Iwan Huws

Diolch o galon i Iwan Huws, Cowbois Rhos Botwnog am y cyfweliad isod. Mae’n trafod y sin gerddoriaeth yng Nghymru, record nesaf Cowbois, mae’n son am yr iaith ac yn ateb ambell gwestiwn fwy cyffredinol. Darllen difyr iawn.

Deunydd Newydd

Ar hyn o bryd, rydan ni’n gigio ac yn gweithio ar ddeunydd newydd. Mae’r geiriau’n dod yn ara deg, a’r rhan fwyaf o’r gerddoriaeth wedi’i sgwennu’n barod.

Sut byddi di’n mynd ati i ysgrifennu cerddoriaeth?

Ma’n well gen i wneud y ffordd arall fel arfer, geiriau’n gyntaf ac yna cyfansoddi’r gerddoriaeth i ddilyn. Ond, gan ‘mod i’n ailysgrifennu geiriau’n aml mae gen i stoc o ganeuon sydd angen llwyth o waith ar y geirau. Hyn sydd yn tueddu i ddigwydd pan byddai’n sgwennu.

Am nad ydw i’n gynhyrchiol iawn fel cyfansoddwr mae’n rhaid i mi ailgylchu hen syniadau trwy’r amser, proses sy’n gallu cymeryd tipyn yn hirach na sgwennu can o’r newydd, a mi all fod yn flynyddoedd cyn y byddai’n teimlo fy mod wedi gorffen can. Efallai mai balchder o fath yw hynny, ac efallai y byddai’n well taswn i’n rhoi’r gorau i feddwl mor ddwys am y gwaith, ond mae’n un o’r ychydig bethau mewn bywyd y galla’i reoli.

Trwy’r caneuon y mae’r rhan fwyaf o bobl yn fy ngweld i, a mi ‘dwi’n hoff o gael rheolaeth dros hynny. Vanity, yn sicr, ond pwy sydd ddim yn dioddef o’r clwy hwnnw?

Mi all fod yn anodd weithiau. Fel y dywedais, tydw i ddim yn sgwennwr cynhyrchiol iawn, dim ond rhyw un neu ddwy gan y flwyddyn yn ddiweddar, ac mae hynny’n gallu bod yn straen wrth geisio rhyddhau pethau’n eitha cyson. Mae yna ddigon o rai dwi’n hoff ohonynt ar y funud i wneud albym. Mae hynny’n beth braf. Tydw i ddim yn meddwl ein bod ni, hyd yma, wedi gorfod rhoi can nad sydd yn haeddu ei lle ar un o’n albymau. Dwi’n falch o bob record ‘da ni wedi’i rhyddhau.

Sut record fydd y nesa?

Mi ‘dwi’n meddwl y bydd y nesa yn eitha gwahanol i’r recordiau blaenorol.

Roedd y ddwy ddiwethaf (Dyddiau Du, Dyddiau Gwyn a Draw Dros y Mynydd) yn greaduriaid tebyg i’w gilydd rhywsut- mi gafodd  caneuon y ddwy albym eu hysgrifennu o gwmpas yr un cyfnod, a’u recordio yn yr un stiwdio gyda’r un cynhyrchydd (Dave Wrench ym Mryn Derwen, Bethesda). Mae’r ddwy honno’n perthyn yn agos i’w gilydd. Ond ar gyfer y nesa dwi’n meddwl y bydd rhaid newid o’r drefn honno- er mwyn cadw pethau’n ddifyr, i ni fel band ac hefyd i’n gwrandawyr.

Cowbois

Dwi’n rhyw feddwl hefyd fod y caneuon newydd yn galw am fwy o amser ar gyfer trefniannau na’r recordiau cynt, mwy o amser nac y gallwn ni fforddio mewn stiwdio broffiesynol, felly dwi’n tybio bydd rhannau helaeth ohoni yn cael ei recordio yn ein stiwdio fechan ni.

Mae safon offer recordio “amatur” wedi codi yn aruthrol dros y blynyddoedd diwethaf, ac mae modd cael canlyniadau rhyfeddol gyda offer modern eitha rhad y dyddiau yma. Ac er bod rhaid aberthu ychydig, dwi’n gobeithio y bydd y diffyg cyfyngiadau amser yn fantais i ni.

Tydw i ddim am fynd ati i ddisgrifio’r deunydd newydd, mae ‘na syniadau pendant gennym ond mae ‘na gymaint o bethau yn newid yn y broses o ysgrifennu a recordio fel ei bod hi’n anodd dyfalu sut y bydd rhywbeth yn swnio mor bell a hyn o flaen llaw. Gyda lwc mi fydda ni’n mwynhau ei recordio hi.

Unrhyw beth yn peri pryder i ti am y sin gerddoriaeth yng Nghymru ar hyn o bryd? 

Heb fynd i son am ambell i broblem strwythurol a gweinyddol does gen i ddim llawer o le i gwyno. Mae ‘na lawer o bobl yng Nghymru sydd yn creu cerddoriaeth sydd werth ei glywed, sawl band dwi’n hoff ohonynt ac mae’r cyfryngau a threfnwyr yma yn Nghyrmu yn gefnogol iawn.

Mae modd i fand newydd Cymraeg gael eu chwarae ar y radio cenedlaethol a pherformio o flaen cynulleidfeydd mewn amser byr iawn yma yng Nghymru.

Mi ydw i wedi sylwi ers dechrau perfformio y tu hwnt i ffiniau Cymru ei bod yn haws i fand gael tal call am eu gwaith yma – does yna fawr ddim o’r diwylliant o orfod dibrisio gwaith called trwy chwarae yn ddi dal am rhyw “fraint ac anrhydedd” annelwig, rhywbeth sydd yn gyffredin yng ngweddill y DU. Mi synnwn i weld unrhyw le arall yn Ewrop lle mae cyn gymaint o gefnogaeth i fandiau yn eu dyddiau cynnar.

O ran y problemau arall sy’n cael eu crybwyll yn aml – dim digon o gigs, dim digon o fandiau, dim cynulleidfeydd – does yna ddim byd y gallwn ni wneud am hynny.

Does dim modd gorfodi pobl i ffurfio bandiau, dim modd eu gorfodi i drefnu gigs, nac ychwaith modd i’w gorfodi i fynychu. Mi welais Sen Segur wedi dweud yn ddiweddar ar wefan brythonicana mai diffyg bandiau “tanddaearol” yw’r broblem yng Nghymru. Gan anwybyddu’r ffaith eu bod yn dweud, wrth ddilyn y ddadl honno’n rhesymegol, y dylid cael mwy o gerddoriaeth a llai o bobl i wrando, mae’r ddadl “dwisho mwy o be dwi’n licio” yma yn un od iawn. Does dim y gall rhywun wneud am hynny ond disgwyl yn obeithiol i fand o’r fath ymddangos.

Yn yr un modd mi dwi’n clywed llawer yn cwyno fod pobl ifanc Cymru yn parhau i fod yn hoff o fandiau “hen ffasiwn” fel Dafydd Iwan a Bryn Fon. Beth ddiawl ydi’r otsh? Os ydi Dafydd Iwan, Bryn Fon a’r gynulleidfa’n mwynhau, pa le sydd gan unrhyw un i warafun hynny iddynt? Mae dadleuon o’r fath yn anwybyddu chwaeth pawb arall, a thrwy hynny’n dryllio’r ddadl.

Gall agweddau rhai sydd yn ymwneud a’r sîn beri pryder i mi hefyd. Mae yna rhyw bwyslais annaturiol ar y dyletswydd i gefnogi y sîn Gymraeg am ei bod hi’n Gymraeg, yr honiad mai’r Gymraeg ydi hanfod y gerddoriaeth yn hytrach na’r caneuon. Dim ond cyfrwng ydi’r iaith- tydi hi ddim yn gosod dyletswydd ar bobl i gefnogi.

Mi faswn i’n bersonol yn hoff o weld mwy o integreiddiad rhwng bandiau Cymraeg a di-Gymraeg yng Nghymru, rhywbeth sydd yn brin iawn o’m profiad i. Y mae wastad yn braf gweld trefnwr gig yn seilio noson ar sut y mae bandiau’n gweithio a’u gilydd yn hytrach na’r iaith y maent yn ddefnyddio. Gwaetha’r modd, y mae hynny yn beth prin iawn, mae pobl yn hoff o osod ffiniau lle nad oes eu hangen.

Beth yw dy farn am y ‘language barrier?’ 

Y mae’n bodoli, wrth gwrs, ond ddim i’r ffasiwn raddau y mae pobl yn gredu. Y mae’n bodoli yn syml am y rheswm nad yw pobl yn deall pob iaith, ond tydi o ddim mwy na dim llai na hynny. Tydi’r rhan fwyaf o bobl, o’m profiad i p’run bynnag, ddim yn wrthun i wrando ar gerddoriaeth mewn iaith ddieithr.

Mae’r ffaith fod cerddoriaeth “byd” yn boblogaidd, yn farchnad enfawr, yn tystio i hynny. Tyda ni ddim yn newid ein set wrth groesi clawdd offa,  mi ‘da wedi canu’n caneuon Cymraeg o flaen cynulleidfa gwbl ddi-gymraeg sawl tro, wnaeth na neb ddechrau riot.

Gellir dadlau ei bod hi’n synhwyrol i gyflwyno’r caneuon yn y modd y bydd y rhan fwyaf o’r gynulleidfa yn ddeall, wrth gwrs, ond mae’n bwysig sylweddoli nad ydy hynny yn rhywbeth hanfodol. Dewis personol i’r band ydi hynny, a ni ddylid barnu unrhyw un am wneud.

Does dim byd yn bod ar fandiau Cymraeg yn defnyddio’r Saesneg wrth ysgrifennu, er fod rhyw stigma yn parhau i fodoli, dim ond cyfrwng ydi’r iaith. Mae sgwennu’n Gymraeg a sgwennu’n Saesneg yn ddau ddull gwahanol o wneud yr un peth, fel dau offeryn gwahanol. Mi da ni’n byw bywydau dwy-ieithog, mae’n naturiol i ni ddefnyddio’r ddwy iaith ym mhob agwedd o fywyd.

Mi dwi wedi sgwennu ambell gan Saesneg, am y rheswm syml nad oeddwn wedi gwneud o’r blaen. ‘Dwi, yn bersonnol, yn ffafrio’r Gymraeg, yn yr un modd fy mod yn ffafrio un offeryn dros un arall, ond dim ond am fy mod yn fwy profiadol gyda un na’r llall.

Petai ti’n cael un dymuniad (am unrhyw beth yn y byd) beth fyddai’r dymuniad hwnnw?

Mi fyddai’n pendroni hynny’n aml, a wedi dod i’r casgliad sawl tro mai’r dymuniadau bychan, gwrthrychol, yw’r rhai saffaf i’w dewis. Tydwi ddim a’m bryd ar newid natur y byd, nid fy lle i yw sbwylio’r gêm honno. Felly mi gynigiaf ddymuniad hunanol a gwrthychol- dymunaf am locsyn da.

Pa offerynnau wyt ti’n chwarae? Oes gen ti ffefryn? 

Sawl offeryn, dim un ohonynt i safon uchel iawn. Tydw i ddim yn ofnadwy o gerddorol a dweud y gwir, does gen i ddim clust dda na rhythm da iawn ychwaith. Trwy ddiddordeb a gwaith caled y des i at gerddoriaeth yn hytrach nac unrhyw allu cynhenid. Ar biano neu gitar byddai’n cyfansoddi, rheini di’r ffefrynnau am wn i, offerynnau i gyfeilio. Ond mi dwi’n potsian hefo’r organ, yr organ geg, ac, yn llai llwyddianus o lawer, y sacsoffôn, mandolin, banjo a drymiau….

Taswni’n cael dewis offeryn arall i ganu’n rhugl, mi faswni’n dewis y ffidil. Mae gen i un rad, ond does gen i ddim o’r glust.

Pa gerddorion/ bandiau sy’n dy ysbrydoli yng Nghymru ar hyn o bryd? 

Sawl band, mi ‘dwi wrth fy modd hefo deunydd Yr Ods, mae’n braf cael sgwennwyr pop da yng Nghymru, heb son am rai sydd hefyd yn gwybod sut i adnabod testun da ar gyfer cân o’r fath. Mae “Cofio Chdi o’r Ysgol” ymysg y caneuon gorau i’w rhyddhau yng Nghymru yn y degawdau diwethaf.

Fel arall, dwi’n hoff iawn o Trwbador, Jen Jeniro (roedd yn gnoc i mi glywed eu bod wedi chwalu y llynedd), 9bach, Lleuwen…  Mae Bob Delyn a’r Ebillion yn parhau i fynd hefyd, y dylanwad pennaf ar fy ysgrifennu i o bosibl, a mae ‘na ambell i gân newydd wych yn ymddangos yn eu setiau byw y dyddiau yma.

Mi fyddai’n tueddu i wrando mwy ar gerddoriaeth Saesneg, am y rheswm fod mwy ohono i’w gael ac o ganlyniad fod mwy o sdwff da i’w gael, ond o gysidro pa mor fychan yw’r sîn Gymraeg y mae safon cerddoriaeth yn uchel iawn y dyddiau yma.

Cynlluniau cyffrous ar gyfer y dyfodol?  

Mi da ni’n brysur yn perfformio trwy’r flwyddyn, Cymru’n bennaf gyda ambell un yn ngweddill y DU bob hyn a hyn, a mi ‘da ni’n brysur hefo Georgia Ruth wrth iddi deithio i gefnogi ei albym gyntaf Week Of Pines hefyd. Gyda hynny, ynghyd â’r cyfansoddi, mi da ni’n cadw’n ddigon prysur.

Iwan Huws - @LlanwMawrHallt

Mae Jon yn un sy’n gwybod tipyn am fwyd da, ac wrth iddo ef a’i deulu fyw rhan o’r flwyddyn yn ninas Oakland, Califfornia, yr oedd wedi profi pryd bwyd cofiadwy ym mwyty The French Laundry, Dyffryn Napa, fel y gwnes i’n lled-diweddar.

Fe holodd e’r cwestiwn, fel cynifer o’i flaen, faint o fwytai o safon rhyngwladol oedd i’w canfod yng Nghaerdydd? Nawr, dwi’n gwybod mai dinas fechan yw Caerdydd yn y bôn, ac nad oes gobaith gyda ni gystadlu â phrifddinasoedd gourmet fel Paris ac Efrog Newydd. Ond mewn rhai ffyrdd mae ein prifddinas fechan ni yn paffio uwch ei phwysau.

Ystyriwch fwyty Catalanaidd La Cuina yn Nhreganna, neu Casanova ar Stryd y Cei am bryd bwyd Eidalaidd arbennig o dda. Am gyrri cyfoes tu hwnt, gallwch chi bellach ddewis o blith Mint and Mustard, Purple Poppadom, a newydd-ddyfodiad Spiceberry ar Stryd Caroline.

Ar nos Lun, fe ddathlodd y Cookes ben blwydd fy Mam, a cawsom coctels, dim sum a phryd bwyd Tseineaidd ysblennydd yn Pearl of The Orient.

Dim ond rhai enwau yn unig  yw’r rhain gyda llaw, o’r holl fwytai o safon gaiff eu cynnwys yn y Canllaw Bach Caerdydd. Dwi heb ddechrau rhestru bwytai llysieuol, neu sy’n gweini cawl neu kebab- heb sôn am fwyty barbeciw i gystadlu â goreuon Texas!

Ond beth am bryd bwyd gwirioneddol sbesial- pan fydd ffrindiau o dramor , dywedwch, yn dod draw; pa lefydd sydd ar gael yma i chi gael eu tywys nhw yno, ac sy’n awgrymu heb orfod “dweud”, “Sbiwch be sy ganddon ni yma yng Nghaerdydd!”.

Wel, os drowch chi at yr adran Pryd Bwyd Arbennig rhwng tudalen 116-124 o’r Canllaw Bach fe sbotiwch chi o leia deg bwyty eithriadol o dda y bydden ni’n hapus iawn i’w hargymell ar gyfer achlysur o’r fath. Yn eu plith y mae Bully’s, The Social Burges Restaurant a The Potted Pig- ac  Entrecôte Café de Paris.

Yn ddiweddar, ces fy nghomisiynu gan Red Handed Magazine i ymweld â’r bwyty olaf hwn ym Mae Caerdydd, a hynny ar gyfer adolygiad i’r cylchgrawn . Ro’n i’n llawn cyffro i gael derbyn, gan i mi brofi pryd ardderchog yno yn fuan wedi iddo’i agor yn 2012, ac ar sail yr ymweliad cyntaf hwnnw, dyma sgrifennais i ar dudalen 120 o’r Canllaw Bach.

“Os ydych am greu argraff gwirioneddol arbennig ar deulu, bartner busnes neu ddêt cynta, ystyriwch un o fwytai newydd Cei’r Fôr-forwyn, sef Etrecôte Cafe de Paris. Fel yr awgryma’r teitl, seigiau ag iddynt flas Ffrengig sy’n llenwi bwydlen y bwyty chwaethus hwn, sy’n rhan o’r un ymerodraeth â Bellini’s a Signor Valentino gerllaw.

Ond ceir dewis amgenach da dim ond stêc cofiwch. Os am ddechrau’r pryd bwyd gyda phlatiad o escargot neu gafiâr am dros ganpunt, dyma’r unig le yn y ddinas lle cewch chi wneud hynny.

Ond am bris cryn dipyn llai brawychus archebwch bowlen o gawl sbigoglys ansbaradigaethus i’w ddilyn gan blatiad o coq au vin. I bwdin, beth am crème brûlée cneuen goco neu tart tatin tymhorol a hufen iâ llaeth enwyn a sheri PX? Bydd rhaid brwydro’r reddf i fod yn folgi barus a gobeithio y cewch flasu llwyaid o blât pawb.”

Isod, ceir fy adolygiad Saesneg ar gyfer rhifyn Gwanwyn 2013 o Red Handed Magazine, ac fel y gwelwch, ces i noson fendigedig.  Dyna’r ail waith i mi ymweld ag Entrecôte Café de Paris, ac rwy’n bendant o’r farn ei bod hi’n fwyty o safon ryngwladol.

Review: Entrecôte Café de Paris, Cardiff Bay – Red Handed Magazine, Spring 2013

It’s not often that a Cardiff restaurant menu leaves diners in awe but we were entranced by Entrecôte Café de Paris. My dining partners and I could have chosen any of the twelve dishes from the à la carte selection, as well as the reasonably-priced  dinner menu.

Thank heavens then for maître d’ Stefano Gallo, who insisted we try a bit of everything by sampling the tasting menu- an incredible experience that I’ll savour for some time to come.

The Italian from Rome was the perfect host; attentive, informed and genial. Following a career at the helm of Harrods’ food hall, he takes great pride in the jewel in the crown of Cardiff Bay’s dining quarter. Elegantly furnished with Art Deco touches, this independent operation lends a sophisticated tone to an area blighted by chain restaurants.

The  head chef, Tim Piddington,  was previously at the five star St. David’s Hotel & Spa and the late, lamented, Le Gallois.  All of the dishes we sampled were inspired by French cuisine and made use of seasonal Welsh ingredients.

We started with an arresting amuse-bouche; the multi-textured trio of Bayonne ham, field mushroom and pickled walnut, along with a shot of carrot, coriander and leek soup was  a delightful refresher.

Next up was a densely flavoured platter of entrée-menu meats that celebrated nose-to-tail eating. A smooth chicken liver pâté on a bed of French cured Saucisson was a rare treat and was preceded  by the Charles Macleod Stornoway black pudding with barley risotto, and pan fried lamb’s kidney with brandy sauce and rice crackers.

The fish dishes that followed were lucious and light; the grilled fresh sardines were placed on a fennel and shallot tart, whilst the mushroom dusted scallops were presented on a pillow of parmesan potato puree and white truffle oil.

The winner of this round however was the sweetly delicious showstopper of salmon and king prawn ravioli with chive and roasted pepper beurre blanc.

Had I been put on the spot to choose one main for supper I suspect I would have ordered  the sliced loin of venison  with wild mushroom, braised red cabbage and Cabernet sauce.

The sample I tasted was as sumptuous as it sounds, but  I was just as impressed with the pan roasted rump of lamb, crispy pancetta, savoy cabbage and wholegrain mustard sauce, and the free range pork belly served with smoked wood pigeon and apple salad and smoked tea sauce.

By some miracle we still had room for dessert, and we were presented with a heavenly assortment of sweets.

The tonka bean flavoured crème brûlée was truly sublime, as was the soft cream cheescake served with crumble topping and armagnac soaked prunes .

But the winner for me was the tart tatin, topped with the kitchen’s own buttermilk ice cream.

I’ve enjoyed a number of memorable meals in the capital of Wales, but the all-round excellence to be found  at Entrecôte Café De Paris is unrivalled.

The two courses for £12.50 Lunch Menu is Cardiff’s best-kept secret; expect to hear a lot more about Tim Piddington and his team in the future.

Entrecôte Café De Paris

Unit Upper 9

Mermaid Quay

Cardiff Bay

CF10 5BZ

Tel. 02920 490990

Dyma y poster ddaru mi ei ddarlunio tuag at gig y triawd gwerinnol Plu yng Nghlwb Ifor Bach ar y 7fed o Orffennaf. Yn cefnogi bydd Gildas ag Aled Rheon. 

Here’s the poster I created for folk trio Plu’s gig in Clwb Ifor Bach on friday the 12th of July. Supporting will be Gildas, Aled Rheon.

Aberdaron

Mae ymwelwyr sy’n dod i Eryri yn syrthio mewn cariad ag Aberdaron, Abersoch a Phwllheli ym Mhenrhyn Llŷn. Yma byddwn yn edrych ar y gweithgareddau posibl yn y tri lle hyn sy’n gwbl wahanol ac eto sydd yr un mor brydferth â’i gilydd.

Darn o dir creigiog hardd sy’n ymwthio allan o gornel ogledd orllewinol Cymru yw Penrhyn Llŷn. Yma mae’r tirwedd rhyfeddol yn cael ei greu gan gadwyni o fynyddoedd a ffurfiwyd gan gyfresi o fynyddoedd tanllyd hynafol. Mae Penrhyn Llŷn – lle ceir rhai o’r arfordiroedd mwyaf pictiwresg a’r cefn gwlad harddaf yn Eryri, yn boblogaidd ymysg ymwelwyr o bob math – teuluoedd, anturiaethwyr, cyplau, cerddwyr, gwylwyr adar a phobl sy’n hoffi bwyta a mwynhau bywyd.

Tair o gyrchfannau mwyaf poblogaidd Llŷn yw Aberdaron, Abersoch a Phwllheli. Er gwaethaf eu maint, mae’r pentrefi a’r trefi bychain hyn yn cynnig digonedd o bethau i’w gweld a’u gwneud.

Eglwys St Hywyn, Aberdaron

Aberdaron

Mae Aberdaron – ‘Land’s End’ Eryri – yn bentref pysgota tlws a hanesyddol iawn ar flaen eithaf y penrhyn.

Yn y dyddiau pan ystyrid bod tair pererindod i Ynys Enlli yn cyfateb i un bererindod i Rufain, roedd Aberdaron yn bwysig fel y man aros olaf ar lwybr y pererinion i’r ynys fechan a adwaenid fel Ynys yr Ugain Mil o Saint (sef nifer y seintiau a gladdwyd yno yn ôl yr hanes).

Hyd yn oed heddiw gallwch fynd ar fath o bererindod; pan fydd y tywydd a’r amodau yn ffafriol, mae’n bosibl mynd ar daith cwch drosodd i Swnt Enlli (a chraffu am ddolffiniaid, llamhidyddion a morloi wrth ichi groesi) i ymweld â’r ynys llawn awyrgylch a gweld olion y ganolfan grefyddol hynafol yno.

Y Gegin Fawr, Aberdaron

I ddychwelyd at bentref Aberdaron ei hun, mae digon i godi awydd am hanes, crefyddol neu arall. Ffynnon Fair yw lle byddai’r pererinion yn yfed am y tro olaf cyn croesi. Mae’r Gegin Fawr wedi bod yn bwydo teithwyr am ganrifoedd; mae eglwys hardd Sant Hywyn yn lle difyr dros ben (nid yn unig am fod y bardd enwog R S Thomas wedi bod yn ficer yno am fwy na deng mlynedd); a gerllaw mae Plas yn Rhiw sy’n atyniad rhagorol i’r holl deulu.

Mae’r arfordir yn syfrdanol yn yr ardal hon; mae sawl ‘porth’ bychan i’w ganfod yma – Porthor, Porth Iago, Porth Colmon a Phorth Meudwy – cildraethau bychain cysgodol gyda thraethau tywod perffaith fel mewn llun.

Abersoch

Abersoch

Mae gan Abersoch dri thraeth bendigedig sy’n denu’r rhai sy’n ymddiddori mewn chwaraeon dŵr, ond hefyd yn denu teuluoedd. Mae’r dŵr yn glir fel grisial a’r golygfeydd yn syfrdanol. Hufen iâ ar y traeth, ychydig o dorheulo (ac oes, mae gennym ddiwrnodau cynnes, heulog yn Eryri, er gwaetha’r hyn a glywsoch!) a chwilota yn y siopau bach tlws annibynnol – ffyrdd poblogaidd iawn o dreulio’r amser yn Abersoch.

Mae apêl y pentref hwn yn eang iawn, rhaid dweud. Mae pobl ifanc yn hoffi’r ardal oherwydd y syrffio a gŵyl Wakestock a gynhelir bob haf. Mae teuluoedd wrth eu bodd yn Abersoch oherwydd yr awyrgylch glan môr hamddenol a hen ffasiwn a’r nifer ddirifedi o weithgareddau i blant. Mae pobl yr awyr agored yn dod i’r pentref i fwynhau chwaraeon dŵr, marchogaeth, gwylio bywyd gwyllt a’r llwybrau bendigedig. Ac ychydig iawn o bobl sy’n gallu gwrthsefyll atyniad y siopau, y bistros a’r bariau sy’n rhoi ymdeimlad cosmopolitan i’r pentref prydferth hwn drwy gydol y flwyddyn.

Pa un ai ydych yn hoffi gwyliau diog neu’n dyheu am ychydig o gyffro, rydych yn sicr o fwynhau Abersoch. I’r rhai ohonoch sydd eisiau cael gwyliau mor hamddenol ag sydd bosibl gallwch ymlacio ar y traeth, cerdded wrth eich pwysau, yfed coffi ar y palmant neu fwynhau digonedd o hufen iâ. Ond i’r ymwelydd mwy deinamig, mae’n anodd curo Abersoch; hwylio, syrffio, golff, jet sgïo a chanolfan llong hofran a dim llai na chwech o gylchdeithiau cerdded – digon i gadw’r ymwelydd mwyaf egnïol yn brysur am rai dyddiau!

Pwllheli

Pwllheli

Tref farchnad ganoloesol yw Pwllheli sy’n dal i gynnal marchnad yn rheolaidd ar y maes, ac mae’n lle rhagorol i gael hwyl fel teulu. Yma gellir canfod holl ffefrynnau gwyliau glan môr Prydeinig – traethau tywod hardd, siopau hufen iâ, arcêds diddanu a ffair (er ei bod yn un fechan). A cheir marina o safon fyd-eang hefyd.

Ceir siopau ardderchog ym Mhwllheli hefyd. Wrth gwrs, byddwch yn dod ar draws un neu ddwy o’r siopau ‘stryd fawr’ cyfarwydd yma ac acw, ond ceir rhai bychain unigryw hefyd. O ddillad ac anrhegion i fwced a rhaw, mae Pwllheli yn baradwys i’r siopwr. Mae’n lle ardderchog i siopa am fwyd hefyd;  siop bysgod ragorol sy’n gwerthu pysgod a bwyd môr ffres (mae’r cimwch lleol yn arbennig o flasus); delicatessen o safon lle ceir cynnyrch lleol blasus a bwydydd drud; a changen Spar sydd wedi ennill gwobrau. Ie, yn wir i chi; mae Spar Pwllheli yn hyrwyddwr gwirioneddol o gynnyrch lleol ac yn un o’r lleoedd gorau i siopa os ydych yn bwriadu trefnu picnic neu farbeciw.

Pwllheli

Mae pysgota môr a theithiau cwch yn ffyrdd poblogaidd o dreulio diwrnod ym Mhwllheli, a hefyd beth am rywfaint o ddifyrrwch hen ffasiwn drwy godi castell tywod ar y traeth. I gael diwrnod cyffrous, ewch draw i Barc Glasfryn, tua 10 munud yn y car o Bwllheli ar ffordd A499. Yma gallwch flino’r plant gyda go-cartio, saethyddiaeth a bowlio, a chael ychydig o ymarfer corff eich hun ar y parc tonfyrddio. Mae gan Glasfryn siop fferm ragorol hefyd, sy’n gwerthu cynnyrch sydd wedi ei dyfu, ei goginio a’i fagu ar y safle. Mae mynediad a pharcio yn rhad ac am ddim, felly hyd yn oed os na fyddwch yn cymryd rhan yn unrhyw un o’r gweithgareddau byddwch yn dal i fedru treulio orig ddifyr yn crwydro o amgylch y parc a’r siop.

Dewch i roi eich barn am raglenni a gwasanaethau S4C. 

Bydd Ian Jones, Prif Weithredwr y Sianel a Chadeirydd yr Awdurdod S4C, Huw Jones yno i sgwrsio ac i wrando ar farn a sylwadau’r bobl leol. 

Mae’r noson i ddechrau am 7.00 a bydd lluniaeth ysgafn yn cael ei ddarparu. 

Am wybodaeth bellach cysylltwch â Gwifren Gwylwyr S4C ar 0870 600 4141 neu gwifren@s4c.co.uk   

Darperir system ddolen sain ac offer cyfieithu

Sut buasech chi yn dadlau yn ei herbyn neu o’i blaid? Credaf fod ei gamgymeriadau yn hynod gyffredin ac yn cynrychioli’r farn gyffredinol anaddysgiadol ynghylch beth yw anarchiaeth. Efallai bod ei syniadau yn adlewyrchu’r faner ddu i raddau ond be am y faner du a choch y mae’r mwyafrif llethol o anarchwyr yn teimlo sydd yn eu cynrychioli nhw?

Be am y sosialaeth ryddfrydol hon?

Mae’r erthygl ar gael yma: Y wladwriaeth a rhyddid. 1988.- Howard Williams.

Ac mae cyfle i chi fod yn rhan o’r hwyl hefyd. Hoffech chi fod yn rhan o’r gynulleidfa yn y stiwdio yn ystod y ffilmio ar 19 ac 11ef o Orffennaf? Am ragor o fanylion cysylltwch â r.davies@avantimedia.tv

Mae’r bathodyn Her Democratiaeth yn annog pobl ifanc i ymchwilio a dysgu am brosesau democrataidd Cymru, y Deyrnas Unedig ac awdurdodau lleol Cymru, er mwyn sicrhau eu bod mewn sefyllfa well i wneud penderfyniadau yn y dyfodol ac i gymryd rhan mewn democratiaeth.

Fel rhan o’r bathodyn Her Democratiaeth, mae Cynulliad Cenedlaethol Cymru wedi cynhyrchu adnoddau a fydd yn helpu Sgowtiaid o bob oed i fodloni rhai o’u gofynion mewn modd ryngweithiol, llawn hwyl.

Fynychodd hyd at 3,000 o Gybiau rhwng 8 a 10 oedd i’r digwyddiad, yn ogystal â thros 800 o oedolion.

Am rhagor o wybodaeth am Her Democratiaeth dilynwch y linc yma: http://www.scoutswales.org.uk/node/154