael yr wythnos honno – a wedyn archeb be yn union mae nhw eisio.  Syniad gwych!

Ar ol gadael, aethon i ymweld a pherllan gymunedol gerllaw sydd yn llawn o syniadau  a phethau gwych – fel y sied yma

– yn edrych fel rhywbeth o’r reilffordd, a’r olwyn perlysiau, i ddenu gwenyn a glöynnod byw 


– a gwybodaeth amdanyn nhw hefyd i’w chael:

  

A beth am hwn fel rhywbeth i wneud y pwll bach yn saff – ac yn atynidadol hefyd!


Parhau i ddarllen

Asturias yn Gymraeg: Garddio yn y Gymraeg

Er gwaetha’r tywydd da, rwyf i wedi bod ynghlwm wrth y sgrîn fach – yn darllen blogiau pobl eraill. Mae cymaint o bobl yn blogio yn y Gymraeg erbyn hyn, yn enwedig ar fy hoff bynciau i: bwyd, garddio, yr amgylchedd a gwleidyddiaeth. Ceir rhestr anhepgor gan Hedyn fan hyn Gadewn ni’r gwleidyddol am y […] Parhau i ddarllen

Ailddysgu: Darllen a garddio

Wnes i ddim lwyddo i flogio eto cyn diwedd mis Mehefin.  Parhau yn brysur a dyma ni ar ddechrau mis Gorffenaf.    Wythnos diwethaf es i gyfarfod Clwb Darllen Llundain.   Y tro yma roedden yn trafod Un Nos Ola Leuad.  … Parhau i ddarllen

Ailddysgu: Sioe Blodau Chelsea a garddio dros y gwyl banc

Es i Chelsea gyda tair ffrind dydd Gwener a chawsom amser gwyll.  ER ei fod yn bwrw – yn galed – trwy’r dydd.  Efallai mai un fantais o’r glaw oedd bod llawer o bobl yn mynd i gysgodi, a r’oedd yn haws gweld y gerddi.  Mae o’n sioe brysur iawn bob tro, dwi’n meddwl. Dyma rhai o’r gerddi gorau (yn fy marn i!):
Gardd Cymraeg!  Un garreg.  Un o’r gerddi crefftwyr (artisan gardens) oedd hon. 

Un arall bendigedig oedd Gardd M&M 



A hefyd gardd Homebase  



Erbyn dydd Sadwrn roedd hi’n braf a heulog, felly penwythnos o weithio yn yr ardd – ar ôl yr holl ysbrydoli.  Treuliais cryn dipyn o amser yn tacluso ac yn chwynnu: yn enwedig i gael y chwyn allan o’r brics wrth ymyl y tŷ. Mae’r ffa i gyd i fewn, rwan, a hefyd y courgettes, a’r tomatos i gyd i fewn yn y system a phrynais eleni.  A dyma ychydig o luniau o’r ardd.






Parhau i ddarllen

Ailddysgu: Darllen, garddio, cogninio, bwyta…

Pedwar peth dwi’n hoffi, er fy mod i ddim yn gwneud llawer o goginio’r dyddiau yma.  Ta beth, mae hi wedi nod yn benwythnos oer, oer a llwyd.  Gwahanol iawn i benwythnos diwethaf, pan roedd yn teimlo fel Gwanwyn.  A fell y does dim llawer o awydd i godi yn y bore, er bod rhaid yn y diwedd i fynd allan gyda’r ci.  Ond cyn gwneud hynny, dwi wedi bod yn darllen dipyn bach.  Ar y funud dwi’n darllen Y Storïwr.  Mae o wedi cael adolygiau da iawn.  



Doeddwn i ddim yn siŵr ar y ddechrau, ond rŵan dwi’n mwynhau o gymaint.  Llyfr dwi ddim eisiau gorffen, felly dwi’n trio peidio rhuthro trwyddo fo gormod.  Dyma be mae Janice Jones yn dweud: “Mae iaith y nofel hon yn llifo, a chyda’i holl haenau a’i holl ddarlleniadau posibl, mae’n gyfrol fydd yn plesio darllenydd mewn modd personol ac unigryw”. 


 

Ond doedd o ddim yn bosib darllen trwy’r penwythnos.  Aethom allan i’r meithrinfa yn Buckingham  i brynu goeden fedwen arian.  Roedd un yn tyfu yn yr ardd gefn: wedi bod yna am flynyddoedd, ond llynedd, roedd yn amlwyg ei bod wedi marw.  Mae’r fedwen, ar wahan i fod yn dlws, yn ddefnyddiol iawn i adar gwyllt.  Felly roedden ni eisiau un arall,  a tra bod ni yna, prynu shallots newydd, oherwydd bod y rhai a aeth i fewn yn y Hydref wedi pydru gyda’r holl glaw, a dipyn o hadau.  Rhyfedd fel ei bod bron yn amser i wasgaru cenin, er bod cenin llynedd yn dal yn yr ardd.  Ond dim llawer ohonnyn nhw.




Un hoff ryseit ydi “Leek Corustade” yn yr hen lyfr Cranks.  A dyna be wnes i ar ol dod yn ol  o’r feithrinfa.  Roedd hi bron yn dywyll erbyn i fi fynd allan i’r ardd i gasglu’r cenin.  A dyma llun o’r “Croustade” wedi ei goginio.  Dydy o ddim yn edrych rhy dda yn y llun, ond mi roedd yn flasus!

Parhau i ddarllen

Ailddysgu: Gwobr blog garddio, chwilota a pupurau

Mae’r Guardian wedi ennill gwobr  am ei flog garddio.  Dwi’n meddwl ei fod yn flog  ardderchog.  Mae Jane Perrone, golygydd garddio y Guardian hefyd yn gwneud blog personol   sy’n dda iawn he… Parhau i ddarllen

Asturias yn Gymraeg: Garddio yn y Glaw

Mae’r tywydd hyd yn hyn wedi bod yn rhyfedd. Ers y Pasg, pan gawsom ni gyfnod heulog braf, daeth llawer mwy o law, a llawer llai o haul ac felly gwres, na’r arfer. Dyma ichi enghraifft: ar y chwith, y ffa a’u polion cryf (ar ôl y llynedd, pan gwympodd hanner y cnwd oherwydd ei […] Parhau i ddarllen

Asturias yn Gymraeg: Llyfr Garddio

Diolch i Wilias, mynych sylwebydd, am y cofnod hwn. Dro’n ôl bues i’n sôn am gompost, a deilbridd – daeth y gair olaf yna o ‘Lyfr Garddio’  J.E.Jones, drwy law Wilias. Felly es i ati ar unwaith i chwilio ar y we,  a heddiw fe gyrhaeddodd drwy’r post. Hwrê! Y math o lyfr y gelli […] Parhau i ddarllen

Tonnau'r Haul i Bethau Lliwgar a Blasus: Garddio efo caib

Dwi’n meddwl mai Monty Don ddwedodd rwbath fel ‘ar ôl cymryd mor hir i baratoi’r gwely ‘ma, mi wnei di gofio peidio cerdded arno’! Cymerodd cwpl o oriau i mi wneud tua 2 fedr o’r gwely yn y twnnel, a llenwais y ferfa 4 gwaith efo cerrig! Ma’r tir yn hollol sych, heb lyngyr, ond […] Parhau i ddarllen

shitclic: Colli a magu blas

Dw i mewn cyfyng gyngor. Mewn ychydig o greisus. Dw i’n adolygydd proffesiynol(!) i’r wasg Gymraeg a phrin yn gwylio S4C ar hyn o bryd. Mater o ddyletswydd, nid mwynhad, ydi’r Sianel i mi, a dw i’n wirioneddol boeni. Yn teimlo fymryn yn euog hyd yn oed… Parhau i ddarllen

Blog Llyfrgell Genedlaethol Cymru: Cynnwys Glyn Cywarch

Yn Mawrth 2017, gwerthwyd cynnwys Glyn Cywarch, Talsarnau, yn nhŷ ocsiwn Bonhams yn Llundain. Roedd gwerth pedwar canrif o greiriau materol wedi’u gwasgaru ymhlith y… Darllen Mwy

The post Cynnwys Glyn Cywarch appeared first on Blog Llyfrgell Genedlaethol Cymru.

Parhau i ddarllen

Ailddysgu: Cyfarfod Clwb Darllen Llundain: trafod Llyfr Glas Nebo

Cawsom noson hyfryd neithiwr yn trafod y nofel yma gan Manon Steffan Ros – a gyda tri aeilod newydd.  Weithiau dan ni wedi bod yn grŵp fach – ond dan ni’n tyfu!  A neithiwr roedden ni’n 13.’Roedd pawb wedi mwynhau y llyfr yma – os mwynhau ydy… Parhau i ddarllen

Ailddysgu: Cyfarfod Clwb Darllen Llundain: trafod Llyfr Glas Nebo

Cawsom noson hyfryd neithiwr yn trafod y nofel yma gan Manon Steffan Ros – a gyda tri aeilod newydd.  Weithiau dan ni wedi bod yn grŵp fach – ond dan ni’n tyfu!  A neithiwr roedden ni’n 13.’Roedd pawb wedi mwynhau y llyfr yma – os mwynhau ydy… Parhau i ddarllen

Archifau Morgannwg: The Ocean and National Magazine, 1929: Clybiau Bechgyn

Mae casgliad yr ‘Ocean and National Magazine’ yn adnodd anhygoel ar gyfer darganfod sut fath o fywyd oedd gan bobl a oedd yn byw ym maes glo De Cymru yn y 1920au a’r 1930au. Wedi ei gyhoeddi gan yr ‘Ocean Coal Company Ltd’ a’r ‘United National Collieries Ltd’, gyda chyfraniadau gan ac ar ran y […] Parhau i ddarllen

Ailddysgu: 2019

Gyda tynnu’r ardduniadau i lawr mae tymor Dolig a’r flwyddyn newydd wedi gorffen go iawn.  Mae bywyd yn ol i’r arferol – sydd ddim yn beth ddrwg o gwbl.  Ac yn bendant dwi isio garddio mwy eleni.  Yn sgîl y penderfyniad ym… Parhau i ddarllen

Ailddysgu: 2019

Gyda tynnu’r ardduniadau i lawr mae tymor Dolig a’r flwyddyn newydd wedi gorffen go iawn.  Mae bywyd yn ol i’r arferol – sydd ddim yn beth ddrwg o gwbl.  Ac yn bendant dwi isio garddio mwy eleni.  Yn sgîl y penderfyniad ym… Parhau i ddarllen

Ailddysgu: 2019

Gyda tynnu’r ardduniadau i lawr mae tymor Dolig a’r flwyddyn newydd wedi gorffen go iawn.  Mae bywyd yn ol i’r arferol – sydd ddim yn beth ddrwg o gwbl.  Ac yn bendant dwi isio garddio mwy eleni.  Yn sgîl y penderfyniad ym… Parhau i ddarllen

: Community Impact Initiative C.I.C.

Menter gymdeithasol flaengar yw’r Community Impact Initiative C.I.C. (Y Cii) @TheCiiUK a leolir yn Ne Cymru sy’n ceisio datblygu a darparu atebion arloesol i broblemau cyson ac ardaloedd lle mae eu hangen yn ein cymunedau lleol sy’n arwain at amrywiaeth o fanteision personol, cymdeithasol ac economaidd. Wedi’i sefydlu gan Trystan Jones, sefydliad dielw yw’r Cii, lle […] Parhau i ddarllen

: Community Impact Initiative C.I.C.

Menter gymdeithasol flaengar yw’r Community Impact Initiative C.I.C. (Y Cii) @TheCiiUK a leolir yn Ne Cymru sy’n ceisio datblygu a darparu atebion arloesol i broblemau cyson ac ardaloedd lle mae eu hangen yn ein cymunedau lleol sy’n arwain at amrywiaeth o fanteision personol, cymdeithasol ac economaidd. Wedi’i sefydlu gan Trystan Jones, sefydliad dielw yw’r Cii, lle […] Parhau i ddarllen

Cyfnewidfa Arfer Da: Community Impact Initiative C.I.C.

Menter gymdeithasol flaengar yw’r Community Impact Initiative C.I.C. (Y Cii) @TheCiiUK a leolir yn Ne Cymru sy’n ceisio datblygu a darparu atebion arloesol i broblemau cyson ac ardaloedd lle mae eu hangen yn ein cymunedau lleol sy’n arwain at amrywiaeth o fanteision personol, cymdeithasol ac economaidd. Wedi’i sefydlu gan Trystan Jones, sefydliad dielw yw’r Cii, lle […] Parhau i ddarllen

: Henwaliau

Rywsut dwi ddim wedi postio i’r blog am oes.  Gyda’r tywydd sych [dim glaw ers dechrau’r mis], mae garddio a dyfrio wedi cymryd gymaint o amser.  Ond rŵan dan ni ar ein gwyliau a gyda’r tywydd mor boeth a wedi penderfynnu aros o gwmpas y tŷ a… Parhau i ddarllen

Ailddysgu: Henwaliau

Rywsut dwi ddim wedi postio i’r blog am oes.  Gyda’r tywydd sych [dim glaw ers dechrau’r mis], mae garddio a dyfrio wedi cymryd gymaint o amser.  Ond rŵan dan ni ar ein gwyliau a gyda’r tywydd mor boeth a wedi penderfynnu aros o gwmpas y tŷ a… Parhau i ddarllen

Eglwysi Bro Aled: Dydd Sul, 19 Tachwedd 2017

Darlleniad y Dydd: Amos 9:13-15 (BCND:tud.838/ tud.763)

Bore da a chroeso i oedfaon Bro Aled heddiw. Gweddïwn heddiw y byddwn yn dod i ddeall mwy am ffyrdd yr Arglwydd a’r holl bethau mae wedi ei wneud trosom. Gweddïwn hefyd am sicrwydd o ffydd mewn byd sy’n llawn o ansicrwydd.

Ydych chi erioed wedi cael adeg . . . → Read More: Dydd Sul, 19 Tachwedd 2017

Parhau i ddarllen

Ailddysgu: Paratoi am y gwanwyn

Rhyfedd sut mae pethau yn newid.  Dydd Gwener es am daith cerdded hyfryd o’r tŷ gyda fy ffrind, i fynny at goedwig bach, hynafol, Little Linford Wood, ac i lawr wedyn heibio’r warchodfa agosach  ac ar ol cinio yn y tafarn, cerdded yn ol ar hyd yr hen reilffordd.  Hyfryd. Dyma llun o rhan o’r goedwig yn ol yn yr haf.

Ond bore Sadwrn, ar fyn nhaith cerdded boreuol at y comin, roedd Teo [y ci]  yn chwarae gyda ci arall, a chyn i fi wybod, ges i fy nharo a syrthiais i’r ddaear galed gyda chlec.  Dim byd wedi torri, ond mae’r clec ar fy mhenglin wedi achosi dipyn o niwed  – “Soft tissue damage” –  a dwi ddim yn medru cerdded ar hyn o bryd.  Felly, dwi’n bod yn hogan dda ac yn gorffwys fy nghoes ac yn rhoi rhew arno i helpy’r chwyddo a.y.y.b.


Dwi ddim wedi arfer gorwedd i lawr fel hyn.  Dwi’n medru dod i fynny’r grisiau ar fy nhîn – a mynd i lawr eto, ond mae o’n cymryd cryn dipyn o amser.  Felly bore ‘ma dwi yn y gwely – a wedi dechrau archeb bylbiau a hadau ar gyfer yr ardd.  Peth peryglus ydy hyn: rhyngrwyd, gliniadur a cherdyn debyd.  [debit?? Yn ol y geiriadur].


Darllenais erthygl Alice Fowler yn rhybuddio ni bod bylbiau arferol yn llawr o gemegau  sydd yn achosi niwed i’r creaduriad bach yn y pridd.  Fel arfer dwi’n prynu bylbiau o’r canolfan garddio, [er fy mod yn prynu hadau fel arfer o Garden Organic] ond dwi newydd prynu ychydig o fylbiau organic eleni.  Felly dw’n edrych ymlaen at cael ychydig o fylbiau a cael edrych ymlaen at y Gwanwyn, yn ogystal a’r sialóts a’r hadau ffa llyden.


Dyma rhai o be dwi wedi prynu….[lluniau o sut wnaethon nhw eleni…]


A rŵan dwi am archeb llyfr Gymraeg neu ddau….

Parhau i ddarllen

Cymraeg – Y Silff Lyfrau | the Welsh Bookshelf: Holi’r awdur: NIA GRUFFYDD

Nia Gruffydd, awdur Cyfres Maes y Mes, sy’n cael ei holi yr wythnos hon! Parhau i ddarllen

Cymraeg – Y Silff Lyfrau | the Welsh Bookshelf: Syllu ar walia’ – Ffion Dafis

‘Nid stori dylwyth teg mo stori y gyrliog afieithus un…’ Parhau i ddarllen

Ailddysgu: Hiraeth am Gaernarfon: Gŵyl Arall a Galwad Cynnar

Dechreuad Gwych i’r Gŵyl: Galwad Cynnar yn yr ardd: hynny yw – gardd Palas Print.  Dyma ’r ail flwyddyn i’r rhaglen gael ei ddarlledu o’r siop. Ac am syniad da.


Felly ar ben bore Sadwrn gyda’r tywydd yn braf codais yn gynnar a mynd i lawr at y Fenai erbyn 5.45 i fwynhau’r bore hyfryd, a wedyn i’r siop erbyn 6.  Dyma  llun dwi’n hoffi: ryw hen dŷ neu  dŷ cwch? ar lannau’r Menai yn edrych yn dda yn yr haul gynnar:

a gorhedydd y graig: mae’r rhain i’w weld yn y dre:

Mae Galwad Cynnar yn raglen mor wych a mi oedd o’n braf ofnadwy cael bod allan yn yr ardd. Ddoe roedd y panel yn cynnwys Twm Elias, Elinor Gwynn, Math Williams a Kelvin Jones.  Ges i ddim llun o bob un ar y panel, ond dyma llun o Twm Elias a Gerallt Pennant:


A’r ardd a dynnodd rhai o sylw y banelwyr: y mafon [ a tra roedden ni yn gwylio roedd fwyalchen yn bwyta un neu ddau], a’r afal tindwll, [os dwi wedi cael hi’n iawn] neu merysbren [sydd ddim yn achosi gymaint o chwerthin!]. merysbren [ond dydy o ddim yn achosi gymaint o chwerthin!].  Yn ol un ffynhonell “Ceir enwau Cymraeg eraill ar y planhigyn hwn gan gynnwys Merysbren Afal Agored, Afal Tindwll, Dindoll, Meryswydden, Tinagored, Tindoll.”


Mae’r ddwy flanhigyn yn gwneud yn dda iawn yma:

A ddoe, fel y disgwyl, dipyn o bwyslais ar lyfrau.  Roedden yn clywed barn y panelwyr ar sawl lyfr natur sydd wedi cael ei gyhoeddi ynn ddiweddar.  Un llyfr a dynnodd fy sylw i oedd The Seabird Cry gan Adam Nicolson.  Gwelais y llyfr yma mewn siop lyfrau yn yr Alban a roedd Elinor Gwynn wedi ei fwynhau yn arw.  Felly un i’w brynu yn bendant.  


Ond roedd llawer mwy o drafod diddorol, mwy na sydd yn bosib i grynhoi ac wrth gwrs, mae o’n hawdd i ddal i fynny gyda’r rhaglen os dach chi ddim wedi cael cyfle i wrando arni hi.  Mae hi ar gael ar app BBC – a mae o’n bosib cael bodlediad o’r rhaglen hefyd.  Dyna be dwi yn gwneud fel arfer a wedyn yn medru gwrando arni hi pan dwi’n beicio, garddio neu coginio – neu gwneud dim byd arall!



Parhau i ddarllen

: Beth yn union yw’r “newyddion da” Cristnogol?

Dros y flwyddyn diwethaf yn Caersalem rydym wedi bod yn gweithio trwy Llythyr 1af Paul at y Corinthiaid. Penwythnos yma rydym ni wedi dod at ddiwedd y llythyr – at y crecendo ac at y prif beth mae Paul eisiau’r Corinthiaid gymryd sylw ohono fe. Gan fod y neges yma yn bwysig, ond hefyd yn […] Parhau i ddarllen

rhysllwyd.com: Beth yn union yw’r “newyddion da” Cristnogol?

Dros y flwyddyn diwethaf yn Caersalem rydym wedi bod yn gweithio trwy Llythyr 1af Paul at y Corinthiaid. Penwythnos yma rydym ni wedi dod at ddiwedd y llythyr – at y crecendo ac at y prif beth mae Paul eisiau’r Corinthiaid gymryd sylw ohono fe. Gan fod y neges yma yn bwysig, ond hefyd yn […] Parhau i ddarllen

rhysllwyd.com: Beth yn union yw’r “newyddion da” Cristnogol?

Dros y flwyddyn diwethaf yn Caersalem rydym wedi bod yn gweithio trwy Llythyr 1af Paul at y Corinthiaid. Penwythnos yma rydym ni wedi dod at ddiwedd y llythyr – at y crecendo ac at y prif beth mae Paul eisiau’r Corinthiaid gymryd sylw ohono fe. Gan fod y neges yma yn bwysig, ond hefyd yn […] Parhau i ddarllen

Bethan Gwanas: Hywel James – Prif Lyfrgellydd Gwynedd

Dwi wedi cael sawl ‘bos’ yn fy nydd; rhai yn dda, rhai ddim cystal, ond y gorau o bell ffordd oedd Hywel James, Prif Lyfrgellydd Gwynedd. Fo ydi’r boi efo’r sbectol: Doedd o ddim yn fos go iawn arna i, mwy o… wel, reolwr llinell am wn i. Gweithio yn Llyfrgell Caernarfon fel Hyrwyddwr Llenyddiaeth […] Parhau i ddarllen

National Library of Wales Blog: Dysgwch mwy am staff y Llyfrgell

Ar 18 Ebrill yn yr Unol Daleithiau, maen nhw’n dathlu Diwrnod Cenedlaethol Gweithwyr Llyfrgell (National Library Workers’ Day).  I gydfynd a hynny hoffen i gyflwyno […] Parhau i ddarllen

Cyfnewidfa Arfer Da: Cadwch Gymru’n Daclus a Phrosiect Dynion Gurnos: Sicrhau buddiannau cymdeithasol, economaidd ac iechyd eang

Read this blog post in English Mae llawer o bobl yn ymwybodol o waith Cadwch Gymru’n Daclus achos maen nhw’n diogelu ein hamgylchedd. Fodd bynnag, efallai na fyddwch yn gwybod eu bod nhw’n gweithio mewn ffyrdd eraill i wneud ein cymunedau’n llefydd gwell i fyw. Siaradodd Ena Lloyd gyda Jake Castle am Brosiect Dynion Gurnos ar […] Parhau i ddarllen

Ailddysgu: Cynlluniau

O’r diwedd mae’r dyddiau yn ymestyn dipyn bach, a mae’r tymor garddio yn nesau.  R’on i a fy ngŵr yn Ludlow dros y benwythnos yn ymweld a ffrindiau – dyma’r olygfa o lle roedden yn aros.  
Gwych.  Ond roedd y tywydd yn ddigon wlyb, yn enwedig ar y dydd Sul, pan roedden yn teithio’n ôl.  Felly cawsom hoe bach yn y ganolfan garddio yn Buckingham.  Fel bron bob ganolfan arddio arall, mae’r ganolfan yma wedi dechrau gwerthu bob fath o bethau gyda dim gysylltiad a garddio o gwbl.  Serch hynny, maent yn tyfu eu planhigion ein hunan, ac yn gwerthu tatws ar gyfer plannu yn rhydd.  Felly es ati i brynu ychydig o datws i blannu eleni, yn cynnwys tatws Ratte.  
Dwi’n cytuno gyda’r dyn sydd wedi sgwennu’r blog yma: mae ’na blas ardderchog arnynt.
Ond syn dechrau eto gyda’r ardd – a mae hi braidd yn gynnar ar hyn o bryd, dwi am trio dacluso rhan o’r ty, ac yn holl bwysig, cael gwared o bethau dan ni ddim wir angen mwyaf.  Dwi’n ofni bod orchwyl hir o fy mlaen i………….. 

Parhau i ddarllen

: Sgwennu / gwastraffu amser

Am resymau gwahanol iawn, mae sgwennu creadigol yn anodd.  Dim rhyfedd bod cynifer o gyrsiau a gweithdai yn cael eu cynnal i helpu amatur fel fi i fynd ati. Un broblem ydi cael amser i wneud y gwaith, ond does … Parhau i ddarllen Parhau i ddarllen

Goroesi chwe mis o gemotherapi: Sgwennu

Does dim esgus gen i bellach dros beidio â sgwennu’r cofiant sydd ar y gweill ers tua pum mlynedd.  Cofiant dwy hen ffrind o’r Almaen ydi o: Paula (y lluniais i ysgrif amdani ar gyfer y Genedlaethol) ac Ilse, ei … Parhau i ddarllen Parhau i ddarllen

Archifau Morgannwg: Dyddiaduron Henry Fothergill

Mae project gwirfoddoli hirdymor yn Archifau Morgannwg wedi dod i ben o’r diwedd – mae pob un o 22 o ‘Ddyddiaduron Fothergill’ wedi’u trawsgrifio. Mae’r dyddlyfrau, sy’n groes rhwng dyddiadur a theithlyfr, yn disgrifio bywyd y meistr haearn Henry Fothergill o 1860 – pan oedd y teulu Fothergill yn benaethiaid ar Gwmni Haearn Aberdâr – […] Parhau i ddarllen

Llafar Bro: O na fyddai’n haf o hyd

Erthygl a ymddangosodd yn rhifyn Gorffennaf, fel cyflwyniad i gyfres o ysgrifau gwadd yn ymateb i refferendwm Ewrop yn haf 2016.

Tywydd gwylio teledu, yn hytrach na thywydd crwydro a garddio gawson ni ddiwedd Mehefin a dechrau Gorffennaf eleni, felly … Parhau i ddarllen

BlogMenai.com: Yr wythnos mewn ffigyrau

6% – y nifer ddywedodd eu bod nhw’n bwriadu pleidleidio i UKIP mewn etholiad cyffredinol yn ol pol diweddaraf IPSOS MORI.  Mae hyn 1% yn is na’r Lib Dems.

€0.99 – faint oeddech yn ei gael am £1 ym meysydd awyr Luton a Stanstead yn gynharach wythnos  yma.  Gallech fod wedi cael €1.15 gan Travel FX.
80% – y tebygolrwydd mai Clinton fydd yn ennill arlywyddiaeth yr UDA – a barnu o’r marchnadoedd betio.
89% – y tebygolrwydd mai Corbyn fydd yn ennill etholiad arweinyddol Llafur – a barnu o’r marchnadoedd betio.

50% – y tebygolrwydd y bydd Farage yn ymuno a phlaid ag eithrio UKIP o fewn y flwyddyn – eto a barnu o’r marchnadoedd betio.

£24,325 – y cyfanswm o bres (pro rata 37 awr) mae aelod Llafur, Canol Caerdydd, Jenny Rathbone yn ei gynnig o’i lwfans staffio i rhywun sy’n fodlon garddio yn ei hetholaeth am naw awr yr wythnos.

$85,498,596 – faint mae Hillary Clinton wedi ei wario hyd yn hyn ar ymgyrchu yn nhaleithiau ymylol Colorado, Florida, Iowa, Nevada, New Hampshire, North Carolina, Ohio, Pennsylvania a Virginia.

$9,098,720 – faint mae Donald Trump wedi ei wario hyd yn hyn yn yr un taleithiau.  




Parhau i ddarllen

Ar Asgwrn y Graig: “Gwneis gymmysgdail i fy lawnt”

Nid pawb sy’n gwirioni ‘run fath.
Lawnt anniddorol iawn ydi un berffaith os ‘da chi’n gofyn i mi.

Na, dwi’n gwbod bo’ chi ddim yn gofyn, ond pwy sydd isio treulio amser yn torri glaswellt yn rheolaidd? A chribinio; a fforchio; ac ychwanegu tywod bras; a dyfrio; a gwrteithio; a lladd chwyn a lladd mwsog; a dilyn streips hirsyth caeth?

Mae ‘garddio ar gyfer bywyd gwyllt’ yn rhoi rhwydd hynt i Parhau i ddarllen

Ailddysgu: Mehefin yn yr ardd ac ar y comin

Rhywsut, rhwng gwaith (yn enwedig gwaith marcio), hyfforddi’r ci, cerdded gyda’r ci, garddio a bywyd bob dydd dwi ddim wedi llwyddo i gyfrannu at y flog yma am dipyn.  Yn yr ardd, mae’r tywydd, a’r bywyd gwyllt wedi bod yn heriol, yn sicr.  Ar ôl wythnos oer, diflas, tywydd poeth sych a wedyn storm fawr, a wedyn tywydd sych a poeth eto.  A fel arfer yr amser yma o’r flwyddyn, rhedeg o gwmpas yn trio symud yr holl blanhigion o’r tŷ gwydr i fewn i’r ardd, gyda dipyn o lwydddiant a dipyn o fethiant.  Yn fama, mae’r gwlithod a’r malwod yn cael tymor arbenning o dda.  Dyma’r courgettes ar ôl un noson yn yr ardd:

Defnyddiais “SlugGone“ sydd wedi eu gnweud o wlan defaid ac yn arbenning o ddrud – ond mi wnaeth o weithio llynedd.  (Gyda llaw, mae cyfle arbennig i ffermwyr gyda defaid i wneud rhywbeth debyg ond yn costio pris mwy derbyniadwy – os nad ydy ’patent’ wedi gwneud hynny’n amhosib).  Ond eleni – yn amlwg, wnaeth o ddim gweithio.  A falle bod y ffaith bod y gwely ar gyfer y courgettes yn agos i rhan o’r ardd sydd wedi mynd braidd yn wyllt gyda llawer o chwyn – lle ddefrydol i falwod a wlithod cuddio – ddim yn helpu.  Yn y tŷ gwydr o’r diwedd mae’r tomatos a’r aubergines a’r pupurau a basil i gyd yn y pridd, er bod yr aubergines a’r pupurau ddim yn edrych rhy dda. Dyma sut oedd rhan o’r 

tŷ gwydr yn edrych ychydig yn ol a’r planhigion i gyd yn aros i fynd i’w llefydd….

Mae’r dahlias wedi mynd i mewn hefyd, a hyd at hyn dim wedi cael eu bwyta i gyd, ond dwi wedi colli rhai o’r cosmos, yn bendant.  Dim byd i’w gwneud ond rhoi hadau i fewn unwaith eto, neu prynu planhigion o’r ganolfan garddio.

Yn ddiweddar dwi wedi bod allan bron bob dydd yn y bore gyda’r ci, yn aml yn fuan ar y comin, a mae o wedi bod yn hyfryd.  Dwi’n gweld (neu clywed) pedwar neu pump fath o aderyn yn gyson: yr ehedydd, y llwydfron, bras y cyrs, corhedydd y waun a weithiau’r llinos, y nico a’r llinos werdd.  A braf iawn ydy eu gweld nhw.



Dyma bras y cyrs; adar hardd, a dyma corhedydd y waun.

Does dim llun o’r llwydfron ar y comin, ond dyma lun o un with yml Nantgwrtheyn:


Os dwi’n cael cyfle i fynd i lawr i’r cae isaf, wrth yr afon, dwi hefyd yn edrych yn y cae sydd drws nesaf i’r cae yma, lle mae gwenith yn cael eu dyfu a lle mae coed yn tyfu yng nghefn y cae.  Yn fam, weithiau mae llwynog i’w gweld yn y bore yn chwilota o gwmpas y coed, a gwell eto, sgwarndogod yn y cae, ond dwi ddim wedi gweld un eleni.  Ond bore ddoe, roedd carw mwntjac yn pori yng nghefn y cae.  Rhy bell i gael llun da yn anffodus.



Parhau i ddarllen

fel y moroedd: cynhaeaf

Mae gan yr ysgol feithrin yn Tokyo mae fy merch yn dysgu Saesneg ynddi nifer o weithgareddau hwyl i’r plant. Garddio ydy un ohonyn nhw. Mae’r plant yn plannu llysiau, gofalu amdanyn nhw, a’u cynaeafu. Cawson nhw gynhaeaf llwyddiannus o bigoglys yn ddiw… Parhau i ddarllen

fel y moroedd: rhosod

Mae fy “mabi” arall newydd flodeuo – sef y rhosod yng nghefn y tŷ. Wedi cael eu plannu gan berchennog arall, maen nhw’n blodeuo’n ffyddlon bob gwanwyn ynghyd â’r iris a’r lleill. Dw i ddim yn hoffi garddio ac felly dim ond chwynnu gwnaf, ond dw i’n edrych ymlaen at eu gweld nhw bob blwyddyn beth bynnag.  Parhau i ddarllen

S4C Caban: Mwynhau rhyfeddodau gwyllt gerddi a chefn gwlad Cymru

P’un ai moron neu fadfallod sy’n mynd â’ch bryd, bydd y gyfres newydd Garddio a Mwy ar S4C yn siŵr o apelio. Bob wythnos, yn dechrau nos Fercher, 27 Ebrill, bydd y rhaglen yn dod o ardd Pont-y-Tŵr ger Dinbych, …Darllen mwy Parhau i ddarllen

fel y moroedd: asalea

Mae’n hasalea ni at ei anterth rŵan. Mae’n disgleirio yn yr heulwen. Dw i ddim yn hoffi garddio ond roeddwn i’n trio gofalu amdano fo gan dorri canghennau diangen yma ac acw, a rhoi dŵr a choffi o bryd i’w gilydd. Mae’r llwyn yn fwy na’r llynedd, dw i’n meddwl. Braf gweld canlyniad fy ngofal. Roeddwn i ar fyn rhoi rhagor o goffi iddo, ond darllenais ar ddamwain ddylech chi beidio â gwneud hynny tra bod yna flodau. Trwch blewyn! Parhau i ddarllen