Canlyniadau Chwilio: deddf

Blog Glyn Adda: Ysgol Jacob

Dyma Jacob Rees-Mogg, wrth ddechrau arni fel Arweinydd Tŷ’r Cyffredin, wedi rhoi gwers a phregeth i seneddwyr, gweinyddwyr ac eraill ar yr iawn ddefnydd o’r iaith Saesneg. Pwy tybed oedd y gwleidydd amlwg diwethaf i roi cyngor ar ramadeg? Efallai mai Churchill, pan atebodd ryw was sifil ifanc a oedd yn or-bryderus rhag gohirio’r arddodiad […] Parhau i ddarllen

Blog Glyn Adda: Clown, Brown a Brexit

Ddoe wrth gael fy mhaned pnawn digwyddais weld darn o hen ffilm nad oeddwn wedi ei gweld ers blwyddyn ei hymddangosiad, 1951, ac a gododd dipyn o arswyd arnaf ar y pryd. (Do, mi es ati’n ddeddfol wedyn i ddarllen y llyfr. ‘You’ve seen the film. Now read the book!’) Tom Brown’s Schooldays oedd hi, […] Parhau i ddarllen

Blog Glyn Adda: Clown, Brown a Brexit

Ddoe wrth gael fy mhaned pnawn digwyddais weld darn o hen ffilm nad oeddwn wedi ei gweld ers blwyddyn ei hymddangosiad, 1951, ac a gododd dipyn o arswyd arnaf ar y pryd. (Do, mi es ati’n ddeddfol wedyn i ddarllen y llyfr. ‘You’ve seen the film. Now read the book!’) Tom Brown’s Schooldays oedd hi, […] Parhau i ddarllen

Blog Glyn Adda: Gwerth troi’n alltud ?

Do, bu’r hen flog yn ddistaw am tua thair wythnos, tan ddoe. Prysurdeb a thrafferthion oedd y rhesymau, a gor-ddweud yw unrhyw adroddiadau fod yr hen G.A. wedi mynd i’r Blogfyd Mawr Tragwyddol. (Dim byd fel hen jôc, nac oes? Diolch, Mark Twain.) Yn ôl felly at ambell stori fach o’r wythnosau diwethaf. Stori na … … Parhau i ddarllen Parhau i ddarllen

Blog Glyn Adda: Hwyr eto

Ddoe y dylasai hwn ymddangos.  Yr oeddem i gyd, o’r Santes i lawr, yn nodi can mlynedd oddi ar roi’r bleidlais i ferched ym Mhrydain. Digwyddodd hynny mewn ffordd wirion a sarhaus, drwy ganiatáu’r hawl i ferched dros 30 oed ! Ond dyna ddechrau, ac fe’i cywirwyd ddeng mlynedd yn ddiweddarach, i gynnwys pawb dros […] Parhau i ddarllen

Blog Glyn Adda: At WRAIDD y broblem

1. Diffyg synnwyr Gydol fy oes i bu gwleidyddiaeth Unol Daleithiau America’n ymdrechu’n galed a chyson i daro’r gwaelod. Fis Tachwedd diwethaf, fe lwyddodd. A fydd haneswyr y dyfodol yn dyfarnu fod gwleidyddiaeth Cymru wedi cyrraedd yr un nod gyda phleidlais Cyngor Gwynedd echdoe ar fater tai a chynllunio? Mae Aelod Seneddol Arfon ac Aelodau […] Parhau i ddarllen

Blog Glyn Adda: Y MATER MAWR eto

Ddoe bûm ymhlith y gwrandawyr yng Ngwrandawiad Cyhoeddus llywodraeth Cymru ynghylch Cynllun Datblygu Lleol ar y Cyd Gwynedd a Môn. Wn i ddim beth a ddigwyddodd heddiw yn ail sesiwn y gwrandawiad, ond ddoe o leiaf ni chyrhaeddwyd at agwedd fwyaf dadleuol yr holl broses, sef pwysau oddi wrth gwmni niwclear Horizon i newid geiriad […] Parhau i ddarllen

Blog Glyn Adda: Beth yw’r IT ?

“It’s time to get on with it”, dyfynnodd pennawd blaen y Western Mail eiriau Carwyn Jones y bore wedi’r etholiad. Fe ohiriwyd bwrw ymlaen â’r IT gan ddrama fach yr wythnos ddiwethaf.  Bellach dyma Carwyn yn brif weinidog unwaith eto, a rhagolygon yr IT wedi gloywi. Ond beth yw’r IT ? Ymddengys mai dymuniad calon […] Parhau i ddarllen

Blog Glyn Adda: Cyngor y gwan i’r cryf

Wythnos yn ôl, tra oeddwn i yng Nghaeredin yn edrych ar arddangosfa’r Celtiaid ac ati, mewn cwr arall o’r brifddinas yr oedd Plaid Genedlaethol yr Alban yn cynnal rali rymus i  lansio’i maniffesto etholiad. Yr hyn a ddaliodd benawdau’r wasg oedd y cwestiwn: a fydd refferendwm arall? Y peth mawr i’w gofio yw bod y […] Parhau i ddarllen

Blog Glyn Adda: Neb yn deilwng

Er gwell neu er gwaeth, nid yw’r hen G.A. wedi cystadlu rhyw lawer erioed.  Ond fis Mai eleni mi roddais gynnig arni, mewn ymateb i’r hysbyseb hon: Fe ddaeth yr haf, ac fe aeth. Dim sôn am ddyfarniad na beirniadaeth na’r ‘rhestr derfynol o glasuron cydnabyddedig’.  Holais Lenyddiaeth Cymru, drwy Tŷ Newydd, 10 Medi a […] Parhau i ddarllen

Blog Glyn Adda: Gweledigaeth Ieuan Gwynedd

Yn ddiweddar cefais achos i ailddarllen tipyn o waith Ieuan Gwynedd (Evan Jones, 1820-52), gweinidog, golygydd ac ymgyrchydd a gofir yn bennaf efallai am ei wrthdystiad croyw yn erbyn casgliadau’r Llyfrau Gleision. Yr oedd Ieuan yn gredwr mawr mewn addysg enwadol. Neu, yn fwy manwl, addysg gyd-enwadol.  O fath. Fel eraill o radicaliaid ei genhedlaeth […] Parhau i ddarllen

Blog Glyn Adda: Ysgol ac enwad

Siawns na bydd y darllenwyr wedi darllen yr ohebiaeth yn rhai o’r papurau ynghylch bwriadau Cyngor Gwynedd ar gyfer ysgolion y Bala, ac yn arbennig llythyrau Dylan N.  Jones yn Y Cymro, 12 Mehefin a 3 Gorffennaf. I greu un ysgol 3-19 oed (a dyna’r bwriad) byddai’n ofynnol cau dwy ysgol gynradd.  Yn draddodiadol mae […] Parhau i ddarllen

Blog Glyn Adda: Pam y bu Cymru

Wedi cofnodi wythnos yn ôl ychydig ymateb i’r gyfrol Pam na bu Cymru, dyma fi’n dal i’w throi yn fy meddwl. Beth am gymryd golwg y ffordd arall heddiw?  Ac o ran hwyl dyma hepgor yr holnod eto o’r teitl. Mae Simon Brooks yn crybwyll yn ei ragair: ‘Fe’m dysgwyd gan Tony Bianchi pam na […] Parhau i ddarllen

Blog Glyn Adda: Pan Flodeua’r Rhosyn Gwyn

Dywedwch, bwriwch fod ymchwilwyr yn llwyddo i ddod ar draws gweddillion gwirioneddol, DNA-ardystiedig, i un o dywysogion Cymru.  Er enghraifft, Owain Glyndŵr.  Nid yw’n debyg o ddigwydd, ond dywedwch.  Mae’n debyg y byddai rhyw drefniant gan rywrai i gladdu’r gweddillion yn weddus mewn man cymeradwy.  Fe gynhelid rhywbeth ar ddiwrnod arbennig. Faint fyddai yno?  Ar […] Parhau i ddarllen

Blog Glyn Adda: Cydradd â phwy ?

‘Cydraddoldeb’ yw thema datganiad diweddar ar ran Plaid Cymru, fel yr adroddir ar wefan Daily Wales.  Amlinellu yr hyn a ddylai fod mewn mesur ymreolaeth newydd y mae Leanne Wood, ac un o’r awgrymiadau yw y dylai’r ‘Cydbwyllgor Gweinidogol’, sy’n cyfarfod weithiau, droi’n gorff parhaol, ‘Cyngor Gweinidogion y Deyrnas Gyfunol’.   Gwnâi hynny Gymru’n bartner cyfartal, […] Parhau i ddarllen

Blog Glyn Adda: Stori Fer : ’Co ni off !

NODYN.   Bydd rhai o’r darllenwyr efallai yn cofio rhai o’r cymeriadau hyn yn y storïau ‘So Ni Gallu’ (Camu’n Ôl a Storïau Eraill),  ‘Olav Drö’ (archif Ionawr 2013, neu Tu Chwith, Cyfrol 38) a ‘Gwthio’r Ffiniau’ (archif Mehefin 2012, neu Tu Chwith, Cyfrol 39) *     *     * Ie, go drist, e-bost yr hen Lwyd Llwyd.  […] Parhau i ddarllen

Blog Glyn Adda: Llais yr ifanc

Ie, Ysgol Profiad.  Mae rhywun yn cael rhyw achos i ailfeddwl o hyd. Mi sgrifennais ar 12 Rhagfyr 2012: “Tipyn o sôn y dyddiau hyn am estyn yr etholfraint, sef yr hawl i bleidleisio, i ddau ddosbarth o bobl yn arbennig, plant 16-18 oed a charcharorion.  “Ymateb cyntaf yr hen Glyn Adda? Hm … wn […] Parhau i ddarllen

Blog Glyn Adda: Syniad gwyllt dyn gwellt

Fe all un peth, neu beth arall, fod yn wir.  UN AI (a) mae’r chwarae ar ben. Mae’r mudiad cenedlaethol yn yr Alban wedi ei cholli-hi’n derfynol:  NEU (b) fe all godi eto.  Un sy’n ofni yn ei galon mai (b) yw’r Cyn-Ysgrifennydd Cartref, Jack Straw.  Ddoe cyhoeddodd y Times ei sylwadau, dan y pennawd  […] Parhau i ddarllen

Blog Glyn Adda: Ambell safle

Fel llawer ohonom byddaf yn taro golwg weithiau ar rai o blith y llu gwefannau a blogiau newyddion a barn sydd i’w cael bellach.  Edrych yn bur gyson ar Wings over Scotland.  O blith y rhai Cymreig ceir Wales Eye a Daily Wales. Bu rhai pethau da ar Wales Eye, a phethau nas cafwyd yn […] Parhau i ddarllen

Blog Glyn Adda: Ffarwel i’r ffydd ffederal NEU Alea iacta est

David Melding, The Reformed Union: The UK as a Federation.  Llyfr digidol, i’w lawrlwytho o safle’r Sefydliad Materion Cymreig. Dyma ni mewn blwyddyn a all fod y fwyaf tyngedfennol mewn mil o flynyddoedd  i bobloedd Ynys Brydain … ac a all beidio.   Cawn weld sut yr â pethau tua’r Alban ’na … Un sy’n credu […] Parhau i ddarllen

Blog Glyn Adda: Peidiwch â phrintio hwn !

Blwyddyn Newydd Dda i ddarllenwyr y blog ! RHYBUDD:   peidiwch â phrintio hwn neu fe lyncith eich inc du i gyd.  Tudalennau sydd yma o gofnodion Cyngor Prifysgol Cymru,  y llwyddodd Hywel Roberts i’w cael o Gofrestrfa’r Brifysgol  ar ôl misoedd o bwyso dan Ddeddf Rhyddid Gwybodaeth.    Dyna ni.  Sampl yn unig yw hyn.  […] Parhau i ddarllen

Blog Glyn Adda: Cwestiwn i’r Cymry

Simon Brooks a Richard Glyn Roberts, gol., Pa beth yr aethoch allan i’w achub?   Ysgrifau i gynorthwyo’r gwrthsafiad yn erbyn dadfeiliad y Gymru Gymraeg (Gwasg Carreg Gwalch, 2013), £10.00. Yr hen G.A.’n gofyn  mewn siop lyfrau, ‘Ydi Pa Beth yr Aethoch Allan i’w Achub?  wedi cyrraedd?’   Cynorthwy-ydd (gobeithio, nid perchennog y siop):  ‘O, ia. Llyfr […] Parhau i ddarllen

Blog Glyn Adda: Tref Adam a Gaeltacht Meri

Mae ystadegau iaith 2011 yn gyrru rhai ohonom i gythru am syniadau, braidd fel y dyn hwnnw a’r gwelltyn diarhebol.  Croeso i bob syniad newydd, ond iddo fod wedi ei wreiddio mewn realiti.  Bydd rhai o’r syniadau, yn naturiol, yn fwy creadigol a mwy sylweddol na’i gilydd.  Wrth edrych yn ôl, gofynnaf gwestiwn difrifol i […] Parhau i ddarllen

Blog Glyn Adda: Yn ôl at y Grŵp Gorffen

Cyn gorffen â’r “Grŵp Gorffen”, tair agwedd arall ar y mater hwn. 1.    Cymdeithas wirfoddol Yn y blogiad diwethaf ond un, mi ysgrifennais hyn am natur a statws yr Eisteddfod Genedlaethol:  “Cymdeithas wirfoddol ydyw, yn gweithredu dan ei chyfansoddiad ei hun. Mae’n elusen gofrestredig, a than y ddeddf yn ‘Gwmni Cyfyngedig dan Warant’: ond nid […] Parhau i ddarllen

Blog Glyn Adda: Yr Eisteddfod, y Llywodraeth a’r “Dwsin”

Dyma lythyr bach a anfonodd yr hen G.A.  (dan enw arall) i GOLWG, gan fawr obeithio y byddai’n ymddangos heddiw, 28 Chwefror.  Nid oedd GOLWG am ei gyhoeddi.             Dyma hi’n Wythnos Cytuno â Gwilym Owen eto.  Fe daw’r rheini yn eu tro. Cwbl briodol yw ei sylwadau (21 Chwefror) ar y ffordd y mae […] Parhau i ddarllen

Blog Glyn Adda: Trwy Ofer Esgeulustod… Brad a Dinistr Prifysgol Cymru

FERSIWN NEWYDD ‘Fe allwch chi dwyllo pawb beth o’r amser, a thwyllo rhai bob amser, ond allwch chi ddim twyllo pawb bob amser.’   Abraham Lincoln. Gan bwyll …            Trychineb, trasiedi, llanast, ffiasgo, ffars, hanci-panci  – defnyddiwyd y geiriau hyn oll i alw’r hyn a ddigwyddodd i Brifysgol Cymru yn ystod y misoedd diwethaf, ac sy’n […] Parhau i ddarllen

Blog Glyn Adda: Mwy – a llai – o ddemocratiaeth?

Estyn y bleidlais              Tipyn o sôn y dyddiau hyn am estyn yr etholfraint, sef yr hawl i bleidleisio, i ddau ddosbarth o bobl yn arbennig, plant 16-18 oed a charcharorion.             Ymateb cyntaf yr hen Glyn Adda? Hm … wn i ddim … Mae’n fy nharo i fod un peth go bwysig yn gyffredin […] Parhau i ddarllen

Blog Glyn Adda: Bylchau yn y Naratif

Efallai y dylwn fod wedi anfon yr ysgrif hon i rifyn Tachwedd Barn, y rhifyn hanner can mlwyddiant, oherwydd mae’n cyffwrdd â thraddodiad y cylchgrawn. Cynigiais ddrafft ohoni, yn hytrach, ar gyfer rhyw rifyn diweddarach.  Nid oedd Barn am ei chyhoeddi. Dyma gyfle felly i adolygu, ac i gywiro ambell beth. Mewn dyddiau a fu, […] Parhau i ddarllen