Archives: Vaughan Roderick

BBC - Blog Vaughan Roderick: Myfi sy’n gosod y ddeddf i lawr

Mae’n ddyddiau’r cŵn yma yn Nhŷ Hywel gyda’r mwyafrif llethol o’r aelodau naill ai ar eu gwyliau neu’n gweithio yn eu hetholaethau.

Mae ‘na ambell i aelod i weld yn Nhŷ Hywel. Yn y ffreutur heddiw roedd Peter Black yn sgwrsio gyda rhai o swyddogio… Parhau i ddarllen

BBC - Blog Vaughan Roderick: Yr ifanc a dybia…

Roedd diwrnod penodi William Hague yn Ysgrifennydd Cymru yn un poenus i mi. Dim bod gen i unrhyw beth yn erbyn William. Mae’n gwmni da a gallwn ddadlau ynghylch ei gryfderau a gwendidau gwleidyddol. Mae ‘na un ffaith na ellir dadlau yn ei chylch. Mae’n… Parhau i ddarllen

BBC - Blog Vaughan Roderick: Cwrteisi a’r Gymraeg

Mae’n annhebyg eich bod wedi llwyddo i osgoi’r ffaith bod Cymdeithas yr Iaith yn dathlu ei phen-blwydd yn hanner cant eleni. Mae hen ddigon wedi ei hysgrifennu ynghylch hynny ond efallai mai’r hyn sy’n nodweddu’r Gymdeithas fwyaf yw ei gwydnwch. Tra bo… Parhau i ddarllen

BBC - Blog Vaughan Roderick: Codi Stêm

Pan oeddwn i’n grwt bu’r teulu yn byw am gyfnod ym mhentref Efail Isaf rhwng Pontypridd a Llantrisant. Digon bychan oedd Efail Isaf ar y pryd – ond roedd gan y lle siop, tafarn, capel oedd bron ar ei din ac adfail o stesion oedd yn gyrchfan chwarae i b… Parhau i ddarllen

BBC - Blog Vaughan Roderick: Haf Hirfelyn Gwresog

Mae dyddiau’r cŵn yn ddyddiau peryg i lywodraethau am ryw reswm. Gofynnwch i David Cameron. Nid trafod problemau clymblaid San Steffan yw fy mwriad yn fan hyn – ond mae’n anodd gweld sut ar y ddaear y gall y llywodraeth fynd a’r maen i’r mur ynghylch … Parhau i ddarllen

BBC - Blog Vaughan Roderick: Llythyr i’r Prif Weinidog

Annwyl Carwyn,

Ro’n i’n cered mewn i’r Senedd ddo a dath un o hen stejyrs dy blaid lan atai. Ti’n nabod y teip – y rhai sy’n rhannu pamfflets a throi lan i bopeth ma’r blaid yn neud ond sy ddim moen sefyll etholiad na bod yn ffenest y siop. Ta beth, o… Parhau i ddarllen

BBC - Blog Vaughan Roderick: Et tu?

Dyma i chi gwestiwn diddorol. Ydy’r grŵp Ceidwadol yn y Cynlluniad hwn yn llai effeithiol nac oedden nhw yn y Cynulliad diwethaf? Mae ‘na rai, gan gynnwys rhai o fewn y blaid a’r grŵp, yn argyhoeddedig eu bod nhw.

Nodwedd fwyaf annisgwyl y pedweryd… Parhau i ddarllen

BBC - Blog Vaughan Roderick: Llygod am lygod

Yn ôl ym mlynyddoedd cynnar y ganrif ddiwethaf roedd dinas Seattle yn goddef pla o lygod mawr a doedd ‘na ddim pibydd brith cyfleus i’w swyno i’r dyfroedd. Rhaid oedd gwneud rhywbeth ac fe benderfynodd mawrion y ddinas gynnig gwobr hael am gynffonau’r… Parhau i ddarllen

BBC - Blog Vaughan Roderick: Yn Enw’r Arglwydd!

Heddiw cyhoeddodd Llywodraeth y Deyrnas Unedig fanylion ei chynlluniau i ailwampio Tŷ’r Arglwyddi. Ai ddim i fanylion yn fan hyn. Mae ‘na ddigon o lefydd eraill i chi eu gweld!

Efallai gwnaiff y Senedd gymeradwyo’r mesur, efallai ddim. Fe fydd na dd… Parhau i ddarllen

BBC - Blog Vaughan Roderick: Pony welwch chwi hynt y gwynt ar glaw?

Mae ‘na ryw atyniad rhyfedd yn perthyn i hanes dyddiau olaf gwladwriaethau ac ymerodraethau. Am ryw reswm mae campwaith Gibbon ynghylch cwymp Rhufain o hyd yn fwy diddorol na’r amryw lyfrau sy’n ymwneud â’r ymerodraeth ar ei hanterth. Yma yng Nghymru … Parhau i ddarllen

BBC - Blog Vaughan Roderick: Dathlwn Glod…

Rhywle gartref mae gen i fy nghap o’r ysgol fach. Arno mae bathodyn yr ysgol sef y llythrennau YGC wedi eu gweu yn gelfydd at ei gilydd. Ysgol Gymraeg Caerdydd oedd YGC, er mai Bryntaf oedd ei enw ar lafar, ac yn fy nyddiau hi oedd yr unig ysgol Gymrae… Parhau i ddarllen

BBC - Blog Vaughan Roderick: Cario’r groes

Roedd ‘na gyfnod pan oedd y Democratiaid Rhyddfrydol yna awchu am isetholiadau. Roedd dulliau ymgyrchu’r blaid a pharodrwydd eu haelodau i deithio milltiroedd lawer i ymgyrchu yn gwneud buddugoliaeth yn bosib yn y llefydd mwyaf annisgwyl. Roedd modd co… Parhau i ddarllen

BBC - Blog Vaughan Roderick: Adar o’r unlliw

Un o ddywediadau enwocaf Enoch Powell oedd bod pob gyrfa gwleidyddol yn diweddu mewn methiant. Yn sicr roedd hynny’n wir am yrfa Powell ei hun wrth iddo droi’n ffigwr fwyfwy ymylol yn sgil ei araith enwog yn proffwydo y byddai ‘na ‘afonydd o waed’ o ga… Parhau i ddarllen

BBC - Blog Vaughan Roderick: Cwm Cynon yn yr Haf

O bryd i gilydd mae pwnc yn codi sydd o’r diddordeb mwyaf i’n gwleidyddion ac i ni’r newyddiadurwyr gwleidyddol ond sydd o fawr ddim diddordeb i’r cyhoedd. Un o’r rheiny yw trefniadau etholiadol a systemau pleidleisio. Dyna yw’r gred gyffredinol, o lei… Parhau i ddarllen

BBC - Blog Vaughan Roderick: Plant y Fflam

Yfory fe fydd fy nai yn cario’r ffagl Olympaidd yn Nhreherbert ac mae dyletswydd deuluol yn golygu y bydd yn rhaid i mi fod yna i gefnogi’r gwalch. Dyma fe ar wefan y gemau a gallwch wrando arno ar Radio Cymru. Gwyn Lein yw ei enw ar safle’r Olympics. … Parhau i ddarllen

BBC - Blog Vaughan Roderick: Croesi’r Sianel

Efallai eich bod wedi diswgyl i mi ysgrifennu rhywbeth am helyntion y Western Mail ddoe. Doedd gen i ddim llawer i ddweud nad oedd eiroes wedi ei ddewud mewn gwrionedd. Rwy’n argymell darllen blog Rob Williams am ddadansoddiad craff o’r sefyllfa.

Mae … Parhau i ddarllen

BBC - Blog Vaughan Roderick: Mistar Smith

Doeddwn i ddim o gwmpas y bore ‘ma pan gyrhaeddodd Owen Smith y Senedd am y tro cyntaf fel y Llefarydd Llafur ar Gymru. Roedd pethau eraill gen i wneud ond yn ôl pob son roedd Owen ar ben ei ddigon. Dyw hynny ddim yn syndod. Mae’n ddyn uchelgeisiol ac… Parhau i ddarllen

BBC - Blog Vaughan Roderick: Croen y Ddafad Felen

Mae Pwyllgor Deisebau’r Cynulliad yn gallu bod yn un difyr i wylio – ond nid pob tro am y rhesymau cywir! Mae’r pwyllgor yn gorfod ystyried unrhyw ddeiseb ac arni fwy na deg o enwau – trothwy isel sy’n golygu bod bron unrhyw un yn gallu ei chyrraedd. … Parhau i ddarllen

BBC - Blog Vaughan Roderick: Myfi’r Pechadur Pennaf

O bryd i gilydd mae gwleidyddion fel pawb arall yn pechu. Weithiau mae eu pechodau’n denu sylw’r wasg, weithiau ddim. Pe bawn i’n sgwennu rhywbeth am bob camwedd sy’n cyrraedd fy nghlustiau fe fyddwn i’n greadur prysur iawn ond yn greadur eithaf trist … Parhau i ddarllen

BBC - Blog Vaughan Roderick: Y Gadair Wag

Dydw i ddim yn un o’r rheiny sy’n credu bod gan newyddiadurwyr unrhyw statws neu hawliau arbennig. Mae’r rôl yn un bwysig ond mater i’r gwleidyddion yw sut maen nhw’n dewis delio neu beidio delio gyda ni. Os ydy gwleidydd yn dewis cadw newyddiadurwyr … Parhau i ddarllen

BBC - Blog Vaughan Roderick: Pleidiau neu Enwadau

Rwyf wedi bod yn esgeuluso’r blog ychydig dros yr wythnos ddiwethaf. Roedd ysgrifennu darlith ar gyfer Canolfan y Morlan wedi mwy neu lai lladd fy awch i sgwennu! Sut mae Gweinidogion yn llwyddo i gynhyrchu pregeth yr wythnos, dywedwch?

Fe fydd y dda… Parhau i ddarllen

BBC - Blog Vaughan Roderick: Cyfri’r Ymgeiswyr

Un o’r tasgau mwyaf sy’n wynebu’r Uned Wleidyddol ar drothwy etholiadau lleol yw’r gwaith o gasglu’r ystadegau ynghylch faint o ymgeiswyr sy’n sefyll yn yr etholiadau ac i bwy. Wrth i fi sgwennu’r geiriau yma mae dau o’n newyddiadurwyr wrthi’n palu trw… Parhau i ddarllen

BBC - Blog Vaughan Roderick: Dŵr sy’n llifo dros y wlad…

Rhywle yn y tŷ mae gen i focs o recordiau sengl cynnar cwmni Sain. Dŵr Huw Jones oedd y record gyntaf un ac os cofiaf yn iawn roedd ‘Tryweryn’ gan Meic Stevens hefyd ymhlith yr hanner dwsin cyntaf. Mae’n brawf, os oes angen prawf, o ba mor bwysig oed… Parhau i ddarllen

BBC - Blog Vaughan Roderick: Traed Moch

Mae ‘na gyfnod yn dod ym mywyd pob Llywodraeth bron pan mae pethau’n dechrau mynd o le. Mae camgymeriadau polisi, ffaeleddau personol ac anlwc pur yn cyfuno i wneud i’r llywodraeth ymddangos fel un sydd wedi colli ei rheolaeth ar y sefyllfa.

Rhyw wyt… Parhau i ddarllen

BBC - Blog Vaughan Roderick: Codi Cwestiynau

Anaml iawn rwy’n sgwennu adolygiad o un o sesiynau’r Cynulliad – ond roeddwn i’n teimlo bod sesiwn gwestiynau’r Prif Weindiog heddiw yn un ddadlennol – nid yn gymaint oherwydd y cynnwys ond oherwydd yr hyn yr oedd yn ei dweud ynghylch cyflwr gwleidydd… Parhau i ddarllen

BBC - Blog Vaughan Roderick: Heb gar na chyfaill yn y byd…

Doeddwn i ddim wedi bod i gwrs Ffos Las cyn ddoe. Os ydych chi’n mynd na rhyw dro defnyddiwch fap. Mae dilyn yr arwyddion ffordd yn eich arwain ar daith ‘diddorol’ o gwmpas hanner pentrefi de Sir Gâr!

Mae cynhadledd Plaid Cymru yn un o ddau ddigwydd… Parhau i ddarllen

BBC - Blog Vaughan Roderick: Ecstras

Dyw cyllidebau San Steffan ddim beth oedden nhw.

Mae’r dyddiau pan oedd cymeriadau fel Gerald Naborrow a Leo Abse yn gwisgo i fyny ar gyfer y diwrnod mawr wedi hen ddiflannu. Diolch byth, medd rhai.

Mae’n ymddangos hefyd bod y’r arfer o ‘purdah’ – … Parhau i ddarllen

BBC - Blog Vaughan Roderick: A Leanne Amoure

Un o raglenni newydd S4C sydd heb gael rhyw lawer o sylw yw cyfres Rhydian Bowen Phillips ‘Fi di Duw’. Efallai bod pobol yn rhy brysur yn rhacsio ambell i raglen newydd arall i dalu sylw i gyfres fach ddifyr a dymunol!

Yn bersonol does gen i ddim uch… Parhau i ddarllen

BBC - Blog Vaughan Roderick: I’r pant…

Mae ffigyrau GDP Eurostat yn fel ar fysedd newyddiadurwyr Cymru gan roi cyfle blynyddol i gymharu cyflwr economi Cymru a gweddill yr Undeb Ewropeaidd. Pwy allai wrthsefyll y temtasiwn i ysgrifennu pennawd fel un y Western Mail bore ma -“Two Thirds of W… Parhau i ddarllen

BBC - Blog Vaughan Roderick: Calan Mai

Mae ‘na bron i ddeufis i fynd tan yr etholiadau lleol ond os ydych chi’n byw mewn ward gystadleuol mae’n debyg bod ambell i daflen wedi dechrau cyrraedd. Yn fy ward fach i mae’n ymddangos mai Llafur, Plaid Cymru a’r Blaid Werdd sy’n brwydro o ddifri. ‘… Parhau i ddarllen

BBC - Blog Vaughan Roderick: Sion a Sian

Un o’r pynciau y byddwn yn trafod ar CF99 heno yw’r nifer o fenywod yn y Cynulliad a’r Senedd. Dathlu Diwrnod Rhyngwladol y Merched yfory yw’r rheswm neu’r esgus dros wneud yr eitem yr wythnos hon ond mae ‘na stori go iawn i’w adrodd wrth i dir a enill… Parhau i ddarllen

BBC - Blog Vaughan Roderick: Gair am air

Un o’r pethau cyntaf y mae cyw wleidyddion yn dysgu yw dewis eu geiriau’n ofalus. Nid son am y pwysigrwydd o beidio rhoi troed ynddi ydw i yn fan hyn ond y ffaith bod dewis geiriau’n ofalus yn gallu bod yn hanfodol er mwyn ennill dadl neu frwydr.

Cyme… Parhau i ddarllen

BBC - Blog Vaughan Roderick: Dan Lach Leighton

Digwyddodd rhywbeth anarferol braidd ddoe. Nid son am ddathliadau Gŵyl Ddewi ydw i yn fan hyn ond rhyw nam wnaeth ladd y rhyngrwyd am gyfnod o rai oriau mewn canolfannau ar hyd a lled y BBC.

Dim ond o’i golli mae ei werthfawrogi meddai nhw ac roedd … Parhau i ddarllen

BBC - Blog Vaughan Roderick: Byw ar y radio

Mae’n anodd anghytuno a gosodiad Cymdeithas yr Iaith Gymraeg bod ‘dirywiad sylweddol yn y ddarpariaeth Gymraeg ar orsafoedd radio masnachol’ wedi digwydd yn ystod y blynyddoedd diwethaf.

Mae’r dyddiau pan oedd gorsafoedd mewn ardaloedd cymharol ddi-gy… Parhau i ddarllen

BBC - Blog Vaughan Roderick: Emlyn

Mae un arall o ffigyrau gwleidyddol amlwg ail hanner yr ugeinfed ganrif wedi ein gadael.
Bu farw Emlyn Hooson ar ôl bywyd llawn a gweithgar fel aelod o’r llynges, bargyfreithiwr, ffarmwr, Aelod Seneddol ac Arglwydd.

Etholwyd Emlyn Hooson yn aelod Ma… Parhau i ddarllen

BBC - Blog Vaughan Roderick: Cariad at y cwm

Deugain mlynedd yn ôl i’r wythnos hon bu farw S.O Davies un o gymeriadau mwyaf lliwgar hanes gwleidyddol Cymru.

Fe fyddai’n deg i ddadlau, rwy’n meddwl, mai S.O yw’r Aelod Seneddol mwyaf asgell chwith yn hanes gwleidyddiaeth Cymru.

Cafodd ei ddiar… Parhau i ddarllen

BBC - Blog Vaughan Roderick: Mae’r gwanwyn wedi dod

Mae tymor y cynadleddau Cymreig wedi cyrraedd – o’r diwedd!

Roedd e i fod i gychwyn wythnosau yn ôl gyda chynhadledd Ceidwadwyr Cymru, wrth gwrs. Efallai na ddylwn i darfu ar alar preifat trwy drafod honno!

Y cyfan ddywedaf i yw hyn. Mae sawl Aelo… Parhau i ddarllen

BBC - Blog Vaughan Roderick: Awe Awema

Go brin fod llawer iawn o ddarllenwyr y blog hwn yn gyfarwydd iawn ac AWEMA cyn trafferthion diweddar yr elusen. Nid fan hyn yw’r lle i groniclo’r rheiny ond mae un agwedd i’r stori yn esbonio efallai pam y bu gwleidyddion a newyddiadurwyr yn gyndyn i … Parhau i ddarllen

BBC - Blog Vaughan Roderick: Saunders, Dafydd, Leanne ac Elin

Rwy’n teimlo fy mod yn boddi mewn mor o gyn a darpar arweinwyr Plaid Cymru’r wythnos hon! Fe fydd hi’n anodd fy osgoi i – na’r arweinwyr ar y cyfryngau Cymreig nos yfory gyda darlledu dwy raglen yn ymwneud a’r blaid. Maddeuwch i mi am ddefnyddio’r post… Parhau i ddarllen

BBC - Blog Vaughan Roderick: Sgandalus

Dydw i ddim yn gwybod pam ond am blaid fach mae’r Democratiaid Rhyddfrydol a’u rhagflaenwyr wedi bod yng nghanol nifer sylweddol o sgandalau ar hyd y blynyddoedd. Efallai bod diffyg grym a phŵer tan yn ddiweddar wedi gadael gormod o amser ar eu dwylo … Parhau i ddarllen

BBC - Blog Vaughan Roderick: Ym marn Richard Wyn

Mae’n ymddangos bod y wasg Brydeinig, neu ran ohoni o leiaf, wedi deffro i wleidyddiaeth Cymru yn ystod y dyddiau diwethaf. Mae’n debyg eich bod wedi darllen erthygl y Guardian ‘Could Wales leave the United Kingdom?’ erbyn hyn. Mae’n ymddangos mai ‘dim… Parhau i ddarllen

BBC - Blog Vaughan Roderick: Dyrchafwch ef yn ben

Ymhen rhyw chwe wythnos fe fyddwn yn gwybod pwy yw arweinydd newydd Plaid Cymru. Mae’r ras honno yn profi’n llawer mwy diddorol na’r disgwyl ond mae ‘na gwestiwn gen i am arweinyddiaeth plaid arall sy’n ddim agosach i’w ateb. Dyma fe. Pwy yw arweinydd … Parhau i ddarllen

BBC - Blog Vaughan Roderick: Penblwydd Hapus Annwyl Saunders

Fe fydd selogion ‘Dau o’r Bae’ wedi sylwi bod ‘na newid personél wedi bod yn ddiweddar. Gyda Bethan Lewis bant yn cael babi mae Elliw Gwawr wedi camu i’r adwy. Dydw i ddim yn golygu unrhyw amarch i Bethan trwy ddweud bod ‘na fanteision o gael awdures … Parhau i ddarllen

BBC - Blog Vaughan Roderick: Maen nhw’n bobol ddigon neis…

Mae’n debyg eich bod wedi sylwi bod cyfran helaeth o Uned Gwleidyddol BBC Cymru wedi mudo i’r Alban yr wythnos hon – ac nid er mwyn dathlu ‘Burns Night’ twy dagu ar hagis a chwisgi drudfawr!

Heb os roedd ddoe yn ddiwrnod pwysig nid yn unig yn hanes y… Parhau i ddarllen

BBC - Blog Vaughan Roderick: Pen ôl Prydain

Dydw i ddim yn cofio yn lle y clywais i’r talfyriad ‘RUK’ am y tro cyntaf. Ta beth mae’n weddol gyffredin erbyn hyn wrth gyfeirio at y wladwriaeth fyddai’n weddill pe bai etholwyr yr Alban yn dewis annibyniaeth. “Rump UK” yw ffurf lawn y talfyriad. Ai … Parhau i ddarllen

BBC - Blog Vaughan Roderick: Dilyn Ieuan

Ystrydeb fyddai dweud bod y ras i arwain Plaid Cymru yn fwy o farathon nac o sbrint. A dweud y gwir dydw i ddim yn sicr bod hyd yn oed ‘marathon’ yn gwneud tegwch a’r ornest!

Mae’n ymddangos bod dewis arweinydd y Blaid yn broses bron mor hir â chym… Parhau i ddarllen

BBC - Blog Vaughan Roderick: Dangos parch

Mae fy nghyfaill Brian Taylor yn ddyn prysur y dyddiau hyn. Fel Golygydd Gwleidyddol BBC yr Alban mae Brian yn ffigwr cyfarwydd nid yn unig ar raglenni Albanaidd ond yn fwyfwy ar raglenni rhwydwaith wrth i sefyllfa gyfansoddiadol yr Alban hawlio sylw.
Parhau i ddarllen

BBC - Blog Vaughan Roderick: Pan ddof i Gymru yn ôl

Dyw gwybod pryd mae bwcio gwyliau yn y busnes yma ddim yn hawdd bob tro. Fe ddylai Nadolig a blwyddyn newydd heb etholiad cenedlaethol ar y gorwel fod yn gyfnod digon saff – neu felly oeddwn i’n meddwl.

Och gwae fi! Dyna fi’n crwydro strydoedd Melbou… Parhau i ddarllen

BBC - Blog Vaughan Roderick: Anrheg Nadolig Jonathan Edwards

Rwyf am roi anrheg Nadolig cynnar i un gwleidydd o Gymru. Jonathan Edwards o Blaid Cymru yw’r gwleidydd hwnnw.

Mewn araith i goffau Llywelyn II yng Nghilmeri dros y Sul galwodd Jonathan ar Lywodraeth Cymru i ddechrau paratoi ar gyfer sefyllfa lle’r o… Parhau i ddarllen

BBC - Blog Vaughan Roderick: Dyma ni eto

Dyma ni’n tynnu am y lan felly. Ac eithrio ambell i bwyllgor ac ambell i gynhadledd newyddion mae busnes y Bae wedi dod i ben am flwyddyn arall. Neu felly yr oeddem yn disgwyl.

Yn lle hynny mae’r Telegraph wedi taflu grenâd i gyfeiriad Caerdydd gyda’… Parhau i ddarllen