Canlyniadau Chwilio: deddf

Asturias yn Gymraeg: O’r Gogledd i’r De

Ffrainc, hynny yw. Roeddem ni wedi trefnu hwylio fel arfer o Portsmouth yn syth i Santander yng ngogledd Sbaen, dim ond awr o gartref. Ond oherwydd problem gyda’r bad, rhaid oedd mynd i Ffrainc, a gyrru lawr i Sbaen drwy Nantes a Bordeaux. Mae’n bosib felly y bydd hwn o ddiddordeb i’r rhai fydd yn […] Parhau i ddarllen

Asturias yn Gymraeg: Straeon diweddar: Diweddaru

Mae Sbaen yn dal heb lywodraeth, chwech wythnos ar ôl yr etholiad cyffredinol. Mae’r cyn Brif Weinidog, Mariano Rajoy (PP), sy’n dal i weinyddu’r wladwriaeth er na all wneud deddfau newydd, wedi gwrthod mynd i bleidlais ar ei arweinyddiaeth ef achos nad oes digon o gefnogaeth ganddo yn y Cortes, y brif siambr. Tro Pedro […] Parhau i ddarllen

Asturias yn Gymraeg: Pwy sy’n Rheoli?

Ei chael hi´n anodd dilyn hynt a helynt Byw Celwydd? Bydd yn ddiolchgar nad wyt ti’n byw yng Nghatalwnia, nac unman arall yn Sbaen, ac yn dal i ddisgwyl llywodraeth newydd fisoedd ar ôl yr etholiadau. I fod yn fanwl gywir, y cwestiwn yw pwy fydd yn ein rheoli? Cwestiwn yr oedd pawb yn disgwyl […] Parhau i ddarllen

Asturias yn Gymraeg: Etholiad Sbaen 20.12.15

Heddiw yw diwrnod olaf yr ymgyrchu etholiadol. Am hanner nos, bydd y ‘cyfnod ystyried’ yn dechrau, heb arolygon barn, heb ganfasio, heb areithio na newyddion. Dyna’r ddeddf. Wedyn ddydd Sul, bydd etholwyr Sbaen yn cael y cyfle i fynegi barn ar lywodraeth Mariano Rajoy a’r PP (ceidwadwyr). Byddant hefyd yn mynegi barn, neu deimlad, ar […] Parhau i ddarllen

Asturias yn Gymraeg: Ni a Nhw

Ond yw hi’n rhyfedd fel y bydd llywodraethau adain dde, neu dde-canol fel maen nhw’n hoffi cael eu galw, yn siarad cymaint am ryddid yr unigolyn ac yn gwneud popeth o fewn eu gallu i gyfyngu ar y rhyddid hwnnw? O ‘fory ymlaen yn Sbaen, bydd deddf newydd yn dod i rym, deddf sy’n dwyn […] Parhau i ddarllen

Asturias yn Gymraeg: Ni a Nhw

Ond yw hi’n rhyfedd fel y bydd llywodraethau adain dde, neu dde-canol fel maen nhw’n hoffi cael eu galw, yn siarad cymaint am ryddid yr unigolyn ac yn gwneud popeth o fewn eu gallu i gyfyngu ar y rhyddid hwnnw? O ‘fory ymlaen yn Sbaen, bydd deddf newydd yn dod i rym, deddf sy’n dwyn […] Parhau i ddarllen

Asturias yn Gymraeg: Patagonia 15: Gwrthod Gwenwyn yr Aur

Yn Esquel, prif dref Cwm Hyfryd, roedden nhw i’w gweld ym mhobman. Ar ffenestri siopa, mewn tai, ac wedi eu peintio’n fawr ar welydd y strydoedd canolog. Yn erbyn mwyngloddio, yn amlwg: ond beth yw’r bygythiad? Mae’r ateb i’w ganfod yn y gofyn byd-eang am aur ac arian. Yn nhalaith Chubut, sy’n cynnwys rhan helaeth […] Parhau i ddarllen

Asturias yn Gymraeg: Addysg Asturias

Dim ond nodi’r ffaith fod disgyblion Asturias wedi gwneud yn dda yn y profion PISA eleni, a rhai Cymru ddim cystal. Roedd canlyniadau mathemateg, darllen a gwyddoniaeth yma yn Asturias yn cyrraedd neu’n uwch na’r gyfartaledd (500 union ym math, 504 darllen, 517 gwyddoniaeth), ac fe ddaeth Asturias yn 5ed o’r 14eg gymuned awtonomaidd yn […] Parhau i ddarllen

Asturias yn Gymraeg: Fydd y Blog Yma’n Wrthun?

Mae digon wedi ymddangos ar y cyfryngau yng Nghymru/DU yn adrodd hanes y deddfau newydd yn Yr Aifft fydd yn gwahardd gwrthdystio heb ganiatad. Ond a wyddost ti fod rhywbeth tebyg iawn yr olwg (neu’r drewdod) yn digwydd yma yn Sbaen? Heddiw mae cyngor y gweinidogion (cabinet y llywodraeth adain-dde) wedi cytuno drafft Deddf Gwarchod […] Parhau i ddarllen

Asturias yn Gymraeg: Y Gwyll: Adolygiad o Fath

Fydd hwn ddim yn adolygiad clasurol, ond yn hytrach yn gasgliad o adwaith a hel meddyliau. Y peth cyntaf sydd rhaid ei ddweud yw fy mod i wedi mwynhau’r gwylio. Ar ôl dechrau drwy ofyn ‘o na, sawl gwaith yr ydym ni wedi cwrdd â ditectif newydd i’r ardal sy’n byw ar ei ben ei […] Parhau i ddarllen

Asturias yn Gymraeg: Hen Ben

Beth ddylai’r oedran ymddeol fod? Neu a oes angen oedran ymddeol o gwbl – pam na allwn ni adael i bobl i fynd ymlaen i weithio cyhyd â maen nhw eisiau? Stori newyddion anhygoel yn El País sy’n gwneud imi ofyn y cwestiynau. Yn Sbaen fel yng Nghymru mae cyfundrefn o gyfreithwyr ‘ar ddyletswydd’ sy’n […] Parhau i ddarllen

Asturias yn Gymraeg: Hybu Iaith

Yn Barcelona heno bydd llywydd Catalwnia, Artur Mas, yn cyfarfod â chynrychiolwyr mwyafrif pleidiau’r rhanbarth i baratoi’r ymosodiad cyntaf yn eu brwydr yn erbyn y deddf addysg newydd Madrid.  Rhan yn unig yw’r frwydr hon yng nghanol ymgyrch annibyniaeth, ond mae’n rhan hanfodol. Trochi ieithyddol fu polisi addysg Catalwnia ers cenhedlaeth (30 mlynedd), gyda phob […] Parhau i ddarllen

Asturias yn Gymraeg: Iaith yr Ysgolion

Ydy llywodraeth Rajoy mewn gwirionedd yn ceisio gyrru pobl i gefnogi Artur Mas a chenedlaetholwyr Catalwnia? Mae’r manylion sydd wedi dod mâs heddiw (fe fydd y ddogfen gyflawn yn cael ei chyflwyno i’r llywodraethau rhanbarthol heno) ynglŷn â chynlluniau Madrid ar gyfer ysgolion yn awgrymu hynny! Pum mis yn ôl fe benderfynodd goruchaf lys Sbaen […] Parhau i ddarllen

Asturias yn Gymraeg: Cefndir Catalan

Dri chan mlynedd yn ôl roedd Barcelona a’r Catalaniaid yn ymladd am eu dyfodol. Roedd Rhyfel Olyniaeth Sbaen yn tynnu tua’i derfyn; roedd Catalwnia a thiriogaethau dwyrain Sbaen yn cefnogi teulu brenhinol Awstria, yr Habsbwrg, am fod eu gwrthwynebydd, Philippe o deulu Borboniaid Ffrainc, eisoes wedi dangos ei fod am ddileu hynny o ymreolaeth oedd […] Parhau i ddarllen

Asturias yn Gymraeg: Arian ac Awtonomiaeth

Dywed arweinydd llywodraeth Catalunya, Arturo Mas, fod Madrid wedi bygwth rhoi gwariant y gymuned awtonomaidd o dan oruchwyliaeth ganolog. As os digwydd hynny, meddai, fe allai alw etholiadau cynnar i bobl Catalunya gael rhoi eu barn nhw. Mae gan Catalunya bwerau eang cyhyd ag y mae gwario arian yn y cwestiwn – ac mae’n ceisio […] Parhau i ddarllen

Asturias yn Gymraeg: Arian a’r Arfordir

Byddai rhywun yn meddwl bod gan Mariano Rajoy a’i lywodraeth yn Madrid ddigon i’w wneud gyda’r economi. Wrth i’r manylion gael eu cyhoeddi ddoe fe ddaeth yn amlwg nad codi cyfradd y Dreth Ar Werth yn unig a wnaethon nhw, ond symud nifer o bethau o un dosbarth i ddosbarth uwch. Sbectol, er enghraifft, a […] Parhau i ddarllen

Asturias yn Gymraeg: Cyfoeth nid yw ond Oferedd

Efallai y bydd ‘na rhywun yn cofio’r cofnod hwn oddeutu flwyddyn yn ôl. Hanes oedd hi am y ffordd yr oedd yr eglwys Gatholig yn Sbaen wedi mynd ati i roi ei henw fel perchennog ar bob math o eiddo – tai, gwinllannau ac adfeilion yn ogystal ag eglwysi a chapeli meudwy. Roedd swyddogion ariannol […] Parhau i ddarllen

Asturias yn Gymraeg: Pysgotwyr Mewn Dŵr Twym

Trafferthion ariannol yn y wlad yr wyt ti’n ei rheoli? Cwyd dy faner ryfel a bant â ni! Sawl gwaith ŷn ni wedi gweld hyn yn digwydd? Mae rhyfelau’n gallu bod o gymorth mawr i arweinwyr sydd yn ceisio glynu wrth y llyw ar dywydd drwg. Thatcher yn y Malvinas/Falklands. Cristina Kirchner yn yr un […] Parhau i ddarllen

Asturias yn Gymraeg: Hawliau’r Gweithwyr

Heddiw eto mae cannoedd o filoedd o bobl wedi gorymdeithio drwy strydoedd dinasoedd mwyaf Sbaen yn galw ar y llywodraeth i ailfeddwl ynglŷn â’u newidiadau i hawliau gweithwyr. Yn Gijon roedden nhw’n 80,000, mewn talaith lle mae nifer y diwaith bron â chyrraedd 100,000 – mâs o boblogaeth o filiwn. Byddai’r newidiadau arfaethedig yn ei […] Parhau i ddarllen

Asturias yn Gymraeg: Di-Euog ond Wedi ei Wahardd

A minnau wedi meddwl cofnodi ychydig o waith y tir yn lle hanesion llys a gwleidyddiaeth, dyma canlyniad yr achos yn  erbyn y barnwr Baltasar Garzón yn cael ei gyhoeddi. Chwi gofiwch ei fod e eisoes wedi ei gael yn euog o wrando’n anghyfreithlon ar sgyrsiau diffynyddion a’u cyfreithwyr yn ystod achos yn ymwneud â […] Parhau i ddarllen

Asturias yn Gymraeg: Pigion i’r Penwythnos

Nid pawb sy’n cael aros mewn palas y noson cyn iddo fynd i flaen ei well, ond dyna lle bydd dug Palma, Iñaki Urdangarin, yn aros heno. Bydd ef a’i wraig, y dywysoges Cristina, merch brenin Sbaen yn hedfan o Madrid heno i Mallorca ac yn treulio’r nos mewn un o’r palasau llai sydd gan […] Parhau i ddarllen

Asturias yn Gymraeg: I’r Stryd

Hanner miliwn yn Madrid, 400,000 yn Barcelona. Miloedd mwy yn ninasoedd mawrion ledled Sbaen. 40,000 yn y glaw yn Gijón, Asturias, (poblogaeth 2011: 277,000). Mae’r gwrthdystiadau heddiw wedi denu llawer mwy o gyfranogwyr nag oeddwn i wedi ei ddisgwyl. Tan neithiwr, o leiaf, mae oedd cyfeillion yn y bar yn sôn am godi’n fore i […] Parhau i ddarllen

Asturias yn Gymraeg: Ceidwadwyr yn Bygwth y Costas

Mae gweinidog newydd yr amgylchedd yn Sbaen wedi cyhoeddi ei fod e am wneud newidiadau dirfawr yn y ddeddf sy’n diogelu natur yr arfordir. Mae’r ddeddf wedi bodoli ers achau, ond dim ond o dan y llywodraeth ddiwethaf, Zapatero a’r PSOE, y defnyddiwyd hi i dynnu i lawr adeiladau oedd wedi cael eu codi’n rhy […] Parhau i ddarllen

Asturias yn Gymraeg: Iaith yr Ysgol yn y Senedd

Bydd cwestiynau’n cael eu gofyn yn Senedd Sbaen am yr iaith Astwreg – ac yn yr iaith Astwreg. Mae cynrychiolydd IU Asturias yn y senedd, Gaspar Llamazares, wedi cyhoeddi ei fod am ofyn nifer o gwestiynau am addysg Astwreg. Beth sy’n ei boeni fwyaf yw’r diffyg clirdeb yn y drefn cyhyd ag y mae’r iaith […] Parhau i ddarllen

Asturias yn Gymraeg: Draw Draw o Tseina…

Sawl un sy’n cofio gweld hen ffilm Owen Edwards ar daith ym Mhatagonia, a phlant bach y Wladfa’n canu am ‘blant bach melynion’  oedd yn byw ‘draw draw yn Tseina’? Daeth tro ar fyd ers hynny hyd yn oed yn eithafoedd De’r Amerig: Mae’n hysbys ers tro bod Beijing wedi bod yn prynu tir amaethyddol […] Parhau i ddarllen

Asturias yn Gymraeg: Anrheg yn Agor Ffenestri

Llyfr yw e, wrth gwrs. Vanished Kingdoms gan yr hanesydd Norman Davies. Mae ganddo ddawn ysgrifennu sy’n gorchuddio ysgolheictod eang wrth ymdrin â’r teyrnasoedd coll, o Alt Clud (yr Hen Ogledd) i’r Undeb Sofietaidd. Dechreuais i rywle yn y canol, gydag Aragon. Erbyn hyn mae Aragon yn un o gymunedau awtonomaidd Sbaen, rhwng Catalunya a’r […] Parhau i ddarllen

Asturias yn Gymraeg: Caeau Colledig

Rwyf i wedi sôn o’r blaen am y caeau anghofiedig, llawn mieri, o gwmpas pentrefi Asturias; yn aml iawn oherwydd y gyfundrefn etifeddiaeth sy’n rhannu tir ymysg yr etifeddion (rhywbeth debyg i’r hen ffordd Gymreig ganol-oesol o wneud pethau). Ond tan heddiw ni wyddwn bod cymaint â chan mil hectar – un o bob deg […] Parhau i ddarllen

Asturias yn Gymraeg: Pigion o’r Argyfwng

Yma yn Asturias, mae 70% o’r disgyblion 16 oed oedd yn mynychu ysgolion preifat/eglwysig y llynedd wedi gadael: rhai i wneud arholiadau 18+ mewn ysgol gyhoeddus, ond mwy i ddilyn cyrsiau hyfforddi proffesiynol – popeth o amaeth i IT. Mae arolwg yng nghymoedd y glo wedi dangos bod nifer o’r cwmniau a dderbyniodd €miliynau o […] Parhau i ddarllen

Asturias yn Gymraeg: Moddion i Catalunya

Flwyddyn ers iddyn nhw ffurfio llywodraeth mae CiU, plaid adain-dde y cenedlaetholwyr Catalan, yn ystyried y newid mwyaf erioed yng nghyfundrefn iechyd unrhyw gymuned awtonomig. Mae’r cynllun yn rhagweld torri’r gyfundrefn unffurf gyhoeddus sydd gyda nhw nawr yn ddarnau. Byddai pob un o’r 8 ysbyty mawr yn dod yn gwmni, felly hefyd grwpiau o ganolfannau […] Parhau i ddarllen

Asturias yn Gymraeg: Diwedd Teledu Asturias?

Nôl ym mis Mai fe gafodd Asturias lywydd newydd. Canlyniad yr etholiadau – heb fwyafrif i PSOE na PP – oedd bod plaid newydd Foro Asturias wedi ffurfio llywodraeth leiafrifol. Arweinydd, sefydlwr, y blaid honno yw Francisco Alvarez-Cascos, fu gynt yn weinidog yn llywodraeth Aznar (PP) yn Madrid. Byrdwn ei ymgyrch oedd bod Asturias yn […] Parhau i ddarllen

Asturias yn Gymraeg: Olynydd Zapatero

Bu farw’r brenin. Hir oes i’r brenin! Dyna yw hi heddiw yn y blaid sosialaidd yn Sbaen. Mae José Luís Rodriguez Zapatero yn dal yn brif weinidog ac yn arweinydd y llywodaeth, ond dim ond tan yr etholiad nesaf. Mae ei olynydd fel arweinydd y blaid, Alfredo Pérez Rubalcaba, wedi gadael ei sedd yn y […] Parhau i ddarllen

Asturias yn Gymraeg: Llai yn Smygu

Chwe mis yn ôl fe newidiodd barau Sbaen: yn lle bod nhw’n llawn mŵg a sŵn siarad, nawr mae gyda nhw awyr lân a llai o sŵn achos mae hanner y cwsmeriaid tu fâs ar y stryd yn siarad. Ond yn ôl ffigyrau a ryddhawyd heddiw, dyw’r dinistr oedd yn cael ei ragweld gan cymdeithas […] Parhau i ddarllen

Asturias yn Gymraeg: Gweithio heb Ymdroi

Mae mesur y pensiynau wedi ei basio gan aelodau seneddol Sbaen ac ar ei ffordd i’r senedd (siambr uwch). Mae’r syms gwleidyddol dipyn bach yn od: llywodraeth sosialaidd Zapatero sy’n deddfu, a hynny er mwyn plesio mawrion y byd ariannol ac adfer yr ewro, ond doedd gyda nhw ddim digon o aelodau yn y brif […] Parhau i ddarllen

Asturias yn Gymraeg: Dimai dimai dimai

Mae llywodraeth Sbaen am wario 10% yn llai flwyddyn nesaf, ar ôl lleihad o 7.7% y llynedd. Fel hyn maen nhw’n gobeithio y bydd y dyledion cyhoeddus yn disgyn i 3% o’r ffigwr Cynnyrch Mewnwladol Crynswth (GDP) erbyn 2013, fel y mae gweinidogion gwledydd eraill yr ewro yn mynnu. Ar yr un pryd, maen nhw […] Parhau i ddarllen

Asturias yn Gymraeg: Yr Ysgol a’r Eglwys

Os ewch chi nôl i’r ganrif ddiwethaf, y ddau begwn ym mhob pentref yn Sbaen oedd y cura (yr offeiriad) a’r maestro (yr athro). Yn drosiadol, nhw yw’r dde a’r chwith gwleidyddol, y traddodiadol a’r newydd. Mewn llyfr neu mewn ffilm, saif y ddau yn erbyn ei gilydd, y naill a’r llall yn ceisio ‘achub’ […] Parhau i ddarllen

Asturias yn Gymraeg: Gweld y Gwir

Mae undebau newyddiadurwyr a sianeli teledu preifat Sbaen wedi dod at ei gilydd i geisio newid deddf cyfathrebu etholiadol newydd fydd, medden nhw, yn golygu bod newyddiadurwyr yn gwylio’r eiliadau yn hytrach na gwrando ar y geiriau, ac yn ymosodiad ar hawliau’r sianeli preifat i fod yn annibynnol. Mae’r ddeddf yn ymdebygu i reolau sawl […] Parhau i ddarllen

Asturias yn Gymraeg: Teitl (Bach) y Tywysog

Academi Brenhinol Sbaen sy’n rheoli’r iaith Sbaeneg; yn cyhoeddi geiriaduron a llyfrau gramadeg, yn derbyn neu’n gwrthod geiriau estron, ac yn deddfu ynglŷn a sillafu. Ddoe bu aelod o’r teulu brenhinol, don Felipe de Bourbon, principe de Asturias, yn cyflwyno’r llyfr sillafu diweddaraf. Ac roedd y ffordd yr oedd ei deitl yn ymddangos wedi newid. […] Parhau i ddarllen