Archives: dewihuwowen

Blog Cronfa Cyfieithiadau'r Gymraeg: Dau lun a Dulyn

Dros y Pasg es i a’m cariad ar ein gwyliau i Ddulyn.  Aethom i weld holl ryfeddodau’r lle, o’r casgliad euraidd ysblennydd yn yr Amgueddfa Archaeolegol Genedlaethol, i berfformiadau cerddoriaeth werin yr ŵyl lyfrau, barddoniaeth a cherddoroliaeth a gynhaliwyd nid nepell o’n gwesty, i ryfeddodau’r lepreconiaid, hyd yn oed, yn Amgueddfa Genedlaethol y Leprecorniaid (un […] Parhau i ddarllen

Blog Cronfa Cyfieithiadau'r Gymraeg: Bob dydd Iau …

Mae’r tymor academaidd newydd ar fin dechrau, ac yn ei sgil, bydd Blog Cronfa Cyfieithiadau’r Gymraeg yn ei ôl! Galwch draw yma’n wythnosol o wythnos nesaf ymlaen i ddathlu rhai o gyfieithiadau gorau’r Gymraeg. Yn yr wythnosau nesaf byddwn ni’n cael cip ar gyfieithiadau a chelfyddyd gain Iwerddon, byddwn yn sgwrsio â chyfieithydd sydd wrthi’n […] Parhau i ddarllen

Blog Cronfa Cyfieithiadau'r Gymraeg: “Ac felly yn America…”: Kerouac, Maccy, a fi!

Yn ystod yr wythnos hon mae pedwar cyfaill imi, Alaw Gwyn, Gwion James, Carwyn Blayney a Lucy Andrews, pedwar myfyriwr sy’n astudio ar gyfer gradd feistr Cyfryngau Creadigol Ymarferol yn Adran Astudiaethau Theatr, Ffilm a Theledu, Prifysgol Aberystwyth, wedi bod yn gwibio o gwmpas Cymru yn trosi anturiaethau Sal Paradise a’r nofel On the Road […] Parhau i ddarllen

Blog Cronfa Cyfieithiadau'r Gymraeg: Detholion: Cyfieithu gweithiau allweddol i’r Gymraeg

Pan eir ati i gatalogio deunydd, gwelir dau beth. Yn gyntaf, gwelir yr amlwg – yr hyn sydd yno. Cawn amgyffrediad o ystod a chyfoeth dewis faes ein catalog. Yn ail, gwelir y cuddiedig – yr hyn nad yw yno eto. Gwelwn y bylchau rhwng yr eitemau, y meysydd catalogio gweigion, yr allweddeiriau llai niferus, […] Parhau i ddarllen

Blog Cronfa Cyfieithiadau'r Gymraeg: Y Fenyw Ddaeth o’r Môr: Y Sibrwd ymysg y seddi …

Aeth fy helfa barhaus am gyfieithiadau newydd â mi i Theatr y Werin yng Nghanolfan y Celfyddydau, Aberystwyth, ar nos Fawrth yr wythnos hon. Yno, ces i a’m cariad a’m dau gyfaill, Ashley Wakefield, Hynek Janoušek a Lola O’Reilly, fwynhau cynhyrchiad ardderchog Theatr Genedlaethol Cymru o Y Fenyw Ddaeth o’r Môr, sef cyfieithiad Menna Elfyn […] Parhau i ddarllen

Blog Cronfa Cyfieithiadau'r Gymraeg: “Pob chwarae teg …”: Hybridedd Eisteddfod Tyddewi

Dyma rifyn tra gwahanol o’r blog arferol. Dros yr wythnos diwethaf, bûm yn darllen dros gant o eitemau llenyddol o bob math ar gyfer fy nhasg flynyddol o feirniadu llenyddiaeth Eisteddfod Tyddewi, a gynhelir yfory. Mae’n eisteddfod ddwyieithog, ac o’r herwydd mae’n ddisgwyliad i’r beirniad llên i gynnig pwt o gyfieithiadau o’r gweithiau buddugol yn […] Parhau i ddarllen

Blog Cronfa Cyfieithiadau'r Gymraeg: Y Flwyddyn Newydd Tsieineaidd

Mae hi’n Flwyddyn Newydd yn Tsieina heddiw – Blwyddyn yr Afr. Pa ffordd well i ddathlu’r achlysur hwnnw na thrwy fwrw golwg ar Y Cocatŵ Coch, sef y flodeugerdd sydd gennym yn y Gymraeg o farddoniaeth Tsieinëeg. Cyhoeddwyd y llyfr yn 1987 fel cyfrol rhif VII yng Nghyfres Farddoniaeth Pwyllgor Cyfieithiadau yr Academi Gymreig. Ffrwyth […] Parhau i ddarllen

Blog Cronfa Cyfieithiadau'r Gymraeg: Realaeth ffiwdal Breuddwyd Hafnos

Gall cyfieithu testun ei ailddiffinio’n llwyr. Yn wir, fel y dywedodd J. T. Jones, un o gyfieithwyr mwyaf toreithiog y Gymraeg yn yr ugeinfed ganrif, yn ei ragair i’w gyfieithiad o’r ddrama Shakespearaidd enwog, Hamlet, “Y mae pob trosiad llwyddiannus o gân neu nofel neu ddrama yn greadigaeth newydd, ac felly’n ychwanegiad at gynhysgaeth artistig […] Parhau i ddarllen

Blog Cronfa Cyfieithiadau'r Gymraeg: Y sgwrs Gymraeg rhwng Tolstoi a Phwshcin

Mae pob cyfieithiad yn greadigaeth newydd. Gwelsom hynny sawl tro’n barod ar dudalennau’r blog hwn. Gwelsom sut y mynegwyd idiom Gymreig ar ddisgwrs bŵer ieithyddol yn Post ar Garlam, gwelsom sut y portreadwyd Cymru fel rhan o’r Ymerodraeth Brydeinig yn ei chyfieithiadau cenhadol, a gwelsom sut y plethwyd dyheadau cenedlaetholgar Tsiechoslofacia â dyheadau’r Cymry yn […] Parhau i ddarllen

Blog Cronfa Cyfieithiadau'r Gymraeg: Pen-blwydd Emanuel Swedenborg

Mae hi’n benblwydd heddiw ar Emanuel Swedenborg, y gwyddonydd, yr athronydd a’r cyfrinydd o Sweden. Fe’i ganed yn 1688, a bu’n ddyfeisiwr ac yn wyddonydd tan gamp am flynyddoedd cyn iddo ddechrau profi breuddwydion a gweledigaethau cyfriniol yn ystod Wythnos y Pasg yn 1744. Arweiniodd y gweledigaethau hyn at ‘ddeffroad ysbrydol’ iddo, ac fe’i cymhellwyd […] Parhau i ddarllen

Blog Cronfa Cyfieithiadau'r Gymraeg: Cyfieithu, Cymru, a Tsiechoslofacia

Yn 1922 cyhoeddwyd cyfrol o gyfieithiadau o straeon byrion Tsiecheg, Ystorïau Bohemia, fel rhan o Cyfres y Werin. Cyfieithwyd y straeon gan T.H. Parry-Williams o gyfieithiadau Almaeneg y daeth ar eu traws yn ystod ei gyfnod yn yr Almaen. Ceir yn y gyfrol hon weithiau gan Jaroslav Vrchlický, Svatopluk Čech, a Jan Neruda, sef rhai […] Parhau i ddarllen

Blog Cronfa Cyfieithiadau'r Gymraeg: Cyfieithu, Hawliau Sifil, a’r Cenhedloedd Unedig

A hithau’n ben-blwydd heddiw ar Martin Luther King Jr., y gweinidog, y doethur, a’r ymgyrchydd enwog dros hawliau sifil yn yr Unol Daleithiau yn yr ugeinfed ganrif, mae’n deg i ni yma i ystyried y berthynas rhwng cyfieithu a’r hawliau hynny. Y ddogfen enwocaf sy’n ymdrin â hawliau sifil, bid siŵr, yw’r Datganiad Cyffredinol o […] Parhau i ddarllen

Blog Cronfa Cyfieithiadau'r Gymraeg: T. Ifor Rees a chyfieithiadau Dinas Mecsico

A wyddoch chi am lyfrau Cymraeg Dinas Mecsico? Nos Sadwrn diwethaf darlledwyd rhaglen ddifyr ar S4C oedd yn olrhain hanes y diplomydd o Gymro anturus o Fow Street, T. Ifor Rees. Yn y rhaglen, ‘Dylan ar Daith: o Bow Street i Bolifia’, gwelsom Dylan Iorwerth yn dilyn ôl traed Rees ar ei deithiau ym Molifia, […] Parhau i ddarllen

Blog Cronfa Cyfieithiadau'r Gymraeg: Eugène Ionesco a Chenedlaetholdeb Cymreig

Mae’n wir bod cyfieithu’n dod â phrofiadau’r byd i bau diwylliant deiliaid yr iaith darged. Trwy gyfieithu gweithiau Plato a Socrates cawn blymio i feddwl yr Hen Roeg Glasurol. Trwy gyfieithu Shakespeare cawn well amgyffrediad o grefft a dawn y dramodydd o Stratford. Trwy gyfieithu testunau o ieithoedd eraill cawn ein cyd-destunio ein hunain, a […] Parhau i ddarllen

Blog Cronfa Cyfieithiadau'r Gymraeg: Y Crwydryn a’r Lleuad

“Myfi islaw a thi uwchben, ni grwydrwn heno, leuad wen” Dyma agoriad ‘Y Crwydryn a’r Lleuad’, sef cyfieithiad John Stoddart o gerdd Johann Gabriel Seidl, a ddaeth yn sail i lied enwog Schubert, ‘Der Wanderer an den Mond’. Yn y gwaith, ymbilia’r cantor ar i’r Lleuad fod yn gydymaith cyson iddo, wrth iddo orfod crwydro’n […] Parhau i ddarllen

Blog Cronfa Cyfieithiadau'r Gymraeg: Y Crwydryn a’r Lleuad

“Myfi islaw a thi uwchben, ni grwydrwn heno, leuad wen” Dyma agoriad ‘Y Crwydryn a’r Lleuad’, sef cyfieithiad John Stoddart o gerdd Johann Gabriel Seidl, a ddaeth yn sail i lied enwog Schubert, ‘Der Wanderer an den Mond’. Yn y gwaith, ymbilia’r cantor ar i’r Lleuad fod yn gydymaith cyson iddo, wrth iddo orfod crwydro’n […] Parhau i ddarllen

Blog Cronfa Cyfieithiadau'r Gymraeg: Y Cyfieithiadau sy’n Celu

Mae Tymor yr Adfent wedi cychwyn, ac mae’r Nadolig ar ei ffordd! Pa lyfrau newydd fydd yn eich hosan chi ar fore’r Ŵyl? A fydd cyfieithiadau yn eu plith? Marchnad y Nadolig yw un o’r cyfnodau pwysicaf i gyhoeddwyr, argraffwyr a llyfrwerthwyr. Dyma un o’r adegau gorau i gyhoeddi llyfrau newydd, i hyrwyddo hen lyfrau […] Parhau i ddarllen

Blog Cronfa Cyfieithiadau'r Gymraeg: Y defnydd o dafodiaith ym myd y Cowboi Cymraeg

Mae hi’n ‘Thanksgiving’ yn yr Unol Daleithiau heddiw. Un o’r delweddau mwyaf eiconig Americanaidd yw’r cowboi ar gefn ei geffyl ar y paith. Gan hynny, gadewch inni edrych yn ein blogiad yr wythnos hon ar ffilm gowboi Gymraeg, sef Post ar Garlam. Cyfieithiad o un o episodau’r gyfres boblogaidd, The Pony Express, yw Post ar […] Parhau i ddarllen

Blog Cronfa Cyfieithiadau'r Gymraeg: Hybridedd, Cyfieithu, a Llenyddiaeth Genhadol

Dysgwn am fyd y gwreiddiol ac am fyd y cyfieithydd gyda phob cyfieithiad newydd. Teflir goleuni ar y naill ddiwylliant fel y llall, ac o astudio’r plethiad rhwng y ddau ddiwylliant gwelwn bortread hybrid o’r ddwy bau diwylliant unigryw’n ymffurfio o’n blaenau. Roedd bri mawr ar ymgyrchoedd cenhadol yn y Brydain Fictoraidd ac Edwardaidd. Cyllidwyd […] Parhau i ddarllen

Blog Cronfa Cyfieithiadau'r Gymraeg: Penblwydd Hapus i Awstin Sant!

Ganed Awstin Sant, neu Awstin o Hippo, fel yr adwaenir ef gan lawer, ar y 13eg o Dachwedd, 354, ym municipium Tagaste (Souk Ahras yn Algeria bellach) yn yr Affrig Rhufeinig. Bu’n athro rheitheg ac yn ramadegydd yng Ngharthag (Carthage), Rhufain a Milan yn ystod ei yrfa gynnar, cyn iddo gael tröedigaeth i Gristnogaeth yn […] Parhau i ddarllen

Blog Cronfa Cyfieithiadau'r Gymraeg: Ai bod ai beidio â bod: dyna yw’r cwestiwn …

Tybed a wyddoch chi bod ‘na dri chyfieithiad o ‘Hamlet’ yn bodoli yn y Gymraeg? Mae’n wir! Tri chyfieithiad o dri chyfnod dra gwahanol; y cyntaf o 1864, yr ail o 1958, a’r llall o 2004. Beth am gael cip sydyn ar y tri ohonyn nhw yr wythnos hon. Lluniwyd y cyfieithiad cyflawn cyntaf o […] Parhau i ddarllen

Blog Cronfa Cyfieithiadau'r Gymraeg: Blog Cronfa Cyfieithiadau’r Gymraeg

Croeso i Flog Cronfa Cyfieithiadau’r Gymraeg! Amcan y blog wythnosol hwn fydd i ddathlu Cronfa newydd o Gyfieithiadau i’r Gymraeg a luniwyd dros y ddwy flynedd ddiwethaf gan Sefydliad Mercator, Prifysgol Aberystwyth, tan nawdd y Coleg Cymraeg Cenedlaethol.  Catalog ar-lein yw Cronfa Cyfieithiadau’r Gymraeg sy’n casglu ynghyd ddeunydd sydd o ddiddordeb academaidd ym meysydd y […] Parhau i ddarllen