Canlyniadau Chwilio: plaid

BBC - Blog Vaughan Roderick: Codi Cwestiwn

Un o’r tasgau lleiaf heriol rwy’n wynebu yn ystod fy wythnos gwaith yw gwrando ar sesiwn gwestiynau’r Prif Weinidog a’i chrynhoi i’r rheiny sy’n gwylio AMPM ar BBC2.

Mae gan y rhaglen gynulleidfa ond mae’n un fechan ac yn llai o dipyn na’r nifer sy’n gwylio fersiwn San Steffan o gwestiynau’r Prif Weinidog bedair awr ar hugain yn ddiweddarach.

Nawr mae’n bosib bod yn well gan y Gynulleidfa Gymreig Andrew Neil na Vaughan Roderick ond esboniad mwy tebygol am y gwahaniaeth yw bod ‘na ddiffyg drama yn perthyn i’r croesholi yn y Bae. Mae’r sesiynau’n gallu bod yn ddiddorol ond dyw nhw ddim ar y cyfan yn adloniant da.

Mewn un ystyr dyw hynny o fawr o ots. Atebolrwydd nid adloniant yw’r pwrpas, wedi’r cyfan. Ond mae ‘na gred cyffredinol nad yw’r sesiynau’n yn gweithio o’r safbwynt hwnnw chwaith – bod Carwyn Jones yn cael getawe ar bethau byth a hefyd oherwydd cwestiynu llac a’i barodrwydd yntau i droi ei atebion yn ymosodiadau ar lywodraeth David Cameron.

Yn ystod y misoedd diwethaf mae pobol o bob plaid wedi gofyn i mi beth fyswn i’n gwneud i wella pethau. Mewn gwirionedd does gen i ddim ateb pendant.

Yn rhannol y cast sy’n gyfrifol am fethiant y ddrama. Roedd ‘na hen ddigon o wrthdaro a drama yn nyddiau cynnar y cynulliad wrth i Dafydd Wigley ac Alun Michael wynebu ei gilydd yng nghrombil Tŷ Hywel. Os nad yw’r cast presennol yn ddigon siarp ac ysgafndroed i roi her go iawn i’r Prif Weinidog does ‘na fawr ddim fydd yn newid hynny.

Serch hynny mae gen i ambell i awgrym strwythurol a allai wella pethau.

Ar hyn o bryd mae’r arweinyddion y tair gwrthblaid yn cael gofyn tri chwestiwn yr un yn y cyfnod a glustnodir ar eu cyfer. Dyw hynny ddim yn ddigon. Yn San Steffan mae Ed Miliband yn cael gofyn hyd at chwe chwestiwn. Mae Andrew RT Davies, Leanne Wood a Kirsty Williams yn cymryd eu tro i agor cyfnod cwestiynau’r arweinwyr. Beth am ganiatáu chwe chwestiwn gan bwy bynnag sy’n mynd gyntaf?

Yr ail beth a allai fod o help fyddai gwahardd aelodau rhag darllen eu cwestiynau. Mae hynny wedi ei wahardd yn San Steffan a dydw i ddim yn gweld unrhyw reswm pam y dylai Bae Caerdydd fod yn wahanol.

Yr awgrym olaf sy gen i yw cyfyngu ar y defnydd mae’r aelodau yn gwneud o gyfrifiaduron yn y Siambr. Byswn i ddim yn cael gwared arnyn nhw. Maen nhw’n caniatáu system bleidleisio llawer callach nac un San Steffan ac yn ffordd i aelodau gyfeirio at yr agenda a phapurau perthnasol i’w trafodion. Ond, o ddifri calon, os ydy aelodau’n credu bod hi’n gymwys ddelio a’u post neu bori’r we yn ystod eisteddiad – pa hawl sy ganddyn nhw i gwyno ynghylch diffyg diddordeb ymysg y cyhoedd?

Parhau i ddarllen

BBC - Blog Vaughan Roderick: Hawl i Holi

Roeddwn yn ystyried wythnos ddiwethaf p’un ai i ysgrifennu post ynghylch yr anghytundeb rhwng y BBC ac EOS ynghylch taliadau cerddoriaeth.

Yn y diwedd daeth pwt o gerdd o’r ail rhyfel byd i’r cof a’m darbwyllo i beidio. Rwy’n credu mai Waldo Williams … Parhau i ddarllen

BBC - Blog Vaughan Roderick: Them nymbars

Doeddwn i ddim wedi bwcio gwyliau ta beth. Dyw’r peth o ddim ots i fi felly ond mae ‘na ambell i wyneb pryderus o gwmpas y lle ‘ma o glywed y bydd y Cynulliad mwy na thebyg yn ymgynnull am sesiwn frys wythnos nesaf. Cynhelir y sesiwn i drafod y rheolia… Parhau i ddarllen

BBC - Blog Vaughan Roderick: Y Blaid Fach

Plaid go rhyfedd yw Plaid Cymru. Trwy gydol ei bodolaeth mae hi wedi yn bod yn gymysgedd o blaid wleidyddol go iawn, rhan o “fudiad cenedlaethol” annelwig a grŵp pwyso ar y blaid Lafur.

Er bod y blaid o bryd i gilydd wedi breuddwydio neu frolio yngh… Parhau i ddarllen

BBC - Blog Vaughan Roderick: Tri Pheth

1. Roedd pawb yn disgwyl i’r niferoedd oedd yn pleidleisio yn etholiadau’r heddlu i fod yn isel. Roeddwn i’n meddwl y byddai pleidleisiau post yn ddigon i sicrhau bod y canran yn uwch nac ugain y cant. Roeddwn i’n anghywir. Dydw i ddim yn cofio achos … Parhau i ddarllen

BBC - Blog Vaughan Roderick: Gambl Leanne

Does neb yn amau dewrder gwleidyddol Leanne Wood wrth iddi gyhoeddi ei bod am chwennych sedd etholaethol yn etholiadau nesaf y Cynulliad.

Nid hi yw Aelod Cynulliad cyntaf i wneud y penderfyniad hwnnw. Yn etholiad 2007 penderfynodd Jonathan Morgan roi… Parhau i ddarllen

BBC - Blog Vaughan Roderick: Yfwn ni ddwsin o foteli….

Mae’n swyddfa ni yma ym Mae Caerdydd wedi ei lleoli yn etholaeth De Caerdydd a Phenarth lle mae isetholiad seneddol i’w gynnal ymhen llai ‘na mis. Rwy’n gyrru trwy’r etholaeth dwywaith bob dydd a theg yw dweud mai prin yw’r arwyddion bod ‘na etholiad a… Parhau i ddarllen

BBC - Blog Vaughan Roderick: Teulu’r Mans

Y penwythnos nesaf fe fydd digwyddiad yn cael ei gynnal a fyddai mewn cyfnod arall yn cael ei gyfri’n un o bwys hanesyddol i Gymru. Mae’n arwydd o drai crefydd ym mywyd ein gwlad bod y stori wedi cael ychydig iawn o sylw y tu hwnt i furiau ein Capeli a… Parhau i ddarllen

BBC - Blog Vaughan Roderick: O Fortuna

“Rhowch i mi gadfridogion lwcus” – geiriau’r Ymerawdwr Napoleon yn ôl y chwedl. Dwn i ddim a ddywedodd y Ffrancwr bach y fath beth ond sicr roedd Machiavelli o’r farn bod lwc yr un mor bwysig a gallu i dywysog neu wleidydd llwyddiannus.

Amser a ddeng… Parhau i ddarllen

BBC - Blog Vaughan Roderick: Gwylio Brighton o Bell

Fel pawb arall yn y sector gyhoeddus mae’r BBC yn ceisio arbed ambell i geiniog y dyddiau hyn. Gwylio Cynhadledd y Democratiaid Rhyddfrydol o bell oeddwn i’r wythnos hon felly gan glywed fel pawb arall y cynrychiolwyr pybyr yn mynnu mai trwy ddilyn llw… Parhau i ddarllen

BBC - Blog Vaughan Roderick: Ble ti’n myned glas y dorlan?

Sut byddai Sarjant Ifan Pugh yn ymateb i’r syniad o ethol gwleidyddion fel Comisiynwyr Heddlu, dywedwch? Rhoi slap i Gordon a’i heglu hi am y dafarn, dybiwn i.

Erbyn hyn mae’n anodd canfod unrhyw un sy’n frwdfrydig o blaid y syniad. Yn ôl ambell i G… Parhau i ddarllen

BBC - Blog Vaughan Roderick: Ond Dafydd Shôn fydd Dafydd Shôn

Dydw i ddim yn gwybod os oedd Crwys yn cyfeirio at unrhyw wleidydd penodol yn ei gerdd “Dafydd Shôn”. Aneurin Bevan oedd Aelod Seneddol y bardd – cewch chi farnu ai’r cawr Llafur oedd dan sylw!

“Mae Dafydd Shôn fel hyn a’r fel,
Mae Dafydd Shôn yn g… Parhau i ddarllen

BBC - Blog Vaughan Roderick: Haf Hirfelyn Gwresog

Mae dyddiau’r cŵn yn ddyddiau peryg i lywodraethau am ryw reswm. Gofynnwch i David Cameron. Nid trafod problemau clymblaid San Steffan yw fy mwriad yn fan hyn – ond mae’n anodd gweld sut ar y ddaear y gall y llywodraeth fynd a’r maen i’r mur ynghylch … Parhau i ddarllen

BBC - Blog Vaughan Roderick: Llythyr i’r Prif Weinidog

Annwyl Carwyn,

Ro’n i’n cered mewn i’r Senedd ddo a dath un o hen stejyrs dy blaid lan atai. Ti’n nabod y teip – y rhai sy’n rhannu pamfflets a throi lan i bopeth ma’r blaid yn neud ond sy ddim moen sefyll etholiad na bod yn ffenest y siop. Ta beth, o… Parhau i ddarllen

BBC - Blog Vaughan Roderick: Et tu?

Dyma i chi gwestiwn diddorol. Ydy’r grŵp Ceidwadol yn y Cynlluniad hwn yn llai effeithiol nac oedden nhw yn y Cynulliad diwethaf? Mae ‘na rai, gan gynnwys rhai o fewn y blaid a’r grŵp, yn argyhoeddedig eu bod nhw.

Nodwedd fwyaf annisgwyl y pedweryd… Parhau i ddarllen

BBC - Blog Vaughan Roderick: Yn Enw’r Arglwydd!

Heddiw cyhoeddodd Llywodraeth y Deyrnas Unedig fanylion ei chynlluniau i ailwampio Tŷ’r Arglwyddi. Ai ddim i fanylion yn fan hyn. Mae ‘na ddigon o lefydd eraill i chi eu gweld!

Efallai gwnaiff y Senedd gymeradwyo’r mesur, efallai ddim. Fe fydd na dd… Parhau i ddarllen

BBC - Blog Vaughan Roderick: Cario’r groes

Roedd ‘na gyfnod pan oedd y Democratiaid Rhyddfrydol yna awchu am isetholiadau. Roedd dulliau ymgyrchu’r blaid a pharodrwydd eu haelodau i deithio milltiroedd lawer i ymgyrchu yn gwneud buddugoliaeth yn bosib yn y llefydd mwyaf annisgwyl. Roedd modd co… Parhau i ddarllen

BBC - Blog Vaughan Roderick: Adar o’r unlliw

Un o ddywediadau enwocaf Enoch Powell oedd bod pob gyrfa gwleidyddol yn diweddu mewn methiant. Yn sicr roedd hynny’n wir am yrfa Powell ei hun wrth iddo droi’n ffigwr fwyfwy ymylol yn sgil ei araith enwog yn proffwydo y byddai ‘na ‘afonydd o waed’ o ga… Parhau i ddarllen

BBC - Blog Vaughan Roderick: Y Gadair Wag

Dydw i ddim yn un o’r rheiny sy’n credu bod gan newyddiadurwyr unrhyw statws neu hawliau arbennig. Mae’r rôl yn un bwysig ond mater i’r gwleidyddion yw sut maen nhw’n dewis delio neu beidio delio gyda ni. Os ydy gwleidydd yn dewis cadw newyddiadurwyr … Parhau i ddarllen

BBC - Blog Vaughan Roderick: Pleidiau neu Enwadau

Rwyf wedi bod yn esgeuluso’r blog ychydig dros yr wythnos ddiwethaf. Roedd ysgrifennu darlith ar gyfer Canolfan y Morlan wedi mwy neu lai lladd fy awch i sgwennu! Sut mae Gweinidogion yn llwyddo i gynhyrchu pregeth yr wythnos, dywedwch?

Fe fydd y dda… Parhau i ddarllen

BBC - Blog Vaughan Roderick: Cyfri’r Ymgeiswyr

Un o’r tasgau mwyaf sy’n wynebu’r Uned Wleidyddol ar drothwy etholiadau lleol yw’r gwaith o gasglu’r ystadegau ynghylch faint o ymgeiswyr sy’n sefyll yn yr etholiadau ac i bwy. Wrth i fi sgwennu’r geiriau yma mae dau o’n newyddiadurwyr wrthi’n palu trw… Parhau i ddarllen

BBC - Blog Vaughan Roderick: Codi Cwestiynau

Anaml iawn rwy’n sgwennu adolygiad o un o sesiynau’r Cynulliad – ond roeddwn i’n teimlo bod sesiwn gwestiynau’r Prif Weindiog heddiw yn un ddadlennol – nid yn gymaint oherwydd y cynnwys ond oherwydd yr hyn yr oedd yn ei dweud ynghylch cyflwr gwleidydd… Parhau i ddarllen

BBC - Blog Vaughan Roderick: Heb gar na chyfaill yn y byd…

Doeddwn i ddim wedi bod i gwrs Ffos Las cyn ddoe. Os ydych chi’n mynd na rhyw dro defnyddiwch fap. Mae dilyn yr arwyddion ffordd yn eich arwain ar daith ‘diddorol’ o gwmpas hanner pentrefi de Sir Gâr!

Mae cynhadledd Plaid Cymru yn un o ddau ddigwydd… Parhau i ddarllen

BBC - Blog Vaughan Roderick: A Leanne Amoure

Un o raglenni newydd S4C sydd heb gael rhyw lawer o sylw yw cyfres Rhydian Bowen Phillips ‘Fi di Duw’. Efallai bod pobol yn rhy brysur yn rhacsio ambell i raglen newydd arall i dalu sylw i gyfres fach ddifyr a dymunol!

Yn bersonol does gen i ddim uch… Parhau i ddarllen

BBC - Blog Vaughan Roderick: Calan Mai

Mae ‘na bron i ddeufis i fynd tan yr etholiadau lleol ond os ydych chi’n byw mewn ward gystadleuol mae’n debyg bod ambell i daflen wedi dechrau cyrraedd. Yn fy ward fach i mae’n ymddangos mai Llafur, Plaid Cymru a’r Blaid Werdd sy’n brwydro o ddifri. ‘… Parhau i ddarllen

BBC - Blog Vaughan Roderick: Sion a Sian

Un o’r pynciau y byddwn yn trafod ar CF99 heno yw’r nifer o fenywod yn y Cynulliad a’r Senedd. Dathlu Diwrnod Rhyngwladol y Merched yfory yw’r rheswm neu’r esgus dros wneud yr eitem yr wythnos hon ond mae ‘na stori go iawn i’w adrodd wrth i dir a enill… Parhau i ddarllen

BBC - Blog Vaughan Roderick: Dan Lach Leighton

Digwyddodd rhywbeth anarferol braidd ddoe. Nid son am ddathliadau Gŵyl Ddewi ydw i yn fan hyn ond rhyw nam wnaeth ladd y rhyngrwyd am gyfnod o rai oriau mewn canolfannau ar hyd a lled y BBC.

Dim ond o’i golli mae ei werthfawrogi meddai nhw ac roedd … Parhau i ddarllen

BBC - Blog Vaughan Roderick: Emlyn

Mae un arall o ffigyrau gwleidyddol amlwg ail hanner yr ugeinfed ganrif wedi ein gadael.
Bu farw Emlyn Hooson ar ôl bywyd llawn a gweithgar fel aelod o’r llynges, bargyfreithiwr, ffarmwr, Aelod Seneddol ac Arglwydd.

Etholwyd Emlyn Hooson yn aelod Ma… Parhau i ddarllen

BBC - Blog Vaughan Roderick: Cariad at y cwm

Deugain mlynedd yn ôl i’r wythnos hon bu farw S.O Davies un o gymeriadau mwyaf lliwgar hanes gwleidyddol Cymru.

Fe fyddai’n deg i ddadlau, rwy’n meddwl, mai S.O yw’r Aelod Seneddol mwyaf asgell chwith yn hanes gwleidyddiaeth Cymru.

Cafodd ei ddiar… Parhau i ddarllen

BBC - Blog Vaughan Roderick: Saunders, Dafydd, Leanne ac Elin

Rwy’n teimlo fy mod yn boddi mewn mor o gyn a darpar arweinwyr Plaid Cymru’r wythnos hon! Fe fydd hi’n anodd fy osgoi i – na’r arweinwyr ar y cyfryngau Cymreig nos yfory gyda darlledu dwy raglen yn ymwneud a’r blaid. Maddeuwch i mi am ddefnyddio’r post… Parhau i ddarllen

BBC - Blog Vaughan Roderick: Ym marn Richard Wyn

Mae’n ymddangos bod y wasg Brydeinig, neu ran ohoni o leiaf, wedi deffro i wleidyddiaeth Cymru yn ystod y dyddiau diwethaf. Mae’n debyg eich bod wedi darllen erthygl y Guardian ‘Could Wales leave the United Kingdom?’ erbyn hyn. Mae’n ymddangos mai ‘dim… Parhau i ddarllen

BBC - Blog Vaughan Roderick: Dyrchafwch ef yn ben

Ymhen rhyw chwe wythnos fe fyddwn yn gwybod pwy yw arweinydd newydd Plaid Cymru. Mae’r ras honno yn profi’n llawer mwy diddorol na’r disgwyl ond mae ‘na gwestiwn gen i am arweinyddiaeth plaid arall sy’n ddim agosach i’w ateb. Dyma fe. Pwy yw arweinydd … Parhau i ddarllen

BBC - Blog Vaughan Roderick: Dilyn Ieuan

Ystrydeb fyddai dweud bod y ras i arwain Plaid Cymru yn fwy o farathon nac o sbrint. A dweud y gwir dydw i ddim yn sicr bod hyd yn oed ‘marathon’ yn gwneud tegwch a’r ornest!

Mae’n ymddangos bod dewis arweinydd y Blaid yn broses bron mor hir â chym… Parhau i ddarllen

BBC - Blog Vaughan Roderick: Dangos parch

Mae fy nghyfaill Brian Taylor yn ddyn prysur y dyddiau hyn. Fel Golygydd Gwleidyddol BBC yr Alban mae Brian yn ffigwr cyfarwydd nid yn unig ar raglenni Albanaidd ond yn fwyfwy ar raglenni rhwydwaith wrth i sefyllfa gyfansoddiadol yr Alban hawlio sylw.
Parhau i ddarllen

BBC - Blog Vaughan Roderick: Cyfri’r Ceiniogau

“Mae oglau’r coffi wedi cyrraedd y pumed llawr.” Dyna oedd disgrifiad un Democrat Rhyddfrydol sy’n agos y trafodaethau ynghylch Cyllideb Llywodraeth Cymru am gyflwr y trafodaethau hynny. Mae’r cloc yn tician, wrth gwrs gyda’r Llywodraeth yn gorfod goso… Parhau i ddarllen

BBC - Blog Vaughan Roderick: Drwgdeimlad

Anaml iawn y mae sesiynau cwestiynau’r Prif Weinidog yn y Bae yn cynnig yr un fath o theatr wleidyddol a fersiwn San Steffan. Roedd y rhai y… Parhau i ddarllen

BBC - Blog Vaughan Roderick: Pris y Farchnad

Gallwch ddychmygu cymaint o bleser oedd hi i rhywun fel fi i gael bwrw fy mhleidlais am y tro cyntaf ar fy mhen-blwydd yn ddeunaw. Y pumed o Fehefin 1975 oedd y dyddiad a’r refferendwm ynghylch ymuno a’r Farchnad Gyffredin oedd y bleidlais.

Pe bawn i’… Parhau i ddarllen

BBC - Blog Vaughan Roderick: Cilybebyll

Fel bron pawb arall yng Nghymru mae’n meddyliau ni yma yn y Bae gyda’r rheiny yng Nghilybebyll gan ryfeddu efallai ein bod yn gorfod blasu o’r cwpan chwerw hwn yn yr unfed ganrif ar hugain.

Efallai bod rhai wedi synnu i ddarganfod bod gan Gymru ddiwyd… Parhau i ddarllen

BBC - Blog Vaughan Roderick: Ffwdan y Ffed

Diawch, mae Jonathan Edwards yn hoffi tynnu blew o drwyn! Efallai ei fod braidd yn amrwd fel gwleidydd ond, iesgob, mae’n dweud pethau diddorol. Fe achosodd ei flogbost ddoe ynghylch defnydd y cyfryngau o’r enwau “Llafur Cymru” a “Cheidwadwyr Cymru” g… Parhau i ddarllen

BBC - Blog Vaughan Roderick: Llethrau llithrig

Neil Kinnock, rwy’n meddwl, gwnaeth fathu’r dywediad y “slippery slope to separation” yn ôl yn y saithdegau fel rhan o’i ymgyrch lwyddiannus i drechu cynlluniau datganoli llywodraeth Jim Callaghan.

Heb os roedd ‘na elfen reddfol yn ymwneud ac iaith … Parhau i ddarllen

BBC - Blog Vaughan Roderick: Yr hen ogledd

Yfory fe fydd aelodau Plaid Cymru yn cychwyn am Landudno ar gyfer ei chynhadledd flynyddol. Yn ôl yr arfer heddiw gafodd aelodau’r wasg y cyfle i gwrdd am sgwrs rhag blaen gyda’i harweinydd. Roedd yn rhyfedd sylweddoli mai hwn oedd y tro olaf i ni gyf… Parhau i ddarllen

BBC - Blog Vaughan Roderick: Glas y Dorlan

Wel fe gadwodd Sir Benfro fi i fynd wythnos ddiwethaf – mae’r wythnos hon, os unrhyw beth, yn edrych yn dawelach. Gallwn i ddweud wrthoch pwy sydd wedi ennill cytundeb arlwyo’r Cynulliad ond er bod cryn ddiddordeb ym mrechdanau Ysbyty Gwynedd mae’n d… Parhau i ddarllen

BBC - Blog Vaughan Roderick: Dyrchafwn gri

Rwyf wedi bod i ffwrdd o’r gwaith am ychydig wythnosau yn mwynhau’r hynny o haf a gafwyd eleni. Peidiwch â becso. Dydw i ddim am ysgrifennu un o’r traethodau yna ynghylch y gwyliau oedd yn gymaint o fwrn yn yr ysgol fach a rhaid i mi gyfaddef y gwnes … Parhau i ddarllen