Archives: Ann Jones

Ailddysgu: Darllen a garddio

Gan fy mod wedi brifo fy nhroed – ac yn aros iddo wella digon i fi gerdded fel arfer, dwi wedi bod yn gwneud llawer mwy o ddarllen, yn enwedig llyfrau Robert Harris.  Mi ŵn fy mod i wedi darllen o leiau un o’i lyfrau o’r blaen, ond dwi ddim y… Parhau i ddarllen

Ailddysgu: Diwedd mis Mawrth

A dyma ni ar ddiwedd mis Mawrth.  A fel y dywediad Saesneg – death y mis i fewn fel llew.  I di, ddechreuodd y mis gyda penwythnos yng Nghaernarfon yn y Gŷyl, (Gŵyl Ddewi Arall) felly digon o bethau Cymraeg a Chymreig – a gorffennod… Parhau i ddarllen

Ailddysgu: Diwedd mis Mawrth

A dyma ni ar ddiwedd mis Mawrth.  A fel y dywediad Saesneg – death y mis i fewn fel llew.  I di, ddechreuodd y mis gyda penwythnos yng Nghaernarfon yn y Gŷyl, (Gŵyl Ddewi Arall) felly digon o bethau Cymraeg a Chymreig – a gorffennod… Parhau i ddarllen

Ailddysgu: Penwythnos Gwyl Ddewi Sant Arall: gwledd o Gymraeg

Os bosib dwi’n treilio Gwyl Ddewi yng Nghaernarfon yng Ngwyl Ddewi Arall.  Cyfle i siarad Gymraeg, bod yn ol yng Nghymru  a mwynhau digwyddiadau gwahanol:  llenyddiaeth, hanes, celf a.y.y.b.  Fel arfer, roedd yr wyl eleni yn ardderc… Parhau i ddarllen

Ailddysgu: Penwythnos Gwyl Ddewi Sant Arall: gwledd o Gymraeg

Os bosib dwi’n treilio Gwyl Ddewi yng Nghaernarfon yng Ngwyl Ddewi Arall.  Cyfle i siarad Gymraeg, bod yn ol yng Nghymru  a mwynhau digwyddiadau gwahanol:  llenyddiaeth, hanes, celf a.y.y.b.  Fel arfer, roedd yr wyl eleni yn ardderc… Parhau i ddarllen

Ailddysgu: Yn yr ardd ac ar yn comin…

Dwi wedi treulio llawer o amser yn cerdded yn ddiweddar – gyda Teo y ci, wrth gwrs – a mae’r tywydd wedi bod yn fendigedig.  Ar y comin mae’r tylluan wen wedi bod yn hela, a mae’r ehedydd yn canu eto.  Dyma llun o’r ehedydd.Ond mae fy me… Parhau i ddarllen

Ailddysgu: Yn yr ardd ac ar yn comin…

Dwi wedi treulio llawer o amser yn cerdded yn ddiweddar – gyda Teo y ci, wrth gwrs – a mae’r tywydd wedi bod yn fendigedig.  Ar y comin mae’r tylluan wen wedi bod yn hela, a mae’r ehedydd yn canu eto.  Dyma llun o’r ehedydd.Ond mae fy me… Parhau i ddarllen

Ailddysgu: Cyfarfod Clwb Darllen Llundain: trafod Llyfr Glas Nebo

Cawsom noson hyfryd neithiwr yn trafod y nofel yma gan Manon Steffan Ros – a gyda tri aeilod newydd.  Weithiau dan ni wedi bod yn grŵp fach – ond dan ni’n tyfu!  A neithiwr roedden ni’n 13.’Roedd pawb wedi mwynhau y llyfr yma – os mwynhau ydy… Parhau i ddarllen

Ailddysgu: Cyfarfod Clwb Darllen Llundain: trafod Llyfr Glas Nebo

Cawsom noson hyfryd neithiwr yn trafod y nofel yma gan Manon Steffan Ros – a gyda tri aeilod newydd.  Weithiau dan ni wedi bod yn grŵp fach – ond dan ni’n tyfu!  A neithiwr roedden ni’n 13.’Roedd pawb wedi mwynhau y llyfr yma – os mwynhau ydy… Parhau i ddarllen

Ailddysgu: Dechrau Chwefror

Anodd meddwl am yr haf (had yn med y gwanwyn) ar y funud a hithau mor oer a rhewllyd.  Beth bynnag, mi ddaw…ac yn y cyfamser dwi wedi bod yn dechrau cynllunio’r ardd llysiau a wedi prynu tatws.  Mae’n bosib prynu nhw yn rhydd yn Buckingham … Parhau i ddarllen

Ailddysgu: Dechrau Chwefror

Anodd meddwl am yr haf (had yn med y gwanwyn) ar y funud a hithau mor oer a rhewllyd.  Beth bynnag, mi ddaw…ac yn y cyfamser dwi wedi bod yn dechrau cynllunio’r ardd llysiau a wedi prynu tatws.  Mae’n bosib prynu nhw yn rhydd yn Buckingham … Parhau i ddarllen

Ailddysgu: Diwrnod braf

Barrug trwchus, niwl a’r haul yn dechrau torri trwy’r niwl.  Dyma’r fath o fore ’roedd hi heddiw – a braf cael cerdded gyda’r ci trwy’r comin. Wedyn ymweliad i’r gwarchodfa natur i weld be oedd o gwmpas.  Dim gymaint a hynny ond dyma llun o’r… Parhau i ddarllen

Ailddysgu: Lluniau adeiladau: rhan 1

Llynedd dechreuais cwrs fforograffiaeth:  ffotograffiaeth creadigol  Ar ol un tymor, es yn ol a wedyn yn yr Hydref hefyd.  ’Roedd y cwrs yn ddigon leol i fi feicio yna, a r’on am ymuno eleni hefyd.  Yn anffodus doedd dim ddigon o bo… Parhau i ddarllen

Ailddysgu: Lluniau adeiladau: rhan 1

Llynedd dechreuais cwrs fforograffiaeth:  ffotograffiaeth creadigol  Ar ol un tymor, es yn ol a wedyn yn yr Hydref hefyd.  ’Roedd y cwrs yn ddigon leol i fi feicio yna, a r’on am ymuno eleni hefyd.  Yn anffodus doedd dim ddigon o bo… Parhau i ddarllen

Ailddysgu: 2019

Gyda tynnu’r ardduniadau i lawr mae tymor Dolig a’r flwyddyn newydd wedi gorffen go iawn.  Mae bywyd yn ol i’r arferol – sydd ddim yn beth ddrwg o gwbl.  Ac yn bendant dwi isio garddio mwy eleni.  Yn sgîl y penderfyniad ym… Parhau i ddarllen

Ailddysgu: 2019

Gyda tynnu’r ardduniadau i lawr mae tymor Dolig a’r flwyddyn newydd wedi gorffen go iawn.  Mae bywyd yn ol i’r arferol – sydd ddim yn beth ddrwg o gwbl.  Ac yn bendant dwi isio garddio mwy eleni.  Yn sgîl y penderfyniad ym… Parhau i ddarllen

Ailddysgu: 2019

Gyda tynnu’r ardduniadau i lawr mae tymor Dolig a’r flwyddyn newydd wedi gorffen go iawn.  Mae bywyd yn ol i’r arferol – sydd ddim yn beth ddrwg o gwbl.  Ac yn bendant dwi isio garddio mwy eleni.  Yn sgîl y penderfyniad ym… Parhau i ddarllen

Ailddysgu: PS i’r post diwethaf

Rhywbeth o’i le gyda’r post diwethad: y llun rhy fawr!Beth bynnag, da cael trafod y llyfr a roedden i gyd yn gwerthfawrogi’r ffaith bod Sioned Wiliam yn fodlon dod i siarad gyda ni.  Trafodaeth da.A rwan ymlaen at Llyfr Glas Nebo.  Ond dros y… Parhau i ddarllen

Ailddysgu: PS i’r post diwethaf

Rhywbeth o’i le gyda’r post diwethad: y llun rhy fawr!Beth bynnag, da cael trafod y llyfr a roedden i gyd yn gwerthfawrogi’r ffaith bod Sioned Wiliam yn fodlon dod i siarad gyda ni.  Trafodaeth da.A rwan ymlaen at Llyfr Glas Nebo.  Ond dros y… Parhau i ddarllen

Ailddysgu: PS i’r post diwethaf

Rhywbeth o’i le gyda’r post diwethad: y llun rhy fawr!Beth bynnag, da cael trafod y llyfr a roedden i gyd yn gwerthfawrogi’r ffaith bod Sioned Wiliam yn fodlon dod i siarad gyda ni.  Trafodaeth da.A rwan ymlaen at Llyfr Glas Nebo.  Ond dros y… Parhau i ddarllen

: Defnyddio’r ipad…..

Dwi wedi gaddo i fy hun fy mod am bostio i fama yn fwy aml.  A mi roedd y cwrs undydd yn y Ganolfan yn Llundain dydd Sadwrn yn sbardun. Diolch i Sion Aled (ein tiwtor) am ddiwrnod da.Ond bu rhaid mynd a’r Macbook i gae ei drwsio, a bydd o ddim yn … Parhau i ddarllen

Ailddysgu: Defnyddio’r ipad…..

Dwi wedi gaddo i fy hun fy mod am bostio i fama yn fwy aml.  A mi roedd y cwrs undydd yn y Ganolfan yn Llundain dydd Sadwrn yn sbardun. Diolch i Sion Aled (ein tiwtor) am ddiwrnod da.Ond bu rhaid mynd a’r Macbook i gae ei drwsio, a bydd o ddim yn … Parhau i ddarllen

Ailddysgu: Yr ardd yn y hydref

Diwrnod diflas, gwlyb.  Allan bore ’ma yn y glaw trwm gyda Teo ac allan prynhawn yma mewn glaw ysgafn ond pobman yn wlyb a llwyd.  Ond, dan ni wedi bod yn ffodus ofnadwy.  Hon ydy’r glaw trwm cyntaf am sbel – a dydyn ni ddim wedi cael y … Parhau i ddarllen

Ailddysgu: Yr ardd yn y hydref

Diwrnod diflas, gwlyb.  Allan bore ’ma yn y glaw trwm gyda Teo ac allan prynhawn yma mewn glaw ysgafn ond pobman yn wlyb a llwyd.  Ond, dan ni wedi bod yn ffodus ofnadwy.  Hon ydy’r glaw trwm cyntaf am sbel – a dydyn ni ddim wedi cael y … Parhau i ddarllen

Ailddysgu: Yr ardd yn y hydref

Diwrnod diflas, gwlyb.  Allan bore ’ma yn y glaw trwm gyda Teo ac allan prynhawn yma mewn glaw ysgafn ond pobman yn wlyb a llwyd.  Ond, dan ni wedi bod yn ffodus ofnadwy.  Hon ydy’r glaw trwm cyntaf am sbel – a dydyn ni ddim wedi cael y … Parhau i ddarllen

Ailddysgu: Cerdded yn yr Hydref a chofio Aude

Dros y benwythnos r’on yn rhan o grŵp bach yn cerdded  llwybr arfordirol Cymru.  Dechreuodd fy ffrind Aude, fy nghyfaill, cerdded y llwybr gyda Charles ei ŵr a  Matthew, ei brawd yng nghyfraith yn ôl yn 2O12, dwi’n meddwl – yn gwneud dar… Parhau i ddarllen

: Cerdded yn yr Hydref a chofio Aude

Dros y benwythnos r’on yn rhan o grŵp bach yn cerdded  llwybr arfordirol Cymru.  Dechreuodd fy ffrind Aude, fy nghyfaill, cerdded y llwybr gyda Charles ei ŵr a  Matthew, ei brawd yng nghyfraith yn ôl yn 2O12, dwi’n meddwl – yn gwneud dar… Parhau i ddarllen

Ailddysgu: Clirio pethau a’r cynhaeaf

Dwi ddim yn naturiol yn ’minimalist’, ond weithiau dwi yn trio cael rywfaint o drefn a hefyd yn gobeithio os dwi’n medru cael gwared o rai bethau, bydd llai o gwmpas a mwy siawns o fedru ffeindio pethau!Mae ’na fasged yn yr ystafell bwyta yn eistedd ar… Parhau i ddarllen

Ailddysgu: Clirio pethau a’r cynhaeaf

Dwi ddim yn naturiol yn ’minimalist’, ond weithiau dwi yn trio cael rywfaint o drefn a hefyd yn gobeithio os dwi’n medru cael gwared o rai bethau, bydd llai o gwmpas a mwy siawns o fedru ffeindio pethau!Mae ’na fasged yn yr ystafell bwyta yn eistedd ar… Parhau i ddarllen

Ailddysgu: Dwy sgwarnog

Wrth fynd am dro bach bore ’ma cyn gadael Suffolk, lle ’roedden wedi bod yn aros fel ein bod yn medru mynd i briodas teuluol, gwelais y pâr o sgarnogod yma.  [Dydy’r llun ddim rhy agos, yn anffodus.]  Mae rhywbeth am sgarnogod sydd yn codi fy… Parhau i ddarllen

Ailddysgu: Dod yn ol o’r Gŵyl Arall

A dyma fi, ym Mangor, ar y tren 9.22 a fydd yn mynd yn uniongyrchol i Milton Keynes.  Dod yn ol ar ol benwythnos pen-y-gamp yng Ngŵyl Arall.  Y ddegfed Gŵyl Arall.  Dwi ddim yn cofio pryd es i’r Gŵyl Arall gyntaf – wel, gyntaf i fi. &nbs… Parhau i ddarllen

Ailddysgu: Y comin

Bron bob dydd dwi’n cerdded am awr ar y comin yn y bore a weithiau awr yn y prynhawn ond ar y funud  mae o’n boeth yn y prynhawn fel arfer a felly hanner awr dan ni’n gnweud ar ol saith o’r gloch.Ond yn ddiweddar dwi wedi bod yn cerdded ar comin y… Parhau i ddarllen

: Henwaliau

Rywsut dwi ddim wedi postio i’r blog am oes.  Gyda’r tywydd sych [dim glaw ers dechrau’r mis], mae garddio a dyfrio wedi cymryd gymaint o amser.  Ond rŵan dan ni ar ein gwyliau a gyda’r tywydd mor boeth a wedi penderfynnu aros o gwmpas y tŷ a… Parhau i ddarllen

Ailddysgu: Henwaliau

Rywsut dwi ddim wedi postio i’r blog am oes.  Gyda’r tywydd sych [dim glaw ers dechrau’r mis], mae garddio a dyfrio wedi cymryd gymaint o amser.  Ond rŵan dan ni ar ein gwyliau a gyda’r tywydd mor boeth a wedi penderfynnu aros o gwmpas y tŷ a… Parhau i ddarllen

Ailddysgu: Mis Mai Hyfryd

Mae mis Mai wedi bod yn hyfryd – er ei fod braidd  yn stormydd ar y funud.  A mae o wedi bod yn fis brysur, hefyd.  Mae’r penglin wedi gwella gymaint, a dwi’n ol yn beicio i’r gwaith ar hyd lonydd a llwybrau distaw, gwyrdd:Wrth gerdded g… Parhau i ddarllen

Ailddysgu: Gwylio byd natur

Wythnos diwethaf daeth ffrind i aros o America; ond efo fi am ychydig o ddyddiau; felly cymerais amser i ffwrdd o’r gwaith.  Ac ar ol yr holl law, dyna ni’n cael haf bach – ar ol dydd Mawrth beth bynnag.  Felly aethon am daith cerdded bore Me… Parhau i ddarllen

Ailddysgu: Tynnu lluniau

Dwi’n perthen i grŵp bach o ferched sydd yn cyfarfod i drafod a gwella ein ffotograffau.  Rhanu a trafod ein lluniau, a trio dysgu gwella.  Y mis yma dan ni wedi bod yn canolbwyntio ar lluniau bywyd gwyllt.  Felly dyma rhai o’r… Parhau i ddarllen

Ailddysgu: Taith cerdded yn Shropshire

Dydd Sul diwethaf oedd diwrnod cyntaf y taith cerdded eleni – dyma taith mae grŵp ohonon ni yn gwneud bob blwyddyn.  Cerdded llwybrau fel y llwybr arfordir Cymru ac yn aros mewn lle gwahanol bob nos. Dwi’n meddwl, erbyn hyn ein bod wedi gwneud ryw… Parhau i ddarllen

Ailddysgu: Dim Gwyl Ddewi Arall

Dim Gwyl Ddewi Arall I fi eleni……….‘roeddwn wedi bwcio brecwast a gwely, a tren i Fangor ar gyfer penwythnos Cymraeg yng Nghaernarfon yn ymuno a’ Gwyl Ddewi Arall.  Ond gyda’r rhwyg mewn gwasanaethau oherwydd y tywydd mawr yn fama, a minna’n mynd … Parhau i ddarllen

Ailddysgu: Mamaliaid lleol

Wedi methu’n llwyr blogio dros mis Ionawr felly dyma ddechrau’r tymor i fi eleni.  Roedd wythnos dwytha’ n llawn gyda gwaith a chnebrwng yn ardal y llynnoedd.  Ond yn ol i MK wythnos yma, a bywyd gwyllt lleol.  Fel dwi’n m… Parhau i ddarllen

Ailddysgu: Dros y ‘Dolig

Dwi’n siwr fy mod wedi treulio’r Dolig fel llawer o bobl: coginio; bwyta; gwylio teledu; darllen; dipyn o gerdded  a bod yn sal.  Annwyd trwm  a dolur gwddw, ond dwi’n meddwl ei fod yn gwella yn raddol.  Yn y cyfamser mae fy ngŵr yn… Parhau i ddarllen

Ailddysgu: Un Bore Mercher

Dwi wrth fy modd gyda Un Bore Mercher, sydd ar S4C ar y funud.  Rhaid dweud, o’n i’n hoff iawn o Gwen yn Torchwood, blynyddoedd yn ôl a dyma Eve Miles, a oedd yn chwarae Gwen, yn y brif ran.  Gwych gweld bod Eve Miles yn chwarae rhan Gymraeg … Parhau i ddarllen

Ailddysgu: Penwythnos brysur

Dwi’n siwr mai fel hyn bydd hi, i rai raddau, rhwng rwan a ‘Dolig.  Ond fy mai i, yn unig, ydy gwneud y peth yn waeth trwy penderfynny gwneud jam – wel, jeli, i ddefnyddio’r cwrans duon yn y rhewgell a’r cwrans coch  – mae rhai ohonynt wedi b… Parhau i ddarllen

Ailddysgu: Ymwelwyr newydd dieisiau: allium leaf miner.

Mae’r penglin yn gwella’n raddol ac ar ol yr ymweliad i’r “physio” [dros wythnos yn ol rŵan], r’oedd rhaid i fi fynd i’r ardd i wneud jyst dipyn dipyn bach.  Soniais am gynhaeafu’r tatws.  Hwre!  A wedyn codi dipyn o’r cennin…..


Ond, wrth paratoi’r cennin i wneud cawl dydd Sadwrn, darganfais creaduriaid bach yn y cenin – a r’oedd cyflwr y cennin ddim more dda a ddylsen nhw fod chwaith: roedd rhaid rhoi cryn dipyn o rai blanhigion yn y compost. 

Mae ‘na llun yn fama o be welais i yn y cennin:

Creadur bach, epil yr “allium leaf miner”.  R’oedd rhaid gwglo fo: d’o’n i rioed wedi clywed am y pry’ma.  Mewn ffordd, debyg I’r “carrot fly” sydd hefyd yn hedfan ac yn dodwy mewn planhigion.   

Ond mae’r un yma yn ymosod ar cenin, garlleg, sialots, nionod a.y.y.b.  Yn ol y gwybodaeth, nae’n anodd iawn trin, heblaw eich bod chi yn gwarchod y cenin dan rhwyd neu fleece – ond dydy hynny ddim yn gweithio’n dda I genin.

Yn 2OO2 cyrrhaeddodd y pryf .  Cyn hynny, doedd o ddim yn y wlad.  Dwi’n meddwl byddaf yn dechrau’r cenin yn y tŷ gwydr, yn plannu nhw allan ar ol i’r genhedlaeth gyntaf orffen a gobeithio bod y planhigion wedi aeddfedu digon cyn yr ail genhedlaeth o’r pryfed ofnadwy yma.  Ond bydd o ddim yn hawdd cadw cenin trwy’r gaeaf felly.


Ond i orffen gyda rywbeth mwy hapus: mae’r adnyweddiad o’r tŷ gwydr wedi cwblhau.  Mae dipyn bach mwy o waith ar ol i’w wneud blwyddyn nesa, ar ol i’r tywydd cnesu rywfaint.  Ond mae o’n edrych mor dda.  A dwi’n brysur clirio a tacluso ty mewn – a digon o waith i’w wneud!  Dyma llun o’r to cyn y gwaith:


 A dyma’r to ar ol y gwaith:


Ac yn ogystal a’r to newydd, mae’r problemau gyda’r pren yn pydru ty fewn wedi datrus hefyd:

Dyma sut oedd rhan o’r ty gwydr cyn y gwaith: falch iawn bod y gwaith wedi cael ei wneud!  

Does dim llun o fama ar ol y gwaith ar y funud ond dyma’r ty gwydr  o’r ty allann rwan: edrych yn dda!

Parhau i ddarllen

Ailddysgu: Tatws a chenin

Gyda glaw ar y ffordd heddiw – a mi ddaeth, hefyd – amser i drio gynhaeafu’r tatws.  Dwi’m dweud trio oherwydd bod y coes ddim wedi gwella eto, ond do, mi wnes i lwyddo i wneud chwarter awr fach o godi tatws.  Hwre!  A dyma nhw. Tatws “Jersey”, ond dim yn datws newydd bellach ond yn datws eitha fawr.



“On a roll” fel fase’r Saeson yn dweud, mi es  ymlaen i godi ychydig o genhinen. Mae rhai wedi dioddef o’r tywydd sych yn gynharach yn y flwyddyn ond erill yn dda.



Felly cawl cennin amdani heddiw: “comfort food” – be ydy’r Cymraeg am hyn – ar gyfer tywydd glawiog diflas.  OND, bydd dim rhaid dyfrio’r pwll, gobeithio.

Parhau i ddarllen

Ailddysgu: Dechrau mis Tachwedd

A dyma ddechrau fis Tachwedd! Dwi ddim yn medru cerdded yn bell o gwbl ers syrthio, na arddio…..felly pwyll bia hi, a bod yn amyneddgar.  [A dwi ddim yn dda am hynny ond yn trio gwella]!  Dwi wedi bod yn darllen dau lyfr newydd Cymraeg, sef Gwales gan Catrif Dafydd a Golwg Newydd ar yr hen Ogledd gan Glen George.

’Roedd yr adolygiad o Gwales a chlywais ar rhaglen Dewi Llwyd yn dda, ond adolygiad arall a ddarllenais ar ol dechrau darllen y llyfr mwy gymysg.  Hyd at hyn, dwi ond wedi cyraedd tudalen 36, a dydy’r llyfr ddim wedi ’gafael’ eto, a’r iaith i fi [iaith anffurddiol Caerdydd? yn anodd];  felly mwy yn y fan [a da hefyd oedd darganfod blog Bethany May!; ewch i edrych].
Mae’r ail lyfr yn wahanol iawn.  Llyfr ffeithiol am hanes yr hen ogledd – o’r cyfnod Mesolithig i Oes y Llychlynwyr.  Darllenais llyfr Neil Oliver, A History of Ancient Britain, yn ol yn y gaeaf, a mwynhais yn arw, felly roeddwn yn hapus i ddarllen mwy – yn enwedig gyda chysylltiad Cymreig.  Mae’n dda gweld llyfr fel ’ma yn y Gymraeg [ac wrth gwrs y rheswm am hynny ydy bod yr ardal yn rhan o’r hen Gymry, unwaith]. Mae’r iaith yn fama yn eitha ffurfiol, gyda geiriau  a geirfa enwedig mewn llefydd; felly dipyn o her, ond diddorol hyd at hyn [wedi cyraedd tudalen 52!]

Parhau i ddarllen

Ailddysgu: Paratoi am y gwanwyn

Rhyfedd sut mae pethau yn newid.  Dydd Gwener es am daith cerdded hyfryd o’r tŷ gyda fy ffrind, i fynny at goedwig bach, hynafol, Little Linford Wood, ac i lawr wedyn heibio’r warchodfa agosach  ac ar ol cinio yn y tafarn, cerdded yn ol ar hyd yr hen reilffordd.  Hyfryd. Dyma llun o rhan o’r goedwig yn ol yn yr haf.

Ond bore Sadwrn, ar fyn nhaith cerdded boreuol at y comin, roedd Teo [y ci]  yn chwarae gyda ci arall, a chyn i fi wybod, ges i fy nharo a syrthiais i’r ddaear galed gyda chlec.  Dim byd wedi torri, ond mae’r clec ar fy mhenglin wedi achosi dipyn o niwed  – “Soft tissue damage” –  a dwi ddim yn medru cerdded ar hyn o bryd.  Felly, dwi’n bod yn hogan dda ac yn gorffwys fy nghoes ac yn rhoi rhew arno i helpy’r chwyddo a.y.y.b.


Dwi ddim wedi arfer gorwedd i lawr fel hyn.  Dwi’n medru dod i fynny’r grisiau ar fy nhîn – a mynd i lawr eto, ond mae o’n cymryd cryn dipyn o amser.  Felly bore ‘ma dwi yn y gwely – a wedi dechrau archeb bylbiau a hadau ar gyfer yr ardd.  Peth peryglus ydy hyn: rhyngrwyd, gliniadur a cherdyn debyd.  [debit?? Yn ol y geiriadur].


Darllenais erthygl Alice Fowler yn rhybuddio ni bod bylbiau arferol yn llawr o gemegau  sydd yn achosi niwed i’r creaduriad bach yn y pridd.  Fel arfer dwi’n prynu bylbiau o’r canolfan garddio, [er fy mod yn prynu hadau fel arfer o Garden Organic] ond dwi newydd prynu ychydig o fylbiau organic eleni.  Felly dw’n edrych ymlaen at cael ychydig o fylbiau a cael edrych ymlaen at y Gwanwyn, yn ogystal a’r sialóts a’r hadau ffa llyden.


Dyma rhai o be dwi wedi prynu….[lluniau o sut wnaethon nhw eleni…]


A rŵan dwi am archeb llyfr Gymraeg neu ddau….

Parhau i ddarllen

Ailddysgu: Yr ardd a llysiau’r hydref

Mae’r hydref wedi bod yn wych eleni, a dan ni wedi bod yn mwynhau’r llysiau o’r ardd am fisoedd.  Mae’r betys wedi bod yn dda, a rŵan dan ni’n dechrau bwyta’r llwyth o gennin sydd yn yr ardd.  


Felly, yn hytrach na cawl tomato [er bod tomatos ni wedi gorffen, mae tomatos lleol ar gael] cawl cenin sydd ar y fwydlen. Ond wedi dweud hynny, gwnes cawl tomato hyfryd dydd gwener gyda cynhwysion lleol i gyd – shalots a tatws o’r ardd, [gwelir isod] a mae o mor dda i gael bwyd sydd wedi dod o’r ardd, neu gardd rhywun arall reit agos.


Mae digon o waith tacluso a chwynio i wneud yn yr ardd.  Ond y gwaith sydd yn cymryd sylw ar y funud ydy’r adnewyddiad y ty gwydr.  Mwy am hynny yn y fan, ond un llun bach….mae rhan o’r to newydd [ar y chwith] yn ei le.

Ond dwi’n methu lawrlwythio lluniau diweddar o’r camera.  Mae’r teclyn bach sydd yn dal y cerdyn SD ac yn rhoi o i fewn i’r cyfrifiadur yn gwrthod gweithio.  Mor rhwystredig!  Bydd rhaid mynd i’r siop “afal” yng nghanol Milotn Keynes.  Dim rhywbeth i edrych ymlaen ato.

Parhau i ddarllen

Ailddysgu: Teithio trwy llyfrau

Dwi ddim yn medru dychmygu bywyd heb lyfrau.  Dwi’n ddarllenwraig frwd, yn Saesneg a Chymraeg [dwi ddim yn medru darllen mewn unryw iaith arall, er fy mod wedi llwyddo i ddarllen llyfrau bach yn Ffrangeg, fel Y Petit Prince, amser maith yn ol].



Beth bynnag, yn ddiweddar, dwi wedi bod yn darllen dau lyfr am teithio – y fath o daith lle dach chi’n dod i wybod rywbeth am gymeriad y lle, a’r pobol, a’u gwleidyddiaeth.  Y gyntaf oedd hen lyfr glasurol John Steinbeck, “Travels with Charlie”.  Dyma un adolygiad o 1962, pryd chyhoeddwyd y llyfr.  Mae’r llyfr yn disgrifio taith Steinbeck ar draws America gyda Charlie y ci, a mae’n rhoi portread o’r gwahanol llefydd yn America, a’r gwahanol cymeriadau – a diddorol ydy gweld pa fath o wlad oedd hi pryd hynny a sut r’oedd Steinbeck yn sylwi, ac yn nodi problemau amgylcheddol hyd yn oed yn y chwechdegau, a’;r ffordd ‘Americanaidd’ o fyw.  R’on i bron wedi anghofio bod Steinbeck mor dda – a dan ni’n cael ryw gipolwg o’r dyn ei hun, ty ol i’r llyfrau.  Mae o’n llyfr ardderchog, beth bynnag.

A llyfr arall am taith tra gwahanol ydy South of the Limpopo gan Dervla Murphy lle mae hi’n sgwennu am beicio trwy De Affrica. Mae hi wedi sgwennu llawer o lyfrau lle roedd hi ar ei beic, ac yn y llyfr yma, mae hi’n cyfarfod pobol gwanahol yn y nawdegau cynnar, cyn i Mandela gael ei etholi, a dan ni’n dysgu am yr ardaloedd  a’r pobol tra gwahanol.  Mae teithio ar beic yn ffordd o weld y tirlun, a chyfarfod pobol mewn ffordd eitha agos.  Er ei fod yn llyfr trwchus, mae o’n denu chi i fewn i’r byd yma: mae hi’n awdures fel neb arall.  Mae’r arddull mor wahanol i Steinbeck: dydy hi ddim yn nofelwraig, ond mae’r gwybodaeth a’r ymchwil sydd yn mynd i fewn i’r llyfr yn gwneud o’n llyfr dwi’n ffeindio’n anodd i roi i lawr.

Beth am fath lyfrau yn y Gymraeg?  Dwi wedi darllen llyfr Bethan Gwanas am Gbara [ a’r llyfr yn ol i Gbara] a wedi mwynhau y dda yn arw.  Oes lawer o lyfrau eraill tybed?

Parhau i ddarllen

Ailddysgu: New Mills

Dan ni ar ein gwyliau yma yn New Mills yn y “Peak District” ar hyn o bryd.  Dwi erioed wedi bod i’r dref yma o’r blaen: tre bach wedi datblygu gyda’r diwydiant  melinau cotwm.  Mae ceunant yn rhedeg dan y dre, a dyma lle adeiladwyd y ran fwyaf o’r felinoedd. 

Mae’r ceunant yn ddiddorol dros ben.  Mae rheilffordd yn rhedeg trwyddo fo, a mae “Millenium walkway” wedi ei adeiladu fel y gwelir yn y llun:

mae hi’n drawiadol a wedi enill sawl gwobr.  Mae sawl llwybr yn mynd trwy’r ceunant a be sydd yn ardderchog ydy gweld faint mae bywyd gwyllt wedi dod yn ol i’r ceunant, ar ol yr holl diwydiant sydd wedi bod yma.  Gwelais drochwr [ches i ddim llun da fel gwelir] a glas y dorlan, a mae dwrgwn yma hefyd – ond yn dipyn anoddach i’w gweld. 

 

Braf hefyd ydy gweld dref bach sydd i’w weld yn llwyddo.  Yn syddogol mae New Mills tŷ allan I’r Peak District, ond mae’n hawdd iawn cyrraedd llefydd fel Hayfield, o ble mae’n bosib cerdded i’r rhosdiroedd ac i fynny Kinder Scout: mae tren yn rhedeg i Hayfield o New Mills a mae bws, ond hefyd mae’n bosib cerdded yna ar hyd hen reilffordd.  


 A gwych ydy gweld bod pŵer trydan dŵr yn cael ei gynhyrchu yma: mae o’n eitha fach, ac yn perthyn i’r cymuned. 

Dyma’r wefan.  Ac yn gwneud i fi feddwl…..tybed faint mwy o brosiectau tebyg sy’n bosib?  Neu defnyddio melinoedd fel yn y dyddiau cynt? Mae digon o dwr i’w gael ym Mhrydain – ac unwaith roedd melinoedd ym mhobman.  

Parhau i ddarllen