Archives: Dyfrig Williams

Gwneud pethau gwell - Medium: Sut i ddylunio mudiad sy’n gwrando

Mae’n ymddangos i mi fod gwrando yn hollbwysig i bwnc fy mlogbost ddiwethaf i, sef dysgu.

Fe wnaeth Kelly Doonan trydar amdano gwynion fel ffynhonnell o ddysgu sy’n cael eu hanwybyddu. Mae yna cymaint o ffynonellau gwybodaeth ar gael, ond eto mae sefydliadau wedi’u cynllunio i’w ddarparu yn lle gwrando.

The best example of seen of this is how we use complaints information. There is so much rich feedback and learning in the feedback people give us in complaints, and organisations often aren’t able to see it and use it. https://t.co/snlmXRrAyo

 — @allyblue22

Mae Naomi Stanford wedi ysgrifennu blogbost wych ar sut mae sefydliad sy’n gwrando yn edrych. Mae Naomi yn tynnu themâu allan o adroddiad ar “Greu Pensaernïaeth Gwrando Mewn Sefydliadau,” sy’n awgrymu bod angen i sefydliadau wrando ar raddfa fawr. Mae’r adroddiad yn dweud bod y rhain yn elfennau allweddol:

1. Diwylliant o wrando

2. Polisïau ar gyfer gwrando

3. Mynd i’r afael â gwleidyddiaeth gwrando

4. Strwythurau a phrosesau gwrando

5. Technolegau ar gyfer gwrando

6. Adnoddau ar gyfer gwrando

7. Sgiliau

8. Mynegiant o wrando ar wneud penderfyniadau a llunio polisïau

Rwy’n hoff iawn o rai o’r rhain, yn enwedig diwylliant a sgiliau. Dyw rhai eraill ddim cweit mor allweddol yn fy marn i. Dyw strwythur ddim yn gorbwysig.

Mae rhywun yn gofyn i genie i newid strwythur ei mudiad, ac mae’r genie yn caniatáu hyn. Does dim byd yn newid.
Delwedd gan @agile_memes. Rhannwyd gan Helen Bevan https://twitter.com/helenbevan/status/1188025831328751618

Ac o ran dechnoleg — does dim synnwyr cael y dechnoleg orau yn y byd os nad yw’n cael ei defnyddio a’i alinio â phwrpas.

Mae gwe 2.0 wedi meddwl bod y mwyafrif ohonom wedi gallu cyrchu technoleg o’r fath yma ers sbel. Ond serch hyn, dydyn ni heb wireddu posibiliadau’r dechnoleg yma’n llawn. Mae gan Paul Taylor blogbost gwych ar wneud synnwyr o gyfryngau cymdeithasol a dysgu, lle mae’n gwneud y pwynt gwych yma:

“Mae pobl yn ymfudo’n gyflym i ffwrdd o’r cyfryngau mawr prif ffrwd, i ffwrdd o fodelau a reolir yn ganolog. Mae llawer ohonom yn creu ein rhwydweithiau ein hunain — yn gwneud cysylltiadau newydd a defnyddio’r cymunedau yma i bontio’r bwlch rhwng arloesi a gwneud gwaith.”

Mae’r newid mewn lleoliad pŵer yn cysylltu’n dda â’r hyn y mae Naomi yn ei ddisgrifio yn ei blogbost fel gwrando ar raddfa fawr:

“Rhaid i gyfathrebu ar draws ffiniau gynnwys gwrando agored a moesegol, dim jyst casglu gwybodaeth neu wrando’n ddethol i wasanaethu eich diddordebau’ch hun. Rydym yn clywed yn aml am gyfathrebu’n torri i lawr, a’r duedd yw credu bod hyn yn cael eu hachosi trwy beidio â gwneud achos (h.y. siarad) yn ddigon da. Ond anaml y mae diffyg siarad yn achosi diffyg cyfathrebu; mae diffyg cyfathrebu fel arfer o ganlyniad i ddiffyg gwrando.”

Rwy’n caru’r cysyniad o wrando moesegol. Mae’n cyd-fynd â’m profiad o ymgynghori, ble mae’n cael ei wneud oherwydd gofynion cyfreithiol yn lle awydd gwirioneddol i wrando er mwyn llywio dyluniad gwasanaeth.

Cymhlethdod

Dyw un maint ddim yn addas i bawb o fewn amgylchedd cymhleth. Felly oes yna sgil fwy pwysig na gwrando?

Os mai’r stori yw’r mesur ble does dim perthynas clir rhwng achos ac effaith (fel mae Complex Wales yn amlinellu yn ei gyfres o flogbostau), sut allwn ni synhwyro pa gamau sy’n ofynnol? Mae gwrando yn allweddol i ddeall sut mae ein gwasanaethau’n teimlo i bobl. Os ydym am drin pobl fel unigolion, yna mae rhaid i ni ddeall amrywiad a sut y gallwn ymateb iddo.

Gwneud synnwyr

Defnyddiais Sensemaker ychydig yn fy swydd flaenorol. Mae’n fodd cŵl o fynd i’r afael â data o ffynonellau torfol a chanolbwyntio ar yr unigolyn.

Edrychais am wybodaeth bellach ar wneud synnwyr, neu “sensemaking.” Mae Dave Snowden o Cognitive Edge wedi ysgrifennu blogbost ddiddorol ar hyn ble mae’n dyfynnu diffiniad Klein o’r term:

“Gwneud synnwyr yw’r gallu neu’r ymgais i wneud synnwyr o sefyllfa amwys. Yn fwy union, gwneud synnwyr yw’r broses o greu ymwybyddiaeth a dealltwriaeth sefyllfaol mewn sefyllfaoedd o gymhlethdod neu ansicrwydd uchel er mwyn gwneud penderfyniadau. Mae’n ymdrech barhaus, llawn cymhelliant i ddeall cysylltiadau (a all fod ymhlith pobl, llefydd a digwyddiadau) er mwyn rhagweld eu taflwybrau a gweithredu’n effeithiol.”

Rwy’n hoff iawn o’r cysyniad yma gan ei fod yn rhoi pwyslais ar bobl a chysylltiadau, yn ogystal â’r agwedd sefyllfaol. Fel y soniais yn fy mlogbost ar y modd y mae gwasanaethau’n effeithio ar bobl, gall diffyg dealltwriaeth arwain at wasanaethau aneffeithiol ac aneffeithiol sy’n effeithio bywydau pobl yn negyddol.

Gallwn feio systemau gwael, yn hytrach na phobl am wasanaethau fel hyn. Mae pobl yn gweithio i wasanaethau cyhoeddus oherwydd maen nhw eisiau gwneud gwahaniaeth. Gall gwrando go iawn helpu unigolion a sefydliadau i gofio pam roeddem am wneud ein gwaith yn y lle cyntaf, sef er mwyn helpu pobl. Mae sicrhau bod gwrando wrth wraidd ein gwaith yn ffordd wych o ailffocysu a dychwelyd ato hynny.


Sut i ddylunio mudiad sy’n gwrando was originally published in Gwneud pethau gwell on Medium, where people are continuing the conversation by highlighting and responding to this story.

Parhau i ddarllen

Gwneud pethau gwell - Medium: Pam y dylai bod dysgu yn rhan o wneud

Clawr llyfr ‘What goes around: A London cycle courier’s story’ gan Emily ChappellRydw i newydd ddarllen am brofiadau Emily Chappell fel cludwr yn Llundain. Mae seiclo yn gamp ar gyfer dynion gwyn fel arfer, felly mae’n wych cael disgrifiad o fywyd ar y… Parhau i ddarllen

Gwneud pethau gwell - Medium: A yw gwasanaethau’n wael i bobl?

https://medium.com/media/fccff9584d033408e0eb6c9e4bfbe063/href

Rydw i wedi bod yn cadw llygaid mas am wybodaeth ar Drefnu Cymunedol ers sbel gan ei fod yn cyd-fynd â gweithio gyda chryfderau pobl ac adeiladu ar allu cymunedau.

Rhannodd Benjamin P. Taylor bapur diddorol o’r enw ‘Mae gwasanaethau’n wael i bobl: Rydych chi’n naill ai’n ddinesydd neu’n gleient’ gan John McKnight. Mae’r teitl yn ddatganiad clir, ac mae’n gyfleu naws y darn.

Pŵer a hierarchaeth

Mae yna bwyntiau gwych o fewn yr erthygl ar sut y gall strwythur presennol gwasanaethau gymryd pŵer i ffwrdd o gymunedau:

“Mae angen cleientiaid ar systemau gwasanaeth a dinasyddion ar gyfer sefydliadau cymunedol. Dyna pam yn aml y mae systemau gwasanaeth yn wrthgyferbyniol i gymunedau pwerus. Mae systemau’n hierarchaidd, nid yn ddemocrataidd. Maen nhw’n harneisio pŵer pobl i weithredu cynllun awdurdod canolog.”

Rwy’n hoffi sut mae trefnu cymunedol yn lleoli gwybodaeth gymunedol wrth wraidd wybodaeth yn ei chyfanrwydd. Dyma beth rydyn ni’n ceisio gwneud yn Research in Practice gyda’n model ar arfer sydd wedi’i lywio gan dystiolaeth.

Mae yna debygrwydd rhwng trefnu cymunedol ac Arweinyddiaeth Gwas. Mae’r ddau yn gofyn sut y gallwn ni wneud pethau i weithio’n well i chi, yn lle cynnig opsiynau sy’n seiliedig ar strwythur sefydliad. Mae Trefnu Cymunedol yn gwrthdroi’r hierarchaeth clasurol fel y bod y rhai sy’n fwyaf agos at y sefyllfa yn gallu gweithredu.

“Mae’r model proffesiynol yn berthynas israddol, neu berthynas dominyddol. Mae systemau gwasanaeth yn gweithredu ar y rhagdybiaeth bod gan y gweithiwr proffesiynol arbenigedd a bod gan y cleient broblem. Mae pŵer pobl i ddatrys problemau o fewn cymdogaeth yn ddibwys. Mae’r syniad proffesiynol yma i’r gwrthwyneb â’r hyn y mae Trefnu Cymunedol yn ceisio’i wneud.”

Mae’r llinyn yma ar Twitter (neu’r erthygl yma ar Medium) gan Danny Buerkli yn dda iawn ar ble y mae angen i ni fynd (HT Kelly Doonan), yn enwedig y trydar yma.

And instead of hierarchy we choose subsidiarity – instead of assuming that power needs to sit at the centre of government and at the top of organisations we assume the opposite.

 — @dannybuerkli

Ydyn ni’n gwneud bywydau pobl yn waeth?

Rydw i’n cytuno gyda lot o’r erthygl, yn enwedig y problemau sy’n dod o ganolbwyntio ar wasanaeth yn hytrach na phobl. Mae Paul Taylor wedi ysgrifennu darn gwych ar ddarfodiad a sut mae gwasanaethau cyhoeddus wedi’i chynllunio fel bod nhw ar gael am byth. Rwy’n caru’r cysyniad o ddarparu gwasanaethau i’r pwynt ble mae’n ddiangen.

“Yn hytrach na chynllunio fel bod gwasanaethau o gwmpas am byth, beth am ddylunio ar gyfer yr amodau ble y byddan nhw’n stopio bodoli? Os pe bawn yn cynllunio ar gyfer darfodiad, efallai y gwelwn sector cymdeithasol gwahanol iawn. Sector ble nad ydym yn clodfori arloesedd yn ddiddiwedd, ond yn hytrach yn ymarfer arloesedd yn ddiddiwedd.

Wedi dweud hyn, mae gen i broblemau gyda darn McKnight hefyd. Trwy drafod gwasanaethau yn y modd yma y mae’n anwybyddu materion systemig, sy’n eironig gan mai dyma’r sefyllfa ble mae llywodraeth yn gryfaf. Mae McKnight yn anwybyddu cryfder gwasanaethau yn yr un modd ag y gall gwasanaethau fethu cryfderau pobl a chymunedau.

Mae gwasanaethau yn aml ar eu gorau pan maen nhw’n delio ag anghydraddoldeb. Os petawn ni’n digomisiynu pob gwasanaeth, y byddai’n cael effaith wahanol iawn yn yr ardaloedd cyfoethocaf a thlotaf. Mae llymder wedi gyrru hyn i’r pwynt ble mae gwasanaethau wedi torri nôl bron yn gyfan gwbl, ond dyw hyn ddim wedi gwella bywydau pobl.

Roeddwn i’n gweithio o fewn maes ymgysylltu pan gyhoeddwyd y Gymdeithas Fawr. Cafodd unrhyw optimistiaeth gychwynnol ei ddiffodd oherwydd y diffyg adnoddau. Fe wnes i ddod ar draws lot o sinigiaeth o fewn gymunedau a oedd yn teimlo bod nhw’n cael eu gofyn i wneud pethau doedd ganddyn nhw ddim yr amser i’w gwneud, a doedd pobl o fewn cymunedau cyfoethocach ddim yn cael ei gofyn i wneud y gwaith yma.

Felly beth ddylen ni gwneud?

Mae’n ymddangos i mi fod datganiadau sy’n gwrthod dull penodol ym mhob amgylchiad yn anwybyddu cymhlethdod. Nid oes un dull a all weithio i bawb ym mhob cymuned. Mae’n allweddol felly i weithio i ddeall beth sy’n gweithio o fewn cyd-destun y system.

Roeddwn i’n ddigon ffodus i rannu siwrne car gyda Simon Pickthall sbel yn ôl. Fe wnes i fanteisio ar y cyfle i fynd i’r afael gyda Dull Vanguard. Rhannodd Simon fodel gwirio ddefnyddiol gyda mi sy’n dechrau o safbwynt unigolyn.

Y model gwirio: 1. Pwrpas. 2. Galw. 3. Gallu. 4. Llif. 5. Amodau system. 6. Meddwl.

“Mae ailgynllunio gwasanaeth yn brawf o ragdybiaeth, yn hytrach na chamu i mewn i’r anhysbys. Mae’n naid o ffaith yn lle naid o ffydd. Pan mae arweinwyr yn ymgymryd â’r cam astudio yma, maen nhw’n gweld y materion allweddol sydd angen mynd i’r afael gyda, ac mae’n cynnu awydd i newid y system. Yn gyflym iawn byddwch yn deall y system, a byddwch yn adeiladu cynllun radical ar gyfer newid meddylfryd, ac felly ailgynllunio gwasanaethau.”

Rwy’n caru’r cysyniad o ddysgu normadol, ac rydw i eisiau edrych arno hwn eto yn y dyfodol.

Rydw i hefyd wrth fy modd â’r ffocws ar ddysgu a deall. Mae’n teimlo fel bod yna ddiffyg dealltwriaeth yn y byd ehangach, ond eto a ydym yn treulio digon o amser ar ddeall sut mae gwasanaethau’n edrych ac yn teimlo? Mae’n ymddangos bod y cam o ddeall yn llawer rhy fyr. Byddai’r ffiniau o welliant yn llawer ehangach petawn ni’n gallu agor ein meddyliau i gael gwir ddealltwriaeth o beth sy’n bosibl. Beth pe bai dysgu’n ganolog i’r ddarpariaeth o wasanaethau yn lle ymarfer sy’n cymryd lle pob nawr ac yn y man? Byddai hyn yn meddwl y byddai ni mewn sefyllfa llawer gwell i ddarparu gwasanaethau rhagorol ac effeithiol.


A yw gwasanaethau’n wael i bobl? was originally published in Gwneud pethau gwell on Medium, where people are continuing the conversation by highlighting and responding to this story.

Parhau i ddarllen

Gwneud pethau gwell - Medium: Mae rhaid i ni newid atebolrwydd

Mae fy mlogbostau diweddaraf wedi canolbwyntio ar gymhlethdod. Gofynnwyd cwestiwn ar Twitter ar ôl yr un diwethaf ar sut y gallwn weithio’n wahanol pan fod gwaith yn cael ei gomisiynu mewn modd traddodiadol.

Roeddwn i’n byw atebolrwydd am ychydig o flynyddoedd pan roeddwn i’n gweithio i gorff archwilio. Cyn hynny, roeddwn i’n gweithio i sefydliad gwirfoddol a oedd yn rhoddwr grantiau a gosodwr o fesurau.

Nid yw cyllid y sector gwirfoddol yn addas at ei ddiben. Rhaid i sefydliadau weithio yn unol ag amcanion a osodwyd cyn i brosiect hyd yn oed ddechrau, a blynyddoedd cyn bod angen gwerthusiad. Gall y model weithio o fewn amgylcheddau ble mae achos ac effaith yn amlwg, ond mae’n llai tebygol o weithio ym meysydd cymhleth gwasanaethau cyhoeddus. Mae podlediad yr RSA gyda Duncan Green o Oxfam ar sut mae newid yn cymryd lle yn wych. Rwy’n hoffi’r cysyniad o Ostyngeiddrwydd sy’n Seiliedig ar Dystiolaeth sy’n cael ei grybwyll wrth i Duncan trafod ei waith yn Afghanistan:

“Os ydych chi yn system Afghanistan, nid yw’n bosib rhagweld y dyfodol, dim ond y syniad mwyaf niwlog sydd gennych o’r hyn sy’n digwydd yn y fan a’r lle sydd gennych, a bydd hanes yn heriol. Mae hyn i’w weld yn allweddol i mi. Fel gweision cyhoeddus rydyn ni’n cael ein gwobrwyo am wybod beth yn union sy’n bod a beth sy’n orau i bobl, ac eto sut allwn ni wir ragweld beth sy’n digwydd ar lawr gwlad?”

https://medium.com/media/a92ac05fee8570f09100e1c3b2d9e079/href

Llywiodd y syniad yma fy mlogbost ar pam mae’n dda eich bod chi ddim yn gwybod popeth. Mae’r syniad bod gennym neu y dylai bod gennym wybodaeth absoliwt yn fy mhoeni i’n fawr.

https://medium.com/media/588dea9dce1020c0b31f1c47aa130cd8/href

Fforio’r byd newydd

Rhannodd Toby Lowe yr adroddiad gwych yma gan Collaborate CIC ac Ysgol Fusnes Newcastle ar ariannu, comisiynu a rheoli mewn amgylcheddau cymhleth.

Rwy’n hoffi’r enghreifftiau ymarferol a’r ffordd mae’r ddogfen yn ymchwilio i mewn i’r pwnc o safbwyntiau dynol, dysgu a systemau.

Safbwynt dynol

Mae rhaid i ni deilwra sut rydyn ni’n cefnogi ein gilydd achos rydyn ni gyd yn fodau dynol ac yn unigryw. Mae’r adroddiad yma’n ddiddorol achos dyw e ddim jyst yn cydnabod cymhlethdod o ran y ddarpariaeth o wasanaethau, ond hefyd o ran rheoli a gweithio gyda’n gilydd.

“Dylai’r rhai sydd gyda phŵer gymryd agwedd gydweithredol a hael tuag at arweinyddiaeth — gan feddwl am eu rôl fel rhan o gyfanwaith fwy. Mae croesawu cymhlethdod y byd yn bwydo i mewn i berthynas tecach rhwng cyllidwyr a chymunedau — un sy’n gwerthfawrogi dysgu a gwella, yn hytrach na phrofi; gofyn beth sy’n bwysig, nid beth yw’r broblem; a galluogi pobl i arwain yn lle bennu’r ateb.”

Dysgu

Rwy’n bendant yn cyd-fynd â’r modd y mae’r adroddiad yn gweld bod dysgu yn galluogi gwelliant. Rwy’n caru sut mae’n ffocysu ar ddysgu wrth i ni fynd, ac y dylai ni fod yn comisiynu dysgu yn hytrach na gwasanaethau penodol.

“Mae pobl sy’n gweithio fel hyn hefyd yn siarad am ddysgu ac addasu. Maent yn disgrifio sut mae’r gwaith i’r gwrthwyneb â darpariaeth gwasanaeth safonol, a’i fod yn hytrach yn broses ddysgu barhaus sy’n caniatáu iddynt addasu yn gyfunol â chryfderau ac anghenion pob unigolyn y maen nhw’n gweithio gyda.”

Systemau

Y peth allweddol ynghylch hyn i gyd yw’r ddealltwriaeth ein bod ni’n gweithio mewn systemau cymhleth, nid mewn gwagle. Rwy’n hoff iawn o sut mae hyn yn newid y berthynas rhwng sefydliadau o berthynas hierarchaidd i un sy’n seiliedig ar ymddiriedaeth sy’n deillio o gyd-bwrpas a’r broses o gyd-ddylunio egwyddorion, gwerthoedd ac ymddygiadau.

“Mae cyllidwyr a chomisiynwyr yn galluogi ymateb systemig trwy ail-fframio eu perthnasoedd â darparwyr. Nid oes bellach ganddynt berthynas prynwr / darparwr, yn hytrach mae ganddynt gyfrifoldeb ar y cyd am greu’r amodau sy’n sicrhau canlyniadau gwell i bobl. Maen nhw’n stiwardiaid o system o ofal a chefnogaeth.”

“Mae punnoedd diamod yn werth mwy”

Mae yna rai enghreifftiau gwych o sut mae hyn wedi gweithio. Mae Plant Lloegr yn siarad am sut mae cyllid heb rag-amodau yn ei alluogi nhw i ymateb yn gyflym i newidiadau yn yr amgylchedd.

Dyw’r contract cymorth i oedolion sy’n agored i niwed yn Aberplym ddim yn nodi allbynnau na chanlyniadau. Yn hytrach, mae’n defnyddio egwyddorion cytunedig ar gyfer y gwaith. Mae hyn yn cynnwys darpariaeth sy’n seiliedig ar ddysgu ar y cyd.

Mae adroddiadau yn seiliedig ar beth mae pobl eisiau a’r naratif ynghylch beth maen nhw’n anelu amdano. Mae’n symud pŵer ac atebolrwydd i le llawer iachach.

“Mae dull sy’n tynnu ar ddimensiynau lluosog yn gofyn am fwy na chyfrif yn unig. Mae darparu cyfrif ar gyfer eich gweithredoedd a’ch dyfarniadau — gan esbonio pam y gwnaethoch weithredu yn y modd y gwnaethoch — yn gofyn am wahanol fathau o ddata, ac yn aml mae angen deialog rhwng y rhai sy’n ceisio cyfrif, a’r rhai sy’n darparu gwasanaethau. Nid yw’n aml yn bosib i atebolrwydd cael ei fodloni o fewn amgylcheddau cymhleth gan un set o bobl sy’n anfon set o ffigurau, neu set o flychau sydd wedi’u ticio, i set arall.”

Mae hwn yn cyd-fynd â blogbost Complex Wales ar y ffaith mai’r stori yw’r mesur.

Cynllunio yw dyfalu

Postiais fy nodau ar gyfer y flwyddyn sbel yn ôl. Roeddwn i’n gwybod bod y rhain yn dueddol o newid yn gyflym gan fod fy mywyd fy hun wedi newid cymaint. Fe wnaeth podlediad Basecamp ar pam fod cynllunio yn dyfalu taro cloch i mi.

Planning is Guessing

Mae Jason Fried yn siarad am werth gweithio mewn sbrintiau byr oherwydd bod cymaint o newidiadau ehangach mewn systemau. Mae’n ymddangos i mi ei fod yn wir amhosib i ni ddarogan y dyfodol, ond yn rhy aml mae dweud ein bod ni ddim yn gwybod rhywbeth yn cael ei weld fel gwendid. I mi, mae cyfaddef terfynau’ch gwybodaeth a’ch dealltwriaeth yn arddangosiad gwych o gryfder.

Mae Sam Villis wedi sgwennu nodau wythnosol gwych ar syndrom y twyllwr, ac roeddwn i’n caru ymateb Louise Cato i’r trydar gwreiddiol.

@stamanfar Only the best people question themselves (I don’t know if this is true, but I DO know that some of the worst people never do it. I ALSO know that you are definitely some of the best people. This is fact) #FAKTS

 — @PretendCato

Rwy’n cyd-fynd a hyn yn llwyr. Mae unrhyw un sy’n meddwl bod nhw’n gwybod popeth yn twyllo’i hunain. Mae fe cymaint well i fod yn agored i ddysgu pethau newydd ac i gydnabod terfynau’ch dealltwriaeth.


Mae rhaid i ni newid atebolrwydd was originally published in Gwneud pethau gwell on Medium, where people are continuing the conversation by highlighting and responding to this story.

Parhau i ddarllen

Gwneud pethau gwell - Medium: Dyw’r ffordd ni’n mesur gwelliant ddim yn gweithio

Pob blwyddyn mae yna un cysyniad sy’n achosi i mi weld y byd ychydig yn wahanol. Mae’n rhyfedd mai rhywbeth syml yw e fel arfer. Cywilydd oedd e llynedd, a pwrpas oedd e’r blwyddyn cyn hynny. Mesuriad yw e eleni. Mae blogbost whatsthepont ar waith Toby Lowe a chyfres #TSisTM Complex Wales wedi dod ag elfennau gwahanol at eu gilydd i mi.

Dechreuais weithio ym maes gwasanaethau cyhoeddus yn ôl yn 2005. Roedd Llafur wedi bod mewn pŵer ers sbel ac roeddent wedi datganoli pŵer i Gymru. Fe wnaeth y Prif Weinidog Rhodri Morgan sôn am y dŵr coch clir a oedd yn llifo rhwng polisïau’r llywodraethau gwahanol yng Nghymru a Lloegr. Soniodd am gydweithredu yn hytrach na chystadlu. Ac eto, roeddwn i’n dal i weithio yn ôl Rheolaeth Cyhoeddus Newydd, sef dull Margaret Thatcher i ymgorffori meddylfryd y sector preifat o fewn y sector cyhoeddus. Roedd ffenestr Overton wedi symud. Roedd llwyddiant mewn gwasanaeth cyhoeddus yn edrych yr un peth a llwyddiant o fewn byd busnes. Roedd unrhyw beth arall yn annychmygol. Newidiodd Neo-Ryddfrydiaeth y baramedrau ynghylch beth roedd ‘da’ yn edrych fel. Model y sector preifat oedd y sail ar gyfer pob wasanaeth, hyd yn oed oes nad oeddynt yn cael eu preifateiddio’n uniongyrchol. Ers hynny, mae rhagor o wasanaethau wedi cael eu preifateiddio, i’r pwynt ble mae’n bosib gwneud elw o ddiogelu plant. Mae gan y New Economics Foundation cyfres wych o bodlediadau ar Neo-Ryddfrydiaeth sy’n gefndir gwych i Reolaeth Cyhoeddus Newydd. Mae James Meadway yn dyfynnu Thatcher ynddynt:

“‘Economeg yw’r dull yn unig, y nod yw newid eneidiau pobl.’ Roedd hon yn ymgyrch i drawsnewid yr economi a chymdeithas yn debyg i’r pethau roedd hi’n credu ynddynt.”

O hyn ymlaen byddai’r sector cyhoeddus wedi’i seilio ar arbedion maint, ble y gellir tynnu llinell glir rhwng achos ac effaith. Felly dim byd tebyg i’r amgylchedd y mae gwasanaethau cyhoeddus yn gweithio ynddo.

Hyd yn oed yng Nghymru sosialaidd roeddwn i’n cyfrif allbynnau di-bwys. Dyna’r norm. Doeddwn i byth wedi gweithio mewn amgylchedd ble doedd mesuriant ddim fel y sector preifat nes i mi ymuno â Good Practice WAO. Ni oedd yr eithriad a wnaeth brofi’r rheol. Roedden ni’n mesur y gwahaniaeth roedden ni’n gwneud, ac roeddwn i’n ddigon ffodus i fod yn rhan o dîm a oedd yn gwneud gwahaniaeth. Yna ymunais â Research in Practice, ble roedd ein model aelodaeth yn golygu fy mod i’n rhydd o fesur yn llwyr.

Falle byddai person sinigol yn dweud bod y system wedi’i chynllunio fel bod gwasanaethau cyhoeddus yn methu achos dywedir ein bod ni’n trysori beth ni’n mesur. Pan mae sefydliad yn gosod targed mae ganddyn nhw bwrpas newydd sydd y tu hwnt i’w nod gwreiddiol. Mae hyn yn meddwl ein bod ni’n mesur ein gwaith yn erbyn pethau sy’n hawdd i’w fesur ac sy’n cyfleu dim o’r gwerth ni’n creu. O ganlyniad mae gwasanaethau cyhoeddus yn gweithio i bwrpas newydd sy’n aneffeithiol ac yn gwastraffus. Mae hyn yn golygu dydyn ni ddim yn gallu darparu yr hyn y mae pobl wir eisiau.

Oes yna dewis arall?

Roedd e’n sbel cyn i mi sylweddoli bod mesur yn broblem achos doeddwn i ddim yn gallu meddwl am ffordd arall o weithio. Mae’n anodd meddwl yn wahanol pan rydych chi dim ond yn gwybod un ffordd o weithio. Mae’r meddylfryd sy’n sail i lywodraethu gwasanaeth cyhoeddus wedi heneiddio ac mae’n hen bryd iddo newid. Nid yw’n briodol i wasanaethau cyhoeddus weithio o dan arferion gorchymyn a rheoli Tayloriaeth, a gafodd ei ddatblygu yn yr 1880au ac sy’n dal i fod yn sail i reolaeth heddiw.

Right now, your company has 21st-century Internet-enabled business processes, mid-20th-century management processes, all built atop 19th-century management principles.” -Gary Hamel

 — @hemppah

Felly os dyw mesuriad llinol ddim yn gallu gweithio o fewn amgylchedd cymhleth, beth all? Mae gan Complex Wales blogbost wych ar y ffaith mai’r stori yw’r mesur:

“Dyma pryd rwy’n awgrymu ddefnyddio stori i gynrychioli rhywbeth — pan mae’r cyd-destun yn fwy arwyddocaol na phriodoleddau’r peth ei hun. Mae’r arwyddocâd hyn hefyd yn esbonio pam mae dulliau dadansoddol traddodiadol o feintioli priodoleddau yn annigonol o fewn systemau byw cymhleth. Pan mae’n ymwneud â’r cyd-destun, y stori yw’r mesur.”

Felly sut mae gwneud hyn?

Roeddwn i’n digon ffodus i recordio podlediad gyda Dez Holmes a’r Athro Danielle Turney ar gyfer Research in Practice. Mae’n werth gwrando arno i ddeall y pwysigrwydd o weithio’n agored ac yn dryloyw er mwyn cael atebolrwydd mewn systemau cymhleth.

https://medium.com/media/c14f7c153ba731644a0a89b2c06580e9/href

Mae RiPfA hefyd wedi cynhyrchu gweminar agored gwych ar Gofnodi sgyrsiau sy’n seiliedig ar gryfderau gyda Gerry Nosowska sy’n edrych ar yr agweddau gwahanol o stori sydd eisiau dal. Mae’n werth edrych ar gyhoeddiad RiPfA ar Gofnodi Da hefyd. Rwy’n caru sut mae’n symud recordio i ffwrdd o fod yn broses reoli i mewn i fodd o wella bywydau pobl. Ar ddiwedd y dydd, dyma beth rydyn ni gyd eisiau gwneud.

Mae rhaid cwestiynu beth oedd yn ddiamheuol o’r blaen. Ydy targedau a mesur beth sydd ddim yn gallu cael ei fesur yn helpu’r bobl sy’n cyrchu gwasanaethau? Mae gwasanaethau yn cynhyrchu gwastraff mawr pan rydyn ni’n gweithio fel hyn. Os allwn ni newid ein meddylfryd fel mai’r stori yw’r mesur, gallwn darparu beth y mae pobl wir eisiau a wir angen, a bydd eu bywydau nhw’n well o lawer.


Dyw’r ffordd ni’n mesur gwelliant ddim yn gweithio was originally published in Gwneud pethau gwell on Medium, where people are continuing the conversation by highlighting and responding to this story.

Parhau i ddarllen

Gwneud pethau gwell - Medium: Gweithio ar y raddfa a’r cyflymder cywir

Dysgais am Fodel Rhewfryn Donella Meadows yng ngweithdy Lab Dylunio Gwasanaeth Dartington ar Ddynameg System. Mae’r model yn helpu pobl i feddwl am y cysylltiadau rhwng digwyddiadau a’u gwreiddiau. Mae hyn yn cynnwys patrymau ymddygiad, strwythur syste… Parhau i ddarllen

Gwneud pethau gwell - Medium: Os nad ydych chi’n gwybod popeth, mae hynny’n peth da

Rwy’n fwy hyderus yn fy ngwaith nag ydw i byth wedi bod o’r blaen, ond rydw i wastad yn teimlo bod mwy i’w ddysgu. Efallai bod hyn yn deillio o’r ffaith fy mod i’n gyffredinolydd ym maes gwasanaethau cyhoeddus, tra bod Research in Practice yn arbenigo … Parhau i ddarllen

Gwneud pethau gwell - Medium: Pam mae rhaid credu mewn pobl

Rwy’n person sy’n hynod o bositif. Mae hynny yn ei hun yn ddigon i wneud fi ffafrio dulliau sy’n seiliedig ar gryfderau. Mae gweithio ynghylch beth mae pobl yn wneud yn dda yn gwneud synnwyr i mi.Gan fy mod i wedi gweithio ym maes cyd-gynhyrchu a chyfr… Parhau i ddarllen

Gwneud pethau gwell - Medium: Rhaid cael empathi i wella gwasanaethau

Rydw i wedi bod yn weld y byd mewn modd mwy caredig ers i mi ddechrau gweithio i Research in Practice a Research in Practice for Adults, a dyw hyn ddim yn beth bach o ystyried pa mor erchyll mae’r byd ehangach yn edrych ar y foment.Rydw i wedi gweithio… Parhau i ddarllen

Gwneud pethau gwell - Medium: Fy Adolygiad Blynyddol

Rhannais fy adolygiad blynyddol llynedd mewn ymgais i fod y newid roeddwn i eisiau gweld yn y gweithle.

Roeddwn i jyst wedi derbyn fy ffurflen adolygu flynyddol pan sylwais fod Dan Barrett wedi trydar amdano sut mae ymarferwyr nodiadau wythnosol wedi bod yn defnyddio eu blogbostau i fwydo i mewn i’w hadolygiadau.

Shout out to any of the #weeknotes crew referring back to their blog posts for annual performance review purposes. Writing is great ✏️💪 Trying to remember when I went to Bristol to speak about data and so on, so I searched ‘dan barrett renatos’ 😆

 — @dasbarrett

Penderfynais edrych yn ôl dros fy nodiadau o flwyddyn diwethaf ar gyfer syniadau am beth i gynnwys mewn adolygiad eleni.

Mae ein broses adolygu yn cynnwys cwestiynau mawr agored. Mae hyn yn grêt gan ei fod yn symud yr adolygiad i ffwrdd o fod yn ymarfer ticio blychau i fod yn rhywbeth sy’n ceisio mynd i’r afael â beth sy’n bwysig.

Teimlodd y cwestiynau yma ychydig yn rhy fawr i ddechrau. Ond ar ôl i mi edrych dros fy mlogbostau roeddwn i’n gallu gweld fy mod i eisoes wedi mynd i’r afael â beth roeddwn i eisiau cynnwys.

Arweiniodd hyn i mi fod yn fwy ddewr yn fy adborth nag oeddwn i wedi bwriadu achos roeddwn i wedi bod mor onest ar-lein yn barod. Doeddwn i ddim yn bwriadu cuddio unrhyw beth yn fy adolygiad, ond teimlais bod rhaid i mi gario’r gonestrwydd yma i fewn i’r adolygiad ei hun gan fy mod i eisioes wedi fod yn ddiflewyn ar dafod.

Felly dyma sut mae pethau wedi mynd.

Perfformiad

Mae’n tîm ni wedi gwneud yn eithriadol o dda dros y flwyddyn diwethaf. Cynhaliom 560 o ddigwyddiadau, a chafon adborth ansoddol da iawn. Mae yna wedi bod ychydig o heriau ar y ffordd ac rydym wedi gwneud rhai newidiadau strwythurol er mwyn symleiddio ein gwaith ac i gefnogi ein gilydd yn well. Rhaid i ni ffocysu arno hyn yn y flwyddyn sydd i ddod, ac rwy’n ceisio dangos yr ymddygiadau dymunol fy hunain — bod yn gymwynasgar, yn gefnogol a gweithio tu hwnt i’m gyfrifoldebau personol. Rwy’n meddwl am fy rôl yn yr un modd â phan ddechreuais ynddo, sef fel arweinydd gwas.

Rydym yn rhoi egwyddorion adferol ar waith yn y tîm fel ein bod ni’n meithrin cydberthnasau cryf ac rydym yn grymuso eraill yn ôl Model Cyflyrau Ego (Rhiant, Oedolyn, Plentyn). Mae hyn yn ymwneud â symud i ffwrdd o wneud i bobl teimlo cywilydd am eu camgymeriadau. Fel y byddai Brene Brown yn dweud, rydym yn gwneud dewisiadau gwael, dydyn ni ddim yn bobl gwael.

https://medium.com/media/f9ba47d5c7d1bdf99125c98ac71f4da4/href

Gweithio’n agored

Rydw i wedi bod yn meddwl amdano sut y gallaf weithio’n fwy agored eleni. Mae ein tîm ni’n gyfoethog o ran data, ac rydw i eisiau gwneud defnydd llawer gwell ohono yn y flwyddyn sydd i ddod.

Rydym yn lwcus gan fod ein gwaith yn seiliedig ar fodel aelodaeth, felly dydyn ni ddim wedi cael ein gorfodi i fewn i sefyllfa ble rydym yn defnyddio bethau sy’n hawdd eu mesur i ddangos ein heffeithiolrwydd. Does gennym ddim Ddangosyddion Perfformiad Allweddol, felly mae ein data yn gallu fod yn union beth ydyw, sef dangosydd yn hytrach na naratif o’n gwaith. Rydw i wedi cael trafodaethau da gyda Kelly Doonan ar hyn, a rhannodd hi’r blogbost yma ar Gyfraith Campbell gyda mi, ac mae whatsthepont hefyd wedi edrych ar hyn yn ddiweddar:

“Mae targedau a mesuriadau gofalus o welliant yn eu herbyn yn eithaf dibwrpas. Rydych chi’n ceisio diffinio’r pethau anrhagweladwy (trwy osod targedau) a mesur pethau nad oes gennych unrhyw reolaeth drostynt.”

Mae’r trydar yma gan Dave Floyd yn taro’r hoelen ar ei phen. Ni fydd y data hwn yn allbwn ynddo’i hun, ond gobeithiaf y bydd yn rhan o lun i roi mwy o wybodaeth inni.

This, data informed is a phase for me at the moment. Data without insight is noise. Data is one of many inputs to allow informed decision making. https://t.co/6xgmhRUqBd

 — @DaveAFloyd

Rwyf wedi sefydlu dangosfyrddau fel y gallaf rannu sut mae ein partneriaid yn ymgysylltu â ni ac fel y gallaf wella’r defnydd o ddata yn ein gwaith. Mae Ben Proctor wedi ysgrifennu cwpl o flogbostau gwych ar aeddfedrwydd data (neu yr ysgol data anhygoel). Rydym wedi bod yn adweithiol iawn yn y gorffennol. Nawr fy mod i’n hyderus yn fy rôl, rydw i mewn sefyllfa lle gallaf ddarparu data sydd ei angen yn llawer gyflymach, a hoffwn gyrraedd y pwynt ble rydym yn defnyddio data i edrych ymlaen i’r dyfodol rydyn ni eisiau gweld.

Yr ochr arall i weithio’n agored yw’r modd rydw i’n rhannu fy ngwaith. Edrychodd Blabchat Bromford Lab ar hyn, lle canodd rhai o sylwadau Neil Tamplin cloch i mi.

@NeilTamplin @webofweeknotes Do you think the wide scope of something like @webofweeknotes is a benefit to creativity/innovation Neil, or is it better to sometimes #workoutloud to a more targeted audience/network? #Blabchat #WOL

 — @simon_penny

@simon_penny @webofweeknotes I’ve been mulling that over today funnily enough! I think there’s value in pure personal reflection, and making it public adds accountability. But if you genuinely want a diverse range of opinion, you probably have to roll your sleeves up and go invite it. 🙂

 — @NeilTamplin

Nid yw’n ddigon i weithio’n agored, mae rhaid i mi hefyd sicrhau ei fod wedi’i dargedu a’i fod yn hygyrch. Ar hyn o bryd rwy’n meddwl amdano sut y gallaf ddiweddaru ein Cyfarwyddwyr Cynorthwyol yn rheolaidd mewn modd sy’n gweithio iddyn nhw. Rydw i eisiau sicrhau bod nhw’n cael y darlun llawn wrth wneud penderfyniadau.

Twf a Datblygiad

Yn wahanol i fy rolau blaenorol ble wnes i hwyluso digwyddiadau fy hun, mae fy rôl bresennol yn fwy o rôl swyddfa gefn. Fel y nodais yn fy amcanion ar gyfer y flwyddyn, yr elfen rwy’n colli’r fwyaf yw’r rhan rwydweithio lle wnes i ddatblygu fy ngwybodaeth am welliant gwasanaethau cyhoeddus.

Eleni mae rhaid i mi feddwl yn fwy gweithredol am sut y gallaf dyfu a gwella. Rydw i wedi bod yn meddwl am fy nhwf mewn ffordd linellol iawn ers i mi ddechrau’r swydd yma. Rwy’n credu bod rhaid i mi ddechrau meddwl am welliant mewn ystyr llawer ehangach er mwyn fy ngalluogi i i dyfu.

Lles

Yn ddiweddar, rydw i wedi blogio amdano sut mae seiclo wedi bod yn llesol i mi. Ers hynny, rydw i wedi dechrau seiclo o Gaerwysg i’r swyddfa unwaith yr wythnos. Fe wnes i fynd ar goll yn Nhorquay y tro cyntaf, ond nawr rwy’n gallu cymudo mewn tua 2 1/4 awr. Mae gwneud ymarfer corff wrth i’r ddydd gwawrio yn golygu nad oes rhaid i mi wneud ymarfer bellach yn y nosweithiau. Rwy’n ddiolchgar am gefnogaeth fy mhartner, gan na fyddai’n bosib heb ei chefnogaeth.

Un o’r pethau a nodais eleni oedd yr anghydbwysedd mewn llafur emosiynol yn ein cartref. Mae fy mhartner newydd gael dyrchafiad, sy’n gwbl haeddiannol. Mae hi’n hynod o glyfar ac mae ganddi gymaint o empathi tuag at bobl. Rwy’n credu y bydd hi’n grêt.

Gan mai newydd ddechrau’r rôl yw hi, dydw i ddim yn gwybod pa newidiadau sydd angen i ni gwneud. Rydw i’n ddiolchgar iawn fy mod i’n gweithio i sefydliad cefnogol.

Ble nesaf?

Rwy’n gobeithio y bydd y nodiadau hyn yr un mor ddefnyddiol â rhai llynedd. Rwy’n teimlo fy mod i wedi datblygu llawer yn fy amser yma. Rydw i wedi gwella o ran hwyluso gwaith y tîm ac rydw i’n rheoli cyllideb yn llawer gwell nag oeddwn i. Rwy’n teimlo fy mod i wedi cyflawni lot yn y 18 fis diwethaf, ac rwy’n edrych ymlaen i weld sut y gallaf wneud defnydd gwell o ddata yn y dyfodol, sy’n anhygoel wrth feddwl mai dyma’r anrheg gadael y dderbynais wrth gadael Good Practice WAO achos roeddwn i’n casau Excel….

Barddoniaeth Excel wedi’i fframio. Derbyniais hwn pan adawais Swyddfa Archwilio Cymru. Nid taenlenni oedd fy nghryfder…. Ond roedd e’n dîm arbennig!

Ymlaen ac i fyny!


Fy Adolygiad Blynyddol was originally published in Gwneud pethau gwell on Medium, where people are continuing the conversation by highlighting and responding to this story.

Parhau i ddarllen

Gwneud pethau gwell - Medium: Sut mae newid yn digwydd

Arweiniodd Imogen Blood gweminar gwych ar gyfer RiPfA yn ddiweddar ar Weithio gyda phobl sy’n camddefnyddio alcohol neu sylweddau, ac mae hi wedi sgwennu blogbost wych ar rai o’i ganfyddiadau.Rhannodd Imogen model newid Prochaska a DiClemente ar gyfer … Parhau i ddarllen

Gwneud pethau gwell - Medium: Rhywiaeth mewn dyluniad systemau a seiclo

Mae seiclo wedi ein galluogi ni i ddechrau cael sgyrsiau gwahanol fel teulu. Rydym yn byw mewn un o ardaloedd drutaf Caerwysg. Mae hyn yn galluogi fy mhartner a’m llysferch i gerdded i’r ysgol ac i’r gwaith; ac i osgoi’r traffig gwael sy’n dod i mewn i… Parhau i ddarllen

Gwneud pethau gwell - Medium: Sut mae seiclo wedi gwneud fi’n fwy heini ac yn hapusach

Rydw i wedi bod yn seiclo lot mwy ers i mi symud i Ddyfnaint. Mae fy ymarfer wedi bod yn gyfuniad o reidiau enfawr ar ddydd Sul a chymudo.

Mae fe wedi bod yn hynod o lush. Mae yna rywfaint o ymwybyddiaeth ofalgar yn cymryd lle, gan fod rhaid i mi ffocysu ychydig ar reidio fy meic ac osgoi tyllau yn y ffordd. Mae hyn yn rhoi digon i mi feddwl amdano, tra’n stopio fi rhag gorfeddwl am unrhyw beth. Mae’r gymysgedd o’r ymdeimlad yma a’r dopamin sy’n cael ei generadu gan ymarfer corff yn eithaf anhygoel.

Normau a diwylliant

Y car yw’r prif ddull o deithio’r dyddiau yma. Ond cyn hynny, seiclo oedd y norm. Cyfleustra sydd wedi ennill o ganlyniad i’r ffaith bod ffyrdd wedi cael eu cynllunio’n bwrpasol ar gyfer ceir, ac felly ar gyfer teithio goddefol dros deithio llesol.

Nid yw seiclo bellach yn norm, ac felly dyw seiclwyr ddim chwaith. Dyw e ddim yn sypreis felly bod seiclwyr ddim yn cael ei weld ym modd ffafriol. Mae Sarah Storey newydd ddweud bod angen dyfeisio gair Saesneg newydd ar gyfer seiclwyr sy’n cymudo gan fod y cysylltiadau â’r gair ‘cyclist’ mor hallt. Y dyddiau yma mae mwy na hanner gyrwyr ceir Awstralia yn meddwl dyw seiclwyr ddim yn “hollol ddynol.” Mae’r casineb sy’n cael ei arddangos tuag atynt yn norm diwylliannol bellach yn hytrach na safbwynt afresymol.

Falle dyw Lycra ddim yn helpu pethau. Mae blogbost whatsthepont ar MAMILs a Theori Ymarfer Gymdeithasol yn cyfleu’r teimlad anesmwyth sydd gan lot o bobl yn berffaith. Wrth i weithle ceisio annog pobl i seiclo, dywedodd un person “os ydyn nhw’n meddwl y byddaf yn ymuno â chriw o ddynion chwyslyd mewn legins croen-dynn, maen nhw off eu pennau.”

Mae’n ddiddorol ystyried seiclo gan ddefnyddio’r ddamcaniaeth y mae Chris yn amlinellu yn ei flogbost:

  • Deunyddiau: Dyma’r pethau materol sydd angen ar gyfer ymarfer cymdeithasol.
  • Gwybodaeth: Y sgiliau a’r cymhwysedd sydd angen i gyflawni gweithredoedd sy’n cyd-fynd â’r arfer cymdeithasol.
  • Ystyr: Dealltwriaeth o’r hyn mae’n ei olygu i berfformio’r ymarfer cymdeithasol hwnnw.

Mae Ernest Gagnon ar daith wych ble wnaeth y deunyddiau a’r ystyr gwrthdaro. Nid oedd disgwyl iddo wisgo lycra gan ei fod yn awyddus i golli pwysau. Ond mae fe wedi adeiladu cymuned ar-lein gefnogol o amgylch hyn. Mae fe wedi troi’r meddylfryd confensiynol wyneb yn waered gyda’i theori:

“Rydw i’n ddyn mawr sy’n ceisio byw mewn byd sydd ddim rili ar gyfer pobl fawr. Rydw i wedi dysgu’n gyflym nad yw pobl fawr yn cael eu derbyn ac na ddylent fod yn gwneud neu’n gwisgo pethau penodol yn gyffredinol.

“Mae gwisgo spandex pan fyddaf yn reidio yn rhoi rhyddid i mi. Does gen i ddim cywilydd, dydw i ddim yn ofnus a dydw i ddim am redeg neu guddio.

“Dechreuais garu fy hun a thrwsio fy hunain. Mae spandex wedi helpu mi i ddelio â fy iselder hefyd oherwydd ei fod yn onest. Mae’n gwneud i mi fod yn onest gyda fi fy hun a gyda phobl eraill. Dyma pam rwy’n credu bod y byd seiclo mor agored. Pan gall pobl dderbyn eu hunain, y gallan nhw dderbyn pobl eraill hefyd a’u helpu nhw i fod eu hunain.”

Dydw i ddim yn ffan fawr o lycra, er fy mod i’n hynod o denau. Mae fy mreichiau’n edrych fel dau ddarn o spaghetti yn hongian o dorso. Cefais fy magu mewn cylchoedd cerddoriaeth amgen ble mae dillad llac yn gysurus ac yn cuddio hynodweddau’n cyrff. Rwy’n dal i deimlo’n anghyfforddus pan rwy’n gwisgo lycra, i’r pwynt ble rwy’n gwisgo siorts mawr dros fy siorts beicio wrth i mi gymudo. Rwy’n 36 nawr ond dydw i dal ddim yn hoffi sut rwy’n edrych, ac fel y dywedodd Ernest, dyw lycra ddim yn rhoi unman i chi i guddio.

Mae fe wedi bod yn pistyllio lawr dros y dyddiau diwethaf, felly mae gwisgo cotwm yn brofiad afiach ac annymunol, felly mae hyn wedi fy annog i i newid fy arferion. Fy her i yw cynnal hynny ac i atgoffa fy hun does na ddim byd mwy pync na rhoi’r gorau i becso am beth mae pobl eraill yn meddwl.

https://medium.com/media/5de4de81728b2a964e606313d6ff247b/href

Lles

Mae goblygiadau amlwg o ran ffitrwydd i deithio llesol, ond mae yna hefyd ganlyniadau anfwriadol o ran rhyngweithio gymdeithasol. Rydym yn gyfnewid “shwmae”, “bore da” a “phnawn da” gyda chymudwyr eraill, ac mae gan seiclo diwylliant coffi arbennig hefyd. Mae’n werth gael cipolwg ar flog Gruffudd Emrys, sy’n rhannu caffis seiclo gorau Cymru yn ei gyfres Stepen Drws. Rwy’n cael darn enfawr o gacen ar fy reidiau hirach wrth i ni drafod timau chwaraeon amrywiol, neu’r sefyllfa wleidyddol bresennol. Rhannodd John Wade ddarlun hynod o brydferth gan Sarah Lazarovic ar Twitter sy’n rhannu grym y rhyngweithiadau bychain yma, ac mae fe hefyd wedi crynhoi hyn yn berffaith yn ei flogbost ar Parkrun Stratford — Mae amserau rhedeg cyfartalog i lawr, mae cynhyrchiant i lawr, mae amserau cychwyn yn hwyrach, mae yna fwy o gacennau… beth ar y ddaear sy’n digwydd?

“Mae llawer o bobl yn gwneud cacennau i ddod gyda nhw, naill ai i ddathlu carreg filltir neu ben-blwydd Parkrun neu jyst achos maen nhw eisiau. Mae’n golygu bod pobl yn aros o gwmpas ar ôl rhedeg. Maen nhw’n sgwrsio, yn rhannu storïau, yn dod mewn i gysylltiad â hen ffrindiau, ac yn rhoi eu henwau i lawr i wirfoddoli’r wythnos nesaf.

“Rydym wedi adeiladu cymuned gref sy’n croesawu pobl i mewn o’r ymyl ac sy’n gadael i bawb gymryd rhan a rhannu beth bynnag sydd ganddynt i’w gynnig.”

Gallai ddefnyddio ystadegau Strava i arddangos sut rwy’n fwy heini ac yn iachach. Gallai rannu’r milltiroedd rydw i wedi seiclo a fy ngwelliant ar y dringfeydd y byddwn i wedi bod yn ffodus i oroesi yn y gorffennol. Ond y peth gorau amdano seiclo yw’r modd y mae fe wedi rhoi cyfle i mi gymdeithasu a gwneud ffrindiau newydd ers symud i Ddyfnaint. Hynny a’r gacen.

Awtomeiddio

Mae’n ymddangos ein bod ni mewn sefyllfa dyngedfennol ynghylch dyfodol ceir heb yrwyr.

Mae fy newis i i gymudo ar feic a thrên yn cael ei wneud er ei fod yn haws i neidio yn y car, sydd ychydig yn gynt. Mae cymudo ar feic yn ychwanegu ffrithiant i fy mywyd. Ond yn aml rydym yn gwybod nad yw gwneud y peth hawdd yr un peth a gwneud y peth iawn. Fe wnaeth Neil Tamplin trydar edefyn defnyddiol ar hyn yng nghyd-destun bwyd cyflym, lle rhannodd sut mae McDonalds yn llywio pobl i lawr llwybrau sydd wedi’i bersonoli i annog gwariant, yn hytrach na annog dewisiadau da.

Did anyone ask if we really want data driven meal choices?? — “You want AIs with that? McDonald’s buys into machine learning” https://t.co/ptMjV1mG8G

 — @NeilTamplin

Mae teithio llesol a thrafnidiaeth gyhoeddus yn dod â phobl at ei gilydd, ac mae’n debyg fe fydd awtomeiddio yn bwyta i mewn i’r cysylltiadau yma. Ffeindiais y darn gwych yma gan Xavier Brice mewn un o gofnodion wythnosol arbennig Neil (Tymor 2, Pennod 6) ar ddyfodol cerdded a beicio.

“Mae hyn yn ymwneud â mwy na chysylltu llefydd a galluogi pobl i deithio heb gar. Mae’r llwybrau yma’n cysylltu pobl â’i gilydd. Mewn adeg pryd mae bron i un o bob pump o boblogaeth y DU yn dweud eu bod nhw’n bob amser neu’n aml yn unig, mae’r llwybrau yma yn ased hanfodol. Maent yn darparu lle i bawb i symud o gwmpas, i fod, ac i dreulio amser gyda’i gilydd yn rhad ac am ddim.”

Nid yw’n hawdd gwisgo lycra neu neidio ar feic am y tro cyntaf. Rwy’n dal i gael trafferth gyda hyn, er ei fod wedi gwneud fy mywyd yn well mewn cymaint o ffyrdd. Ond mae fe wedi ehangu fy nghylch cymdeithasol, gwella fy iechyd meddwl, gwneud fi’n hapusach, a chadw fi’n heini. Mae’n werth ystyried o leiaf sut rydym yn trafaelu, a sut y gall ein dewisiadau ein helpu ni i fyw ein bywydau gorau posibl.


Sut mae seiclo wedi gwneud fi’n fwy heini ac yn hapusach was originally published in Gwneud pethau gwell on Medium, where people are continuing the conversation by highlighting and responding to this story.

Parhau i ddarllen

Gwneud pethau gwell - Medium: Fframio risg a hawliau ar gyfer arloesi

Fe wnes i weithio ar weminar RiPfA ar gyfraith iechyd meddwl yn ddiweddar gydag Alex Ruck-Keene o 39 Essex Chambers. Ysgogodd y gweminar i ni edrych ar ganlyniadau â deddfwriaeth ar y cyd. Roedd Alex yn heriol yn y ffordd orau — dechreuodd y sesiwn drw… Parhau i ddarllen

Gwneud pethau gwell - Medium: Adlewyrchu a dehongli’n hael

Rydw i wedi cymryd rhan mewn lot o waith ar goruchwylio a myfyrio yn ddiweddar. Dyma oedd ffocws Cynhadledd Partneriaeth Research in Practice a hefyd mi wnes i weithio ar weminar ar ymarfer myfyriol sydd wedi cael ei ryddhau ar gyfer Diwrnod Gwaith Cymdeithasol y Byd.

Fe wnaeth Ermintrude trydar ychydig yn ôl ar sut mae blogio yn helpu iddi myfyrio dros ei waith. Rwy’n cydfynd yn llwyr â hyn. Mae’r weithred o ystyried fy ngwaith cyn ei rannu ar y we fyd-eang yn fy helpu i i adlewyrchu dros beth sydd wedi fy ysgogi sut rydw i wedi cyrraedd y canlyniadau dilynol. Gallaf hefyd weld sut mae gweithio’n agored yn helpu i ddangos Farn Broffesiynol sydd wedi’i Wreiddio, sy’n rhywbeth rydw i wedi blogio amdano o’r blaen. Gofynnodd cydweithiwr i mi’n ddiweddar os allent rannu’r blogbost honno ar flog Research in Practice. Yr unig welliannau byddai angen byddai i ddileu’r rhan ble rwy’n rhoi cic i’r sector cyhoeddus.

I started a new blog few months back reflect my journey from practice into research while working full time. Have written some posts but currently using it as a reflective process. May open it up in a couple of months but writing is useful intrinsically – even without audience.

 — @Ermintrude2

Roedd hyn ychydig yn boenus i’w glywed, ond mewn ffordd ddefnyddiol. Rhaid i mi fod yn glir, rwy’n caru’r sector cyhoeddus. Rydw i wedi treulio fy mywyd gwaith cyfan yn gweithio naill ai gyda neu ar ei cyfer. Gallai ddim ddychmygu gwneud unrhyw beth arall. Rwy’n treulio bob dydd yn weithio gyda phobl anhygoel sy’n gwneud bywydau pobl yn well.

https://medium.com/media/73d69abbb2fe689d1e2715ae2e1e7e88/href

(Tra rydw i yma, coeliwch Billy Bragg. Peidiwch credu gair mae’r Sun yn dweud am y sector cyhoeddus)

Mae pobl yn gweithio i sefydliadau di-elw achos maen nhw eisiau gwneud y byd yn lle gwell. Mae unrhyw feirniadaeth o’r sector wedi bod o natur systemig y gwaith. Fel y nododd Neil Tamplin yn ddiweddar mewn blogbost wych ar fapio teithiau cwsmeriaid:

“Systemau gwael, nid pobl gwael”

Fe achosodd hyn i mi i feddwl am dôn fy ngwaith ac os yw’n gynorthwyol. Siaradodd Gerry Nosowska yn ein gweminar am y ffordd y mae’r oruchwyliaeth orau yn gadarnhaol a chefnogol, ac mae rhaid yn nodweddion rydw i eisiau ar gyfer fy ngwaith i. Rydw i eisiau i’r hyn rwy’n sgwennu i rymuso eraill, yn union fel y mae dysgu o bobl eraill yn fy ngrymuso i.

Dyfynnodd Gerry ymchwil Earle et al o gwmpas sut mae ymarfer ailgyfarwyddol yn helpu i ddatblygu perthnasoedd a gwytnwch. Yn ddiweddar edrychodd Neil Tamplin ar iechyd meddwl a gofynnodd faint y dylem ddatgelu ar-lein. Roedd yn flogbost wych oherwydd edrychodd ar feithrin berthnasau a fod yn agored i niwed. Dyfynnodd Brene Brown, ac rwy’n ei gweld ei gwaith hi bobman ar y foment. Mae Kelly Doonan wedi cyflwyno ei egwyddorion BRAVING i mi, sef:

Ffiniau (Boundaries)
Dibynadwyedd (Reliability)
Atebolrwydd (Accountability)
Cist (Vault h.y. dydych chi ddim yn rhannu gwybodaeth na phrofiadau does gennych ddim hawl i’w rhannu)
Addfwynder (Integrity)
Anfarnol (Nonjudgment)
Haelioni (Generosity)

Mae Brown yn diffinio haelioni fel “rhoi’r dehongliad mwyaf hael posibl i fwriadau, geiriau a gweithredoedd eraill.” Dyw hyn efallai ddim yn rhywbeth rwy’n gwneud, ond mae’n rhywbeth i mi anelu ato. Wnes i ddim nodi hyn fy nodau gwreiddiol am y flwyddyn, ond mae fe yna nawr! Rydw i wedi mynd trwyddo ddrafftiau dwi heb cyhoeddi eto i edrych ar fy iaith a fy nehongliadau, a rwy’n bwriadu fod yn lot mwy hael o hyn ymlaen. Rydw i wedi trafod adeiladu ar gryfderau o’r blaen, felly o hyn ymlaen byddaf yn ganolbwyntio ar beth sy’n gryf, dim beth sy’n bod.


Adlewyrchu a dehongli’n hael was originally published in Gwneud pethau gwell on Medium, where people are continuing the conversation by highlighting and responding to this story.

Parhau i ddarllen

Gwneud pethau gwell - Medium: Colli’r Sgarlets, colli fy niwylliant

Fe ddaeth y newyddion neithiwr y bod y Sgarlets a’r Gweilch yn debyg o uno. Bydd dau ranbarth rygbi mwyaf llwyddiannus Cymru yn cael eu torri i lawr i un. Mae’n ddealladwy bod Undeb Rygbi Cymru yn teimlo y dylai un tîm cynrychioli Gwent, sydd â’r nifer fwyaf o glybiau lleol.

Mae fe hefyd yn ddealladwy bod Undeb Rygbi Cymru yn teimlo bod angen tîm i gynrychioli’r brifddinas. Fodd bynnag, gellir defnyddio’r un rhesymeg er mwyn dweud bod angen tîm i gynrychioli ail ddinas Cymru, yn enwedig gan mai’r Gweilch sydd wedi llwyddo’n fwy na neb. Ble mae hyn yn gadael y Sgarlets, yr unig glwb yn y Pro 14 sydd ddim wedi’i leoli mewn dinas?

Mae llawer o bobl wedi gwneud hwyl ar ben y seddi gwag ym Mharc y Sgarlets. Mae fe wedi cael ei alw’n Parc yr Empty’n lot rhy aml i mi. Dyw’r stadiwm ddim yn cael ei lenwi’n aml, heblaw am nosweithiau rygbi Ewropeaidd arbennig, ac yn eironig, gemau yn erbyn y Gweilch.

Y cefnogwyr

Y gefnogaeth yw beth sy’n gwneud y rhanbarth yn unigryw. Mae beirniaid yn dweud dyw’r Sgarlets erioed wedi bod yn rhanbarth a’u bod nhw’n glwb annibynnol. Mae’r Gweilch yn gwneud llawer o’r ffaith mai nhw yw’r un rhanbarth go iawn, sy’n ychwanegu i’r drwgdeimlad rhwng y ddau glwb. Ond mae’r Sgarlets wastad wedi bod yn rhan o lwybr datblygu chwaraewyr Gorllewin Cymru. Mae’r chwaraewyr wedi graddio i chwarae ar i’r Sgarlets o’i glybiau lleol ymhell cyn diwrnodau rygbi rhanbarthol. Yn wir, y Sgarlets yw fy unig gysylltiad i â Llanelli. Cefais fy magu yng Nghaerfyrddin, fel capten presennol y clwb, Ken Owens.

This ‘pride’ of Athletic Lions are to be honoured with @lionsofficial caps. A wonderful memento of their illustrious careers in the famous red shirt. DELME THOMAS 1966, 1968 & 1971, KEN OWENS 2017 and ROY BERGIERS 1974. 🦁👏

 — @CarmAthletic

Mae Ken yn arddangos popeth sy’n dda am y rhanbarth. Mae’n chwaraewr angerddol sy’n gweithio’n hynod o galed. Mae’n cynrychioli’r clwb a’r diwylliant ehangach yn frwdfrydig pan mae’n chwarae i Gymru a’r Llewod.

https://medium.com/media/73702e38523ab712d1369c942bb012e4/href

Dyma’r diwylliant rwy’n ofni ei golli. Gwelir y Gymraeg a’i ddiwylliant yn anaml ar y lefel uchaf. Mae Senedd y DU yn honni ei fod yn cynrychioli ni i gyd, ond ni ellir siarad Cymraeg yno. Ceisiais berswadio Swyddog Iaith Gymraeg fy mudiad diwethaf i gefnogi’r Sgarlets ar y sail mai’r nhw oedd yr unig ranbarth gyda pholisi iaith Gymraeg. Yn sicr dyw Undeb Rygbi Cymru ddim yn poeni am yr iaith — mae’n cyfathrebu’n uniaith Saesneg, ac mae’r rhan fwyaf o’i gynnwys gwe yn Saesneg yn unig. Pan mae dwy linell olaf yr anthem genedlaethol yn cael ei ganu yn Stadiwm y Mileniwm (gallai ddim ei alw’n Stadiwm y Principality), rydw i wastad yn ffeindio fy hun yn gofyn a yw’r undeb yn cael moment o anghydfodedd gwybyddol.

Cael fy magu’n Sgarlet

Mae fy nhad i wedi colli’r cariad ymhell cyn i. Cafodd fy mrawd ac i ein rhoi mewn ardal chwarae yn nhafarn yn Llanelli wrth i fy nhad trafod rygbi ar brynhawn Sadwrn. Yna byddwn yn mynd i’r Strade ymhlith môr coch. Mae hyn wedi gorffen ers sbel, wrth i’r stadiwm symud i Bemberton a gemau nos Wener ffynnu. Does dim lot ar ôl yng nghanol y dref gan fod y siopau mawr wedi gadael gyda’r stadiwm i’r ystâd ddiwydiannol. Pleidleisiodd llawer o Orllewin Cymru ar gyfer Brexit, a dyw e ddim yn anodd gweld pam. Mae Llanelli yn dref hen ddiwydiant dur. Mae’r Sgarlets yn dod a chymaint i ardal sydd angen buddsoddiad mawr.

Gallai ddim siarad dros bawb. Rwy’n gwybod bod pobl y dref wedi gwylio’r clwb yn curo mawrion y gêm, ac os gollir hyn fe fydd yn cael effaith mawr ar yr ardal. Rwy’n gwybod bod gweddill Cymru wedi cael digon o glywed am fuddugoliaeth y Sgarlets dros y crysau duon, ond gallai ddim argymell eich bod chi’n gwylio’r rhaglen ddogfen yma arno ddigon, gan mae’n arddangos perthynas y dref gyda’r gêm yn berffaith.

https://medium.com/media/920709f97f4829dbc9235f7d88e58e3a/href

Ond i mi, nid yr ardal ei hun fydd yn penderfynu os rwy’n parhau i gefnogi’r clwb, ond ei ddiwylliant. Rwy’n gobeithio fe fydd yn parhau i atseinio drwy’r clwb.

‘Er gwaethaf pawb a phopeth, ‘ryn ni yma o hyd’

https://medium.com/media/e143746294e17e974dfa3ce2c7f2baed/href


Colli’r Sgarlets, colli fy niwylliant was originally published in Gwneud pethau gwell on Medium, where people are continuing the conversation by highlighting and responding to this story.

Parhau i ddarllen

Gwneud pethau gwell - Medium: Cariad, caredigrwydd ac ofn mewn gwasanaethau cyhoeddus

Cyhoeddodd Ymddiriedolaeth Carnegie adroddiad diddorol ar rôl caredigrwydd mewn gwasanaethau cyhoeddus yn ddiweddar (HT i John Wade ar gyfer hyn). Mae’n werth cael cipolwg ar y ddogfen. Mae’r adroddiad yn mynd i’r afael â’r ffugineb y dylai gwasanaetha… Parhau i ddarllen

Gwneud pethau gwell - Medium: Rhoi KonMari ar waith yng ngwasanaethau cyhoeddus

Mae yna lot o ddarnau ar-lein diflas ar Marie Kondo sy’n poeni fi. Mae lot o awduron gwrywaidd yn sgwennu am reoli’r cartref fel bod e’n rhywbeth dibwys, a hefyd achos mae gan rhai o’r darnau elfen hiliol iddynt.Sut gall wasanaethau cyhoeddus rhoi’r me… Parhau i ddarllen

Gwneud pethau gwell - Medium: Damcaniaethau dysgu

Adeiladu ar beth ni’n gwybod a sut ni’n gweithioSut allwn ni rhoi’r cyfle gorau posibl i ni ein hunain i fanteisio ar gyfleoedd ni’n dod ar draws? Rhannodd Dez Holmes map dysgu yma gyda mi yn ddiweddar, lle cefais fy nghyflwyno i fodel gwybodaeth Nonak… Parhau i ddarllen

Gwneud pethau gwell - Medium: Rhywedd a digwyddiadau sector cyhoeddus

Rydw i’n ffeindio fe’n anhygoel bod gennym baneli llawn dynion yng nghynadleddau gofal cymdeithasol yn 2018. Hyn mewn sector ble mae yna ddadl barhaus ynghylch sut allwn gael mwy o ddynion yn y sector.

Mae yna ryfel sifil o fewn gwleidyddiaeth Ryddfrydol ar hyn o bryd, gyda’r bai yn aml yn cael ei ddyrannu i wleidyddiaeth hunaniaeth, wrth i grwpiau ymladd ymhlith ei gilydd ar draul y frwydr ehangach ar gyfer pŵer.

Mae gen i broblem gyda’r dadansoddiad yma, gan ei fod e’n swnio fel galwad i fynd yn ôl i fusnes fel yr arfer a gadael pryderon lleiafrifol ar yr ymylon. Mae’r blogbost yma gan Sincere Kirabo yn wych:

“Mae’r rheswm pam fod cydgyfeiriadedd yn hollbwysig yn amlwg: mae’n metaffor a fframwaith ar gyfer dealltwriaeth sy’n cydnabod nifer o ‘ffyrdd’ o ragfarn ac ymyleiddio, a bod y ‘ffyrdd’ yma’n croesi. Mae cydgyfeiriadedd yn ein hatgoffa ni i ystyried sut y cawn ein heffeithio yn wahanol oherwydd natur gymhleth, sy’n croesi deinameg pŵer cymdeithasol.”

Mae hyn yn dod â mi yn ôl i ddigwyddiadau gwasanaeth cyhoeddus a pham mae ymdrech a chynrychiolaeth yn gwneud cymaint o wahaniaeth.

Buom yn ffodus yn Swyddfa Archwilio Cymru i gael hwylusydd mor wych ag (((Ena Lloyd))). Fe wnaeth hi sicrhau bod ein digwyddiadau yn cwrdd â’r safon gorau phosib wrth redeg y digwyddiad yn y Gymraeg. Dangosodd Ena yn weithredol ein bod ni’n annog cyfranogiad yn yr iaith. Roedd e’n ddiddorol gweld sut wnaeth hyn newid natur cyfranogiad y gynulleidfa. Yng Nghaerdydd roedd y cyfieithydd fel arfer yn eistedd yn ddiflas wrth ochr y llwyfan, ond nawr roedden nhw’n cyfrannu’n gynhyrfus. Golygodd hyn bod y digwyddiad yn llawer mwy hygyrch i bobl yn y ddwy iaith. Nid jyst hynny, dechreuon ni gael rhagor o gwestiynau yn y Gymraeg, hyd yn oed pan ddoedd pobl heb nodi eu bod nhw’n siarad Cymraeg wrth gofrestru achos diffyg hyder. Yn y Gogledd cawsom lawer o adborth o bobl hapus gan ein bod ni’n galluogi pobl i gyfrannu yn eu hiaith gyntaf.

llywodraethu cryf: ‘pwysig i graffu’n wybodol a hero’n gadarn’ da iawn #waotrustees. Y digwyddiad yn gadarn yn y gymraeg hefyd, gwych!

 — @SearellDesign

Dangosodd hyn oll i mi pa mor bwysig yw cynrychiolaeth. Dim jyst dweud ein bod ni am i bawb gyfrannu, ond dangos ein bod ni eisiau hynny. Pan rydym yn arddangos dynion gwyn ganol oed mewn digwyddiadau, rydym yn dweud mai “dyma sut mae llwyddiant yn edrych.” Os mae mynychwyr yn rhoi eu safbwyntiau ar waith, maen nhw’n gweithredu ar sail rhan gul o gymdeithas. Fel y dywedodd Billie-Jean King yng Ngwobrau Personoliaeth Chwaraeon y Flwyddyn yn ddiweddar:

“If you see it, you can be it”

Does dim rhaid edrych yn rhy galed i weld sut mae dyluniad cymdeithas yn effeithio ar ddigwyddiadau. Mae’n anochel bod dynion yn gallu mynd i’r toiledau yn ddidrafferth, tra bod yna ciw mawr i’r menywod.

Ennillion cyflym

Mae rhai mentrau gwych i annog paneli cymysg mewn meysydd sydd heb gynrychiolaeth ddigonol, megis Addewid Cydraddoldeb Gwasanaeth Digidol Llywodraeth y DU.

“Yn y dyfodol, ni fydd neb o GDS yn cymryd rhan mewn trafodaeth banel o ddau neu fwy o bobl oni bai fod o leiaf un fenyw ar y panel, heb gynnwys y gadeirydd.

Yn y dyfodol, ni fydd neb o’r GDS yn siarad mewn digwyddiad oni bai fod trefnwyr y digwyddiad yn gweithio’n galed i fynd i’r afael ag amrywiaeth rhywiol ar y llwyfan. Mae’n anodd rhoi rhif ar y math hwn o beth, felly byddwn yn gwneud y penderfyniad hwnnw yn seiliedig ar yr hyn a welwn ar agenda drafft pob digwyddiad.

Byddwn yn dal ein hunain i’r un safonau ar gyfer digwyddiadau mewnol a rhai cyhoeddus hefyd.

Yn ddelfrydol, pan wahoddir GDS i gyflenwi siaradwr gwadd ar gyfer digwyddiad, hoffem anfon menywod i siarad yr un mor aml ag yr ydym yn anfon dynion.”

Mae hwn yn arbennig! Rwy’n caru’r dyfyniad yma o’r blogbost flwyddyn olynol:

“Mae ein haddewid wedi gwneud gwahaniaeth. Mae cynrychiolaeth well ar y llwyfan yn helpu i annog merched i ymgeisio am rolau nad oeddent yn eu hystyried ar eu cyfer, neu fynychu cynadleddau lle nad oeddent yn credu eu bod yn cael eu croesawu. Mae’n annog merched i fod yn rhan o’r drafodaeth ac mae’n croesawu safbwyntiau gwahanol ar y llwyfan.”

Newid hirdymor

Os ydym yn meddwl am bethau’n systematig, mae ochr arall arall i hyn i gyd. Sut ydyn ni’n galluogi pobl i fynychu digwyddiad fel hyn yn y lle cyntaf?
Mae gan anghynadleddau ddeinamig pŵer mwy cyfartal achos maen nhw’n fwy tebygol o gymryd lle ar benwythnos. Does dim rhaid i aelodau’r cyhoedd gymryd diwrnod i ffwrdd tra bod gweithwyr proffesiynol yn gallu rhoi eu hamser fel rhan o’u swyddi. Ond mae ymrwymiadau gofal yn golygu bod rhai pobl yn cael eu hallgau, felly sut allwn ni mynd i’r afael â hyn?
Rwy’n caru’r ffaith bod UK GovCamp wedi ail-ddyrannu eu hadnoddau er mwyn darparu gofal plant fel bod eu digwyddiad yn fwy hygyrch.

@pixlz @SDinGov @LeanAgileScot @Agilein There will be a blog post forth coming about this. No T-Shirts this year, going to spend that money on childcare/crèche options to help those campers who may struggle. Sponsors can still bring merch though 🙂

 — @UKGovCamp

Mae angen mwy o hyn. Ac mae angen inni hefyd edrych ar sut mae ein gweithredoedd ein hunain yn cyd-fynd â’r foeseg yma. Rwy’n ymwybodol iawn fy mod i’n fuddiolwr o strwythurau pŵer presennol fel aelod o’r patriarchiaid.

Mae fy mhartner yn hynod o ddeallus ac yn awdur gwych. Does ganddi ddim le i rannu ei gallu fel y mynnai oherwydd y llafur emosiynol sy’n gysylltiedig â sicrhau bod fy llysferch yn cael y cychwyn gorau mewn bywyd.

Mae ein sefyllfa’n gymhleth oherwydd bod fy ngwaith presennol wedi fy ngalluogi i i symud i’r Gorllewin, ond mae fe hefyd yn golygu fy mod i’n cymudo bob dydd. Mae yna lawer o ganlyniadau anuniongyrchol i hyn o ran gollyngiadau ysgol ac ati. Fel y rhiant biolegol, fy mhartner yw’r rhiant diofyn os mae unrhyw beth yn mynd o’i le. Oni bai fy mod i’n gwneud ymdrech go iawn, mae rhan fwyaf o’r llafur emosiynol yn cael ei wneud gan fy mhartner. Nid tasgau yn y cartref yn unig yw hyn, ond y cynllunio y tu ôl i fywyd teuluol. Mae Gemma Hartley wedi ysgrifennu blogbost wych ar sut mae hyn yn teimlo:

“Roedd yn gwestiwn a arweiniodd at frwydr wrth i mi geisio sicrhau bod fy ngŵr yn deall pam mai’r rheolwr cartref sy’n hysbysu problemau, yn cynnig atebion, ac mae rhaid iddi ofyn mewn llais lafargan i gael rhywun i gydymffurfio… Fel arfer, y fenyw yw’r un sy’n gwneud llafur emosiynol fel cynllunio dyddiadau chwarae, darllen llawlyfr yr ysgol, sylwi pa eitemau pantri sy’n rhedeg yn isel a’u rhoi ar y rhestr groser, gan ddewis beth i ddod â i’r bric-a-brac cymunedol … mae’r rhestr yn mynd ymlaen ac ymlaen.”

Mae’n gymharol hawdd i amlygu anghyfartaledd mewn digwyddiad pan mai cyfrifoldeb neu fai rhywun arall ydyw. Ond ydyn ni’n gweithredu yn yr un modd ble gallwn hwyluso newid go iawn, sef yn y cartref?

Er mwyn newid pethau’n o iawn mae rhaid i ni ddarparu cefnogaeth ar bob lefel — ie, mewn digwyddiadau cyhoeddus lle mae canlyniadau’r patriarchaidd yn cael eu dathlu fel arfer, ond hefyd yn y cartref. Ni allaf gau’r blogbost hon yn well na gyda’r dyfyniad yma gan Jessica Valenti:

“Mae ymladd y frwydr hon yn swydd amser llawn, ac mae’n rhaid inni ei wneud ar ben gweithio bob dydd a gwneud yr ail shifft yn y cartref. Menywod yw’r rhai sy’n gofalu am y plant, yn coginio’r cinio, ac yn codi sanau yn bennaf… Dylai bod yna ddim angen i ni eich perswadio neu geisio ‘dod â chi ar y siwrne;’ dylech fod yn aflonydd yn barod. A dim jyst achos rydym yn ‘wragedd, merched, neu famau’ — ond oherwydd ein bod ni’n bobl.”


Rhywedd a digwyddiadau sector cyhoeddus was originally published in Gwneud pethau gwell on Medium, where people are continuing the conversation by highlighting and responding to this story.

Parhau i ddarllen

Gwneud pethau gwell - Medium: Fy 2018

Dyna chi flwyddyn!

Rydw i wedi dysgu cymaint. Mae bod yn llystad amser llawn wedi bod yn afreal. Felly dyma adroddiad o sut aeth y flwyddyn a fy amcanion i ar gyfer 2019.

Gweithio’n agored

Rydw i wedi ysgrifennu 23 blogbost dwyieithog eleni, sy’n gweithio mas fel un bob pythefnos.

Ymateb bychan cafodd y blogbostau ysgrifennais i ar ddiwedd y flwyddyn, ac mae hyn yn rhannol i lawr i’r ffaith bod fy nefnydd i o gyfryngau cymdeithasol wedi lleihau.

Rwy’n gobeithio bod fy ngwaith i’n ddiddorol ac yn ddefnyddiol i eraill, ond ei brif bwrpas yw i fy helpu i i fynd i’r afael gyda syniadau gwahanol. Roedd y nifer o bobl a wnaeth cyrchu fy mlogbostau ble weithiais yn agored yn eithaf isel, yn enwedig fy ngwaith ar dorwyr ia a rheolau sylfaenol o’n ddiwrnod cymdeithason. Roeddwn i eisiau cadw’r allbwn o’r gwaith yn rhywle, ac roedd y we fyd-eang mor dda ag unrhyw le! Wrth edrych yn ôl dros yr ystadegau, mae’n amlwg bod rheol gwe 2.0 yn berthnasol, ac mae Paul Taylor wedi nodi hwn yn gryno yn ei blogbost ar gyfryngau cymdeithasol a dysgu:

“Os nad ydych chi’n rhannu, peidiwch â disgwyl i gael eich rhannu”

Fy mlogbostau mwyaf inswlar felly yw’r rhai y darllenir y lleiaf.

Gwell defnydd o’r rhyngrwyd

Er fy mod i’n dal i ddefnyddio ffôn clyfar, mae’n lot fwy twp nag oedd e. Dim ond un ap newyddion a Medium sydd gen i erbyn hyn. Rydw i wedi dileu’r porwr o’m ffôn, felly mae’n haws i mi gael fy niflasu. Mae diflastod yn hynod o ddefnyddiol, gan fod e’ n annog fi i newid beth rwy’n wneud.

Cydbwysedd gwaith / bywyd

Penderfyniad gorau fi eleni oedd dal y trên a beicio i waith. Mae’r llinell reilffordd rhwng Caerwysg a Totnes yn hynod o brydferth. Rwy’n gweld morlun hardd ar fy ffordd i’r swyddfa bob dydd, sy’n gwneud i mi deimlo’n lwcus drosben.

Rwy’n cymudo i’r gwaith ar y trên ac ar feic am y tro cyntaf heddiw. Golygfeydd weddol fach! I’m commuting to work on the train and by bike for the first time today. It’s a bit lush

 — @DyfrigWilliams

Mae ymarfer corff yn allweddol i fy iechyd meddwl, ac felly mae beicio am 40 munud y dydd yn ddiofyn wedi bod yn arbennig. Mae nosweithiau byr y gaeaf wedi lleihau’r cyfleoedd ar gyfer ymarfer corff yn yr awyr agored, ond rwy’n dringo dau fryn y dydd nawr ac rwy’n mynd ar daith 60 milltir o gwmpas De Ddyfnaint bob dydd Sul gyda phobl wych hefyd. Fi yw’r gwrthwyneb o’r bechgyn campfa sy’n esgeuluso’r coesau – mae fy nhorso i fel Walter the Softy, ond o leiaf dyw fy nghoesau i ddim yn edrych fel y dylai nhw fod yn hongian mas o nyth rhagor.

Fy nghrys seiclo Ramones. Y crys mwyaf cŵl yn y byd. Ond dyw e ddim yn grêt am seiclo yn y nos…

Mae cael y trên wedi golygu fy mod i wedi gorfod gadael gwaith am 5:15 bob dydd. Mae hyn wedi fy ngorfodi fi i fod yn gynhyrchiol achos rwy’n dueddol o weithio i’r amser sydd gen i. Yn bwysicaf oll, mae hyn hefyd yn golygu fy mod i gartref ar amser rhesymol bob nos.

Ac nid jyst hynny, mae fy amser ar y trên wedi rhoi amser i mi blogio, gwrando ar bodlediadau a myfyrio. Rhoddodd yr amser i mi ysgrifennu fy nhraethawd cyntaf ers prifysgol ar Swyddi di-werth ar gyfer O’r Pedwar Gwynt heb unrhyw effaith ar fy mywyd cartref. Roedd ysgrifennu darn hir yn y Gymraeg yn cŵl hefyd – cefais fy amgylchynu yn fy mamiaith am fis, ac fe bwysleisiodd hwn i mi pam ei bod mor bwysig fy mod i’n blogio’n ddwyieithog.

Yn y bôn, mae fy siwrne i’r gwaith wedi troi mas i fod yn amser gwerthfawr. Arbennig!

Llyfrau wnes i fwynhau

Fe wnes i ddarllen a charu’r llyfrau yma’r flwyddyn hon:

Purity‘ gan Jonathan Franzen

Mae Franzen gydag agwedd braidd yn feirniadol am Twitter a bywyd modern, ond mae ei ddisgrifiadau o ddynoliaeth, ac yn enwedig America Rhyddfrydol, yn wych. Mae ei ysgrifennu yn gyfyng, ond yn bwerus. ‘Freedom‘ yw fy hoff lyfr ganddo, ond roedd hwn yn nofel wych hefyd.

The Nix‘ gan Nathan Hill

Roedd hwn yn nofel enfawr sy’n dadansoddi bywyd teulu dros 50 mlynedd o hanes Americanaidd radical, ac mae’n anhygoel o ddoniol ac yn hynod o siarp.

Llyfr Glas Nebo‘ gan Manon Steffan Ros

Mae’r nofel hon yn ffocysu ar ôl-effeithiau damwain niwclear ar deulu penodol a’r ardal ehangach. Enillodd y Gadair yn yr Eisteddfod eleni, ac yn eironig gafodd ei noddi gan gwmni ynni niwclear. Dyma oedd fy hoff lyfr Yn fy mlwyddyn gyntaf o ddarllen nofelau Cymreig. Roedd yna cymaint o hype, ond fe wnaeth e byw i fyny iddo. Roedd y portread o fam a’i berthynas â’i theulu yn hynod o emosiynol. Roedd e fel ‘The Road‘ Cymraeg ond heb y ganibaliaeth!

Yr albymau wnes i garu

‘Joy Is An Act Resistance’ gan Idles

Mae’r albwm yma wedi bod yn ysgubo gwobrau’r flwyddyn am yr albwm gorau gan ei fod yn ddigrif ac yn dreiddgar. Fel darn o waith, mae’n amlygu ei hun o fewn cyd-destun y flwyddyn gan ei fod yn obeithiol am yr amseroedd ni’n byw ynddo. Mae’r uchafbwyntiau’n cynnwys caneuon am wrywdod gwenwynig (‘Samaritans’) a’r manteision o fewnfudo (‘Danny Nedelko’).

https://medium.com/media/a7e5390ee431d76650cc068e3667b974/href

‘Waiting for Love’ gan Pianos Become the Teeth

Mae’r ddau albwm diwethaf fel Marmite – os ydych chi’n hoffi ei gerddoriaeth drom, mae’n debyg na fydd hwn at eich dant. Ond rwy’n caru tyfiant y band, yn enwedig y gwrthgyferbyniad rhwng y drymio gorwyllt a’r llafargan. Gorfoleddus!

https://medium.com/media/cb2e8ddfa45ff4d4c1a7732894ea0f7a/href

‘We Can’t Stay Here’ gan Iron Chic

Pop pync tywyll gyda chanwr sy’n swnio fel mae’n gegolchi gyda graean. Rwy’n meddwl hwn yn y ffordd orau bosibl.

https://medium.com/media/3aaf0beaec20a9f3d4733f777cffbc8a/href

Nodau ar gyfer 2019

Blogio’n ddoeth

Cyrhaeddwyd fy nod i flogio bob 2-3 wythnos yn 2018, ond doedd hwn ddim rili yn fesurydd defnyddiol. Ansawdd dros nifer!

Sut fyddai hyn yn teimlo?

Byddwn yn rhoi pwyslais ar ansawdd. Gwendid rhai o fy mlogbostau yw fy mod i wedi dolenni â ffynonellau eraill heb wneud yn glir pam mae’r cynnwys yma’n ddefnyddiol yn fy ngwaith i. Byddwn yn cyfeirio’n benodol at ddarnau yn fy ngwaith fy hun yn hytrach na disgwyl i’r darllenwr wneud y gwaith caled.

Gwneud fwy o’r llafur emosiynol

Byddaf yn ehangu mwy ar hyn mewn blogbost sydd i ddod, ond mae bod yn llystad yn golygu mai fy mhartner yw’r rhiant diofyn os nad ydw i’n gwneud ymdrech ymwybodol. Dyw hwn ddim yn ymwneud â rhestr bocsys o dasgau – rwy’n gwneud hanner o’r gwaith tŷ. Ond fe wnaeth y paratoadau ar gyfer y Nadolig amlygu bod rhywbeth o le mewn sut rydym yn rhannu pethau.

Sut fyddai hyn yn teimlo?

Byddwn yn chwarae mwy o ran yng nghefndir bywyd fy llysferch, gan sicrhau bod ganddi bopeth sydd angen arni.

Bod yn fwy rhwydweithiol

Mae fy rôl bresennol yn fwy o rôl swyddfa gefn, sy’n golygu nad ydw i’n hwyluso rhwydweithiau fel yn fy rolau blaenorol. Rwy’n gweld eisiau hyn a hoffwn ddysgu mwy o bobl eraill sy’n gweithio mewn gwelliant gwasanaethau cyhoeddus yn y De Orllewin.

Sut fyddai hyn teimlo?

Byddwn yn cael trafodaethau gyda phobl eraill o ran gwella’r byd, gan ddatblygu fy syniadau a’n dealltwriaeth fy hun, a gobeithio helpu pobl eraill yn yr un modd.

Rwy’n gobeithio cawsoch chi gyd 2018 gwych hefyd, ac rwy’n gobeithio bydd eich 2019 yn syfrdanol! Blwyddyn Newydd Dda!


Fy 2018 was originally published in Gwneud pethau gwell on Medium, where people are continuing the conversation by highlighting and responding to this story.

Parhau i ddarllen

Gwneud pethau gwell - Medium: Ydy hyfforddiant yn gwneud gwahaniaeth go iawn?

Gwrandewais yn ddiweddar ar bodlediad yr Inquiry gan y BBC a wnaeth edrych ar os ellir hyfforddiant leihau rhagfarn pobl. Mae trosolwg da ar gael ar wefan y BBC os dydych chi ddim eisiau gwrando ar y bennod gyfan.

Mae gen i ddiddordeb yn y pwnc ei hun achos hoffan i fyw mewn byd lle gall pobl fod eu hunain. Byddai hynny’n lush.

Mae gen i ddiddordeb hefyd mewn sut all hyfforddiant helpu i newid ymddygiad a gwella dysgu o fewn gwasanaethau cyhoeddus.

Mae’r blogbost yma yn dilyn dau blogbost ddiweddar ar ein Diwrnod Cymdeithason ar Dorwyr Iâ a Rheolau Sylfaenol. Fel rhan o’r sesiwn yma edrychom ar drosglwyddiad hyfforddiant a sut allwn sicrhau bod y dysgu sy’n deillio ohono yn cael ei roi ar waith. Cafodd cynnwys y sesiwn ei dynnu o un o gyhoeddiadau gwych Research in Practice a Research in Practice for Adults. Rwy’n hoffi sut mae’r cyhoeddiad yn nodi’r ffactorau o fewn trosglwyddiad hyfforddiant a’r hyn y gallwn wneud i annog hyn. Mae’n atgyfnerthu’r neges nad yw hyfforddiant yn nod ynddo’i hun.

Dyma beth ddysgais o hyfforddiant ar ragfarn ac amrywiaeth

https://medium.com/media/fceb879a1cb417ebc0f7cbc9af5943fd/href

Mae hyfforddiant gorfodol yn arwain at wrthsefyll fel eich bod chi’n atgyfnerthu barn gyfredol pobl. Mae ymchwil Alexandra Kalev yn dangos sut mae hyn yn bwydo rhagfarn yn hytrach na’i ddileu, gan fod pobl yn gwrthsefyll yn erbyn rheolau er mwyn arddangos eu hymreolaeth eu hunain.

Fe wnes i hefyd ffeindio ymchwil John Dovidio yn ddiddorol iawn. Ffeindiodd ein bod ni’n ffafrio ein profiadau ein hunain dros beth mae pobl eraill yn dweud wrthym. Mae’n werth ystyried hyn ar y cyd â Chanfyddiad Dewisol, sef y duedd i anwybyddu pethau sy’n gwrth-ddweud ein credoau.

Mae’n werth meddwl am bwrpas tuedd wrth ystyried ei effaith. Rydym yn dueddol o ragfarnu pan rydym o dan bwysau amser, pan ni’n teimlo’n flinedig neu pan rydym o dan straen. Felly rhaid edrych ar sut allwn newid ein hamgylcheddau dysgu, ac yn bwysicach fyth yr amgylcheddau rydym ni’n gweithio mewn. A ydyn ni’n darparu amgylchedd ble y gall pobl herio’u syniadau? Ydy dysgu yn rhan o waith dydd i ddydd, neu rywbeth sy’n gallu aros nes y cwrs hyfforddiant nesaf? Mae gen i ddiddordeb arbennig yma gan fod yr ymchwil sy’n cael ei rannu yn y bodlediad yn cyd-fynd â’r pwysigrwydd ni’n rhoi ar oruchwyliaeth adlewyrchol, gan fod pobl yn llai tebygol o ddibynnu ar eu tueddiadau wrth iddynt gael eu harchwilio.

Os byddwn yn edrych ar hyfforddiant confensiynol o safbwynt Meddwl Systemau, yna mae’n amlwg bod unrhyw arfer o fewn cwrs hyfforddiant yn brwydro yn erbyn ffactorau amgylcheddol ehangach a’n arferion cyfredol.

Dyw hyfforddiant ddim yn gallu newid beth mae pobl meddwl neu deimlo ynddo’i hun, ond yn yr amgylchedd cywir mae’n gallu dylanwadu ar ein gweithredoedd. Ond mae rhaid i’r hyfforddiant yma cymryd lle o fewn ymagwedd sefydliad cyfan tuag at ddysgu a datblygu yn lle fod yn ddigwyddiad achlysurol.


Ydy hyfforddiant yn gwneud gwahaniaeth go iawn? was originally published in Gwneud pethau gwell on Medium, where people are continuing the conversation by highlighting and responding to this story.

Parhau i ddarllen

Gwneud pethau gwell - Medium: Arloesi a’r sefydliad dysgu

Rydw i wedi clywed sawl waith dros y flynyddoedd diwethaf bod rhaid i gwasanaethau cyhoeddus gwneud mwy am lai.

Cefais gyfweliad ynglŷn â rheolaeth a lles ar gyfer gradd meistr fy nghydweithiwr, ble wnaethom adlewyrchu ar sut byddai pethau’n edrych mewn byd perffaith. Wrth i ni drafod hyn fe wnes i ffeindio doedd fframio pethau yn y modd yma ddim yn ddefnyddiol achos mae’n osgoi gofyn beth sydd angen i ni wneud yn ein byd amherffaith.

Mae’r penderfyniad i gadw pethau fel maen nhw yn ddewis bwriadol, ond dyw hyn ddim wastad yn teimlo’n wir pan rydych chi’n styc gyda’r status quo. Fe wnaeth hyn amlygu ei hun i mi pan ddywedodd cydweithiwr fod fy diffyg cyfathrebu pan oeddem yn brysur wedi golygu doedden nhw ddim yn teimlo bod nhw wedi’i gynnwys yn ein gwaith. Nid oedd y benderfyniad yn un ymwybodol, ond serch hynny, fe wnes i blaenoriaethu bwrw ymlaen gyda fy ngwaith dros gwneud yr amser i gael sgwrs cyflym.

Mae lot o bobl wedi dweud i mi byddai nhw’n hoffi blogio ond dydyn nhw ddim gyda’r amser. Fel y dywedais uchod, mae hwn yn ddewis, ac yn dewis digon teg. Rydw i yr un peth pan mae’n dod i chwarae’r gitâr. Mae ychwanegu’r tasg yma i’m diwrnod yn anodd iawn i’w wneud. Os ydw i wir eisiau chwarae fy ngitâr yn fwy bydd rhaid imi ail-feddwl fy diwrnod yn ei gyfanrwydd. Gallai pethau fod yn waeth – gallai fod yn gweithio 120 awr yr wythnos fel Elon Musk. Dyw e ddim yn gallu blaenoriaethu tasgau, rhannu gwaith neu ymddiried mewn unrhyw un.

https://medium.com/media/0dcbfbf4f8fcb1ff750f18074aac8fd7/href

Gallwn ni dewis i weithio mewn modd gwahanol. Mae Chris Bolton (aka whatsthepont) wedi nodi hyn yn ei flogbost ar gweithio mewn y sefydliadau rydyn ni’n haeddu, ac mae hyn hefyd yn dod allan yn fy mlogbost ddiweddar ar Deming lle dywedodd:

“Mae’ch system wedi’i chynllunio’n berffaith i roi’r canlyniadau rydych chi’n eich cael”

Ni’n blaenoriaethu’r sefyllfa bresennol ac i fod yn onest, dydw i ddim yn ein beio ni. Mae gwasanaethau cyhoeddus yn mynd trwy gymaint o aildrefnu ac ailstrwythuro.

Rydw i wedi dechrau meddwl amdano sut allai ddylunio fy mywyd gwaith fel bod arloesi yn dod yn rhan rheolaidd ohono. I fod yn glir, rwy’n siarad am brofi ymagweddau hollol newydd fel y diffiniwyd yn y blogbost yma gan Bromford Lab yn hytrach na gwelliant parhaus (sy’n rhywbeth sydd wedi’i ymgorffori yn ein gwaith ac rydym yn wneud yn arbennig fel tîm).

Yn ddiweddar, fe wnes i weithio o gartref am ddiwrnod er mwyn profi ymagweddau data newydd ar gyfrifiadur sydd ddim ar ein rhwydwaith. Fe wnaeth hyn caniatáu imi fethu yn ddiogel. Roedd gweithio i ffwrdd o’r rwydwaith yn golygu y gallwn lawrlwytho a phrofi rhaglenni newydd heb wario lot o arian neu mynd i’r afael a rhwystrau Technoleg Gwybodaeth sefydliadol. Mae hwn yn fy atgoffa o flogbost Paul Taylor ar Jugaad (arloesi chep), hyd yn oed os does gen i ddim yr un lefel o ddychymyg a’r bobl yna. Amlygodd yr ymarfer cyfan yr arbenigedd sydd angen arnom i wneud defnydd gwell o’n data a’r offer digidol sydd gennym. Fe wnaeth hyn symud arloesi i ffwrdd o fod yn rhywbeth fflachlyd a ddeniadol i fod yn dasg ymarferol sy’n gysylltiedig â’n gwaith dydd i ddydd.

Sut mae hyn yn edrych ar draws sefydliad cyfan?

Yn ei lyfr ‘The Fifth Discipline‘, mae Peter Senge yn edrych ar sut y gallwn gychwyn newid:

  • Rhaid bod achos cryf dros newid
  • Rhaid bod gennym yr amser i newid
  • Rhaid bod help ar gael yn ystod y broses newid
  • Mae’n bwysig nad yw broblem newydd sydd heb gael ei chysidro neu ei chydnabod eto yn dod yn rhwystr enfawr wrth i ni fynd i’r afael a rhwystrau canfydded i newid.

Mae hyn yn ddefnyddiol wrth feddwl am sut rydyn ni’n dysgu o ymagweddau a phrofion newydd a sut y gallwn ddod â phobl gyda ni ar y siwrne newid.

Rydw i hefyd yn hoffi cysyniad Senge o sefydliad dysgu “ble mae pobl yn ehangu eu gallu i greu y canlyniadau y maen nhw’n wir ddymuno’n barhaus, ble mae patrymau meddwl newydd ac eang yn cael eu meithrin, ble mae dyhead ar y cyd yn cael ei rhyddhau, a ble mae pobl yn dysgu’n barhaus i gweld y darlun cyfan gyda’n gilydd.” Mae’n swnio’n dda i mi!

Mae Senge yn dweud bod rhaid i ddau amod fod yn bresennol os yw corff am fod yn sefydliad dysgu:

  • Rhaid fod ganddynt y gallu i ddylunio’r sefydliad i gyd-fynd â’r canlyniadau a fwriadwyd neu a ddymunir
  • Rhaid fod ganddynt y gallu i gydnabod pryd mae cyfeiriad cychwynnol y sefydliad yn wahanol i’r canlyniad a ddymunir a bod nhw’n gallu dilyn y camau angenrheidiol i gywiro hyn.

Mae galluogi staff i wneud yr alwad cywir yn allweddol pan ni’n gweithio mewn amgylcheddau cymhleth, ac mae hyn yn uniongyrchol gysylltiedig â’r pwynt cyntaf. Os nad oes un ffordd gywir o wneud pethau, yna mae rhaid bod gan staff yr allu i weithredu pan fydd pethau’n mynd yn anghywir.

Mae hyn hefyd yn bwysig o ran dod â phobl gyda ni ar y siwrne newid. Gwneir hyn yn anodd gan arferion diwylliannol y system gyfredol (mae’n werth cael cipolwg ar flogbostau Ben Proctor ar ddiwylliant yma ac yma. Mae fe ar dân). Mae Senge’n credu ein bod ni’n chwilio am arwr i roi cyngor arbenigol yn rhy aml. Yn lle hyn mae’n ein hannog i ddysgu o’r hyn a wnawn trwy fyfyrio ac ymholi, rhywbeth y mae’r sefydliadau gorau yn ei wneud ym maes gofal cymdeithasol.

Mae’r ail bwynt yn taro cord i mi o gwmpas sut rydyn ni’n creu’r amodau ar gyfer ymgorffori arloesiad, ac mae ein hagwedd at fethiant yn allweddol i hyn. Os ydych chi’n cosbi methiant chi’n clywed y pethau da, ond mae’n anodd iawn dysgu o beth aeth o’i le.

Mae hyn wedi gwneud i mi ystyried sut rydyn ni’n dysgu o’n gwaith ein hunain. Oes, mae yna lot gallwn dysgu o bobl eraill ac ni ddylem roi’r gorau i edrych ar ffyrdd newydd o weithio. Ond rhaid i ni osgoi chwilio am ddull bwled arian (blogbost arall gan Chris Bolton) neu beth mae Senge yn ei weld fel arweinydd arwrol sy’n gallu ysbrydoli pobl i newid. Os ydym yn ffocysu ar dystiolaeth a gwybodaeth yn ein sefydliadau ein hunain, byddai gennym syniad gwell o’r materion go iawn a byddem yn gwneud penderfyniadau sy’n seiliedig ar dystiolaeth. Mae bywyd yn daith ddysgu gyson, ac rwy’n edrych ymlaen ato daith fy ngwaith fy hun.


Arloesi a’r sefydliad dysgu was originally published in Gwneud pethau gwell on Medium, where people are continuing the conversation by highlighting and responding to this story.

Parhau i ddarllen

Gwneud pethau gwell - Medium: Dysgu sut i fod yn adferol

Rydw i newydd dechrau cwrs hyfforddi ar ymarfer adferol. Dyw fy nghydweithwyr sydd wedi dechrau yn barod ddim yn gallu stopio siarad amdano.Rydw i wedi blogio o’r blaen ar y Ffenestr Disgyblu Gymdeithasol, ac fe wnaethom ddechrau gyda hwn. Roedd y dull… Parhau i ddarllen

Gwneud pethau gwell - Medium: Model wahanol o arweinyddiaeth gwasanaethau cyhoeddus

Mae yna lawer o flogbostau ar arweinyddiaeth ar gael ar hyn o bryd, ac rydw i wedi cyfrannu atynt. Dwywaith … a dyma’r trydydd.Fe wnaeth blogbost Ermintrude helpu imi ailystyried rhai pethau rydw i wedi stopio meddwl amdano, yn benodol fod uchelgais yn… Parhau i ddarllen

Gwneud pethau gwell - Medium: Tystiolaeth v teimlad greddfol

Cymerais ran mewn un o Blabchats Bromford Lab yn ddiweddar ar rôl tystiolaeth. Mae Simon Penny wedi rhoi trosolwg gwych o’r drafodaeth at ei gilydd. Roedd y pwnc yma’n teimlo’n bwysig yn benodol achos mae’n cyd-fynd ag ymagwedd Research in Practice a R… Parhau i ddarllen

Gwneud pethau gwell - Medium: Gwerth: Mae arian yn mesur popeth ar wahân i beth sy’n wirioneddol bwysig

Rydw i wedi dwyn y teitl yma o ddyfyniad Bobby Kennedy ar gynnyrch domestig gros achos rydw i wedi bod yn meddwl yn ddiweddar am rôl gwasanaethau cyhoeddus a’r cyd-destun rydym yn gweithio ynddo. Rydw i wedi bod yn meddwl yn benodol am ein diffiniad o … Parhau i ddarllen

Gwneud pethau gwell - Medium: Pam mae rheolau sylfaenol yn ddefnyddiol

https://medium.com/media/300521f250220ce0516d7c4bf1c016c6/hrefYn fy ail blogbost ar ôl ein Diwrnod Cymdeithasion (roedd fy mlogbost diwethaf ar ba mor ddefnyddiol mae torwyr iâ), roeddwn i’n meddwl byddwn i’n amlinellu pam mae rheolau sylfaenol yn allw… Parhau i ddarllen

Gwneud pethau gwell - Medium: Yr achos dros torwyr iâ

Mae pawb yn casáu torwyr iâ, reit? Maen nhw’n gwneud pobl i deimlo’n lletchwith ac maen nhw’n bwyta i mewn i’r amser sydd wedi’i chael ei neilltuo ar gyfer y dysgu go iawn.Fe wnaethon ni cynnal ein Diwrnod Cymdeithason yn ddiweddar ble edrychon ar y de… Parhau i ddarllen

Gwneud pethau gwell - Medium: Nid pei yw pŵer

“Dyw hawliau cyfartal i eraill ddim yn golygu llai o hawliau i chi. Nid pei yw e”Rwy’n caru’r dyfyniad yma!Rydw i eisiau ehangu’r metaffor pei fel ei bod yn berthnasol i bŵer. Dyma pam.Amlinellodd un o’m blogbostau diwethaf i Swyddfa Archwilio Cymru fy… Parhau i ddarllen

Gwneud pethau gwell - Medium: Adeiladu ar gryfderau trwy Ymchwiliad Gwerthfawrogol

“Po fwyaf rydych chi’n gwybod am yr hyn sy’n mynd yn anghywir ym mywyd unigolyn, y fwyaf rydych chi’n arbenigwr mewn methiant” (O’Connell, 2005)Sut ydyn ni’n fframio methiant? Ydy methiant yn dystiolaeth bod rhywun wedi creu llanast neu fod rhywun yn d… Parhau i ddarllen

Gwneud pethau gwell - Medium: Sut mae atebolrwydd yn edrych yn yr unfed ganrif ar hugain?

Mae biwrocratiaeth yn achosi siwd gymaint o rwystredigaeth. Mae bron pawb wedi cael ymateb afrhesymol pryd dyw e ddim yn bosib i wneud rhywbeth hollol synhwyrol. Ar ei waethaf, mae’n rhoi gofod rhwng pobl. Mae’r bodlediad Bookshambles yma gyda Tim Harf… Parhau i ddarllen

Gwneud pethau gwell - Medium: Sut ydyn ni’n osgoi creu swyddi cachlyd?

Rydw i wedi gweithio gyda’m cydweithwyr i amlinellu dyletswyddau ar gyfer aelod newydd o’r tîm digwyddiadau. Yn ffodus, mae hyn wedi digwydd ar y cyd â lansiad llyfr newydd David Graeber, sef ‘Bullshit Jobs’. Mae’n bwnc heriol sydd wedi rhoi lot i mi f… Parhau i ddarllen

Gwneud pethau gwell - Medium: Fy nodau am y flwyddyn — sut ydw i’n gwneud?

Ar ddechrau’r flwyddyn cyhoeddais fy nodau ar gyfer 2018. Roeddwn i’n meddwl fe fyddwn i’n cadw fy hun yn atebol trwy leisio fy mwriadau, ac mae fe wedi helpu mi i sylweddoli falle nad oedd fy nodau i wastad or dda ag oedden i’n disgwyl…Cefais fy arfar… Parhau i ddarllen

Gwneud pethau gwell - Medium: Arweinyddiaeth: Bod y newid rydych chi eisiau gweld yn y byd

Roedd pobl arfer dod yn rheolwyr achos eu cymhwysedd. Roedden nhw’n gweithio i fod yn arbenigwyr mewn tasg cyn cael dyrchafiad i reoli tîm yn seiliedig ar eu sgiliau penodol. Roedd hygrededd yn deillio o sut y cyflawnwyd y tasgau yma.Mae rhai pethau we… Parhau i ddarllen

Gwneud pethau gwell - Medium: Rhoi’r gorau i gyfarfodydd wythnosol

Rydym wedi penderfynu i roi’r gorau i’n gyfarfodydd tîm wythnosol yn ddiweddar, o leiaf fel digwyddiad wythnosol rheolaidd.

Roedd y cyfarfodydd yma’n eithaf defnyddiol i ddechrau. Roeddwn i’n newydd i’r sefydliad ac roedd e’n anodd iawn gwybod beth oedd wythnos waith fy nghydweithwyr yn edrych fel. Roedd y gyfarfodydd hefyd yn ffordd ddefnyddiol o hybu cyfathrebu ynghylch ein llwythi gwaith.

Ar ôl trafodaeth ddiweddar, wnaethon ni penderfynu doedden nhw ddim yn ddefnyddiol bellach, ac mae yna sawl erthygl ar-lein yn awgrymu bod hyn yn wir i lawer o sefydliadau (gan gynnwyr yr un arbennig yma gan Jason Fried o Basecamp). Yn waeth na hynny, roedd e’n teimlo fel bod y gyfarfodydd yma’n rhwystro ein hymdrechion i wella sut ni’n gweithio gyda’n gilydd.

Roedd ein diwrnod tîm ddiweddar yn ymgais i ddod â’n syniadau ni at ein gilydd, ond roedd y cyfarfodydd yma’n gwneud y gwrthwyneb. Trafodom sut byddai tîm da yn edrych yn ein diwrnod tîm, ond yn ein cyfarfodydd wythnosol fe fyddwn i’n amlinellu ein gwaith fel unigolion. Drwy ddod â rhestrau o dasgau i’n gyfarfodydd, roeddem yn rhannu pa mor brysur oedden ni, a thrwy hyn roedden ni’n atgyfnerthu ein rhesymeg o weithio ar dasgau unigol yn lle cefnogi’n cydweithwyr yn ein gwaith. Roeddem yn canolbwyntio ar dasgau yn lle ble allwn ni ychwanegu gwerth.

Mae diwylliant yn air sy’n cael ei ddefnyddio lot mewn gwasanaethau cyhoeddus a thu hwnt. Ond fel rydw i wedi dweud (neu ei ddwyn) o’r blaen, diwylliant yw’r ymddygiad ni’n gwobrwyo neu ei gosbi. Roeddwn yn annog y tîm i restru pa mor brysur oedden nhw ac yn cydnabod hynny.

Yna penderfynom siarad am ein gallu a’n capasiti yn ein cyfarfodydd tîm, cyn cymryd ymagwedd hollol wahanol. Bellach mae gennym Blychau Cymorth ar ein bwrdd gwyn lle gallwn rhestru ble yr hoffem gael cymorth, a gallwn mynd ati i gynorthwyo’r person yna pan rydym yn cael cyfle. Rwy’n ymwybodol fy mod gen i’r siawns i wobrwyo ymddygiadau gwahanol nawr, er enghraifft pan mae pobl yn rhannu eu bod nhw’n cael trafferth, sy’n cymryd gyts pryd ni’n gweithio mewn cymdeithas sy’n cosbi methiant (er nad yw hyn o fudd mewn amgylcheddau cymhleth), a hefyd pan rydym yn helpu ein gilydd mas.

Mae Dan Pink wedi dadlau yn ei lyfr Drive: The Truth Sight About What Motives Us, mai’r cymhelliant mwyaf effeithiol yw ymreolaeth, meistrolaeth, a phwrpas. Nawr mae gan bob aelod o’r tîm reolaeth o’u maes gwaith eu hunain, ac mae pawb ysgogi’r gwelliant yma. Drwy rhoi’r gorau i fodelau cymhelliant hen fel yr ofn o gosb, rydym mewn sefyllfa da i wella’n gwaith.

https://medium.com/media/9af759ee624eb2078bf4b89d0fac9d86/href

Dydyn ni ddim yn gwybod os fydd hyn yn gweithio i ni eto (amser a ddengys), ond mae hyn yn teimlo’n well. Mae’r gwybodaeth roedden ni’n rhannu ar gael os mae ei angen, mae fe jyst yn meddwl bod rhaid i mi weithio bach yn galetach i’w wneud yn weladwy ac i annog gyfathrebu anffurfiol a chydweithio. Beth bynnag sy’n digwydd, rydym wedi arbed amser y cyfarfod (hanner awr, neu dwy awr pam chi’n meddwl bod hyn yn hanner awr i bedwar aelod o staff), ac os wnawn ni hyn yn iawn, bydd gennym ddull mwy cydweithredol o weithio hefyd.


Rhoi’r gorau i gyfarfodydd wythnosol was originally published in Gwneud pethau gwell on Medium, where people are continuing the conversation by highlighting and responding to this story.

Parhau i ddarllen

Gwneud pethau gwell - Medium: Cyfrifoldeb a gwasanaethau cyhoeddus

Caru hwn — tabl arbennig yn y llyfr ar beth i anelu am“Running services from an economy of scale perspective ensures that there is little useful knowledge about how the system works.”Os ydych chi wedi gweithio yn y sector cyhoeddus neu wirfoddol, rwy’n… Parhau i ddarllen

Gwneud pethau gwell - Medium: Nid yw data yn fwled arian

Rydw i wedi bod yn recordio podlediadau ar risgiau, hawliau a rôl y wladwriaeth, sef pwnc ein Fforwm Arweinwyr. Rydw i wedi bod yn ddigon ffodus i allu gwrando ar academyddion sy’n arweinwyr yn eu maes ac rydw i wedi bod yn dysgu am faterion allweddol … Parhau i ddarllen

Gwneud pethau gwell - Medium: Galluogi newid: Dysgu o Ymarfer Adferol

Rydw i wedi gweithio lot gyda darparwyr gofal cymdeithasol yn y gorffennol, ond mae fy ymwybyddiaeth o’r maes wedi codi cymaint ers i mi ddechrau fy swydd i yn Research in Practice a Research in Practice for Adults. Mae gen i ddiddordeb penodol mewn ym… Parhau i ddarllen

Gwneud pethau gwell - Medium: Dylunio diwrnod tîm ar gweithio i bwrpas

Cynhaliom ein diwrnod tîm ar gyfer Tîm Digwyddiadau Research in Practice a Research in Practice for Adults ym mis Rhagfyr. Fe wnes i cynnig y syniad ar gyfer y dydd fel cyfle i edrych ar beth mae ‘da’ yn edrych fel ac i ni nodi’n glir sut allwn ni gefn… Parhau i ddarllen

Gwneud pethau gwell - Medium: Datblygu i fod yn arweinydd gwell

Mae Research in Practice a Research in Practice for Adults yn cynnal hyfforddiant ar gyfer ein rheolwyr i gyd. Mae pawb wedi cael y cyfle i drafod ein hymagwedd gyda’r hyfforddwr, ac mae hyn wedi rhoi cyfle i ni feddwl am beth ni’n gwneud ac i deilwra’… Parhau i ddarllen

Gwneud pethau gwell - Medium: ‘Cynllunio yw dyfalu’: Fy nodau i ar gyfer 2018

Mae yna lot o flogbostau yn cael ei gynhyrchu ar hyn o bryd ble mae pobl yn rhannu eu bwriadau nhw ar gyfer 2018. Felly pwy ydw i i fynd yn erbyn y llif?

Rydw i wedi bod yn meddwl am sut rwy’n cynllunio ar gyfer y dyfodol ers sbel. Os rwy’n bod yn onest, rydw i wedi bod yn meddwl am hyn ers i mi fynd i weld yr Ymgynghorydd Gyrfaoedd yn fy ysgol uwchradd. Mae rhan ohonof i’n teimlo y dylai fi gwybod beth yn union rydw i eisiau bod erbyn hyn, a sut yn union rydw i’n mynd i gyrraedd yno. Dyw darllen am y cysyniad Siapaneaidd o Ikigai (sef byw’n bwrpasol er mwyn byw eich bywyd gorau) ddim wedi helpu chwaith. Serch hyn i gyd, rydw i hefyd yn cael trafferth gyda’r syniad y dylwn i fapio fy nyfodol. Ddwy flynedd yn ôl roeddwn i’n byw yng Nghaerdydd, a doedd dim syniad gen i y byddwn i’n byw gyda chariad fy mywyd a fy llysferch yn Nyfnaint. Felly mae’r meddylfryd mae Jason Fried yn amlinellu ym mhodlediad Basecamp (sy’n werth gwrando arno) yn gwneud lot mwy o synnwyr i mi — mae cynllunio yn dyfalu. Mae’n bwysig gwybod beth yn union rydych chi’n gallu rheoli. Mae fe’r un mor bwysig i wybod pryd does dim syniad gyda chi.

REWORK – A podcast by Basecamp

Mae gen i ddiddordeb mawr mewn sut y gellir defnyddio Mapiau Ffyrdd fel datganiadau o fwriad. Mae sylw Neil Tamplin ar ei flogbost ar Ddechreubwynt ar gyfer Tîm Trawsnewid Digidol wedi rhoi lot i mi feddwl amdano, ac mae gen i ddiddordeb mawr i weld beth mae ymdrechion Louise Cato yn edrych fel pan mae hi’n rhannu ei gwaith hi. Mae’n bwysig nad yw unrhyw broses o’r fath yn niweddbwynt ynddo’i hun, fel y gwelais gymaint o weithiau pan weithiais i ar gyfer Swyddfa Archwilio Cymru.

Gan ystyried hyn i gyd, beth yw fy nodau i ar gyfer 2018?

Cydbwysedd gwaith / bywyd

Y pobl pwysicaf mewn bywyd

Rydw i’n debyg o fod yn anhygoel o brysur rhwng mis Ionawr a mis Ebrill gan mai dyma’r amser prysuraf o’n flwyddyn ni. Gallaf weld yn barod y bydd cynnal cydbwysedd rhwng gwaith a bywyd personol yn her. Cyn dechrau, mae rhaid i mi brofi fy hun yn Research in Practice a Research in Practice for Adults ac i weithio i’r safon gorau phosib. Mae trafaelu i’r gwaith ac yn ôl yn ychwanegu tri chwarter awr i’m hamser cychwyn a gorffen, felly mae gorffen yn hwyr yn gwneud e’n anodd i mi sicrhau bod fy llysferch yn cael y noson sydd angen arni (bwyd da, lot o gwsg, a chymaint o storiâu a phosib). Fe wnaeth gwyliau’r Nadolig dangos i mi’r manteision o gymryd amser i ffwrdd o waith. Mewn byd hunllefus, gallai fod y dyn yma…

We need to burn LinkedIn to the ground

 — @leloveiga

Rydw i hefyd yn ffodus iawn fy mod i’n gweithio yn Dartington, ble maen nhw’n gofalu am les eu staff. Rwy’n gwneud Yoga yn ystod fy amser cinio i ar ddydd Gwener, sy’n grêt. Rydw i am gymryd hynny gam ymhellach trwy feicio yn ystod fy amser cinio i hefyd. Bydd hyn hefyd yn helpu fi i gael ymwybyddiaeth well o ddaearyddiaeth yr ardal.

Sut byddai’n gwybod os ydw i ar y trywydd iawn?

Gwell defnydd o’r rhyngrwyd

2017 oedd y flwyddyn ble wnes i rili ddod i ddeall sut mae’n bosib fod yn gaeth i’ch ffôn. Rydw i wedi cymryd camau mawr i fynd i’r afael â hynny trwy brynu cloc larwm (sydd wedi arbed hanner awr o amser yn edrych ar fy ffôn bob bore) a throi fy ffôn i ffwrdd yn y noson nes bod angen e i wrando ar bodlediadau ar gyfer fy siwrne i i waith. Rydw i eisiau adeiladau ar hyn. Mae rhaid i mi roi fy ffôn i ffwrdd pan rwy’n gweithio hefyd er mwyn galluogi fy hunain i ganolbwyntio’n well. Gall rhoi eiliad ychwanegol i fy hun yn gwneud gwahaniaeth mawr.

Rwy’n ymwybodol hefyd bod angen ychydig o amser digynnyrch. Mae Dr Rachel Hughes wedi rhannu blogbost wych ar Quartz sy’n edrych ar y manteision o hynny, sy’n taro cloch gyda mi:

“The truth is, work expands to fill the time it’s given and, for most of us, we could spend considerably fewer hours at the office and still get the same amount done…. Taking time to be totally, gloriously, proudly unproductive will ultimately make you better at your job, but it’s also fulfilling in and of itself.”

Mae gwneud amser i ymlacio yn beth da. Ond rydw i eisiau gwneud hyn mewn ffordd sy’n gwneud gwahaniaeth gwirioneddol i’m lles — trwy ddarllen llyfr neu chwarae fy ngitâr. Mae angen i mi wneud y tasgau hyn yn lot haws i mi nag y maen nhw ar hyn o bryd (mae fy ngitâr i’n heistedd mewn cwpwrdd ac mae fy llyfr i ar bwys fy ngwely), ac mae rhaid i mi wneud fy ffôn ychydig yn anoddach i’w afael trwy ei roi allan o gyrraedd.

Rydw i eisoes wedi rhoi’r gorau i Facebook, a nawr rwy’n ceisio defnyddio llai o gynhyrchion Google. Rwy’n anghofio pwy dywedodd hyn yn mhodlediad RSA, ond “os nad ydych chi’n talu am gynnyrch, chi yw’r cynnyrch.” Yn 2017 fe ddes i’n ymwybodol iawn o sut mae fy nata i’n cael ei gynaeafu. Rydw i wedi symud o Gmail i ProtonMail (mae lot wedi cael ei ysgrifennu am y ffaith bod Gmail yn hunllef o ran preifatrwydd, ond falle mai dyma’r broblem lleiaf), wedi newid porwr o Chrome i Firefox, symud o Google Now i Nova Launcher ac o Messages i Chomp SMS. Dydw i ddim wedi dod o hyd i app galendr gwell ar gyfer defnydd personol nag un Google, a Google Maps yw’r app mapio gorau o bell ffordd (ond os oes gennych awgrymiadau, byddai’n grêt i glywed o chi). Ond rwy’n credu bod yna mwy rwy’n gallu gwneud.

Sut byddai’n gwybod os ydw i ar y trywydd iawn?

  • Rydw i wedi symud o Google Drive a Docs i ddefnyddio Dropbox a Dropbox Paper (neu ddewis amgen gwell)
  • Rwy’n defnyddio fy ngitâr neu’n darllen llyfr yn hytrach na fy ffôn

Gweithio’n agored

Dyw blogio ddim yn rhan o’m swydd i, ac rwy’n ymwybodol bod defnydd llai o’m ffôn yn golygu llai o blogio. Rydw i eisiau gweithio’n agored cymaint â phosib a rhoi amser i fy hun i ymlacio ac i ddiddymu straen. Mae’r criw Weeknotes yn ysbrydoliaeth wrth iddynt rannu beth maen nhw’n gwneud yn wythnosol, ond rwy’n credu y byddai hyn yn ormod i mi. Pan ddechreuais fy swydd newydd roeddwn i’n blogio bob yn ail wythnos. Falle bydd rhaid i mi ailystyried hyn tra rwy’n meddwl amdano beth mae bywyd da yn edrych fel.

Mae’n rhaid i mi alinio fy mlogbostau i â phwrpas yn lle ystadegau. Mae’r cyfle i adlewyrchu ar fy ngwaith ac i gronni adnoddau da yn ddefnyddiol iawn, yn ogystal â’r cyfleoedd i rannu nhw ac i ddysgu o bobl eraill. Dydw i ddim am golli hyn. Mae blogio trwy gyfrwng y Gymraeg yn hollbwysig i mi gan ei fod yn rhoi’r cyfle i mi ymarfer fy sgiliau sgwennu nawr rwy’n byw yn Lloegr. O ran lefelau gwaith, byddai popeth cymaint yn haws os byddai fi’n sgwennu yn uniaith Saesneg, ond byddai fi’n colli cymaint o’r cyfle i rwydweithio ac i drafod y pynciau rwy’n blogio amdano ar Twitter yn fy mamiaith.

Sut byddai’n gwybod os ydw i ar y trywydd iawn?

  • Rwy’n blogio’n rheolaidd (unwaith bob 2–3 wythnos)
  • Rwy’n chwilio am blogbostau diddorol a heriol ac rwy’n gwneud sylwadau pryd rwy’n gallu helpu neu ychwanegu gwerth

Edrych ‘mlaen i 2018

Roedd 2017 ychydig o hunllef ar lefel fyd-eang, ond roedd popeth yn berffaith ar lefel bersonol. Diolch i bawb a wnaeth fy helpu ac annog fi wrth i mi flogio’n bersonol am y tro cyntaf. Rwy’n gobeithio ad-dalu’r ffafr eleni. Gobeithio bydd 2018 mor wych i chi ag oedd 2017 i mi!


‘Cynllunio yw dyfalu’: Fy nodau i ar gyfer 2018 was originally published in Gwneud pethau gwell on Medium, where people are continuing the conversation by highlighting and responding to this story.

Parhau i ddarllen

Gwneud pethau gwell - Medium: Agor gwasanaethau cyhoeddus i fyny

Rwy’n caru fy mod i’n gallu wirfoddoli a helpu i gynnal cyrsiau hyfforddi gofal cymdeithasol fel rhan o’m swydd.Roedd ein cwrs ni ar weithio gyda rhieni sydd ag anableddau dysgu yn hynod o ddiddorol. Roedd yna gymaint o bethau diddorol ynddi y gallai g… Parhau i ddarllen

Gwneud pethau gwell - Medium: Arfarniad agored

Rhaid cymryd cam i’r anhysbys pan chi’n dechrau gweithio mewn sefydliad newydd, ac mae’n anodd gwybod pa mor dda chi’n gwneud heb sgwrs agored a gonest.

Mae dechrau swydd newydd yn Research in Practice ac Research in Practice for Adults wedi bod yn wych, ac rydw i wedi gwerthfawrogi’r cyfle i gymryd cyfrifoldeb am y gyllideb ar gyfer digwyddiadau ac arwain y tîm.

https://medium.com/media/0326c6f705f24c4b8e7ef66fdd8e16a9/href

Roedd fy arfarniad cyntaf i yn gyfle i feincnodi sut rwy’n gwneud ac i edrych ar beth sydd angen i mi ddatblygu. Roedd e’n grêt mai nad broses un ffordd oedd hyn a chefais y cyfle i ddatblygu fy amcanion fy hun.

Rydw i eisoes wedi blogio am y manteision o weithio’n agored. Mae hyn yn golygu rhannu’r da a’r drwg. Rydw i wedi cael ysbrydoliaeth o flogbost Louise Cato ar ei ofnau. Mae gen i ddiddordeb mawr i weld sut mae Louise yn defnyddio mapiau ffyrdd i nodi ei ddatblygiad, yn enwedig gan fy mod i wedi datblygu bwrdd Trello i geisio gadw golwg ar ble rydw i ar y foment. Mae Neil Tamplin wedi rhannu sut mae Gwasanaeth Digidol y Llywodraeth yn ddefnyddio nhw ar gyfer ei gwaith, ac mae’r adnoddau yma yn edrych mor ddefnyddiol.

@DyfrigWilliams some roadmap reading. 🤓 https://t.co/LY4pkeS9Tw

 — @NeilTamplin

Beth sydd wedi mynd yn dda?

Fe wnes i ddefnyddio byrddau Trello er mwyn rheoli fy nigwyddiadau yn fy swydd ddiwethaf. Fel rhywun sydd wedi gweithio’n galed i wella eu rheolaeth amser, rydw i wedi elwa o gic ddigidol i’r pen ôl i gadw fi ar y trywydd iawn.

Cyn i mi ddechrau, fe wnaethon ni ddefnyddio taenlenni i gadw llygaid ar sut oedden ni’n gwneud. Mae’r tîm digidol yn defnyddio Basecamp, felly rydw i wedi cymryd y cyfle i brofi ei ddefnydd ar gyfer rheoli digwyddiadau. Fy argraffiadau cyntaf yw y gallai weithio ychydig yn well na Trello ar gyfer prosiectau cymhleth gan nad yw e mor syml. Amser a ddengys os bydd pawb arall yn prynu mewn i e pan mae’r prosesau gwaith yn dechrau.

Blogiais ar y dull arweinyddiaeth gwas roeddwn i eisiau rhoi ar waith pan ddechreuais yn y swydd, ac mae’n gweithio’n dda hyd yma. Yn ein cyfarfodydd wythnosol mae gennym 5 munud yr un i rannu beth ni’n wneud, beth sydd ar y gorwel ac unrhyw faterion arall rydym yn eu hwynebu. Mae hyn wedi sicrhau bod pawb yn ymwybodol o beth sy’n mynd ymlaen heb fod yn faich ar eu hamser. Yr unig broblem yw ei bod hi’n hawdd edrych ar bethau o ran yr wythnos hynny’n unig, felly rydw i wedi dechrau annog y tîm i edrych ar bethau gydag un llygad ar y tymor hir ar ôl adborth o fy nghydweithiwr Ella.

Y peth defnyddiol ynglŷn â bod yn gydlynydd digwyddiadau yw fy mod i’n cael rhwydweithio â phobl ysbrydoledig sy’n darparu gofal cymdeithasol. Trwy rannu adnoddau defnyddiol a phwyntiau dysgu mewn digwyddiadau (ac ar-lein yn bersonol), rydw i wedi datblygu fy ngwybodaeth am y sector yn Lloegr. Roedd gennyf ddiddordeb arbennig yn ymagwedd Leeds ar ôl dysgu amdano yn ein Fforwm Arweinwyr, ac rwy’n gobeithio rhoi blogbost at ei gilydd yn y dyfodol i helpu i gadarnhau’r dysgu i mi ac i rannu arfer da.

A thrwy fod yn Gardi gyda breichiau byr a phocedi dwfn, llwyddais i arbed £3.5k i ni ar leoliad cynhadledd ar ôl i ni gael gwasanaeth anfoddhaol. Boom!

Beth allai wneud yn well?

Er wnaethon ni cael adborth da o fynychwyr yn y digwyddiad cenedlaethol cyntaf yr arweiniais, roedd yna feysydd i’w datblygu. Roedd fy nghydweithiwr Ami wedi rhedeg ei digwyddiad hi mewn modd mor effeithiol fel nad oedd e’n hawdd gweld y cymhlethdodau, rhywbeth a ddaeth yn amlwg pan gawsom broblemau yn fy nigwyddiad i. Roeddwn i’n gyfforddus iawn yn fy swydd ddiwethaf — roeddem wedi gweithio gyda’n gilydd am bum mlynedd ac roedden ni gyd yn gwybod yn union beth oedd rhaid gwneud, ac fe wnes i gymryd hyn yn ganiataol. Fe wnes i ddim tynnu am gymorth pan roedd angen, ac fe fyddai hyn wedi ein helpu ni i fynd i’r afael â’r problemau mewn modd lot fwy effeithiol. Yn amlwg byddai’n well gen i os byddai popeth wedi mynd yn berffaith, ond dysgais i siwd gymaint o’r camgymeriadau, ac yn sgil hynny fe wnaeth y digwyddiad nesaf mynd yn lot gwell. Fe wnaeth hyn hefyd helpu ni i fewnosod y seiliau ar gyfer cyfarfod gwerthuso da ar ôl ein digwyddiadau cenedlaethol, sydd wedi arwain at lot o ddysgu cadarnhaol hyd yn hyn.

Rydw i jyst yn dechrau ar fy siwrne rheoli llinell. Rydyn ni wedi dechrau bondio fel tîm ac rydw i wedi cael ychydig o sgyrsiau anodd, ond rwy’n gwybod y bydd rhaid imi gael mwy o’r rheini wrth i ni fynd ymlaen. Mae gyda ni hyfforddiant rheoli llinell yn gynnar yn y flwyddyn nesaf ar ddeallusrwydd emosiynol, felly fe fydd yn ddiddorol i weld beth allaf gymryd o hynny.

Rydw i’n dal i fynd i’r afael â beth yw gwaith dydd i ddydd y tîm, ac mae’n rhaid i mi feithrin fy ngwybodaeth ymarferol o beth mae’r tîm yn ei wneud. Dim ond fi sydd yn y swyddfa am y ddau ddiwrnod olaf cyn Dolig, felly erbyn hynny bydd rhaid i fi fod yn hollol glir am bopeth.

Camau nesaf

Rwy’n benderfynol o barhau â’r dull arweinyddiaeth gwas. Rwy’n meddwl amdano sut y gallaf annog y tîm i gynhyrchu eu hatebion eu hunain i faterion, yn enwedig gan mai nhw yw’r rhai sy’n mynd i’r afael â nhw o ddydd i ddydd. Felly rwy’n mynd i hwyluso diwrnod tîm fel gallwn edrych ar beth sy’n gweithio, beth yw’r materion a sut y gallwn ni wella. Os yw’n mynd yn dda, dylai hyn ein helpu ni i glymu fel tîm a gwella’r ffordd ni’n gweithio. Dydw i ddim am wahanu’r wybodaeth am y gwaith o’r broses benderfynu — nid yw broses gorchymyn a rheoli yn gynllun gwych mewn unrhyw sefyllfa, ond ar ôl 3 mis yn y swydd byddai’n hunllef. Fe wnâi rhannu beth sy’n digwydd o ganlyniad fel y gall unrhyw un sydd â diddordeb ddefnyddio fy ymagwedd a mynd â fe ychydig o gamau ymhellach.


Arfarniad agored was originally published in Gwneud pethau gwell on Medium, where people are continuing the conversation by highlighting and responding to this story.

Parhau i ddarllen

Gwneud pethau gwell - Medium: Gweithio’n agored

Rwy’n ffeindio’r broses o weithio’n agored yn ddiddorol gan fod cysylltu â rhwydweithiau a chymunedau wedi bod yn rhan o’m rolau blaenorol i.

Fel y soniais yn fy mlogbost ar rwydweithiau ar-lein, fy swydd bresennol i yw’r swydd gyntaf rydw i wedi cael ers sbel ble nad yw’r defnydd o gyfryngau cymdeithasol yn rhan o’m gwaith dydd i ddydd. Mae hyn yn golygu fy mod i’n gweithio’n galetach i rannu fy ngwaith ar-lein gan nad yw’n rhan annatod o’m swydd. Rydw i wedi bod yn darllen Working Out Loud gan John Stepper er mwyn helpu fi ar y siwrne yma.

https://medium.com/media/ad9e13d0dbfd93424fad196535b7c972/href

Mae’r rhan gyntaf o’r llyfr yn canolbwyntio ar sut mae gweithio’n agored yn cyd-fynd â bod yn unigolyn llwyddiannus, ond doedd hyn ddim yn rhan o beth wnaeth ysbrydoli mi i ddarllen y llyfr. Gan fy mod i wedi gweithio yn y sectorau cyhoeddus a gwirfoddol, roedd gen i fwy o ddiddordeb mewn sut roedd gweithio’n agored yn cyfrannu at fywyd cymdeithasol. Ond wnaeth popeth clicio ar ôl i mi wrando ar y cyfweliad gyda Paul Taylor ar bodlediad Leadermorphosis (diolch i Neil Tamplin am rannu hwn). Yn y bodlediad yma mae Paul yn dweud y dylai datblygiad sefydliadol fod yn debyg i ddatblygiad personol. Dylai bod ein sefydliadau yn angerddol am ddysgu a gwella yn yr un modd a’r bobl sydd ynddynt. Roedd e’n ddiddorol clywed mai’r angerdd yma sy’n cadw Paul yn Bromford. Dyma beth a ddysgais am newid sefydliadol a phersonol wrth ddarllen y llyfr gyda’r meddylfryd yma.

Dechreuwch yn fach

Mae gwasanaethau cyhoeddus yn cael eu dominyddu gan brosesau newid enfawr oherwydd ein dibyniaeth gyffredinol ar ddulliau fel PRINCE 2. Mae hyn yn golygu bod rhaid inni ragfynegi pethau sy’n amhosib i ni wybod. Mae Stepper yn awgrymu bod pobl yn cymryd dull “agile startup” i weithio’n agored — mae angen iteru a newid eich ymagwedd yn seiliedig ar adborth cynnar. Mae Stepper yn rhannu astudiaeth achos gwych o’r modd y sefydlodd Anne-Marie Imafidon Stemettes:

“Ann-Marie continued to make mistakes, but they were new mistakes, a natural part of the learning process…. Success for Ann-Marie and for Stemettes wasn’t a neat line of carefully planned steps along a well-travelled path. It was purposeful discovery, each step producing learning, connections, and increasing the set of possibilities.”

Mae’r ymagwedd hon yn sicrhau bod dysgu wrth wraidd ein gwaith, ac nid rhywbeth sy’n digwydd ar adeg benodol a drefnwyd o flaen llaw. Mae hyn yn cyd-fynd â blogbost Think Purpose ar wneud dysgu yn rhywbeth sy’n digwydd try’r amser yn lle gweithgaredd achlysurol.

“Y perffaith yw gelyn y da”

Rhannodd Evan Jones y dyfyniad yma gan Voltaire mewn seminar Swyddfa Archwilio Cymru ar wasanaethau cyhoeddus digidol, ac mae’n hynod o berthnasol yn y cyd-destun yma. Yn gyffredinol, dyw gwasanaethau cyhoeddus ddim wedi derbyn eu bod nhw’n debyg o wneud camgymeriadau. Ond mae’r syniad bod pob newid rydym yn rhoi ar waith yn berffaith yn hynod o broblem.

Nid yw mudiadau’n gyfforddus wrth gwneud newidiadau achos mae’r risg yma yn cael ei weld fel peth peryglus yn y rhan fwyaf o achlysuron. Ond mae’r syniad bod newid yn risg yn dibynnu ar bersbectif yr unigolyn. Oes yna mwy o risg mewn cadw popeth fel mae fe, ble nad yw’r rhan fwyaf o wasanaethau yn darparu beth mae pobl eisiau, neu i gymryd y cam cyntaf ar daith o iteru? Rwy’n meddwl bod angen inni feddwl eto am ein diffiniad o lwyddiant. Mae hwn yn rhywbeth y mae Stepper yn edrych arno wrth iddo edrych ar y pwrpas o weithio’n agored:

“The main benefit… isn’t popularity. They aren’t putting in this effort simply to chase views. Instead, with each contribution, they’re learning. Every time they write about a project or an idea, they think deeply about it and get feedback from others. In addition to that investment in their craft, they’re deepening relationships with the people already in their network and, over time, creating a portfolio of contributions they can reuse over and over again, unlocking other possible connections.”

Newid ymddygiad sefydliadol

Mae Stepper yn sôn am strwythuro’ch bywyd er mwyn eich helpu chi i gyrraedd eich nodau. A ydym ni fel gwasanaethau cyhoeddus yn gweithio mewn ffyrdd sy’n ein galluogi ni i weithio’n effeithiol? Dydw i ddim yn dweud bod rhaid ailstrwythuro sefydliadau, ond dylem edrych ar ein prosesau i weld os ydyn nhw’n wir yn addas i’w bwrpas. Ydyn nhw’n hwyluso ein siwrne ni i’n nodau? Neu ydyn nhw’n gwneud pethau’n anoddach? Mae hyn yn taro cloch i mi, yn enwedig wrth feddwl am gaffael.

Mae Stepper hefyd yn edrych ar greu arferion cadarnhaol. Rydyn ni’n gwerthfawrogi’r pethau rydyn ni’n adnabod (mae’n werth cael cipolwg ar y daflen defnyddiol yma ar duedd), felly mae’n gwneud synnwyr bod ailadrodd yn atgyfnerthu’r arfer yma wrth i ni ddod yn fwy cyfarwydd gyda nhw. Mae Stepper hefyd yn annog pobl i leisio’u cynlluniau er mwyn atgyfnerthu eu bwriadau. Mae hyn yn rhywbeth a wnaethom trwy ein ffurflenni galw i weithredu yn ddigwyddiadau Swyddfa Archwilio Cymru, ac mae’n rhywbeth rwy’n ystyried ar gyfer ein gwerthusiad o’n digwyddiadau ni.

Beth ydyn ni’n gwerthfawrogi?

Y prif bwynt i mi oedd ynglŷn â’n bersbectif o’n gwaith. Ydyn ni’n gweld gwasanaeth cyhoeddus fel rhan o rwydwaith cymunedol, neu fel rhywbeth sy’n cael ei ddarparu i bobl?

“By paying attention to something, your mind becomes more attuned to it…. they start experiencing networking as something based on contributions instead of transactions”

Dylem weld gwasanaethau cyhoeddus fel yr ydyn nhw’n o iawn — fel galluogwyr sy’n helpu pobl i fyw bywydau gwell. Mae’n rhy hawdd i feddwl am drawsnewid sefydliadol yn nhermau’r sefydliad, er enghraifft y naid o wasanaethau cymdeithasol plant ac oedolion. Ond mae’n amlwg bod hyn yn rhywbeth sy’n bodoli achos strwythurau sefydliadol. Y trawsnewidiadau sy’n bwysig i bobl yw pethau fel gadael cartref a chreu perthnasoedd newydd. Dylai ni dechrau meddwl am bethau sy’n bwysig ym mywyd go iawn. Sut allwn ni wneud bywydau pobl yn well?


Gweithio’n agored was originally published in Gwneud pethau gwell on Medium, where people are continuing the conversation by highlighting and responding to this story.

Parhau i ddarllen

Gwneud pethau gwell - Medium: Dysgu a datblygu yn GovCamp Cymru 17

Fi’n cynnig y sesiwn. Mae’n werth cael cipolwg ar luniau gret Nigel Bishop https://www.flickr.com/photos/wnbishop/sets/72157689490394916/with/37472562030/

Roedd GovCamp Cymru yn wych eleni. Fe wnes i gyflwyno sesiwn ar sut all dysgu a datblygu bod yn fwy addas i ddibenion gwasanaethau cyhoeddus. Ysgrifennais blogbost o flaen llaw, ac fe wnaeth hyn rhoi cyfle da i mi feddwl am y prif faterion y gallai’r drafodaeth herio. Fe wnaeth e hefyd meddwl bod pobl yn gallu rhannu adnoddau defnyddiol gyda mi cyn y digwyddiad.

Rhannodd Sharon Dale blogbost gan Matt Edgar a wnaeth edrych ar ddysgu yng nghyd-destun dylunio gwasanaeth sy’n canolbwyntio ar bobl a darpariaeth ystwyth. Mae’r blogbost yn un o’r pethau gorau rydw i wedi darllen ar ddysgu am sbel. Fe wnaeth y blogbost ateb lot o’r cwestiynau roedd gen i cyn y digwyddiad, sy’n dangos gwir bŵer rhwydweithiau ar-lein. Rydw i’n rili hoffi’r gymhariaeth rhwng ffyrdd hen a ffyrdd newydd o ddysgu:

  • Rhannu pwrpas dros dargedau’r sefydliad
  • Dysgu trwy wneud dros addysgu ar gyfer prawf
  • Adeiladu’n gymdeithasol dros drosglwyddiad cynnwys
  • Dylunio ar gyfer amrywiaeth dros gyrsiau safonol

GovCamp Cymru ei hun

Roedd y pwysigrwydd o ddylunio ar gyfer amrywiaeth yn sicr yn rhywbeth a ddaeth o’n trafodaethau, ac efallai nid yw hynny’n syndod wrth feddwl roedden ni’n ystafell lawn o bobl o wasanaethau cyhoeddus amrywiol.

Dechreuodd Melys Phinnemore sgwrs am ddysgu drwy wneud (un arall o bwyntiau Matt) pan nododd y gall dysgu fod yn boenus. Mae hyn achos mae’r broses yn cynnwys edrych yn fanwl ar beth chi’n gwneud a beth chi’n meddwl. Gweithiais i gyda Melys yn fy swydd flaenorol yn Swyddfa Archwilio Cymru, lle’r oedd Melys yn gwneud gwaith gwych gyda’r Sefydliad Tai Siartredig ar annog newid sefydliadol trwy arweinyddiaeth a hyfforddi. Cawsom drafodaeth am y ffaith bod angen lle diogel ar bobl fel eu bod nhw’n gallu rhoi ei dysgu ar waith, a hefyd rôl arweinwyr mewn galluogi hynny i ddigwydd. Roedd hi’n ddiddorol iawn i glywed sut mae Rachel Hughes yn cadw bore yn rhydd bob wythnos ar gyfer dysgu a datblygu, a bod yr enghraifft honno’n galluogi ei thîm i wneud yr un peth. Roedd y rôl alluogi a hyfforddi hon yn rhywbeth y trafodom ymhellach wrth i Neil Tamplin rannu sut mae Tai Cadwyn yn defnyddio’r meddylfryd a amlinellir gan David Marquet mewn ‘Turn the Ship Around’ fel bod pobl yn gallu datgan beth maen nhw’n bwriadu gwneud yn lle rhoi gorchmynion. Mae’n werth darllen blogbost Neil ar y llyfr.

Fe wnaethom hefyd drafod sut mae rhannu’ch dysgu yn eich galluogi chi i ddatblygu rhwydweithiau ac i ddysgu o bobl eraill. Rhannodd Vanessa Williams sut mae DXW wedi rhannu eu llawlyfr ar Github, ac fe wnaeth hi hefyd cynnal sesiwn ddiddorol ar anghynadleddau yn ddiweddarach yn y dydd, lle wnaeth hi rannu arfer o gynadleddau eraill. Fe wnaeth hyn cynnwys llawlyfr Anghynadleddau mewn Blwch James Cattell, sy’n ddefnyddiol os ydych chi’n meddwl am redeg eich digwyddiad eich hun.

Dysgu o ddulliau digidol

Clywsom hefyd am ddulliau diddorol o’r byd digidol y gellir rhoi ar waith yn y ddarpariaeth o wasanaethau cyhoeddus ehangach. Clywsom am Raglenni Pâr, lle mae dau raglennwr yn gweithio ar un cyfrifiadur. Mae un yn ysgrifennu cod tra bod y llall yn ystyried cyfeiriad “strategol” y gwaith ac yn feddwl am gynnig gwelliannau ac yn amlygu problemau tebygol. Mae hyn yn rhyddhau’r gyrrwr i ganolbwyntio ar yr agweddau “tactegol” o gwblhau’r dasg.

Fe wnaethom hefyd ddysgu sut mae Gwasanaeth Digidol Llywodraeth y Deyrnas Unedig yn defnyddio Oriau Datgelu fel bod eu timau nhw’n gallu gweld yr ymchwil gyda defnyddwyr yn uniongyrchol. Mae hyn yn sicrhau eu bod nhw’n meddwl am sut mae pobl yn defnyddio eu gwasanaethau wrth iddynt eu dylunio. Mae’n swnio fel ffordd wych o sicrhau bod gwasanaethau’n canolbwyntio ar bobl, sy’n gwneud i mi feddwl am sut y gallai hyn weithio wrth feddwl am ymagweddau cydgynhyrchiol mewn gofal cymdeithasol.

Rhannodd Sara Long agwedd gwbl wahanol o ddysgu digidol pan rannodd sut y defnyddir cyfleusterau efelychu mewn meddygaeth, sy’n caniatáu i feddygon i brofi dulliau newydd mewn amgylchedd diogel. Mae yna bosibiliadau cyffrous ar gyfer sut y gellir defnyddio AI ar gyfer dysgu, ac ar ôl gwrando ar Sara, rydw i wedi sylweddoli bod rhaid i mi fynd i’r afael â Google Cardboard er mwyn profi hyn ymhellach.

Siaradom hefyd am ddysgu hunangyfeiriedig, ac efallai nid yw hynny’n syndod wrth feddwl bod pawb yn yr ystafell wedi rhoi ei amser ar ddydd Sadwrn i rannu a dysgu o’i gilydd er mwyn gwella gwasanaethau cyhoeddus. Siaradom amdano sut mae dysgu’n fwy tebygol o gael ei roi ar waith os ydyn ni’n prynu mewn i e ein hunain, yn hytrach na chael ein gorfodi i’w wneud. Y dyddiau yma y mae yna cymaint o adnoddau defnyddiol ar gael, ac mae fe hefyd yn werth rhannu eich gwaith eich hun, sy’n ychwanegu’r elfen o ddysgu gyda’ch cyfoedion. Dywedodd Neil wrthym sut mae cael prosesau allan o’i ben wedi helpu pobl eraill i ddeall sut mae fe’n gweithio. Os oes gennych ddiddordeb, mae’n werth edrych ar ei llawlyfr defnyddiwr.

Pan wnes i ddechrau trafodaeth ar ddysgu ar-lein, roedd e’n ddiddorol i glywed bod y cyrsiau y mae pobl wedi cyrchu wedi adlewyrchu’r gwaethaf o hyfforddiant all-lein. Fe’u disgrifiwyd nhw fel eu bod nhw’n “gyfatebol i rywun sydd â chyflwyniad PowerPoint sy’n sefyll i fyny a siarad atoch chi”. Roedd e’n wych siarad â Lynsey Jackson ar ôl y sesiwn, gan fod Lynsey wedi gwneud cwrs gydag Ideo U. Mae’r cwrs yn cynnwys sgwrs ar-lein gyda thiwtoriaid a chyfranogwyr eraill, ac mae yna hefyd gefnogaeth ddilynol ar gael trwy LinkedIn. Mae’r strwythur yma yn caniatáu i bobl ryngweithio â’i gilydd a rhannu syniadau a phrofiadau. Mae hyn yn rhywbeth sy’n annog rhyngweithio cymdeithasol fel rhan o ddysgu digidol, a hefyd yn galluogi pobl i ddysgu’n hyblyg ar eu telerau eu hunain.

Fel yr ydych wedi darllen, fe ddysgais i cymaint a chefais lot o sgyrsiau diddorol yn GovCamp Cymru eleni. Os ydych chi eisiau dysgu mwy, mae’n werth dilyn ei chyfrif Twitter, edrych ar y Storify ac edrych ar yr adnoddau sydd ar y bwrdd Pinterest. Mae cymaint o bobl wedi cyfrannu adnoddau gwych, ac os wnawn ni rhoi’r dysgu yma ar waith, byddwn mewn sefyllfa dda i allu darparu’r gwasanaethau cyhoeddus gorau posibl yng Nghymru, ac yn fy achos i, tu hwnt.


Dysgu a datblygu yn GovCamp Cymru 17 was originally published in Gwneud pethau gwell on Medium, where people are continuing the conversation by highlighting and responding to this story.

Parhau i ddarllen

Gwneud pethau gwell - Medium: Sut allwn ni wneud dysgu a datblygu yn addas i’w bwrpas ar gyfer gwasanaethau cyhoeddus yr 21ain…

Sut allwn ni wneud dysgu a datblygu yn addas i’w bwrpas ar gyfer gwasanaethau cyhoeddus yr 21ain ganrif?

Dyma fy syniad i am sesiwn yn GovCamp Cymru 2017.

Cyflwynais fy sesiwn cyntaf erioed yn y GovCamp Cymru ddiwethaf, lle wnaethon ni edrych ar sut allai theori newid ymddygiad helpu ni i roi syniadau a gynhyrchwyd mewn anghynadleddau ar waith mewn sefydliadau. Cawsom drafodaethau da a wnaeth aros gyda mi wrth i mi geisio mynd i’r afael â newid ymddygiad ar gyfer astudiaeth genedlaethol Swyddfa Archwilio Cymru. Fe wnes i feddwl ar y pryd bod e’n rhyfedd iawn nad oedd yna unrhyw un o’r maes Dysgu a Datblygu yno, yn enwedig gan fod y digwyddiad yn rhoi cyfle unigryw i gael safbwyntiau gwahanol o bobl sy’n gweithio mewn sefydliadau amrywiol.

Mae lot wedi newid ers digwyddiad blwyddyn ddiwethaf — rydw i wedi symud i wlad wahanol ac rydw i wedi gadael Swyddfa Archwilio Cymru i ddechrau swydd newydd fel Cydlynydd Digwyddiadau Dysgu ar gyfer Research in Practice a Research in Practice for Adults. Rydyn ni’n elusen sy’n cefnogi mudiadau i gael gafael arno, deall a rhoi tystiolaeth ar waith mewn gofal cymdeithasol. Felly eleni, rwy’n bwriadu bod yr ymarferydd dysgu a datblygu symbolaidd yn y digwyddiad fel fy mod i’n gallu cael dealltwriaeth well o arfer da ac arloesol.

Dysgu ym modd gwell ar gyfer gwasanaethau cyhoeddus gwell

Rydw i wedi blogio’n ddiweddar ar sut mae dull dysgu gwasanaeth cyhoeddus yn parhau i fod yn hierarchaidd — mae’n llifo o’r arbenigwr i’r cyfranogwyr. Mae anghynhadledd, lle mae cyfranogwyr yn ffurfio agenda trwy gynnig syniadau i drafod, yn ymddangos fel lle da i herio’r dull yma. Falle bydd yr anghynhadledd hefyd yn lle da i ddechrau meddwl am ddulliau gwahanol o ddysgu mewn person, gan ei fod yn ddigwyddiad gwahanol iawn i hyfforddiant traddodiadol. Ond maen anodd iawn i werthuso nhw achos does yna ddim canlyniadau dysgu penodol. Felly sut allwn ni ddangos eu bod nhw’n arwain ato newid go iawn?

Mynd yn ddigidol

Mae gwasanaethau cyhoeddus yn ceisio mynd i’r afael â digideiddio ar hyn o bryd, ond dydyn ni ddim wedi gwneud lot o ddefnydd o ddysgu ar-lein hyd yn hyn. Rydw i wedi ymuno â Codecademy er mwyn cael dealltwriaeth well o arfer da o’r byd ehangach. Maen nhw’n mynd â chi ar daith dysgu ymarferol i’ch helpu i ddysgu sut i godio. Rydw i hefyd wedi dechrau cwrs ar-lein am ddim gyda’r Brifysgol Agored, sy’n cynnwys myfyrio dros destun a fideo yn bennaf. Ydy gemau ar-lein yn gallu cynnig profiad mwy ymarferol, fel y mae Chris Bolton wedi amlinellu yn ei blogbost ar wneud penderfyniadau cynaliadwy ac mae Karoliina Korppoo wedi siarad amdano ar gyfer TED? Ac os ydyn nhw, a allwn ni wneud defnydd gwell ohono o fewn gwasanaethau cyhoeddus?

https://medium.com/media/e2b417e18ae015016f7ba0532b754bf4/href

Fodd bynnag, mae rhannu gwybodaeth yn broses gymdeithasol. Rydym yn adeiladu ein dealltwriaeth o rywbeth trwy ei drafod gyda phobl eraill, gweld sut mae eu naratif yn gweithio gydag un ni, ac o ganlyniad rydym yn datblygu dealltwriaeth well. Sut allwn ni sicrhau nad ydyn ni’n colli hyn wrth i ni symud ar-lein? Mae Traciwr Profiad Digidol Myfyrwyr Jisc yn awgrymu bod pobl sydd mewn Addysg Uwch ac Addysg Bellach eisiau systemau digidol i ategu addysgu wyneb yn wyneb, nid cymryd ei le. Beth yw’r ffordd orau o wneud hyn?

Ac oes yna rôl fwy ffurfiol ar gyfer dysgu anffurfiol? A all cyfryngau cymdeithasol a rhwydweithiau cyfoedion i gyfoedion chwarae rhan fwy yn ein hymagwedd?

Drosodd i chi

Byddai’n grêt i drafod pethau ymhellach yn GovCamp Cymru os oes gennych syniadau am hyn, os ydych chi’n mynd i’r afael â materion neu os ydych chi’n gwneud gwaith da yn y maes. Mae yna gryfder mewn niferoedd, a gobeithio gallwn fynd i’r afael ag anawsterau gwasanaethau cyhoeddus trwy gyfuno ein syniadau.


Sut allwn ni wneud dysgu a datblygu yn addas i’w bwrpas ar gyfer gwasanaethau cyhoeddus yr 21ain… was originally published in Gwneud pethau gwell on Medium, where people are continuing the conversation by highlighting and responding to this story.

Parhau i ddarllen

Gwneud pethau gwell - Medium: Rhoi’r “rhwydwaith” mewn rhwydweithiau cymdeithasol

Cyn i mi ddechrau gweithio i Research in Practice a Research in Practice for Adults, awgrymodd Chris Bolton (a.k.a. whatsthepont) i mi edrych ar ‘The New Social Learning: A Guide to Transforming Organizations Through Social Media’ gan Tony Bingham a Marcia Conner. Fe wnaeth y llyfr yma effeithio sut wnaethon ni ddefnyddio cyfryngau cymdeithasol yng Nghyfnewidfa Arfer Da Swyddfa Archwilio Cymru, ac mae fe wedi gwneud i mi feddwl am rôl rhwydweithiau ar-lein yn fy swydd newydd. Mae hyn yn eironig gan mai dyma’r rôl gyntaf rydw i wedi cael am 8 mlynedd ble dyw cyfryngau cymdeithasol ddim yn rhan o’m disgrifiad swydd, ond mae’n berthnasol hefyd achos mae Cyfarfod Blynyddol Swyddogion Cyswllt Research in Practice for Adults yn edrych ar ddulliau arloesol o ddysgu a datblygiad gofal cymdeithasol i oedolion. Dilynwch #LOAM17 i weld y drydar o’r digwyddiad.

Dysgu rhwng cyrsiau

Mae’r ffordd draddodiadol rydyn ni’n dysgu yn ymagwedd ffurfiol lle mae dysgwyr yn cael ei weld fel derbynwyr diolchgar. Mae hwn gyda phroblemau os ydym yn meddwl am sut ni’n cymryd perchnogaeth o’r dysgu yna. Mae’r status quo yn ddefnyddiol wrth dysgu prosesau syml sy’n gweithio mewn ffordd achos ac effaith, ond mae gwasanaethau cyhoeddus yn gweithio mewn amgylchedd cymhleth lle dyw un maint ddim yn addas i bawb.

Fe wnaeth y trydar a’r blogbost yma gan Think Purpose ysgogi mi i feddwl ychydig mwy am y peth…

The 2,500 year old lesson everybody ignores cos it’s too hard https://t.co/FqWrPwovRm

 — @ThinkingPurpose

Nid yw digwyddiadau a gweithgareddau dysgu yn allbynnau yn eu hunain, ond yn rhy aml dyma sut maen nhw’n cael ei weld o fewn gwasanaethau cyhoeddus. Mae hyn yn amlwg mewn llefydd ehangach hefyd. Rydyn ni’n dal i gyfrif beth sydd ddim yn bwysig e.e. faint o bobl wnaeth mynychu cwrs, yn hytrach nag os wnaeth unrhyw beth newid o ganlyniad. Ac i fod yn deg, rydyn ni’n gwneud hyn achos dyma beth sy’n hawdd i’w fesur.

Sut ydyn ni’n myfyrio?

Dyma ble rydw i wedi ffeindio gall cyfryngau cymdeithasol ychwanegu gwerth. Ar wahân i LinkedIn. Rwy’n casáu LinkedIn. Mae fe wedi cael ei reoli’n ofalus, jyst rhag ofn eich bod chi’n cael hwyl ac yn dod ar draws rhywbeth diddorol. Ac maen nhw’n anfon cymaint o sbam i chi.

Fel unrhyw offer defnyddiol, rhaid sicrhau nad yw cyfryngau cymdeithasol yn ddiben ynddo’i hun. Os ydyn ni’n defnyddio nhw mewn ffordd effeithiol, mae nhw’n gallu gwneud dysgu a datblygu yn rhan o’ch dydd. Os ydyn ni’n defnyddio nhw mewn ffordd wael, dyw e ddim yn lot mwy na dweud wrth bobl eraill pa mor glyfar ydych chi. Ac yn aml, mae’r platfformau yma yn gwbl ymylol ac yn cael eu hanwybyddu. Mae hyn achos mae natur yr amgylcheddau ni’n gweithio mewn yn golygu bod e’n hawdd gwneud hynny. Mae Leah Lockhart wedi ysgrifennu blogbost wych ar pam mae gweision cyhoeddus yn anwybyddu digidol:

“I’d argue public services nurture these low skills and send people down a spiral of de-skilling with their outdated browsers, outdated operating systems and messy IT infrastructures”

Mae blogbost Think Purpose yn sôn am ragoriaeth fel ymarfer. Mae cyfryngau cymdeithasol weithiau’n cael eu gweld fel pethau negyddol (ac rydw i wedi bod yn brwydro i sicrhau fy mod i’n ei ddefnyddio nhw mewn modd cynhyrchiol), ond maen nhw hefyd yn gallu helpu ni i rannu a chydweithio’n agored fel rhan o’ch bywyd bob dydd. Mae’r rhannu yma yn golygu does yna ddim ffiniau rhwng arbenigwyr a dysgwyr, felly mae’n haws i fynd i’r afael â’r hierarchaeth y mae gwasanaethau cyhoeddus a dysgu a datblygu wedi eu hadeiladu.

Rwy’n ffeindio hyn i gyd yn ddiddorol iawn, ac mae’n rhywbeth y mae Bingham a Conner yn galw yn Mashups yn y llyfr. Rwy’n rili hoffi Mashups Rôl yn benodol achos maen nhw’n hwyluso’r nodweddion y byddai lot o ni’n hoffi gweld yn ein gwasanaethau cyhoeddus — sefydliadau sy’n gweithio gydag eraill, sy’n cysylltu â nhw ac yn datblygu eu blaenoriaethau o’r cymunedau yna:

“Mashups change work’s traditional linear and separate roles into a culture of co-production, co-design, and co-development, mixing responsibilities among everyone involved in a new cyclical process. In the case of the new social learning, it’s not about simply giving people online communities or wikis and getting out of the way. It is about a new iterative and inclusive model where anyone is able to create, use, publish, remix, repurpose, and learn.”

Mae hyfforddiant traddodiadol yn aml yn cynnig atebion i broblemau sydd eisoes wedi’u datrys. Does yna ddim pwynt ail-ddyfeisio’r olwyn, felly dydw i ddim yn dweud does yna ddim rôl o gwbl ar ei gyfer. Mae’n gallu gweithio’n dda ar gyfer dysgu am theori, ond dyw e ddim yn cynnig lot o gyfle i fyfyrio ar ymarfer. Dyma pam mae gweithio’n agored o ddiddordeb i mi, ac mae’n ddiddorol gweld sut mae Neil Tamplin a phobl eraill sy’n gwneud nodiadau wythnosol yn edrych yn ôl dros eu profiadau ac yn eu rhannu nhw gydag eraill. Siaradodd Neil am hyn yn yr Ŵyl Tai:

“If your purpose has something to do with improving the lives of people who need housing then I would argue you are morally obligated to share anything that advances that cause, no matter how small or seemingly insignificant.”

Mae hyn i gyd yn teimlo’n newydd a lletchwith ar hyn o bryd wrth i ni symud o’r meddylfryd confensiynol y mae Paul Taylor yn amlinellu yn ei flogbost ar yr ofn o weithio’n agored. Ond fel mae fy nghyn-gydweithiwr Ena Lloyd yn dweud, rhaid bwrw ymlaen nes eich bod chi’n cael eich dal.

Adeiladoliaeth Cymdeithasol

Fe wnes i ddysgu am Adeiladolaeth Cymdeithasol trwy’r llyfr hefyd. Mae’n theori sy’n disgrifio sut mae pobl yn dysgu gyda’i gilydd. Mae’n amlinellu sut mae pobl yn datblygu eu dealltwriaeth o rywbeth — rydych chi’n ei drafod â phobl eraill, gweld sut mae eu naratif yn gweithio gyda’ch un chi ac o ganlyniad byddwch yn datblygu dealltwriaeth well.

Roedd syniadau ymddygiadol yn golygu bod pobl yn cael eu hystyried yn dderbynwyr goddefol hyd nes y dechreuodd Jean Piaget newid meddwl pobl yn y 50au. Ond os chi’n gofyn i mi, mae lot o’r meddylfryd yna’n dal i fod mewn lle nawr. Arweiniodd gwaith Piaget i’r defnydd o chwarae rôl ac efelychu mewn dysgu. Felly, y tro nesaf rydych chi’n teimlo’n anghysurus mewn cwrs hyfforddi, chi’n gwybod pwy sydd ar fai.

Dysgu ymarferol trwy rwydweithiau

Rydw i wedi gwneud lot o ddefnydd o’m rhwydweithiau dros yr wythnosau diwethaf, o chwilio am hyfforddwyr gofal cymdeithasol sy’n siarad Cymraeg i ddod o hyd i arfer da mewn dysgu ar-lein (diolch yn fawr iawn Noreen Blanluet, Anne Collis a Dave Briggs). Rydw i hefyd yn gobeithio fy mod i’n wirioneddol gymdeithasol a fy mod i’n talu pobl yn ôl trwy helpu a rhannu’r pethau da mae pobl yn gwneud. Rwy’n caru’r syniad o fyd ble mae rhannu a derbyniaeth yn flaenllaw.

Ac i gyfeirio yn ôl ato blogbost Think Purpose, mae siawns well gyda fi i wneud cyfryngau cymdeithasol i weithio i mi os rwy’n canolbwyntio ar beth rydw i eisiau cyflawni yn hytrach na’r cyfrwng. Dyna pam rwy’n cwympo mas o gariad â Facebook — dyw e ddim yn dod â fi’n agosach i bobl. Mae cyfryngau cymdeithasol ar ei orau pan rydyn ni’n meddwl am bwrpas.


Rhoi’r “rhwydwaith” mewn rhwydweithiau cymdeithasol was originally published in Gwneud pethau gwell on Medium, where people are continuing the conversation by highlighting and responding to this story.

Parhau i ddarllen

Gwneud pethau gwell - Medium: Hierarchaeth o wybodaeth: Pam dydyn ni ddim yn rhoi beth ni’n dysgu ar waith

Does dim syniad gyda fi am y swm y mae sefydliadau’n gwario ar ddysgu a datblygu, ond mae rhaid bod e’n swm sylweddol. Ond faint o’r dysgu yma sy’n cael ei roi ar waith?

Rydw i wedi dysgu siwd gymaint wrth symud i mewn i’r maes ymchwil. Rydw i wedi dod ar draws lot o lenyddiaeth academaidd sydd wedi gwneud i mi edrych ar fy mhrofiadau ychydig yn wahanol. Mae fy nghefndir mewn ymgysylltu wedi golygu fy mod i’n credu’n gryf y dylem gynnwys pobl wrth gynllunio a darparu gwasanaethau. Rydw i wedi gweld beth sy’n digwydd pan mae dinasyddion yn cael ei weld fel derbynwyr goddefol o wasanaeth cyhoeddus — maen nhw’n cyrchu gwasanaethau “un maint i bawb” sy’n cyd-fynd â gweledigaeth y gwasanaeth cyhoeddus ei hun.

Byddwn i byth wedi meddwl byddai’r un model hierarchaidd yma’n berthnasol i’r modd mae gwasanaethau cyhoeddus eu hunain yn dysgu a datblygu. Ond disgwylir i’r mynychwyr mynd i’r afael â’r wybodaeth, mynd mas a’i weithredu yn yr union yr un modd.

Felly os ydym am roi gwybodaeth gymhleth fel ymchwil ar waith wrth ddarparu gwasanaethau cyhoeddus, ni fydd y model yma’n gweithio. Fe wnaeth Dez Holmes rhannu Camsyniad y Biblinell (neu “Fallacy of the Pipeline”) gyda mi, sy’n edrych ar pam nad yw lot o ymchwil yn bwydo mewn i waith ar y rheng flaen.

Hierarchaeth

Mae fy mlogbostau i ers dechrau gyda Research in Practice a Research in Practice for Adults wedi cyffwrdd ag hierarchaeth. Roedd y rhain yn edrych ar rwydweithiau ffurfiol o fewn sefydliadau, ond mae Camsyniad y Biblinell hefyd yn dangos effaith hierarchaeth o ran arbenigedd rhwng sefydliadau.

“The blame for gaps between science and practice falls variously on the stubbornness of the practitioners insisting on doing it their way, their hubris in believing they know their patients best and the smugness of scientists believing that if they publish it, practitioners will use it. None of these characterizations of the culprits is entirely fair, but they and yet others share in the blame.”

Mae’r agwedd hon hefyd yn adleisio sut mae gwasanaethau cyhoeddus yn gweithio â phobl a chymunedau. Rydw i wedi clywed cymaint o sefydliadau’n dweud bod “rhaid i gymunedau sylweddoli nad oes digon o arian i fynd o gwmpas, felly mae rhaid iddynt wneud mwy ar gyfer eu hunain.” Y broblem yw bod sefydliadau’n aml eisiau cael eu cacen a’i fwyta. Maent am gadw pŵer a rheolaeth tra bod cymunedau’n darparu gwasanaethau ar eu cyfer. Mae hyn yn hynod o glir pan mae cyd-gynhyrchu yn cael ei gamddefnyddio — mae cymunedau’n cael problemau’r sefydliad i’w datrys.

Felly sut allwn ni symud y tu hwnt i strwythurau hierarchaidd? Mae lot o enghreifftiau defnyddiol o sefydliadau sydd wedi rhoi’r gorau i hierarchaidd yn y blogbost yma gan Paul Taylor — mae defnydd Zappos o holocratiaeth yn hynod o ddiddorol. Dylai gwasanaethau cyhoeddus weithio fel rhan o rwydweithiau o fewn cymunedau, yn hytrach nag edrych i lawr arnynt. Mae’r erthygl yma o’r Harvard Business Review yn edrych ar sut mae sefydliad rhwydweithiol yn edrych, ac mae’n disgrifio hefyd sut y gallem weithio gyda chymunedau:

“I am talking about a whole new system that is much bigger, more powerful and involves far more people. Over the past few years, I’ve started to see many high-performing organizations use a network-like structure outside their traditional hierarchy to lead change, and with great results.”

Fe wnaeth Esko Reinikainen cyflwyno cysyniad Amy C. Edmondson o Dîmio i mi yn yr Ŵyl Tai (ac rydw i wedi’i blogio amdano ar gyfer Cyfnewidfa Arfer Da Swyddfa Archwilio Cymru), sy’n ymwneud â nodi sut all pobl weithio’n hyblyg er mwyn rheoli rhyngddibyniaethau cymhleth. Un o’r pethau rwy’n rili hoffi amdano’r cysyniad yw bod Edmondson yn rhoi empathi wrth wraidd ei methodoleg, tra bod hierarchaeth yn rhoi bwlch rhwng pobl a chanlyniadau eu penderfyniadau.

Methiant

Nid tîmio yw’r unig fodel defnyddiol y mae Edmondson wedi’i ddyfeisio. Fe wnes i ddod ar draws ei Sbectrwm o Fethiant sy’n Haeddu Bai yn fy swydd flaenorol, ac mae’n arbennig o ddefnyddiol yng nghyd-destun y papur hwn.

“The attrition of some 17% of original research that never gets submitted, usually because the investigator assumed negative results were unpublishable, is particularly disturbing from the standpoint of what practitioners might consider most helpful in their attempts to adapt guidelines for patient or community interventions to their practice circumstances. Negative results of interventions are of interest because they often tell the practitioner about the intervention’s misfit with patients or conditions other than those in which the original research leading to guidelines was conducted.”

Trwy fethu â rhannu methiant, mae’n fwy tebygol y byddwn yn ailadrodd y camgymeriadau hynny. Yn ystod fy nyddiau cyntaf yn fy swydd newydd, dywedwyd wrthyf fod rhaid rhannu camgymeriadau ac i osgoi “green shifting”. Rwy’n ddigon ffodus i fod yn gweithio mewn sefydliad sy’n agored i ddysgu sy’n deillio o fethiant, ond os ydych chi’n ddigon anlwcus i fod yn gweithio mewn sefydliad sy’n dyrannu bai ar gyfer gamgymeriadau sydd ddim yn gallu cael eu hosgoi, rydych chi’n annhebygol o allu cymryd y risgiau sy’n ofynnol er mwyn arloesi.

Data ansoddol

Mae cam nesaf y model piblinell yn taro cloch i mi o ran pa mor anodd mae fe i’r cyhoedd cyfathrebu â gwasanaethau cyhoeddus. Mae’n adlewyrchu Camsyniad y Biblinell, gan ein bod ni’n cyfyngu ar y llif gwybodaeth i sefydliadau.

“The studies that would fail to survive this leg of the journey will increase because randomized methods are more likely to face ethical and logistical challenges.”

Mae’r blogbost yma gan Dan Slee yn amlinellu materion tebyg, gan fod sefydliadau’n anwybyddu dysgu defnyddiol achos nid ydy’n dod mewn ffurf ddelfrydol iddynt. Mae’r enghraifft lle mae cyngor yn gwrthod derbyn sylwadau ar ymgynghoriad trwy gyfryngau cymdeithasol yn achos da o sut mae gwasanaethau cyhoeddus yn gallu gweithio i’w gofynion eu hunain yn hytrach na’r hyn sy’n gweithio i gymunedau.

Camsyniad y gynhwysydd o gwthio gwybodaeth i’r ymarferydd

“The recipient is full of prior knowledge, attitudes, beliefs, values and, above all, contextual constraints at any given point in practice time. Each of these influences the practitioner’s receptivity to new guidelines, their perception of the guidelines’ utility and their eventual use of them.”

Nid ydym yn llechen lân. Mae beth ni’n dysgu yn dibynnu ar ein credoau a’n profiadau. Mae Rhagfarn Cadarnhad yn golygu ein bod ni’n hoffi syniadau sy’n cadarnhau ein credoau presennol, ac achos Rhagfarn Rhagamcanol rydym yn tueddu i feddwl bydd canlyniadau ein dewisiadau cyfredol yn gweithio mas yn yr un ffordd yn y dyfodol.

Mae’n bron yn amhosibl cofio pob rhagfarn, ond yn ffodus fe wnaeth Helen Reynolds a Ben Proctor rhannu’r erthygl dda yma ar Fias Gwybyddol pan wnes i gymryd rhan ym mhodlediad Natteron. Mae’n ddogfen ddefnyddiol iawn sy’n gallu’ch helpu chi i checio’ch tybiaethau a’r cymhellion sydd y tu ôl i’ch gweithredoedd.

https://medium.com/media/a8f6b4d673a46e6b4c07ce65ab52dc11/href

Ymchwil gyfranogol, rhwydweithiau ymchwil, a gwella ansawdd parhaus

“The most promising lines of remedy have been in bringing the research (or even better, producing the research) closer to the actual circumstances of practice….. The promise inherent in these is that the research results are made more relevant, more actionable, more tailored, more particular to their patients or populations and to their circumstances of practice and with more immediate feedback to the practitioners themselves. The promise of this ‘pull’ approach has led to the suggestion that if we want more evidence-based practice, we need more practice-based evidence.”

Mae hyn yn dangos y gwerth o fod yn rhan o, neu o leiaf fod yn agos ato newid. Pan rannais waith yr Athro Roz Searle ar ymddiriedaeth yn Bara Brith Camp, y rhan wnaeth wir daro cloch oedd bod sefydliadau mwy yn fwy tebygol o gael lefelau is o ymddiriedaeth. Mae hyn achos bod mwy o hierarchaeth yn golygu bod gweithredoedd cadarnhaol y bobl sydd ar frig y sefydliad yn cael eu gwanhau. I mi, dyma pam rydym yn parhau i fethu â gweithredu newid cadarnhaol o fewn cymunedau — rydym yn rhy bell ohonynt, ac yn aml nid oes gan y cyhoedd lot o ffydd ynddo ni. I brofi bod hyn yn fwy na barn bersonol, cewch gipolwg ar y Baromedr Edelman ar gyfer 2017, sy’n datgelu’r cwymp mwyaf erioed mewn faint mae’r cyhoedd yn ymddiried mewn sefydliadau’r llywodraeth a sefydliadau anllywodraethol.

Cymhellion a chosbau er mwyn ysgogi ymarferydd i dynnu

“What practitioners in clinical, community and policy making roles crave, it appears, is more evidence from practices or populations like their own, more evidence based in real time, real jurisdictions, typical patients, without all the screening and control and with staff like their own. The ideal setting in which to conduct such studies would be their own, which takes us back to the participatory research strategy.”

Rwy’n meddwl bod gan Research in Practice rôl hynod o ddiddorol yma, gan ein bod ni’n ddolenni ymchwil academaidd a gwasanaethau cyhoeddus. Gall ein gwaith helpu i rannu ac i roi gwybodaeth ymchwil ar waith wrth ddarparu gwasanaethau.

Rydw i hefyd yn rili hoffi’r syniad o ddarparu tystiolaeth mewn amser real. Mae’r papur yn nodi bod “yna ddatganiad brawychus a dyfynnir yn aml am yr athreuliad yn y biblinell a’r gap rhwng ymchwil ac arfer, sef ei fod yn ‘cymryd 17 mlynedd i droi 14 y cant o’r ymchwil wreiddiol fel ei fod er budd gofal gleifion.’” Mae hwn yn swnio’n afreal i mi yn y byd digidol sydd ohoni. Wrth gwrs, mae’r rhan fwyaf o hyn yn gysylltiedig ag arfer, ond mae yna broblemau sy’n ymwneud â rhannu data hefyd. Mae ymchwil yn aml yn cael ei gyhoeddi y tu ôl i waliau talu neu’n cael ei reoli gan arianwyr. Ond ydyn ni’n gwneud cymaint ag y gallem? Fe wnaeth Swyddfa Archwilio Cymru rhyddhau ein set ddata gyntaf gyda thrwydded llywodraeth agored, a defnyddiom Power BI i arddangos data mewn amser real. Mae yna rhai adnoddau ar-lein da y gellir rhoi ar waith ym maes ymchwil, gan gynnwys adnoddau Creative Commons ar Wyddoniaeth Agored, a darn gwych gan Gymdeithas Cyhoeddwyr Mynediad Agored Anrhydeddus ar fanteision Creative Commons.

Cael mwy o sylw i ddilysrwydd allanol ym mhroses adolygiad cymheiriaid a pholisïau golygyddol o gylchgronau

“One might reasonably conclude that science will always have a gap to bridge to reach practice as long as it is generated in academic circumstances that put such a high premium on scientific control for internal validity that it squeezes out the needed attention to external validity.”

Mae hyn yn cysylltu yn ôl â’m blogbost flaenorol ar gymhlethdod, gan nad yw gwasanaethau cyhoeddus yn cael eu darparu mewn amodau labordy. Yn hytrach nag esgus y gallwn roi ymchwil ar waith mewn amgylcheddau delfrydol sydd o dan reolaeth, mae rhaid i ni ystyried cymhlethdod yr amgylchedd ni’n gweithio mewn ac i feddwl yn feirniadol am sut y gellir rhoi’r wybodaeth honno ar waith. Yr unig ffordd all hyn digwydd yw os all staff gwasanaethau cyhoeddus a chymunedau cael y pŵer a’r cyfle i ddadansoddi eu hamgylchedd eu hunain. Mae hyn yn golygu bod rhaid i ni gyd rhyddhau ein gafael ar bopeth. Ydyn ni’n ddigon dewr i wneud hynny?


Hierarchaeth o wybodaeth: Pam dydyn ni ddim yn rhoi beth ni’n dysgu ar waith was originally published in Gwneud pethau gwell on Medium, where people are continuing the conversation by highlighting and responding to this story.

Parhau i ddarllen

Gwneud pethau gwell - Medium: Cymhlethdod: A allwn ni newid sut ni’n dysgu?

Ar fy ffordd i waith yr wythnos diwethaf, fe wnes i wrando ar raglen TED Radio Hour NPR ar Ailfeddwl Ysgol. Roedd trafodaeth Sal Khan ar y Khan Academy yn hynod o ddiddorol. Mae fe “wedi fflipio’r ystafell ddosbarth” fel bod myfyrwyr yn gallu gwylio darlithoedd yn eu cartrefi trwy YouTube a gallant wneud y gwaith cartref ymarferol gyda’i gilydd yn yr ystafell dosbarth. Gallwch ei weld yn siarad am hyn tua 6 munud i mewn i’r fideo isod.

https://medium.com/media/4c08e318e257ea97c184ef25e10147af/href

Mae hyn yn ymgymryd â rhai cysyniadau rydw i wedi dechrau eu hystyried mewn perthynas â sut rydyn ni’n darparu’r profiad dysgu gorau posibl. Y pwynt fwyaf amlwg i’w gymryd i ffwrdd yw sut allwn wneud ddefnydd mwy effeithiol o dechnoleg. Mae fy nghydweithiwr Leo ymhell o flaen i ar hyn, ac mae fe wedi sefydlu ffyrdd da o weithio ar gweminarau a fersiynau sain ohonynt, ac rydw i wedi cwrdd â Stuart (ein Cydlynydd Systemau Gwe) i siarad am beth mae ein dyfodol digidol yn ei olygu ar gyfer ein digwyddiadau dysgu. Mae Ami hefyd wedi gwneud i mi feddwl ychydig am achredu’n cyrsiau a sut all dysgu cyfunol gweithio yn y cyd-destun yma.

Peth arall a ddaeth i mi wrth i mi wylio Sal yn trafod y Kahn Academy oedd sut y gallwn ni symud addysg i ffwrdd o ddull “un maint sy’n addas i bawb” i fod yn rhywbeth sy’n lot fwy personol a hyblyg. Drwy “fflipio’r ystafell dosbarth”, mae Sal wedi galluogi myfyrwyr i gael profiad dysgu rhyngweithiol sy’n wahanol iawn i’r hyn y mae pobl wedi cymryd rhan mewn yn draddodiadol.

Symud i ffwrdd o ddull un maint sy’n addas i bawb

Yn ystod fy wythnos gyntaf, cwrddais â’n Cyfarwyddwr Dez Holmes i siarad am sut allai weithio yn y rôl o Gydlynydd Dysgu. Un o’r pethau y trafodom oedd yr amgylchedd cymhleth y darperir gwasanaethau cyhoeddus ynddo a beth mae hynny’n golygu ar gyfer dysgu mewn modd effeithiol.

Mewn gweithgynhyrchu, mae’r amgylchedd yn rhagweladwy, ac mae achos ac effaith yn llinol. Ond mae pethau ychydig yn wahanol ym myd gwasanaethau cyhoeddus. Mae bywydau pobl yn gymhleth, felly mae’n annhebygol y bydd eu sefyllfaoedd yn ffitio i’r blychau rydym wedi’u datblygu ar eu cyfer yn ein gwasanaethau.

Yn amlach na pheidio, mae gwasanaethau cyhoeddus yn cael eu sefydlu gyda gofynion y sefydliad mewn golwg (mwy ar hyn yn fy mlogbost diweddaraf ar gyfer Cyfnewidfa Arfer Da Swyddfa Archwilio Cymru, ble rydw i wedi blogio ar pam nad yw cyd-gynhyrchu wedi cael ei roi ar waith yng ngwasanaethau cyhoeddus Cymreig). Rydym yn canolbwyntio ar beth sy’n hawdd i ni o ran darpariaeth, sy’n golygu bod dull un maint i bawb yn tueddu i gael ei ffafrio gan ei bod yn ffordd symlach o gynllunio a chyflwyno gwasanaethau. Ond mae cymhwyso’r ymagwedd hon yn llawn anhawster oherwydd nad yw gwasanaethau’n cael eu darparu mewn amgylcheddau sydd dan reolaeth.

Felly rhaid cwestiynu pam bod PRINCE2 mor boblogaidd yn y sector cyhoeddus, gan ei fod yn sefyll am “PRojects IN Controlled Environments”?

Felly sut allwn ni weithio’n wahanol?

Roedd rhai o’r cyfyngiadau i weithio i Swyddfa Archwilio Cymru yn ddefnyddiol iawn o ran rhannu dysgu ym modd gwahanol. Doedden ni ddim yn gallu datblygu polisi gan ein bod ni’n archwilio’r polisi hynny. Felly doedden ni ddim yn gallu dweud “dyma beth ddylech chi wneud”. Ond dywedodd yr Archwilydd Cyffredinol dro ar ôl tro y dylai sefydliadau edrych ar yr arfer yr oedden ni’n rhannu a’i addasu i ddiwallu eu hanghenion eu hunain. Mae hyn yn cyd-fynd yn berffaith a’r amgylchedd y mae gwasanaethau cyhoeddus yn gweithredu. Datblygodd y Gyfnewidfa Arfer Da eu methodoleg o adolygiad Jean Hartley o raglen y Beacon Councils a thrafodaethau gyda’r Athro Dave Snowden. Datblygwyd Fframwaith Cynefin gan yr Athro Snowden, a bwriad y Fframwaith yma yw i helpu pobl i wneud penderfyniadau sy’n seiliedig ar yr amgylcheddau y maen nhw’n gweithredu ynddo.

Fframwaith Cynefin

Ar ddiwedd yr wythnos diwethaf, rhannodd Dez bapur gwych gyda mi o’r enw Mobilising knowledge in complex health systems: a call to action. Dyma beth wnes i gymryd o’r papur:

“Reviews of large-scale organisational change highlight the role of culture in facilitating and mediating improvements consistent with a complexity view of knowledge-to-action”

Mae hwn yn bwynt rili ddefnyddiol am rôl diwylliant, ond rhaid osgoi meddwl am ddiwylliant fel problem gymhleth ynddo’i hun. Gellir adnabod diwylliant pob un o’r mudiadau rydw i wedi gweithio ynddo trwy ateb y cwestiwn yma’n onest: “Pa ymddygiad ydych chi’n gwobrwyo a chosbi?” (rydw i wedi dwyn y syniad yma o’r blogbost wych yma gan Jocelyn Goldfein).

“System change initiatives do not stop at organisational boundaries. Beyond one organisation may be higher-level authorities such as governments — both the public service and elected officials — as well as extra-organisational stakeholder groups on which success depends, but with which there may be no formal reporting relationship.”

Mae’n anodd anghytuno â hyn. Yr unig beth y gallwn ni ei wneud yw gweithio gyda’r pŵer sydd gennym er mwyn helpu newid i gymryd lle a dangos goblygiadau eu penderfyniadau i arweinwyr. Rhaid i arweinwyr fod yn barod i fod yn hunan ymwybodol ac yn agored i ddysgu os oes newid yn mynd i gymryd lle. Dysgais i siwd gymaint o’r Gynghorydd Barry Parsons ynglŷn â sut mae’n agor ei hunain i fyny er mwyn dysgu mwy am sut mae cyngor digidol effeithiol yn edrych. Mae Research in Practice a Research in Practice for Adults yn paratoi ei rhaglen o waith ar gyfer blwyddyn nesaf ar hyn o bryd, ac mae’n wych bod yn rhan o drafodaethau lle mae rheolaeth y sefydliad mor agored i ffyrdd newydd o weithio a dysgu.

“In a complex system, however, it is not possible to predetermine what steps will bring about positive and long-lasting change. Complex problems are similar to complex systems. The components within the problem are in synergistic multiple interaction with each other and cannot be solved in a step-by-step linear manner. Multiple interactions mean that outcomes are not easily predictable but are emergent.”

Rhaid i ni symud i ffwrdd o feddwl am ddysgu fel canlyniad ynddo’i hun. Mae hyn yn digwydd yn rhy aml yng ngwasanaethau cyhoeddus. Pan mae anghenion dysgu yn cael eu nodi mewn arfarniadau maen nhw wastad yn arwain ato gwrs hyfforddiant. Mae rhaid i ni ddarparu gofod yn ein gweithgareddau dysgu fel bod pobl yn cael y cyfle i feddwl amdano sut y gallant roi’r dysgu maen nhw’n derbyn ar waith yn eu hamgylchiadau nhw. Rydw i wedi darllen cwpl o flogbostau da’r wythnos yma ar gynhyrchiant ac ychwanegu gwerth (mae Paul Taylor wedi ysgrifennu un ar y gwahaniaeth rhwng bod yn brysur a bod yn gynhyrchiol ac mae Thomas Oppong wedi ysgrifennu i The Mission ar waith gwerth isel), ac rwy’n meddwl y gallwn roi’r un meddylfryd ar waith yn ein gweithgareddau dysgu — os wnawn ni edrych ar ein gwaith gyda gweledigaeth glir o beth rydyn ni’n ceisio’i gyflawni, gallwn sicrhau ein bod ni’n ychwanegu gwerth go iawn.

A promising shift in health system thinking that supports emergence is away from pilot projects and towards prototypes (Riley et al, 2015). Well-designed pilot projects serve important functions, including testing of innovations before widespread implementation, and making a case for organisational investments. However, in complex systems, it is not likely that a pilot can offer much in the way of guidance for the next implementation: the determinants of success shift with every new context; it is the interaction between the intervention and its context that determines outcome (Pawson, 2013).

Byddai’n hawdd i ddefnyddio prawf a pheilotiaid i ganfod ffyrdd newydd o weithio ac i roi’r gwaith hwnnw ar waith yn gyfan gwbl achos ei fod eisoes wedi’i brofi mewn amgylchedd cymhleth. Gall fframwaith Cynefin fod o gymorth mawr yma — os ydym yn rhoi’r fframwaith ar waith gyda’r dysgu yn ogystal â’r gweithgaredd cychwynnol, yna rydym mewn sefyllfa gwell i sicrhau bod y newid cadarnhaol yma’n cymryd lle.

“In many ways the command and control nature of organisational structures — in place to enact such accountability — runs counter to how successful knowledge-to-action would work best in practice….. People may have job descriptions that limit their responsibilities, or suffer punitive measures for not following rules.”

Rydw i wedi blogio yn barod amdano sut yr oeddwn i’n gobeithio arwain y tîm digwyddiadau mewn ffordd wahanol, ac rwy’n credu bod y blogbost yna’n gysylltiedig â hwn achos bod rhaid i ni fod yn siŵr nad ydy’r wybodaeth ar wahân o’r gwaith. A yw staff yn cael eu grymuso i roi’r hyn maen nhw wedi’i ddysgu ar waith yn y cyd-destunau y maen nhw’n gweithio ynddynt? Neu ydyn nhw’n dal i roi egwyddorion Taylorism ar waith, lle mae gwybodaeth yn nwylo’r rheolaeth ac mae pobl yn gweithio fel cogiau mewn peiriant? Mae’r erthygl hon o’r Economist ychydig yn frawychus, ond dylai ysgogi ni i feddwl amdano sut mae meddylfryd gorchymyn a rheolaeth yn cael ei weithredu mewn cyd-destun digidol. Gallai nawr ychwanegu “arferion gwaith” at y rhestr o resymau pam rwy’n casáu Amazon (mae’r rhain yn dilyn “osgoi treth” a “diystyru preifatrwydd”).

“While Mode 1 research will and should continue, there is a need to rethink the current division of research and practice or policy.”

Dyma le rwy’n credu bod Research in Practice a Research in Practice for Adults yn ychwanegu gwerth. Pan blogiais i ar gyfer Cyfnewidfa Arfer Da Swyddfa Archwilio Cymru amdano fy swydd newydd i, ysgrifennais am sut roeddwn i’n hoffi ei model triongliad.

https://medium.com/media/4b421cba76bbb85f54f428dbf0853bf0/href

Rwy’n hoffi sut maen nhw’n dod ag ymchwil, arfer a phrofiad pobl at ei gilydd gan nad yw’n diystyru cymhlethdod. Mae’n cydnabod nad ydy’r dull o roi dysgu ar waith yn digwydd ym modd achos ac effaith. Mae’r Uned Ymchwil ar Ddefnyddio Ymchwil wedi gwneud lot o waith defnyddiol ar hyn, felly yn yr wythnosau nesaf rwy’n bwriadu gwneud rhywfaint o ddarllen ynglŷn â’i gwaith.

Fel y dywedodd Dez i mi, mae pobl yn gymhleth — ni’n gweithio mewn amgylcheddau cymhleth, nid mewn profion labordy. Rydyn ni’n gweithio’n galed i sicrhau ein bod ni’n byw i fyny i’n henw ni, a bod ymchwil a gwybodaeth yn cael ei roi ar waith mewn gofal cymdeithasol, does dim ots pa mor gymhleth yw’r amgylchiadau.


Cymhlethdod: A allwn ni newid sut ni’n dysgu? was originally published in Gwneud pethau gwell on Medium, where people are continuing the conversation by highlighting and responding to this story.

Parhau i ddarllen