Archives: Gwenddolen

O'r Parsel Canol: Erwyd Howells eto

Cyfle eto i weld O’r Galon, am Erwyd Howells —un o’r rhaglenni gorau mewn cyfres ragorol. Ar CLIC yma

Parhau i ddarllen

O'r Parsel Canol: Noson dawel yn y Parsel

.

Y da yn mwynhau awr neu ddwy o hindda cyn i’r glaw ddod

Parhau i ddarllen

O'r Parsel Canol: Helynt Cadair y Gymraeg yn Aberystwyth

Rhaglen ragorol Dei Tomos yn dal i blesio’n arw, yn enwedig  y tro diwethaf pan oedd tri chyfaill  ymlaen. Hen gyfaill annwyl imi o ganol y saithdegau, sef Annes Glynn, oedd y cyntaf ohonynt, a hithau newydd ddechrau ar ei gwaith fel archdderwydd Go… Parhau i ddarllen

O'r Parsel Canol: Yr amryddawn Mary Burdett a’i chymydog cynhyrchiol Bobi/R.M. Jones

Ar drywydd ei hen, hen, hen dad-cu, yr arlunydd Abraham Cooper, y bu Mary Burdett-Jones, yn ôl adroddiad Caroline Palmer sy’n cynnal blog achlysurol lled ddifyr. Mae deunydd newydd sbon wedi’i osod ar wefan Bobi Jones a fydd o ddiddordeb hefyd i rai Parhau i ddarllen

O'r Parsel Canol: O’r Parsel Canol 2013-12-11 15:21:00

Adlewyrchiad – Yr Hen Goleg, Aberystwyth Parhau i ddarllen

O'r Parsel Canol: Martell ym Mharis: daliwch y rhaglen

Rhaglen atmosfferig o Baris. Owen Martell (a gyfansoddodd ei nofel gyntaf yn Aberystwyth yng nghwrs sgrifennu creadigol John Rowlands), Sioned Puw Rowlands (yr un cyff) a Jon Gower wedi cyfuno’n berffaith i greu rhifyn nodedig o Pethe. Daliwch hi os n… Parhau i ddarllen

O'r Parsel Canol: O’r Parsel Canol 2013-12-08 22:54:00

O'r Parsel Canol: Hen Goleg yn y galon

Ers nifer o flynyddoedd bellach, mae Rhisiart Hincks yn cofnodi adeiladau hanesyddol Cymru, a llefydd o ddiddordeb llenyddol hefyd.  A’r Adran Gymraeg ym Mhrifysgol Aberystwyth yn cael ei gorfodi i symud i adeilad Hugh Owen ar y campws gan adael yr He… Parhau i ddarllen

O'r Parsel Canol: O’r Parsel Canol 2013-12-07 01:31:00

Awgrymodd y Brawd Dafydd John y dylwn ailgydio yn fy nghwilsen, ac efallai’n wir y daeth yn bryd imi wneud hynny. Daeth neges debyg o anogaeth gan yr hen goes ‘Cunedda’ a fu’n dychmygu bod y gwyntoedd croes o gyfeiriad Pen-glais wedi diffodd y tafodau … Parhau i ddarllen

O'r Parsel Canol: O glafdy’r Parsel

Och a gwae wedi pythefnos ar fy nghefn — nid yn joio’r haul, gwaetha’r modd, ond yn dioddef yn enbyd gan adwaith ffyrnig iawn i foddion gwrthfiotig. Nid yw’r manylion yn ffit i’w cyhoeddi yma. Felly o hirbell, megis, y daeth newyddion y Steddfod drwy… Parhau i ddarllen

O'r Parsel Canol: Gair y mis: lobsgows neu lob-sgows?

O’r Saesneg y daw hyn, meddai Geiriadur Prifysgol Cymru Drindod Dewi Sant. Efallai fod bodolaeth No. lapskaus (cawl a wneir â chig) a ffurfiau tebyg yn yr ieithoedd Sgandinafaidd eraill,  ac Almaeneg trefi Hansa y gogledd, yn awgrymu mai benthyciad … Parhau i ddarllen

O'r Parsel Canol: Yous dal yn llanast

Dros flwyddyn yn ddiweddarach, a’r un broblem yn dal yno:

Ac er bod Daniel Huws a Ted Hughes yn ddau gyfaill triw, nid oes esgus dros ddodi llun o Ted Hughes i gyd-fynd â chofnod Daniel Huws yn Rhestr Gyfredol o Awduron yr Academi Gymreig. Mae ei… Parhau i ddarllen

O'r Parsel Canol: blog newydd addawol fan hyn

Blog newydd gan rywun addawol iawn o Poznan, Gwlad Pwyl, sydd wedi cartrefu yma yng Nghymru. Mae’n dda gweld cynifer o bobl ifainc frwd a gwâr o wledydd Ewrop (a thu hwnt) yng Ngheredigion. Parhau i ddarllen

O'r Parsel Canol: arbais Girton

Girton College, originally uploaded by The Happy Rower. Parhau i ddarllen

O'r Parsel Canol: Girton amdani

Neis gweld dau Girtonian, sef  Jon Gower a Gwyneth Lewis, yn y newyddion am eu campau creadigol yng nghystadleuaeth Llyfr y Flwyddyn .  . . .  Yay Emily Davies! Un arall, sef Morfydd E. Owen, oedd y cyntaf i ddisgrifio Boston 5, y llawysgrif Cyfr… Parhau i ddarllen

O'r Parsel Canol: Uffern yn Swydd Henffordd

Darn diddorol gan E.V. Knox ar y radio ba noson (Poetry Please ar Radio 4 gyda Roger McGough). A fyddai un o selogion y Parsel yn hoffi cael shot ar gyfieithu hyn, tybed? Gwobr fach i’r enillydd. Rhywbeth mawr o’i le ar odl y cwpled olaf, gyda llaw.

Parhau i ddarllen

O'r Parsel Canol: Boston Legal: y rhif newydd

Bydd yr hen lawysgrif Boston 5 bellach yn dwyn y rhif LlGC llsgr. 24029A — rhag ofn eich bod yn mofyn gofyn amdani.  Bydd y cognoscenti yn dal i’w galw’n Bost, yn ôl Paul Russell, o Seminar Cyfraith Hywel.   Parhau i ddarllen

O'r Parsel Canol: Boston Legal II. Yay! I’r genedl!

Gwych gweld mai’r Llyfrgell Genedlaethol sydd wedi prynu’r llawysgrif hon o Massachusetts (gynt o Aberhonddu). Da iawn, iawn.

O.N.
 Dyma Dr Bolton o gwmni Sotheby yn egluro gwerth a phwysigrwydd y llawysgrif. Ni allaf gytuno ag ef fod Cyfraith y Gwr… Parhau i ddarllen

O'r Parsel Canol: Gwersi o Iwerddon

Yr Hen Lyn Adda yn croniclo’n ofalus Niedergang Prifysgol Cymru yn ei lith Drwy Ofer Esgeulustod: Brad a Dinistr Prifysgol Cymru. Byddai o ddiddordeb efallai iddo ddarllen un ymateb i’r datblygiadau diweddaraf ym mhrifysgolion Iwerddon. Parhau i ddarllen

O'r Parsel Canol: Esyllt Harker | Beyond The Border Wales International Storytelling Festival

Esyllt Harker | Beyond The Border Wales International Storytelling Festival Gwyl yn dechrau ar 29 Mehefin  sy’n rhoi llwyfan i lawer o dalentau gan gynnwys Ben Haggarty, Daniel Morden, ac Esyllt Harker sy’n perfformio sioe o’r enw Tair, am rai o ferc… Parhau i ddarllen

O'r Parsel Canol: Henffych, Dr James Archdderwydd!

Newyddion  gwych iawn heddiw fod Dr Christine James wedi’i hethol yn archdderwydd. Yn ogystal ag ennill y Goron yn Eisteddfod 2005, gwnaeth waith arloesol ar lawysgrifau canoloesol, ar Gyfraith Hywel Dda, ar gyrchfannau pererindod yn yr Oesoedd Can… Parhau i ddarllen

O'r Parsel Canol: Wilfred Davies

Yr wythnos diwethaf, bûm yn angladd Wilfred Davies. Fe’i ganwyd yn Llawrtyd, ac fe fu’n ffarmio’r Duarth ar ystad Doldowlod am flynyddoedd cyn ymddeol a mynd i fyw yng Nghapel Uchaf, cynefin ei wraig, Tiny. Bu Wilfred yn canu ar hyd ei oes faith ac en… Parhau i ddarllen

O'r Parsel Canol: Aberystwyth yn lle diogel i fyfyrwyr

Llai o drais yn Aberystwyth (a Buckingham a Chaer Wair (Durham) nag ym mhrifysgolion eraill Gwledydd Prydain, meddai’r newyddion  heno.  Y rhai gwaethaf, meddir, yw  Llundain, Manceinion Metropolis, Leeds, Salford, Birmingham. Hyn yn profi heb unrhy… Parhau i ddarllen

O'r Parsel Canol: Aberystwyth yn lle diogel i fyfyrwyr

Llai o drais yn Aberystwyth (a Buckingham a Chaer Wair (Durham) nag ym mhrifysgolion eraill Gwledydd Prydain, meddai’r newyddion  heno.  Y rhai gwaethaf, meddir, yw  Llundain, Manceinion Metropolis, Leeds, Salford, Birmingham. Hyn yn profi heb unrhy… Parhau i ddarllen

O'r Parsel Canol: Boston Legal

Wow . . . . mae llawysgrif Boston 5, ym meddiant y Massachusetts Historical Society of Boston, yn mynd dan forthwyl Sotheby sy’n amcanu fod ei gwerth rhwng £500,000 a £7o0,000. Llawysgrif o ganol y 14 ganrif ydyw, yn cynnwys y fersiwn o Gyfraith Hyw… Parhau i ddarllen

O'r Parsel Canol: Gair yr wythnos: ‘winfedd

Y gair dan sylw yw ewinfedd ‘a nail’s breadth’,  gair cyfarwydd iawn i mi, yn cael ei ddweud fel winfedd, yn golygu ‘rhyw ychydig bach iawn’. Ond mae cerdd ‘Golud’ gan J. Edward Williams yn rhoi’r argraff mai gair prin yw hwn bellach:

‘Symudwch y bwr… Parhau i ddarllen

O'r Parsel Canol: Llyfrgell yr Hen Goleg drwy’r balwstrad

Llyfrgell yr Hen Goleg drwy’r balwstrad, originally uploaded by bara-koukoug. Parhau i ddarllen

O'r Parsel Canol: Coleg Trefeca

Coleg Trefeca, originally uploaded by nicdafis. Parhau i ddarllen

O'r Parsel Canol: Transit of Venus: Taith Gwener ar draws yr Haul 1761

Diddorol ar y naw oedd darllen yn y cylchgrawn ysblennydd, Brycheiniog, rhifyn 41, y manylion am Joseph Harris, brawd Hywel Harris, Trefeca, yn gwylio taith Gwener yn groes i’r haul yn 1761 (hefyd ar 6 Mehefin!), ac am yr offer a ddefnyddiwyd ganddo … Parhau i ddarllen

O'r Parsel Canol: ‘Y Ddraig’ newydd ar fin hedfan

Cylchgrawn newydd, ie, mewn ffordd ond erbyn 1878 roedd cylchgrawn Cymraeg o’r enw Y Ddraig yn bodoli’n barod yn Aberystwyth, ac mae cenedlaethau o fyfyrwyr Cymraeg wedi bod yn cyhoeddi ynddo dros y blynyddoedd. Ar ôl cyfnod tawel, dyma’r Ddraig yn … Parhau i ddarllen

O'r Parsel Canol: Y Mor Canoldir a’r Aifft

Y Mor Canoldir a’r Aifft, originally uploaded by Gwenddolen. Parhau i ddarllen

O'r Parsel Canol: Can mlynedd yn ôl yn y Swdan

Union gan mlynedd yn ôl, yn 1912, dyma T. Gwynn  Jones, plentyn ei amser, yn myfyrio ar natur a thymer trigiolion Swdan.

Un hagr yw’r Swdaniad yn gyffredin, yn enwedig pan na bo dyn na dynes, ond eunuch. Y mae ei wallt yn wlanog a chyrliog, yn debyg… Parhau i ddarllen

O'r Parsel Canol: Deng mil o ymwelwyr wedi bod yma

Dros 10,000 o ymwelwyr dilys wedi bod yma ar y safle ers 2009 pan ddechreuais flogio — hynny ar ôl dod dros salwch go hir. Dewch â’ch sylwadau! Parhau i ddarllen

O'r Parsel Canol: Michael Wood a’r Great British Story gynhwysol

Cris Dafis yn cwyno ar raglen Caryl a Daf heddiw nad oedd rhaglen hanes y bytholwyrdd Michael Wood wedi rhoi digon o sylw i’r bobloedd a oedd ym Mhrydain cyn y Rhufeiniaid, a rhwng y cyfnod Rhufeinig a dyfodiad yr Eingl-Sacsoniaid. Wel fe gawsom ein ha… Parhau i ddarllen

O'r Parsel Canol: Gair yr wythnos: ffetan

I Ystrad-fflur yr wythnos diwethaf, i achlysur a drefnwyd gan CADW a CAWCS — gyda chyfraniadau gwych am y fynachlog a’i beirdd a’i chopïwyr gan Dafydd Johnston ac Ann Parry Owen. Yno hefyd roedd Eurig Salisbury yn egluro hanfodion y gynghanedd (yn S… Parhau i ddarllen

O'r Parsel Canol: Siop Lyfrau Glyn Adda

Dywedodd cyfaill imi fod Dafydd Glyn Jones yn gwerthu llyfrau drwy flog a grewyd yn unswydd i hysbysebu eitemau megis Camu’n Ôl (o wasg Dalen Newydd y mae ei logo yn dwyn i gof logo Dorling Kindersley). Ceir un neu ddwy o storïau’r gyfrol yn damaid … Parhau i ddarllen

O'r Parsel Canol: Gadewn ni yn y fanna hi

Cawsom wybod ddoe (Dydd Sul) am farwolaeth Yr Athro Dafydd Jenkins. Roedd wedi cael ei ben blwyddd yn 101 ar Fawrth 1af eleni. Tan yn ddiweddar, roedd yn ifanc ei ysbryd a’i ffordd, ac yn aml iawn byddai rhywun yn ei weld yn ei got lwyd Sgandinafaidd Parhau i ddarllen

O'r Parsel Canol: Gair newydd i mi gan y BBC

 Y BBC heddiw ar ddatblygiadau Prifysgol Bangor: 
Confucius oedd y meddyliwr, yr addysgwr a’r athronydd enwocaf yn yr hen China. Ystyrir ei ddamcaniaeth o "Zhong (Teyrngarwch)", "Shu (Goddefgarwch)" a "Zhong Yong (Y Canol Euraid)" yn hanfod diwylliant Chineaiddieineaidd ac mae wedi cael dylanwad pellgyrhaeddol ar ddatblygiad traddodiadau Chineaiddieineaidd.  Parhau i ddarllen

O'r Parsel Canol: Gair yr wythnos: temprus

Clywais y gair hwn heddiw yn yr oedfa gan un a oedd wedi’i fagu ym Mhen Llyn. Fe’i defnyddiodd wrth gyfeirio at Bedr, y disgybl ‘oriog, temprus’. Nid wyf wedi clywed y gair  (sy’n dod o temp(e)r + us, GPC) yn cael ei ddefnyddio fel hyn o’r blaen, … Parhau i ddarllen

O'r Parsel Canol: A. Lloyd James, School of Oriental Studies

 Bûm yn pori heno mewn llyfryn a oedd gan fy nhad,  gwaith wedi’i gyhoeddi yn 1934 gan y BBC. Rhan o gyfres Broadcast English ydyw (rhif IV), sef Recommendations to Announcers regarding the Pronunciation of Some Welsh Place-Names, gan A. Lloyd James… Parhau i ddarllen

O'r Parsel Canol: Clipiau papur

Cefais rywbeth anhygoel heddiw, sef clip papur ar ffurf ci — dachshund, neu o bosibl, pug tenau iawn. Gan bwy — wel Mihangel Morgan, pwy arall? Mae’n bosibl prynu rhai ar ffurf asgwrn, a rhai ar ffurf  cwn gwahanol.  Fel y dywed un o’r cwmnïau … Parhau i ddarllen

O'r Parsel Canol: Pwllpeiran: pethau wedi symud yn gyflym

Mwy eto o’r fferm fynydd hon wedi mynd dan y morthwyl:

Farm Sale including 1000 units of Entitlements, will be held at Pwllpeiran, Cwmystwyth, Aberystwyth SY23 4AB on Saturday 10th March Machinery @ Noon followed by workshop Office Equipment @ 1pm … Parhau i ddarllen

O'r Parsel Canol: Gair yr wythnos: adborth

Neu’n hytrach atborth, fel y mae Geiriadur Prifysgol Cymru yn awgrymu y dylem sillafu’r gair. A Geiriadur yr Academi hefyd o ran hynny. Gair newydd yw hwn a ymddangosodd gyntaf yn 1965. Ble y byddem hebddo, tybed? Beth oedd pobl yn dweud slawer dydd? … Parhau i ddarllen

O'r Parsel Canol: Wyau Pasg Pwylaidd

Polish Easter Eggs, originally uploaded by abaransk. Parhau i ddarllen

O'r Parsel Canol: Pwyl a’r Parsel

Nid awdur o’r Parsel yn hollol, ond mae Niall Griffiths yn ddigon agos ym Mhenrhyn-coch i’w gyfrif. Llyfr newydd ar ei waith newydd ymddangos, gan Aleksander Bednarski, Inherent Myth: Wales in Niall Griffith’s Fiction, wedi’i gyhoeddi gan KUL (Prifysgo… Parhau i ddarllen

O'r Parsel Canol: cerddi botaneg Zagreb gan ferch Gwenddolen

cerddi botaneg Zagreb, originally uploaded by Gwenddolen. Parhau i ddarllen

O'r Parsel Canol: Cefn Cenarth

Cefn Cenarth GW/MW-039, originally uploaded by G4OIG. Parhau i ddarllen

O'r Parsel Canol: Gwenllian merch Owain Glyndwr: nofel newydd

Rwy’n gweld o Radnorian Redivivus fod llyfr newydd ar y gweill gan Y Lolfa, y tro hwn gan John Hughes am Gwenllian, merch Owain Glyndwr, a fu’n byw yng Nghenarth Saint Harmon gyda’i gwr, Phylip yn y 15g. Mae tipyn amdani a’i theulu gan y bardd, Lewys G… Parhau i ddarllen

O'r Parsel Canol: Rhan o grât Ystafell Seddon, Yr Hen Goleg, Aberystwyth

Rhan o grât Ystafell Seddon, Yr Hen Goleg, Aberystwyth, originally uploaded by bara-koukoug. Parhau i ddarllen

O'r Parsel Canol: Tattoo Mihangel, Kate Roberts a’r Ystlum, a’r Tu Chwith gorau eto!

Neithiwr yn Ystafell Seddon yn yr Hen Goleg, cafwyd lansiad Y Lolfa o gasgliad newydd Mihangel Morgan, Kate Roberts a’r Ystlum a Dirgelion Eraill yng nghwmni nifer o olygyddion a staff y wasg. Bleddyn Owen Huws o’r Adran Gymraeg a fu’n holi’r awdur, a … Parhau i ddarllen