Archives: siantirdu

Ddoe, fe ddaethon ni o hyd i ystlum gwlyb ond byw yn sinc y gegin. Roddais i e mas i sychu ac yna’i roi ar gangen coeden. Fe aeth i gilfach fach yn y goeden ac yna ddiflannu. Gobeithio’i fod e’n iawn, druan. Beth bynnag, fe gofiais mai “slimyn bacwn” roedd fy nhad yn galw [...] Parhau i ddarllen →

Dyma ragor o sylwadau am y Steddfod wrth i mi gofio: 1) Mae’r Steddfod yn job ddrud – iawn! Fel y soniais i yn y blog diwetha, mae’n costio tua £1000 i ni ac felly, fel rheol, dyma’n hunig wyliau ni (a dim ond am ddiwrnod y buodd Dafydd leni, druan!). Ond mi ydw i’n [...] Parhau i ddarllen →

Wel, dyna’r Steddfod drosodd. Fe wnes i fwynhau’n hunan yn ofnadwy – Eisteddfod gynnes braf. Ro’n i wedi gwneud amserlen amryliw lamineiddiedig unwaith eto, ac felly fe lwyddais i fynd i’r rhan fwyaf o bethau oedd o ddiddordeb i mi. Mae BlogMenai wedi sôn yn ddigon difyr am y Steddfod yma. Dwi’n meddwl ei fod [...] Parhau i ddarllen →

Mi fues i mewn angladd bore ‘ma – angladd hen ŵr oedd wedi marw ar ôl oes faith ac iach. Roedd yn aelod ffyddlon yn ei gapel ac yno roedd yr angladd o dan ofal gweinidog. Roedd ‘na blant bach yn y gwasanaeth a dyma’r gweinidog yn troi atyn nhw ac yn dweud “Heno, pan [...] Parhau i ddarllen →

Un cartrefol yw fy ngŵr. Roedd hi’n dipyn o gamp ei berswadio i ddod gyda mi i Iwerddon ar ein mis mêl. Ar wahân i ddwy noson yn Belfast dair blynedd yn ôl (a Steddfod), bu ein gwyliau’n gyfyngedig i ambell noson mewn llefydd fel Aberystwyth neu Landudno neu gyda ffrindiau yn Nyfed. Felly doedd [...] Parhau i ddarllen →

Mae’r sain j wedi hen ennill ei phlwyf yn y Gymraeg – er bod rhai pobl yn gyndyn o’i derbyn. (Fe fues i mewn dadl ynghylch hyn ar ForumWales beth amser yn ôl ond, gwaetha’r modd, alla i ddim dod o hyd i’r cofnod). Dyma sydd gan yr Ieithgi i’w ddweud ar wefan y BBC. [...] Parhau i ddarllen →

Cofiwch am hwn nos fory – neu heno os mai dydd Llun yw hi. Parhau i ddarllen →

Ro’n i wedi meddwl cyhoeddi fy ‘rhestr hir’ i ar gyfer Llyfr y Flwyddyn 2010 cyn i’r un swyddogol gael ei chyhoeddi ond gan ein bod yn sownd yn Berlin, ches i ddim cyfle. Beth bynnag dyma hi (wel, 11): Nofelau Jon Gower, Dala’r Llanw, Gomer Manon Steffan Ros, Fel Aderyn, Y Lolfa Fflur Dafydd, [...] Parhau i ddarllen →

Mae’r sôn am “fferins” wedi fy atgoffa i o edefyn difyr ar maes-e slawer dydd lle’r oedd pobl yn sôn am eiriau Cymraeg a gafodd eu benthyg o’r Saesneg ond sydd erbyn hyn naill ai’n golygu rhywbeth gwahanol i’r gair Saesneg gwreiddiol neu bod y Saeson wedi rhoi’r gorau i ddefnyddio’r gair hwnnw. Dyma rai [...] Parhau i ddarllen →

Dwi’n hoff iawn o Flog yr Hogyn o Rachub – er nad oes gen i syniad pwy yw’r Hogyn ac er nad yw ei arddull ffug-fawreddog yn taro deuddeg bob tro. Dwi’n meddwl swn i’n licio’r Hogyn swn i’n cwrdd ag e. Mi gododd bwynt difyr yn ei flog yr wythnos ddiwetha – y defnydd [...] Parhau i ddarllen →

Wel, dw i ddim wedi blogio ers slawer dydd. A dweud y gwir, dw i ddim wedi gwneud llawer o ddim – ond gweithio – ddydd a nos. Dim ond trwy’r ffenest dw i wedi gweld y môr ers mis Tachwedd. Dda ‘mod i’n mwynhau ‘ngwaith! Beth bynnag, ynghanol yr holl waith, fe ges i [...] Parhau i ddarllen →

Fe ddechreues i sgrifennu’r darn yma fel blog beth amser yn ôl. Wedyn fe welais i bod cystadleuaeth ‘Sgrifennu erthygl am unrhyw sefydliad’ yn Eisteddfod Chwilog ac fe wnes i ei addasu ar gyfer honno. Ar ôl i mi sgrifennu’r rhan fwyaf ohoni, fe welais i erthygl ar yr union bwnc gan Karen Owen yn [...] Parhau i ddarllen →

All rhywun plîs ddweud wrtha i pam mae rhywun, yn rhywle, wedi penderfynu dysgu ‘caeth’ i ddysgwyr – 3ydd person, unigol, gorffennol, ‘cael’. Dyw e ddim fel tysen ni’n brin o ffurfiau Cymraeg, dilys, naturiol – cafodd, cadd, cath, cas, cæth. Dw i’n deall sut mae’r peth wedi codi. Yn wir, dw i’n cofio cael [...] Parhau i ddarllen →

Ym myd y ddrama, dw i’n gwybod bod cyflwyno rhywun o’r tu allan yn ddyfais handi i gael pobl i edrych ar eu hunain mewn ffordd wahanol, wynebu’r gwir ac ati, ond tybed a ydi hi’n ddyfais sy’n cael ei gorddefnyddio? Cafodd ei wneud yn arbennig o wael yn Tyner yw’r Lleuad Heno yn ddiweddar. [...] Parhau i ddarllen →

Yr wythnos ddiwetha, fe welais eitem ar Golwg360 o dan y teitl ‘Cymry Cymraeg yn fwy crefyddol‘. Roedd yn dweud bod arolwg a gafodd ei gomisiynu gan Eglwys Bresbyteraidd Cymru wedi canfod bod “Cymry Cymraeg yn fwy tebygol o fod yn grefyddol na’r Cymry di-Gymraeg”. Roedd Beaufort Research, meddid, wedi holi 1,009 o oedolion ar [...] Parhau i ddarllen →

Nadolig Llawen! Dw i braidd yn flin! Yn Steddfod Caerdydd y llynedd, fues i mewn sesiwn yn y Babell Lên lle’r oedd Emyr Lewis yn holi Wil Garn a Geraint Lewis am nofelau oedd ganddyn nhw ar y gweill. Roedd hi’n sesiwn arbennig o ddifyr ac ro’n i’n edrych ymlaen at ddarllen y ddwy nofel, [...] Parhau i ddarllen →

Neithiwr, fe fues i mewn Gwasanaeth Nadolig yng Nghanolfan Trefor. Roedd plant yr ysgol gynradd yn cymryd rhan ac roedden nhw’n ardderchog – gwasanaeth graenus iawn. Mae’r plant wedi arfer cymryd rhan mewn bore coffi cymunedol bob mis ac mae hynny’n sicr yn lles i’w hyder nhw wrth gymryd rhan yn gyhoeddus. Un peth wnaeth [...] Parhau i ddarllen →

Wrth fy nghroesawu i fyd y blogiau ar blogmenai, soniodd yr awdur am flog Guto a holi “Tybed os mai dyma’r unig esiampl o fam a mab yn blogio trwy gyfrwng y Gymraeg? Mi gymrwn i fet go lew ar hynny. Mi fydd hi’n ddiddorol edrych os fyddan nhw’n cymryd yr un lein ar faterion [...] Parhau i ddarllen →

Yn ddiweddar, dechreuodd rhywun edefyn o dan y teitl “pucker Welsh” ar ForumWales yn cwyno bod y Gymraeg wedi mynd yn anodd ei deall.  Un o Fôn ydoedd ond bu’n byw yn Lloegr am flynyddoedd cyn dychwelyd i’r Ynys i fyw.
Ei gwyn oedd na allai ddeall Cymraeg cyhoeddus.  Bu mewn darlith ar hanes capeli, meddai, [...] Parhau i ddarllen →