Archives: Wilias

Llafar Bro: Gwynfyd- pryfeta

Ymddangosodd
cyfres ‘Gwynfyd’ am dair, bedair blynedd yn y
nawdegau, yn trafod bywyd gwyllt a llwybrau troed ein bro. Dyma ddarn a ymddangosodd yn rhifyn Mai 1996, yn crwydro ym Maentwrog.

Un o ddyddiau hyfrytaf y gwanwyn fu’r pumed o Ebrill, ac fel… Parhau i ddarllen

Llafar Bro: Blas ar y Wladfa

Ar yr 28ain o Fai, 1865, union ganrif a hanner yn ôl i heddiw, yr hwyliodd y ‘Mimosa’ o Lerpwl am Batagonia bell. Gan fod sawl cysylltiad rhwng ein hardal ni a’r Wladfa, mae cyfres o erthyglau wedi ymddangos am Batagonia. Y tro hwn, rhan o erthygl o rifyn Mai gan Pegi Lloyd-Williams.

A ninnau yma’n ardal Ffestiniog yn gobeithio gefeillio â thref Rawson ym Mhatagonia, roeddwn yn meddwl y byddai o Parhau i ddarllen

Llafar Bro: Rhod y Rhigymwr -mis Mai

Rhan o erthygl Iwan Morgan, o rifyn Mai 2015:

Dros y canrifoedd, canodd nifer o feirdd i fis Mai. Un o feirdd enwocaf Cymru, a ystyrir yn feistr ar y cywydd a’r canu serch oedd Dafydd ap Gwilym, a ganai yng nghyfnod Beirdd yr Uchelwyr, yn ôl yn y 1… Parhau i ddarllen

Llafar Bro: Senedd ‘Stiniog

Pytiau o gofnodion Y Cyngor Tref, o rifyn Mai…

Degau o erwau’n troi’n anialwch du …

Yng nghyfarfod mis Ebrill, trafodwyd y tanau gwair a grug a dorrodd allan yn yr ardal. Ni wyddys, wrth gwrs, pwy oedd yn gyfrifol. Ond un peth a wyddom yw e… Parhau i ddarllen

Ar Asgwrn y Graig: Llyn Morwynion

Milltir sgwâr sawl chwedl; ffynnon ddŵr Blaenau Ffestiniog; cynefin yr ehedydd; man cyfarfod Cymdeithas Caru Cymylau Cwm Cynfal a’r Cylch; a lleoliad picnic ardderchog. Parhau i ddarllen

Llafar Bro: Galwad Cynnar- Plas Tanybwlch

Trwy wahoddiad Cymdeithas Ted Breeze Jones, recordwyd pennod holi-ac-ateb o’r rhaglen Galwad Cynnar ym Mhlas Tan y Bwlch, Maentwrog, ar nos Fawrth, Ebrill 28.

Daeth criw da ynghŷd i wrando ar gyngor aelodau’r panel, Bethan Wyn Jones, Rhys Owen, Ke… Parhau i ddarllen

Llafar Bro: Pobl y Cwm -Dyddiau Fu yng Nghwm Cynfal

Yn y misoedd bob ochr i’r milflwydd bu cyfres o erthyglau yn Llafar Bro yn cofnodi atgofion am Gwm Cynfal. Bydd y rhain yn ymddangos fesul dipyn ar y we dros yr wythnosau nesa’. Dyma’r cyntaf ohonynt (o rifyn Mawrth 1999), yn dilyn y rhagair i’r gyfres… Parhau i ddarllen

Llafar Bro: O’r Pwyllgor Amddiffyn

Rhan o golofn y pwyllgor amddiffyn, o rifyn Mai.
 Fore Llun, Ebrill 20fed, aeth cynrychiolaeth o’r pwyllgor i Fangor i gyfarfod aelodau Cyngor Iechyd Cymunedol (CIC) Gwynedd a Chonwy, ac i gyflwyno cynllun dros ail agor yr Ysbyty Coffa fel ysbyt… Parhau i ddarllen

Ar Asgwrn y Graig: Daw hyfryd fis…

Mae hi’n ail hanner mis Mai, ond argian mae hi’n oer ambell fore.

Mae’n mynd yn hwyr, ond yn parhau’n rhy oer i hau lot o bethau allan yn yr ardd: beryg iawn mae tymor byr gawn ni yn Stiniog eto eleni.

‘Da ni ‘di cael dwy gawod o genllysg a glaw trwm heddiw, ar ôl cyfnodau heulog, cynnes dros ginio.

ceirios….gobeithio

Mae’r goeden geirios morello a’r eirinen a’r gellygen wedi bod yn Parhau i ddarllen

Llafar Bro: Stiniog a’r Rhyfel Mawr- newyddion a barn

Parhad o gyfres Vivian Parry Williams, yn nodi canrif ers y rhyfel byd cyntaf:

Ar 21 Tachwedd 1914, cyhoeddodd Y Rhedegydd y gerdd gyntaf yn ymwneud â’r Rhyfel Mawr yn y papur. Yn nodweddiadol o’r nifer fawr o gerddi tebyg a ymddangosodd ar dud… Parhau i ddarllen

Llafar Bro: Sgotwrs Stiniog -tywydd Mai

Erthygl o rifyn Mai 1998, o gyfres reolaidd y diweddar Emrys Evans.Wrth weld yr eira’n disgyn yn ystod y Pasg, ac hefyd y dyddiau’n dilyn yr wyl daeth hen ddywediad i’m cof’:

‘Ni saif eira ym mis EbrillMwy na dwr ar gefn brithyll.’
Roedd… Parhau i ddarllen

Llafar Bro: Rhod y Rhigymwr -Ionoron Glan Dwyryd

Rhan o erthygl Iwan Morgan, o rifyn Ebrill 2015:

Calonogol iawn fu’r ymateb i’m sylwadau am y bardd Ionoron Glan Dwyryd a ‘Brwydr Moel-y-Don’ yn Rhifyn Mawrth.

Diolch o galon i Neris Thomas, Bryncir House am gysylltu ac anfon dwy o gerddi Ion… Parhau i ddarllen

Llafar Bro: Rhifyn Mai

Yn boeth o’r wasg, mae rhifyn Mai yn cael ei blygu heno, ac ar gael yn syth wedyn!

Parhau i ddarllen

Llafar Bro: Trem yn ôl – Y Gŵr Diwyd

Erthygl gan Merêd, o fis Tachwedd 1975, (ail rifyn Llafar Bro). Ail-gyhoeddwyd yr erthygl yn rhifyn Ebrill 2015, fel rhan o’r gyfres Trem yn ôl, o lyfr ‘Pigion Llafar 1975-1999′.

Y Gŵr Diwyd

Un bore, tua chanol degawd cynta’r ganrif, roedd llan… Parhau i ddarllen

Llafar Bro: Bwrw Golwg- W.O.Thomas, Califfornia

Bwrw Golwg: Cyfres achlysurol yn edrych ‘nôl ar rai o gymeriadau a sefydliadau hanesyddol ein bro. Darn arall gan W. Arvon Roberts; un a ymddangosodd gyntaf yn rhifyn Tachwedd 2014.

William O. Thomas
Ganwyd ef ym mhlwyf Maentwrog yn 1845. Symudodd i Lechwedd, Blaenau Ffestiniog gyda’i rieni, Owen a Margaret Thomas, pan oedd yn dair blwydd oed.  O naw oed nes oedd yn ddeunaw bu’n gweithio yn y Parhau i ddarllen

Llafar Bro: Peldroed yn y Blaenau

Ddegawd yn ôl bu cyfres ar hanes peldroed Stiniog yn Llafar Bro, o gofnodion y diweddar Ernest Jones. Bydd yr erthyglau yn ymddangos ar y wefan yma dros yr wythnosau nesa’, y cyntaf ohonynt isod (o rifyn Mehefin 2004) efo rhagair gwreiddiol Vivian Pa… Parhau i ddarllen

Llafar Bro: Blaenau mewn Blodau

Mae popeth yn barod ar gyfer y gystadleuaeth garddio flynyddol, ‘Blaenau mewn Blodau’.

(llun PW)

Eleni fydd yr unfed flwyddyn ar ddeg i’r gystadleuaeth gael ei chynnal.

Bydd modd cystadlu yn yr adrannau canlynol;

     Gardd fechan;
   Parhau i ddarllen

Llafar Bro: Atgofion Ffatri

Erthygl gan Gwyn Thomas, a ymddangosodd yn rhifyn Ebrill 2015:
Rai blynyddoedd yn ôl mi gefais ychydig dudalennau o nodiadau gan Bleddyn Jones y Ffatri, sef Melin y Moelwyn, neu Ffatri Tanygrisiau ar lafar. Roedd o wedi rhoi’r teitl barddonol hwn uw… Parhau i ddarllen

Ar Asgwrn y Graig: Lafant

Dan ddylanwad llefydd fel gerddi Dwnhrefn (Porthcawl) a chaeau Ffrainc, mi yden ni wedi bod isio tyfu rhes o lafant acw ers talwm iawn.

Gerddi Dwnhrefn. Dunraven.

Unwaith eto, fel efo marchysgall ac olewydd, mentrus -neu ddigwilydd- ydi tyfu planhigion mediteranaidd ar ochr y mynydd, ond mae planhigion unigol wedi gwneud yn iawn yma, felly pam ddim ‘de?!

Bordor bach y lawnt cyn plannu’r Parhau i ddarllen

Llafar Bro: O Lech i Lwyn -Mynydda

Cyfres am yr awyr agored a bywyd gwyllt oedd ‘O Lech i Lwyn’ ar ddiwedd y nawdegau. Dyma erthygl o rifyn Mai 1998 gan Myfyr Tomos, Llawrplwy oedd bryd hynny yn gadeirydd Clwb Mynydda Cymru – cymdeithas a sefydlwyd ym 1979 i hyrwyddo datblygiad mynydda yng Nghymru a threfnu gweithgareddau a theithiau mynydd, trwy gyfrwng y Gymraeg. 

Faint o amser sydd ers i chi fod ar gopa’r Moelwyn, y Rhinog Parhau i ddarllen

Ar Asgwrn y Graig: Cymdeithas Caru Cymylau

Cwm Cau, Cadair Idris, heddiw.

Craig Cau, Bwlch Cau, Llyn Cau

Hyfryd yn yr haul, ond oer iawn yn y cysgod, lle oeddwn i, yn chwilio am blanhigion Arctig Alpaidd ar waelodion y clogwyni. Braidd yn gynnar oedd hi. Esgus i fynd ‘nôl eto.

pren y ddannoedd- Sedum rosea- roseroot

tormaen serenog- Saxifraga stellaris – starry saxifrage

 Gwell na diwrnod yn y swyddfa unrhyw bryd!
# Parhau i ddarllen

Llafar Bro: Sgotwrs ‘Stiniog -Llynnoedd Gwneud

Erthygl o Chwefror 2003 yng nghyfres reolaidd Emrys Evans.

Y tro hwn y testun oedd:
Llynnoedd Gwneud y Cambrian

Mae ardal Ffestiniog – ‘Hen ardal y chwareli’ fel y byddai’n cael ei galw – wedi’i donio’n eithaf helaeth â llynnoedd.  Yn y mynyddoedd sydd yn cwmpasu’r fro, ceir aml i glwt o ddŵr mewn rhyw gwm neu’i gilydd neu’n llechu mewn rhyw gilfach glogwynog.

Mae rhain yma ymhell cyn i’r Parhau i ddarllen

Llafar Bro: Merêd

Mae llawer iawn o deyrngedau wedi eu cyhoeddi i Meredydd Evans yn y wasg Gymreig a thu hwnt. Roedd yn braf gweld Merêd yn cael cydnabyddiaeth y byd canu gwerin trwy Brydain o’r diwedd hefyd, wrth i Wobrau Gwerin Radio 2 gyflwyno gwobr ‘Good Tradition’… Parhau i ddarllen

Llafar Bro: Stolpia -dilyn sgwarnog

Rhan o golofn reolaidd Steffan ab Owain, o fis Mai 2006.

Yr Ysgyfarnog Wen

Hoffwn sôn ychydig am yr ysgyfarnogod gwyn a gyflwynwyd i’r cyffiniau hyn a’r ardaloedd cyfagos lawer blwyddyn yn ôl.

Wel, ar ôl chwilio’r gist, cefais hyd i’r ha… Parhau i ddarllen

Llafar Bro: O’r Pwyllgor Amddiffyn

Newyddion y pwyllgor amddiffyn, o rifyn Ebrill:

Mae’r wythnosau yn llithro heibio ac mae llawer ohonoch yn gofyn, mae’n siŵr, be sy’n digwydd rŵan, o ganlyniad i’r refferendwm? Falla’ch bod chi’n meddwl bod y Pwyllgor Amddiffyn wedi mynd… Parhau i ddarllen

Llafar Bro: Llên Gwerin

Erthygl o rifyn Mawrth 2006 gan Nesta Evans, yn adrodd ar benwythnos difyr iawn ym Mhlas Tanybwlch.

Dyro Gân i Mi
Dyna oedd teitl y Cwrs Llên Gwerin a gynhaliwyd yn ddiweddar ym Mhlas Tanybwlch. Braf oedd cyfarfod ffrindiau a gwneud rhai newydd yn y… Parhau i ddarllen

Ar Asgwrn y Graig: Rhiwbob 4

Yr olaf o’r rhiwbob-dan-orchudd wedi eu codi o’r planhigyn cynnar. Coesau cochion gwych.
Dwi am adael hwn i ddatblygu yn yr agored rwan.

Mae’r bwced wedi mynd i orchuddio coesynau newydd o’r planhigyn arall sydd yma. Mae egin y rheiny wedi torri trwy wyneb y pridd yn y dyddiau dwytha’, wythnosau ar ôl y llall.
Braf cael tymor rhiwbob gweddol hir, efo un planhigyn cynnar ac un hwyr.

Y cenin Parhau i ddarllen

Llafar Bro: Geiriau Coll

Erthygl fer o rifyn Ionawr 2005:

Gyda threigl amser a gyda’r newid byd, fe aeth llawer o ddywediadau a geiriau ar goll yn yr ardal hon fel ag mewn sawl ardal arall.

Er enghraifft, pwy o blant ‘Stiniog, erbyn heddiw, sy’n gwybod mai rhywun digywilydd iawn ydi’r un a gaiff ei gymharu i ‘wagan gynta’r run’?

Neu mai rhywun wedi gneud llanast o betha ydi’r un sydd ‘wedi gyrru’r wagan dros ben Parhau i ddarllen

Ar Asgwrn y Graig: Crib ceiliog

Ar ôl gwylio’r Crocosmia coch -crib y ceiliog- yn ymledu a gwthio trwy blanhigion eraill, dwi wedi gorfod mynd ati o’r diwedd i dorri ei grib, a chodi’r cwbl o’r gwely isaf.

Pan ddois i a darn bach yma mi addewais na chaiff o dyfu’n rhy fawr…!

Bedair blynedd wedyn o’n i’n dychryn i weld faint oedd o wedi dodwy. Codais ddwsinau o glorod, ar ôl plannu dim ond hanner dwsin!

Heb os, Parhau i ddarllen

Llafar Bro: Stiniog a’r Rhyfel Mawr- ymuno

Vivian
Parry Williams yn parhau’r gyfres sy’n cofnodi canmlwyddiant y rhyfel
mawr. Ymddangosodd y darn yma’n wreiddiol yn rhifyn Mawrth 2015.

Yn dilyn cyfarfod mawr yn y Neuadd Gynnull, penderfynwyd cyhoeddi enwau’r bechgyn o’r ardal a oedd wed… Parhau i ddarllen

Ar Asgwrn y Graig: Ebrill a fling

Mawrth a ladd, Ebrill a fling.

Un o’r planhigion gynta’ i ni blannu yr ardd gefn oedd lelog Califfornia; Ceonothus ‘concha’. Yn anffodus, mae o wedi marw rywbryd dros y gaeaf.

Wrth aros am ‘y gwanwyn glas eginog’ daeth yn amlwg nad oedd am ddeffro eleni.

Planwyd o ym Mehefin 2003, ac mae o i’w weld yn lluniau ola’r post dwytha ar waelod chwith y lawnt.

Tyfodd yn lwyn hardd iawn, ond roedd Parhau i ddarllen

Llafar Bro: Bwrw Golwg -Owen Morris Tŷ’n Ddôl

Cyfres o erthyglau yn edrych ‘nôl ar gymeriadau a sefydliadau hanesyddol ein bro. Darn y tro hwn gan W. Arvon Roberts, Pwllheli. Ymddangosodd fersiwl lawnach yn rhifyn Gorffennaf 2013:
Parchedig Owen R. Morris (1828-1912)
Mab Ty’n Ddôl, Blaenau Ffestiniog, a anwyd 18 Gorffennaf, 1828, oedd Owen E. Morris. Ei rieni oedd Robert Morris (g.25 Rhagfyr, 1800, yn Sofl y Mynydd, Ffestiniog – m. 27 Mai, Parhau i ddarllen

Ar Asgwrn y Graig: Creu’r ardd gefn

Edrych ‘nôl dros gyfnod creu’r ardd gefn:

Ebrill 2002- y gwanwyn cyntaf ar ôl symud i mewn. Roedden ni’n dal i
weithio a gwario ar y tŷ, a’r ardd dal yn le i gadw hen deils a brics a ddaeth allan o’r gegin, a
phob math o bethau eraill fel bath a thanc dŵr poeth, ac ati. Y ddau wrych yn dwyn gormod o le. Roedd yr ardaloedd
pridd yn wlyb iawn iawn.

Erbyn Pasg 2003 roedden ni’n barod i Parhau i ddarllen

Llafar Bro: Gwynfyd- Un wennol…

Mae erthyglau am fywyd gwyllt ein bro wedi ymddangos o dro i dro ers sefydlu Llafar Bro ym 1975. Ymddangosodd cyfres ‘Gwynfyd’ gan Paul Williams am dair, bedair blynedd yn y nawdegau. Dyma ddarn a ymddangosodd yn rhifyn Ebrill 1996, yn dathlu dyfodiad … Parhau i ddarllen

Llafar Bro: Atgofion Bore Oes

Darn o’r archif y tro hwn: rhan o erthygl gan Ellen Maiden (Ephraim gynt), Southampton, a ymddangosodd yn rhifyn Chwefror 2014.

Pan fydda i’n gweld rhaglenni ar y teledu am ffermwyr heddiw, gyda phob arf a’r peiriannau diweddaraf sy’n gwneud eu gwaith gymaint ysgafnach nag oedd i ffermwyr saithdeg mlynedd yn ôl, byddaf yn cofio mor galed y byddai ffermwyr bychain yn gorfod gweithio.

Adeg Parhau i ddarllen

Ar Asgwrn y Graig: Rhuthr Goddaith ar Ddiffaith Fynydd

Bu’n wyliau Pasg, sy’n golygu dau beth:
Plannu’r tatws cynnar, a phlant yn llosgi rhedyn ar y ffriddoedd.

Cefn Trwsgl / Ben Banc. Rhan o ardal tipyn mwy a losgwyd wsos yma, wedi’i weld o’r ardd gefn.

Gwell fod y llosgi wedi digwydd rwan yn hytrach na gwyliau Sulgwyn, pan fydd yr adar yn nythu. ‘Creithio’ ydi’r enw ar yr arfer yma yn ‘Stiniog. Mae erthygl am yr enw (a tharddiad y pennawd uchod Parhau i ddarllen

Llafar Bro: Tân Goddaith

Erthygl gan Vivian Parry Williams, wedi’i hysgogi gan y tanau diweddar ar ffriddoedd Bro Ffestiniog.

Wrth chwilota yn archif Prifysgol Bangor rhyw ddydd, mi ddois ar draws y darn isod, gan W. Barnes, yn y cylchgrawn Archaeological Journal, 1856 … Parhau i ddarllen

Llafar Bro: O’r Archif -Trem yn ôl

Darn arall o archif Llafar Bro: y tro hwn, darn gan Nesta Evans o rifyn Mawrth 1997.
Meirion House, LlanTreuliais bnawn difyr yn ddiweddar yng nghwmni Mrs Beti Wyn Williams a Robert ym Meirion House.  Mae’n siwr fod y rhan fwyaf ohonoch yn sylweddoli fod i Meirion House le arbennig yn hanes ein pentref, ac yn wir yn hanes yr ardal.   Dywedodd Robert wrthyf fod calon y tŷ yn dyddio’n ôl i’r Parhau i ddarllen

Llafar Bro: Sgotwrs Stiniog -Now Lord

Erthygl o’r archif. Y tro hwn pennod o golofn y diweddar Emrys Evans, a ymddangosodd yn rhifyn Tachwedd 2005.

Englyn – Pluen Sgota
Wrth fynd drwy rifynnau y flwyddyn 1931 o hen bapur wythnosol Stiniog, sef Y Rhedegydd, tarewais ar yr englyn yma i’… Parhau i ddarllen

Ar Asgwrn y Graig: Rhiwbob 3

Dwi’n falch bod hwnna drosodd! Ar y 6ed o Awst y llynedd bu criw o gwmni teledu Fflic acw, yn ffilmio darn ar gyfer Cegin Bryn.

Ar ôl wyth mis o boeni a hel meddyliau, cafodd y bennod am riwbob ei darlledu wsos d’wytha.

Chwarae teg, trwy ddefnyddio llwyth o close-ups a gwaith camera’n symud yn gyflym o lun i lun, fe lwyddon nhw i wneud i’r ardd a’r rhandir edrych yn well ac yn llawnach Parhau i ddarllen

Llafar Bro: Stiniog a’r Rhyfel Mawr- Newid Cymdeithasol

Vivian
Parry Williams yn parhau’r gyfres sy’n cofnodi canmlwyddiant y rhyfel
mawr. Ymddangosodd y darn yma’n wreiddiol yn rhifyn Gorffennaf 2014.

Daeth y gyflafan erchyll â newidiadau mawr i’r fro, fel i bob ardal arall trwy Brydain ac Ewrop. Mewn cymuned fel Blaenau Ffestiniog, gwelwyd newid mewn sawl ystyr. Gadawodd effaith gweld cymaint o’i dynion ifainc yn ymuno â’r fyddin ei farc ar Parhau i ddarllen

Llafar Bro: O’r Archif – Atgofion Troad Canrif

Cyhoeddodd Cymdeithas Llafar Bro lyfr  ‘Pigion Llafar 1975-1999′ er mwyn dathlu’r milflwyddiant. Mae’r erthygl isod yn un o’r ‘pigion’ hynny, yn trafod troad y ganrif cyn hynny. Ymddangosodd gyntaf yn rhifyn Mawrth 1979.

Stiniog yn y ganrif ddiweth… Parhau i ddarllen

Llafar Bro: Gŵyl y Glaniad

PATAGONIA 150.
Cyfres achlysurol fydd yn ymddangos trwy’r flwyddyn, i nodi canrif a
hanner y Cymry yn y Wladfa. Dyma erthygl gan W.Arvon Roberts, o rifyn Chwefror 2015.

Ar 28 Gorffennaf, 1865, glaniodd mintai fach ond dewr o Gymry gwladgarol o fewn… Parhau i ddarllen

Llafar Bro: Stiniog a’r Rhyfel Mawr -recriwtio

Vivian
Parry Williams yn parhau’r gyfres sy’n cofnodi canmlwyddiant y rhyfel
mawr. Ymddangosodd y darn yma’n wreiddiol yn rhifyn Chwefror 2015.

Rhan Lewis y Gloch yn yr ymgyrch recriwtio

Yng ngholofn newyddion lleol Blaenau Ffestiniog, 14 Tachwedd … Parhau i ddarllen

Llafar Bro: Stolpia -pytiau o’r papurau

Rhannau o golofn Steffan ab Owain, o rifynnau Chwefror a Mawrth 2015:

Can mlynedd yn ôl
Y mae cwyno beunyddiol y dyddiau hyn am y wasgfa economaidd sy’n effeithio ar wasanaethau’r wlad. Pa fodd bynnag, gwelwn o’r dyfyniad isod o hen bapur newydd am y flwyddyn 1915 fod  pethau yn llawer gwaeth yn yr ardal hon a llawer man arall yng Nghymru gan mlynedd yn ôl i’r mis hwn :

"Caledi Mawr  yn  Parhau i ddarllen

Llafar Bro: Apêl Walton

Yn Awst 2007 dioddefodd Beryl, fy ngwraig strôc ddifrifiol, a threuliodd wythnos yn Ysbyty Gwynedd, gan ddirywio’n waeth yno. A ninnau fel teulu wedi cael ein hysbysu nad oedd llawer o obaith iddi, penderfynwyd ei hanfon i Ysbyty Niwrolegol Walton, lle y derbyniodd driniaeth brys ar ei hymennydd, gan dreulio peth amser yn yr adran gofal dwys yno. 

Diolch i’r gofal a dderbyniodd gan yr arbenigwyr Parhau i ddarllen

Ar Asgwrn y Graig: Blew cae

Dant y llew cynta’r flwyddyn dynnodd fy sylw, a gwneud i mi chwerthin ar gyflwr truenus y lawnt acw. Nid fod y peth yn newyddion i ni, ond argian ulw, mae’r diffyg glaswellt yn destun cywilydd.

Neu mi fysa fo, taswn i’n malio botwm corn am drwch y gwair yno!

Chwyn a mwsog, mall a’i medd… y ‘lawnt’ honedig yn foel iawn o ran gweiriau

Pawb at y peth y bo, ond ‘sgen i ddim diddordeb Parhau i ddarllen

Llafar Bro: O’r Archif -Trem yn ôl

Pegi Lloyd Williams yn dewis pigion o’r archif.
Y tro hwn, darn a ymddangosodd yn wreiddiol yn rhifyn Tachwedd 1984.

Cipdrem ar hanes “Yr Hall”
Annodd iawn yw cyfleu darlun teg o’r holl ddigwyddiadau cyffrous a fu ynglŷn â Neuadd y Farchnad ac Ystafell Gynnull y Blaenau drwy ychydig eiriau.  Fodd bynnag, ceisiaf dynnu braslun o’r hyn a ddigwyddodd yno yn ystod y can mlynedd ac ugain diwethaf. Parhau i ddarllen

Llafar Bro: Rhod y Rhigymwr -awdl 1964- Patagonia

PATAGONIA 150. Cyfres achlysurol fydd yn ymddangos trwy’r flwyddyn, i nodi canrif a hanner y Cymry yn y Wladfa. Dyma wthio’r cwch i’r dŵr efo rhan o golofn Rhod y Rhigymwr, Iwan Morgan, o rifyn Chwefror 2015.

Eleni, mae’n ganrif a hanner er pan hwyliodd 153 o Gymry ar fwrdd y ‘Mimosa’ o Lerpwl i Batagonia yn Ne America, gyda’r Capten George Pepperell a chriw o ddeunaw. Cychwynnwyd o Lerpwl ar Parhau i ddarllen

Llafar Bro: Y Cymdeithasau Hanes

Ychydig o newyddion o’r cymdeithasau, wedi eu haddasu o golofnau cymunedol rhifyn Mawrth 2015..
 
Cymdeithas Hanes Bro Ffestiniog
Ar nos Fercher Chwefror 18fed Vivian Parry Williams oedd y gŵr gwadd yng nghyfarfod y Gymdeithas Hanes a’i destun oedd… Parhau i ddarllen