Archives: Carl Morris

Y Twll: Arddangosfa Cloriau: Pop Negatif Wastad a llawer mwy

Os ydych chi’n mynd i’r Steddfod Genedlaethol yn Llanelli eleni, ewch i’r arddangosfa Cloriau sydd ar agor o heddiw ymlaen. Gofynodd y curadur Rhys Aneurin i mi ddewis fy hoff glawr record Cymraeg er mwyn cyfrannu at yr arddangosfa. Gallwn … Parhau i ddarllen Parhau i ddarllen

Y Twll: Llanelli 2014: gigs Cymdeithas yr Iaith Gymraeg

Dw i’n siŵr eich bod chi’n ymwybodol o gigs Cymdeithas yr Iaith Gymraeg yn Llanelli eleni: cyfle prin i adael y swigen Eisteddfodol i weld canol dref Llanelli, cyfrannu at ymgyrchoedd iaith a’r economi lleol – a gwrando ar fandiau penigamp. … Parhau i ddarllen Parhau i ddarllen

Blog Carl Morris: Tony Judt: breuddwyd o heddwch yn y Dwyrain Canol

Dw i wedi ail-ddarllen traethawd gan y ddiweddar Tony Judt o 2003 ar y ‘datrysiad un gwladwriaeth’ yn Israel-Palesteina heno. Dw i newydd ddarganfod ymateb gan Judt i rai o’r ymatebion i’r traethawd gwreiddiol a dyna ffynhonnell y dyfyniad isod: [...] Ideas acquire traction over time as part of a process. It is only when […] Parhau i ddarllen

Blog Carl Morris: Dileu Cymraeg fel pwnc: llythyr at fy hen ysgol

Roedd ymddangosiad llefarydd o fy hen ysgol ar Newyddion BBC (fideo) yn digon i fy sbarduno i ysgrifennu llythyr ati hi. Rwy erioed wedi cwrdd â’r llefarydd, sydd yn pennaeth ieithoedd yr ysgol, o’r blaen. Does dim rheswm i amau ei safon fel athro ond o’n i’n ceisio mynegi yn gwrtais bod Cymraeg fel pwnc […] Parhau i ddarllen

Blog Carl Morris: Adroddiant gwrth-Gymraeg y BBC: tri ffactor

Pam mae eitemau gyda phwyslais gwrth-Gymraeg ar y BBC? Rwyt ti’n aros am rywbeth am Gymru ac mae mwy nag un eitem annifyr yn llifo mewn ar yr un pryd, e.e. Radio Wales, Radio 4. Pam nawr? Dw i’n credu bod mwy o eitemau gwrth-Gymraeg ar y ffordd oherwydd tri ffactor damcaniaethol. 1. Mae mwy o gystadleuaeth […] Parhau i ddarllen

Blog Carl Morris: Profiad cyntaf o bostio ar BuzzFeed

Dw i’n chwilfrydig am BuzzFeed ac wedi postio cofnod am eiriau Cymraeg heno. Dylai pobl fel BBC Radio Wales creu pethau fel hyn yn lle annog gwrandawyr i ymosod ar yr iaith! Ar hyn o bryd nad yw’r dolenni allanol (rysáit y cawl ayyb) na’r fideo YouTube (Rhys Iorwerth ar y bidet, fel petai) yn gweithio […] Parhau i ddarllen

Blog Carl Morris: Kim Jong-un, Gogledd Corea: dydy’r jôc ddim yn ddoniol rhagor

Mae Gogledd Corea mor bell i ffwrdd yn ddaearyddol ac yn ddiwylliannol ac mae’n hawdd i wneud jôcs amdano fe, yn enwedig am Kim Jong-un. Dw i wedi gwneud rhai fy hun. Dw i ddim yn meddwl bod jôcs am bethau o bwys fel y cyfryw yn anaddas fel dull cyfathrebu o reidrwydd. Ond dw […] Parhau i ddarllen

Y Twll: I’r Gwyll – trac sain ddychmygol gan Recordiau

Albwm annisgwyl sydd newydd gael ei rhyddhau ydy I’r Gwyll, trac sain answyddogol ar gyfer y gyfres teledu Y Gwyll. Recordiau yn dweud: Trac sain ddychmygol o gerddoriaeth atmosfferig/llofruddiog wedi ei ddylanwadu ag ysbrydoli gan y gyfres deledu wefreiddiol a … Parhau i ddarllen Parhau i ddarllen

Blog Carl Morris: Defnydd iaith: y darlun bach a’r darlun mawr

Mae dewis iaith bersonol i lawer o bethau mewn bywyd. Ers tro dw i wedi newid y rhan fwyaf o fy ngweithgareddau ar-lein i fod yn Gymraeg. Os oes dewis gyda fi dw i eisiau cymryd rhan yn y prosiect o adeiladu gwe Gymraeg. Taswn i’n creu unrhyw waith creadigol yn y dyfodol fel fideo, podlediad, […] Parhau i ddarllen

Y Twll: Dylunio cloriau llyfrau Cymraeg: y da, y drwg ac yr hyll

Peidiwch â beirniadu llyfr yn ôl ei glawr, meddai rhai, ac mae’r cyngor yma yn bwysig iawn yn y Gymraeg oherwydd nifer y llyfrau gwych o dan gloriau gwael. Does dim digon o drafodaeth am safon dylunio ar gyfer pethau … Parhau i ddarllen Parhau i ddarllen

Blog Carl Morris: Effaith hafanau treth ar bobl

Dw i wedi bod yn dysgu am sut mae cwmnïau amlwladol yn osgoi treth mewn gwledydd difreintiedig trwy ddefnydd o hafanau treth. Mae’r fideo yma yn werth 9-munud o’ch amser. Mae’r manylion am bethau ariannol fel hyn gallu bod yn gymhleth ond mewn ffordd mae’n syml iawn. Tasai cwmnïau yn talu lefelau teg o dreth […] Parhau i ddarllen

Blog Carl Morris: Denu darllenwyr i flog: arbrawf a 5 egwyddor

Sbel yn ôl dechreuodd llwyth (oce, tua 5) o flogiau Cymraeg newydd am fwyd a diod. Yn 2013 un o’r pynciau mwyaf poblogaidd ymhlith blogiau Cymraeg newydd oedd crefft dw i’n meddwl – gan gynnwys Boglyn ac eraill. Sut ydyn ni’n sicrhau hir oes i ymdrechion fel hyn, ar draws y pynciau gwahanol? Yn union wythnos yn ôl […] Parhau i ddarllen

Blog Carl Morris: Helo bobl arbennig ar RSS!

Wyddoch chi be’? Mae’r cofnod yma dim ond ar gael i bobl sy’n dilyn fy ffrwd RSS. Dw i ddim yn meddwl bod lot o bobl yn dilyn trwy RSS, yn enwedig ers machlud haul Google Reader. Gawn ni wneud prawf bach? Allech chi adael sylw ar y cofnod i ddweud ‘helo’ (neu ba bynnag neges […] Parhau i ddarllen

Blog Carl Morris: Addysg Gymraeg i bawb: fy stori i

Bron yn union pum mlynedd yn ôl yn 2008, blogiais i yn Saesneg am fy mhrofiadau o Gymraeg fel pwnc yn yr ysgol. ‘Sut ddylen ni addysgu ieithoedd yn yr ysgol?’ oedd fy nhwestiwn ar y diwedd, heb ymateb. Gwnes i gadw’r posibiliad o ailymwelediad i’r un pwnc hwyrach ymlaen. Wel, dyna ni: Wrth gwrs […] Parhau i ddarllen

Blog Carl Morris: Aran Jones: rhesymau eraill i flogio yn Gymraeg

Aran Jones yn dweud: [...] a’r gwir ydi, wrth gwrs, mae’r Saesneg yn fam iaith i mi ac yn iaith dw i’n medru ei thrin yn gyflym ac yn gyfforddus. Nid felly mae’r Gymraeg.  Hi ydi iaith fy nghalon, ac iaith fy aelwyd; iaith fy nghariad tuag at fy mlant a’m gwraig; iaith newidiodd fy […] Parhau i ddarllen

Blog Carl Morris: Cyngor gyrfaoedd oddi wrth actor Hollywood enwog

Pan o’n i’n mynd i ysgol doedd dim prinder o negeseuon fel ‘dyma dy fywyd di nawr’, ‘carpe diem’, ‘mae un siawns gyda chi’ ayyb. Dw i newydd gwylio’r hysbyseb Prifysgol De Cymru gydag Ioan Gruffudd sydd yn adlewyrchu agweddau tebyg. Mae Lloegr fel dewis lleoliad ac efallai’r diffyg darpariaeth Gymraeg yn materion dan sylw ar hyn o […] Parhau i ddarllen

Blog Carl Morris: Toni Schiavone ar or-ddatblygu yng Nghymru

Parhau i ddarllen

Y Twll: Gigs @cymdeithas yn Steddfod 2013. Siwr eich bod chi’n ymwybodol ond rhag ofn…

Rhagor o wybodaeth
Parhau i ddarllen

Blog Carl Morris: Mwydro am Steddfod a chyfryngau yng nghylchgrawn Tu Chwith

Ie, mwydro. Dyma beth mae Rhodri ap Dyfrig a finnau yn wneud yn ein sgwrs am Steddfod, cyfryngau digidol a’r Gymraeg, sef yr un sgwrs yr ydym ni’n cynnal pob tro sydd yn wahanol pob tro. Tro yma, am ryw reswm mae’r golygydd gwadd Llŷr Gwyn Lewis wedi derbyn ein testun ar negeseua sydyn fel erthygl i Tu […] Parhau i ddarllen

Y Twll: Sen Segur: fideo llawn o gig Hanner Cant

Dw i’n methu credu bod blwyddyn wedi mynd heibio ers Hanner Cant ym Mhontrhydfendigaid llynedd. Mae Greg Bevan o’r sianel yn dweud bod ‘Sianel62 wrthi’n cyhoeddi setiau o gig chwedlonol Hanner Cant. Dyma Sen Segur! Pwy fydd nesaf?’. Gweler hefyd: … Parhau i ddarllen Parhau i ddarllen

Blog Carl Morris: Hil yn yr Unol Daleithiau: balch i fod heb ei ymaddasu

Parhau i ddarllen

Blog Carl Morris: Dwyreinioldeb a fi

Dw i wrthi’n darllen mwy am ddwyreinioldeb ac Edward W. Saïd ar ôl i mi ddychwelyd o Balesteina. Mae gyda fi llwyth o fideo amrwd o bob math o’r Lan Orllewinol gan gynnwys Bethlehem, Hebron, Nablus (yn y llun) a Ramallah ac ychydig o Ddwyrain Jerusalem. Er fy mod i ddim yn ystyried fy hun […] Parhau i ddarllen

Y Twll: Bragdy’r Beirdd: Ifor ap Glyn, Llwybr Llaethog a mwy

Heno: Llwybr Llaethog yn cadw’r curiad i: Ifor ap Glyn Beirdd y Bragdy: Catrin Dafydd Osian Rhys Jones Rhys Iorwerth Aled Rheon Pobol Y Twll (DJ) 8YH Nos Wener 21 Mehefin 2013 Rockin’ Chair Glan yr Afon Caerdydd Mynediad am … Parhau i ddarllen Parhau i ddarllen

Blog Carl Morris: Sut i sicrhau bod arloesi agored yn wneud lles i’r byd

Dw i wedi bod yn meddwl lot am anfanteision arloesi agored a sut mae cwmniau/’actorion’ yn gallu defnyddio cynnyrch arloesi agored i wneud drwg. Er enghraifft mae Plaid Genedlaethol Prydain yn defnyddio cod agored WordPress fel sail gwefan nhw. Hefyd rydym ni newydd clywed am Prism, sef system sydd yn chwilio llwyth o ddata ar […] Parhau i ddarllen

Blog Carl Morris: Radio Cymru: diwylliant Cymraeg a diwylliannau yn Gymraeg

Mae pwyslais gwahanol yn yr erthygl Saesneg am sylwadau Rhodri Talfan. [...] Mr Davies said it suggested the “language is in the midst of a fundamental shift” and, therefore, broadcasters like BBC Wales which produces English and Welsh language content across TV, radio and online faced challenges to appeal to a broad audience. He said […] Parhau i ddarllen

Blog Carl Morris: Llyfr Martin Luther King a’r dull di-drais o brotestio

Gadawodd Martin Luther King y byd hwn union 45 mlynedd yn ôl. Heno dw i wedi cael cip arall ar y llyfr Martin Luther King gan T.J. Davies y cyhoeddiwyd yn 1969. Mae darn sylweddol am y dull di-drais o brotestio. O’n i ddim o gwmpas yn ’69 ond mae’n debyg y darllenodd aelodau Cymdeithas […] Parhau i ddarllen

Blog Carl Morris: Yr ystafell uchaf gyda Mahalia Jackson

Haleliwia. Dw i wedi bod yn gwrando ar y gân yma yn gyson ers yr wythnos diwethaf ar finyl a YouTube. Fel arfer dw i’n gwrando pedair neu bum gwaith – tro ar ôl tro! Mae mwy am Mahalia Jackson ar Wicipedia Cymraeg. Parhau i ddarllen

Y Twll: Paris: nofel newydd gan Wiliam Owen Roberts

Wiliam Owen Roberts ydy un o’r awduron mwyaf trawiadol yn ein hoes ni. Wel, ymhlith fy ffrindiau i. Mae nofel newydd ganddo fe o’r enw Paris ar fin cael ei rhyddhau. Mae’n anodd cael gafael ar wybodaeth ond dyma ddatganiad … Parhau i ddarllen Parhau i ddarllen

Blog Carl Morris: Cerddi WWF Awr Ddaear 2013

Dw i’n gweithio gyda WWF Cymru ar Awr Ddaear 2013 sy’n digwydd nos Sadwrn. Dyma fideos o gerddi ardderchog gan Iwan Rhys a Llŷr Gwyn Lewis. Joiwch. DIWEDDARIAD: Osian Rhys Jones wedi sgwennu englyn. Parhau i ddarllen

Y Twll: Cwpwrdd Nansi: traddodiad ac arloesedd yng Nghaerdydd

Mae trefnwyr Cwpwrdd Nansi yn cynnal gigs misol yng Ngwdihw sydd ymlith y gigs gorau yng Nghaerdydd ar hyn o bryd. Os wyt ti’n darllen Y Twll yn rheolaidd dydyn ni ddim jyst yn dweud pethau fel ‘na wili nili. … Parhau i ddarllen Parhau i ddarllen

Blog Carl Morris: Dyfyniad profoclyd Hugo Chávez

Roedd Hugo Chávez yn dyn profoclyd a diddorol dros ben. Dwedodd e yn 2006: “Ar ôl i mi weld methiant diwygiadau cyfalafol a gefnogir gan Washington yn America Ladin, dydw i ddim yn meddwl bod trydedd ffordd rhwng cyfalafiaeth a sosialaeth yn bosibl. Cyfalafiaeth yw ffordd y diawl ac ymelwad. Os ddych chi eisiau gweld pethau trwy […] Parhau i ddarllen

Blog Carl Morris: Mwynhau cerdded Rhondda ac Ogwr

Mae gymaint o lefydd tu hwnt i’r A470! Ac mae’r bryniau o gwmpas y cymoedd Rhondda ac Ogwr yn hyfryd iawn yn yr haul, ymhlith y gorau ar ddaear Duw. Diolch i Glwb Mynydda Cymru am drefnu’r anturiaeth dydd Sadwrn. Bydd rhaid i mi ail-ymweld. Oes unrhyw argymelliadau o lwybrau tra fy mod i’n aros [...] Parhau i ddarllen

Blog Carl Morris: Mwynhau cerdded Rhondda ac Ogwr

Mae gymaint o lefydd tu hwnt i’r A470! Ac mae’r bryniau o gwmpas y cymoedd Rhondda ac Ogwr yn hyfryd iawn yn yr haul, ymhlith y gorau ar ddaear Duw. Diolch i Glwb Mynydda Cymru am drefnu’r anturiaeth dydd Sadwrn. Bydd rhaid i mi ail-ymweld. Oes unrhyw argymelliadau o lwybrau tra fy mod i’n aros [...] Parhau i ddarllen

Y Twll: Cam o’r Tywyllwch: sioe Peski / Gwenno Saunders ar Radio Cardiff

Disco, dyb, electronica, pop… Dw i’n bwriadu tiwnio mewn i’r sioe radio Cam o’r Tywyllwch pob nos Iau am 8yh hyd yn oed os yw’r cyd-denant yn mynnu gwylio Pawb a’i Farn ar S4C ar yr un pryd. Mae modd gwrando … Parhau i ddarllen Parhau i ddarllen

Blog Carl Morris: Mudiadau cymdeithasol a’r rhyngrwyd

Mae Evgeny Morozov wastad yn brofoclyd: There are two ways to be wrong about the Internet. One is to embrace cyber-utopianism and treat the Internet as inherently democratizing. Just leave it alone, the argument goes, and the Internet will destroy dictatorships, undermine religious fundamentalism, and make up for failures of institutions. Another, more insidious way [...] Parhau i ddarllen

fideobobdydd: Bore da Bochdew

Braf iawn i weld gwasanaeth newyddion annibynnol newydd yn y Gymraeg
Parhau i ddarllen

fideobobdydd: Bore da Bochdew

Braf iawn i weld gwasanaeth newyddion annibynnol newydd yn y Gymraeg
Parhau i ddarllen

Y Twll: Praxis Makes Perfect: gig theatr Neon Neon (Gruff Rhys a Boom Bip) ym mis Mai 2013

Os oeddet ti’n meddwl pa fath o waith celf yn union fydd yr artist amlgyfryngol Gruff Rhys o Fethesda yn wneud nesaf ar ôl ffilm ddogfen realaeth hudol, llew papur ac arddangosfa o westy a wneud o boteli siampŵ, wel … Parhau i ddarllen Parhau i ddarllen

Blog Carl Morris: Y Bont: cwrdd â Kye a Dwynwen (Theatr Genedlaethol)

Y Bont yw’r sioe newydd gan Theatr Genedlaethol. Dyma nodyn bach sydyn i ddweud dy fod ti’n gallu cwrdd â dau cymeriad o’r sioe ar y we. Daw Dwynwen o Landwrog yng Ngwynedd ac mae’n disgrifio ei hun fel ‘Cyflwynwraig. Ymchwilydd PhD. Cymraes.’ ar ei gwefan. Mae hi wedi bod yn cyfweld rhai o’r bobl [...] Parhau i ddarllen

Y Twll: Celf clawr newydd David Bowie

Cyn: Wedyn: Dw i’n methu ymdopi gyda chelf clawr The Next Day. Mae’r peth mor anhygoel o shit. Ond dw i’n methu stopio edrych ar y peth. Hilariws. Ar y dechrau o’n i’n meddwl bod y stori am y clawr … Parhau i ddarllen Parhau i ddarllen

Blog Carl Morris: Wythnos yng Nghymru Fydd – ym Mhatagonia

Mae Gruff Rhys yn dweud: [...] Yn ystod ymweliad ar Gaiman yn y ffilm dwi’n cyfeirio at y reddf ddynol/ddynesol/fynwesol (?) sy’n galluogi ieithoedd i barhau er gwaethaf gormes. Barn optimistaidd (fyrbwyll efallai) ydi hon yn amlwg – gan mai iaith atodol ydi’r Gymraeg bellach o fewn y gymuned leiafrifol wledig Gymreig ym Mhatagonia. Beth sy’n arswydus ydi fod [...] Parhau i ddarllen

Blog Carl Morris: BBC Newyddion: amser cyhoeddi fel problem ‘dan y cownter’

Efallai dylwn i wneud adduned blwyddyn newydd i beidio cwyno gymaint am ddiffyg buddsoddiad BBC yn y Gymraeg ar-lein. Ond yn y cyfamser… BBC yn torri stori yn Saesneg (e.e. Recordiau Sain ar werth heno) Lot o bobl yn rhannu ac yn anfon traffig i’r stori yn Saesneg Maent yn cyhoeddi stori yn Gymraeg 38 munud wedyn [...] Parhau i ddarllen

Blog Carl Morris: Stori’r Ynyswyr Chagos: trosedd yn erbyn dynoliaeth

Dw i newydd wylio’r ffilm Stealing A Nation gan John Pilger am sut cynllwyniodd gwladwriaeth Prydain a’r UDA i symud Ynyswyr Chagos oddi ar eu tir gan gynnwys yr ynys Diego Garcia. Bellach mae’r UDA yn defnyddio sylfaen milwrol anferth ar Diego Garcia i lansio ymosodiadau bomio ar Irac ac Afghanistan. Oeddwn i eisiau gwybod mwy [...] Parhau i ddarllen

Blog Carl Morris: Gwleidyddion, plant a’r iaith

Mae pobl yn anghofio sut mae’r byd yn edrych trwy lygaid ifanc. Mae plant yn sylwi pethau, maen nhw yn casglu data trwy’r amser sydd yn eu helpu i wneud penderfyniadau. Pan o’n i’n ifanc roedd rhaid i mi astudio lot o bynciau yn ysgol uwchradd yng Nghaerdydd gan gynnwys y Gymraeg. Ond, o’n i’n [...] Parhau i ddarllen

Ein Caerdydd: Canllaw Bach Caerdydd – llyfr hanfodol

Mae’r gyfrol newydd Canllaw Bach Caerdydd yn fy llaw – ac mae’n llyfr arbennig iawn. Mae rhywbeth i’w ddarganfod am Gaerdydd ar bob tudalen am hanes, bwyd, celf, llefydd i … Parhau i ddarllen Parhau i ddarllen

fideobobdydd: Y Groes Naidd: blas o’r nofel newydd – a chyfweliad

trwy Sianel62
Parhau i ddarllen

fideobobdydd: Iwan Rees, Tafodieithegydd ac Ifor ap Glyn

diolch i Ar Lafar
Parhau i ddarllen

Y Twll: Aelod o’r Gorwel

Dyma grŵp newydd o’r enw Aelod o’r Gorwel. ‘Grŵp arbrofol’ yw’r unig disgrifiad sydd gyda ni hyd yn hyn. Gwnes i benderfynu bostio’r fideo yma yn syth ar ôl i mi ei darganfod. Mae grŵp addawol newydd yn peth cyffrous … Parhau i ddarllen Parhau i ddarllen

Ein Caerdydd: Stephen Doughty – llythyr agored am ohebiaeth yn Ne Caerdydd a Phenarth, Cymru

Dyma copi o’r ebost dw i wedi anfon at Stephen Doughty: Annwyl Stephen Diolch am yr ohebiaeth ynglŷn â’r etholiad yn Ne Caerdydd a Phenarth. Mae rhaid i mi ddweud … Parhau i ddarllen Parhau i ddarllen

Y Twll: MOBO, Mr Phormula a rap ar yr ymylon

O’n i’n edrych ymlaen i weld pennill rap Cymraeg (neu dwyieithog) gan Mr Phormula ar y gwobrau MOBO ymhlith rhai o’r artistiaid hip-hop mwyaf addawol ar hyn o bryd. Yn anffodus penderfynodd y digwyddiad i beidio rhoi statws ‘cyntaf o’i fath … Parhau i ddarllen Parhau i ddarllen