Rhys Aneurin: Bedford Ave & N 10th St, Williamburg, NYC(2017)Acrylic on…

Bedford Ave & N 10th St, Williamburg, NYC
(2017)
Acrylic on board (48 x 36″)

Parhau i ddarllen

Rhys Aneurin: Tŷ pinc ar ddiwedd y stryd / Pink house at the end of the…

Tŷ pinc ar ddiwedd y stryd / Pink house at the end of the street 

(2016)

Acrylic on canvas (80 x 60cm)

Parhau i ddarllen

Rhys Aneurin: Gardd / Garden(2016) Acrylic on canvas

Gardd / Garden
(2016) 

Acrylic on canvas

Parhau i ddarllen

Rhys Aneurin: Yr Olygfa o’r SdiwdioA View from the Studio(2016)Acrylic on…

Yr Olygfa o’r Sdiwdio
A View from the Studio
(2016)
Acrylic on canvas

Parhau i ddarllen

Carl Morris: Dilynwch @wicipedia am bethau diddorol

Dilynwch gyfrif Twitter @wicipedia. Mae pedwar math o drydariad bellach: #ArYDyddHwn Dyma ddigwyddiad sydd wedi digwydd ar y dydd hwn fel y mae’r enw yn awgrymu. Mae dolen i erthygl Wicipedia Cymraeg bob tro, ac weithiau delwedd. 1564 Ganwyd y seryddwr a’r ffisegwr Eidalaidd Galileo Galilei https://t.co/eYCcDYmwAb #ArYDyddHwn pic.twitter.com/3xlXtS7QCt — Wicipedia Cymraeg (@Wicipedia) February 15, … Parhau i ddarllen Dilynwch @wicipedia am bethau diddorol

The post Dilynwch @wicipedia am bethau diddorol appeared first on Carl Morris.

Parhau i ddarllen

Blog y Cynulliad: Mis Hanes LHDT – Yn falch o fod yn Gyfaill LHDT

Gwelwyd newidiadau cymdeithasol enfawr sydd wedi arwain at warchod cyfreithiol ar gyfer pobl lesbiaidd, hoyw, deurywiol a thrawsrywiol (LHDT) yn y DU. Fodd bynnag, mae heriau a brwydrau yn parhau, nid yn unig yn y DU ond ledled y byd. Mae pobl LHDT yn dal i ddioddef gwahaniaethu a rhagfarn, ac mae anawsterau penodol o … Continue reading Mis Hanes LHDT – Yn falch o fod yn Gyfaill LHDT Parhau i ddarllen

Awê Awen: Rhoi Go Arall i Goa

Mi oedd hi’n weddol hwyr yn y dydd arnon ni’n cyrraedd pentref Agonda, yn Ne Goa. Pan gyrhaeddwch chi Agonda, mae’na T-junction ac arno eglwys, o’r fan honno rhaid dewis mynd tua’r Gogledd neu’r De ar hyd y traeth. Roedd y cwpl hŷn wnaethon ni rannu tacsi efo nhw o’r orsaf drenau yn Margao wedi dweud […] Parhau i ddarllen

Eglwysi Bro Aled: Dydd Sul, 19 Chwefror 2017

Darlleniad y Dydd: Josua 24:14-15 (BCND:tud.219 / BCN: tud.200)

‘Ein Tad yn y nefoedd, sancteiddier dy enw; deled dy deyrnas; gwneler dy ewyllys, ar y ddaear fel yn y nef.’ Gyda’r geiriau yma y rhoddodd Iesu wers werthfawr i’w ddisgyblion ynglŷn â sut i weddïo. (Mathew 6:9-13) Dangosodd i ni sut y dylem sylweddoli mawredd . . . → Read More: Dydd Sul, 19 Chwefror 2017

Parhau i ddarllen

fel y moroedd: ffrind go iawn

“Gallwn roi ochenaid o ryddhad. Ffrind ydy’r Arlywydd, un go iawn,” meddai Boaz Bismwth o Israel Hayom wedi clywed beth ddwedodd yr Arlywydd Trump o blaen y wasg ddoe. Ydy wir. Ac un medrus hefyd sydd yn gwybod sut i ennill cytundebau gwych. Mae o wedi profi ei hun tro ar ôl tro ers iddo gychwyn llai na mis yn ôl. Bydd y perthynas rhwng America ac Israel yn ffantastig – y gorau yn hanes Israel. Mae hyn yn gwylltio rhai yn anffodus, ond dyna fo.  Parhau i ddarllen

S4C Caban: Dau o Fro Ddyfi’n mynd am antur i’r Alban

Mae’r ddau ffermwr o Fro Ddyfi, Wil Hendreseifion ac Aeron Pughe, wedi gwneud eu siâr o deithio. O uchelfannau’r Andes i rewlifoedd Sgandinafia, mae gwylwyr S4C wedi’u dilyn i bellafoedd y byd i brofi amrywiaeth o ddiwylliannau gwledig. Mae eu …Darllen mwy Parhau i ddarllen

BlogMenai.com: O ble daw’r pres i achub yr Egin?

Wel – a barnu oddi wrth y trydariad yma mae yna ymdrech wedi ei gwneud i gael hyd i bres i achub yr Egin er mwyn caniatau i S4C symud i’r lle.

Felly mae yna ymgais yn cael ei gwneud i symud pres o’r gyllideb addysg – a gallwn gymryd yn ganiataol mai’r gyllideb addysg bellach ydi’r targed – byddai’n amhosibl cyfiawnhau cymryd pres o ysgolion a’i roi i Goleg y Drindod.  O ystyried mai’r gweinidog perthnasol ydi Kirsty Williams – bydd Ken Skates yn gorfod rhoi uffern o ffeit i gael ei ddwylo ar ddima goch.  
Felly beth sydd ar ol?  Wel, gellid mynd i’r arian sydd gan y llywodraeth wrth gefn wrth gwrs – ond mae yna wariant sylweddol wedi dod o’r fan honno yn ddiweddar iawn – i roi cymorth i’r Gwasanaeth Iechyd fynd i’r afael a phroblemau’r gaeaf.  Y lle amlwg arall ydi gwariant ar yr iaith Gymraeg – ond byddai dod o hyd i’r £6m llawn yn mynd a thua chwarter y gyllideb  flynyddol ar y Gymraeg.  Byddai hynny’n gwbl, gwbl anerbyniol – yn ol panel sydd wedi ei greu i gynghori’r llywodraeth does yna ddim budd ieithyddol, addysgol na chymdeithasegol ynghlwm a’r cynllun.  

Oni bai bod y peth mor ddifrifol byddai yna rhywbeth gogleisiol yn y syniad o wario lwmp o gyllideb y Gymraeg ar gynllun sydd o ddim budd i’r Gymraeg.

Mae’r holl sefyllfa yma’r tu hwnt i grediniaeth.  Ymddengys bod Llywodraeth Cymru yn chwilio am bres i roi grant i gorff sydd – yn ol tystiolaeth S4C i’r Pwyllgor Dethol Cymreig – efo’r adnoddau i lenwi’r bwlch ariannol beth bynnag.  Pwrpas grant ydi caniatau i rhywbeth llesol na fyddai’n digwydd heb gymorth ariannol fynd rhagddo.

Tros y dyddiau nesaf byddaf yn ysgrifennu dau lythyr – un i Archwilydd Cyffredinol Lloegr (mae’r rhan fwyaf o gyllid y sianel yn cael ei ddarparu rhwng y Bib) yn gofyn iddo edrych ar sut mae S4C wedi delio efo’r symudiad i Gaerfyrddin – ac yn arbennig felly’r blaendal o £3m mewn rhent, a’r llall i Archwilydd Cyffredinol Cymru yn gofyn iddo edrych sut mae’r Drindod wedi rhoi eu cais at ei gilydd, ac ymateb Llywodraeth Cymru  i’r cais am bres i lenwi bwlch ariannol  yng nghynllun y Drindod.

Parhau i ddarllen

Eglwysi Bro Aled: • Iesu, Iesu, rwyt ti’n ddigon (Colosiaid 2:11-15) – Rhodri Glyn (12.02.2017)

http://eglwysibroaled.com/wp-content/uploads/podlediad/12022017_pm_rhodriglyn.mp3
Parhau i ddarllen

National Library of Wales Blog: The National Library of Wales in the Digital Age

Developments in digital technology mean that Libraries in the 21st century have to adapt its services to fulfill the needs of their users. Today, users […] Parhau i ddarllen

Analog: Just published: the Routledge Companion to Global Internet Histories

Three-and-a-half years and an elephantine amount of effort in the making, Routledge have just published their Companion to Global Internet Histories, to which I was very pleased to be able to contribute a chapter. Congratulations to Gerard, Mark, Emily and … Continue reading Parhau i ddarllen

newydd sbon: Milltir sgwâr

Term a ddefnyddir yn aml i ddisgrifio cynefin rhywun yw ‘milltir sgwâr’. Yn ol Geoff Boeing, fe wnaeth Allan Jacobs greu mapiau milltir sgwâr o ddinasoedd gwahanol fel modd o gymharu eu gwrthrychedd (objectivity). Hynny yw, bydd yr un cymhariaeth yn cael ei wneud rhwng un lle a’r llall gan bwy bynnag fo’r arsyliwr. Mae’r […] Parhau i ddarllen

Blog Glyn Adda: Ie, llanast …

Newydd i’w groesawu yn sicr yw fod cabinet Gwynedd ddoe wedi penderfynu cynnal ymgynghoriad pellach ar ddyfodol addysg yn ardal Penllyn. Ystyr hyn yw fod ailfeddwl ynghylch yr holl syniad o wneud yr ysgol newydd 3-19 oed yn ysgol eglwysig. Ysgogiad uniongyrchol yr ailfeddwl yw fod esgobaeth Llanelwy wedi mynegi, mewn llythyr at yr awdurdod […] Parhau i ddarllen

fel y moroedd: dwy wlad

Roeddwn i’n disgwyl am y diwrnod hwn yn eiddgar ynghyd â nifer o bobl wladgarol; heddiw cwrddodd yr Arlywydd Trump â’r Prif Weinidog Netanyahu yn Nhŷ Gwyn am y tro cyntaf yn swyddogol. Mae gan Israel ffrind go iawn yn yr Arlywydd. Edrycha’ i ymlaen at weld sut bydd y ddwy wlad yn cydweithio’n agos o hyn ymlaen. Ceith America ei bendithio drwy fendithio Israel.  Parhau i ddarllen

Y Twll: Ydy UKIP yn ffasgwyr?

Yn dilyn ei drafodaeth o wrthwynebiad Cymdeithas yr Iaith i UKIP yn y Senedd, dyma Huw Williams yn trafod y bygythiad mai’r blaid hon yn cynrychioli, a phaham mae’n gymwys eu gosod o fewn traddodiad eithafol yr asgell dde. Y ffasgwyr newydd Gwireddwyd yr hunllef, felly, ochr draw’r môr Iwerydd. Mae Donald Trump, a’i gyfaill … Parhau i ddarllen “Ydy UKIP yn ffasgwyr?”

The post Ydy UKIP yn ffasgwyr? appeared first on Y Twll.

Parhau i ddarllen

National Library of Wales Blog: A Crowdsourcing Platform for Wales

The Library is grateful to Welsh Government for funding this innovative project and in particular to the Cabinet Secretary for Economy and Infrastructure, Ken Skates […] Parhau i ddarllen

Addysg yn Sir Ddinbych: Sylfeini yn cymryd siâp ar safle ysgolion newydd

Mae gwaith wedi bod yn symud ymlaen ar safle datblygiad newydd sbon ar gyfer Ysgol Pen Barras ac Ysgol Stryd y Rhos yn Glasdir, Rhuthun. Dros yr wythnosau diwethaf mae’r gwaith ar y sylfeini wedi parhau gyda deunydd llenwi yn dod i’r safle i godi lefel y ddaear i gwblhau y llwyfandir ar gyfer yr […] Parhau i ddarllen

fideo wyth: Cyfwyniad i: Gwent – The Witcher Card Game

gan Elidir Jones Nodyn: roedd y cofnod yma i fod yn fideo. Wnes i drio. Wir yr. Ond roedd technoleg wedi penderfynu troi yn fy erbyn. Dim am y tro cynta. Doedd ‘na ddim ffordd y byddai’r fideo wedi edrych yn iawn, mae gen i ofn. Felly mwynhewch y sgript, wedi ei ailgreu isod, a dychmygwch…

Parhau i ddarllen

radiorhydd: radio rhydd @ Noddfa

Parhau i ddarllen

Cymraeg – Good Practice Exchange at The Wales Audit Office: Datblygu personas ar gyfer gwasanaeth sy’n canolbwyntio ar y defnyddiwr

Sut all personas helpu i sicrhau bod prosiectau yn canolbwyntio ar y defnyddiwr? Isod mae Dyfrig Williams yn adlewyrchu ar sut maen nhw wedi bod yn rhan o’i waith ar fynd i’r afael â data yn effeithiol. Rydw i wedi bod yn gweithio ar arbrawf i gasglu data ar gyfer archwilwyr fel y gallwn weithio’n […] Parhau i ddarllen

Llyfrgelloedd Sir Ddinbych: Cylch Darllen Llyfrgell Rhuthun – Chwefror 21, 2.00yh

Pijin gan Alys Conran (cyfieithiad Sian Northey) Mae Pijin yn stori drasig, ddoniol o bryd i’w gilydd a dwys yn y pen draw o gyfeillgarwch plentyndod a sut mae’n cael ei rwygo ar wahân, stori o euogrwydd, tawelwch a cholli … Parhau i ddarllen Parhau i ddarllen

fel y moroedd: 12:00:30

12:00:30, Ionawr 20, 2017 (diwrnod Inauguration) – hwn oedd yr amser roedd Mr. Trump yn bwriadu symud Llysgenhadaeth America i Jerwsalem, yn ôl Bob Corker, Cadeirydd Pwyllgor Cysylltiadau Tramor. Wnaeth o ddim serch hynny, nid oherwydd bod ofn ganddo ar y gwrthwynebiad chwyrn gan y gwledydd Arabaidd, ond oherwydd bod Israel ei hun yn amharod i’w gelyniaethu. Mae’r Arlywydd yn siarad efo’r Prif Weinidog Netanyahu yfory, a bydd y Senedd yn cadarnhau enwebiad David Freedman yn Llysgennad i Israel ddydd Iau. Gobeithio y bydd popeth yn symud yn gyflym wedyn. Parhau i ddarllen

Archifau Morgannwg: Straeon Caru

Hail! genial season of the year To faithful lovers ever dear Devoted be this day to praise My Anna’s charms in rustic lays Now billing sparrows, cooing doves Remind each youth of her he loves My heart and head are both on flame Whene’er I breath my Anna’s name Ysgrifennwyd y llinellau hyn gan ŵr […] Parhau i ddarllen

Llafar Bro: Apêl Gŵyl Cerdd Dant Blaenau Ffestiniog a’r Fro 2018

Fel y gŵyr holl ddarllenwyr Llafar Bro bellach, fe fydd Gŵyl Cerdd Dant Genedlaethol Cymru yn ymweld â’r dref am y tro cyntaf yn Nhachwedd 2018. Mae’r cynllunio ar y gweill eisoes, a chafwyd cyfarfodydd cyntaf y ‘Pwyllgor Gwaith’ a rhai o’r … Parhau i ddarllen

BlogMenai.com: Cwestiwn bach arall am S4C a’r Drindod

Tudalen ydi’r isod o gofnodion o gyfarfod o Bartneriaeth Sir Gaerfyrddin ar Fai 2 2014.  Mae’r eitem ar adleoli S4C yn ymwneud a’r fideo i gyflwyno cais y Drindod oedd wedi ei gyflwyno i S4C ychydig fisoedd ynghynt.  Roedd Coleg y Drindod wedi clywed eu bod wedi derbyn y lleoliad yn ystod y Mis Mawrth blaenorol.
Yr hyn sy’n ddiddorol yma ydi bod y £3m yn cael ei ddisgrifio fel ‘investment’ ac nid fel rhent wedi ei dalu o flaen llaw.  Rwan mae’n bosibl mai blerwch ar ran rhywun neu’i gilydd sy’n gyfrifol am hyn – ond mae’n amlwg bod taliad o £3m gan S4C yn rhan o’r cais a dderbyniodd S4C.  Y cwestiwn sy’n codi ydi sut oedd Coleg y Drindod yn gwybod na fyddai gofyn i S4C am £3m yn cael ei weld fel rhywbeth nad oedd yn gost niwtral?   Roedd niwtraliaeth o ran y gost yn amod cais llwyddiannus.  Petai amheuaeth am hyn ni fyddai’r Coleg wedi ei gynnwys yn y cais – felly mae’n dilyn ei bod yn debygol iawn bod trafodaeth rhwng y sianel a’r coleg ynglyn a’r trefniadau ariannu wedi digwydd cyn i’r cais gael ei gyflwyno.  
Ac mae yna gwestiwn arall yn codi wrth reswm – pam bod S4C a Choleg y Drindod yn credu bod grantiau o Ewrop ar gael pan nad oeddynt ar gael?  Byddai dyn yn disgwyl y byddai’r ddau gorff wedi gwirio bod y cynllun yn addas ar gyfer grantiau cyn cyflwyno a derbyn y cais ad leoli.  Efallai bod gwiriad felly wedi digwydd wrth gwrs ac mai’r ateb oedd yn wallus – ond mae’n fater sydd angen sylw.

Parhau i ddarllen

fel y moroedd: gwobr am ddewrder

Mae’r rhan fwyaf o Hollywood yn erbyn yr Arlywydd Trump yn chwyrn. Mae yna un gantores, fodd bynnag, sydd ddim yn ofni bod yn wahanol a mynegi ei chefnogaeth drosto fo. Aeth Joy Villa i seremoni Grammy neithiwr; dadwisgodd ei mantell wen er mwyn dangos ei ffrog orwych dani hi. Cafodd bentwr o negeseuon cas gan y rhyddfrydwyr, ond cafodd wobr fach am ei dewrder hefyd gan gefnogwyr yr Arlywydd Trump – ffrwydrodd gwerthiant ei chân gan 18,106,633% mewn oriau.  Parhau i ddarllen

Blog yr Hogyn o Rachub: Rhaid inni ddysgu dweud ‘Ffyc Off’

Allech chi ddadlau bod fy nghenedlaetholdeb i’n ymdebygu i zeal of the converted yn fwy na dim. Wedi’r cyfan dwi’n fab i Saesnes (heb sôn am fod efo teulu rhyfeddol o amrywiol) a’m hiaith gyntaf ydi Saesneg, yn dechnegol. Byddai hynny, fodd bynnag, yn ddadl ffals. Fel na all unrhyw un ond am y sawl ohonom sydd wedi bod yn y sefyllfa unigryw honno ei ddeall, dewis oedd gen i: p’un ai i fod yn Gymro ynteu’n Brydeiniwr. Y cyntaf ddewisais i, a hynny ar ôl deall nad oes modd bod y ddau, ddim go iawn. Rhaid dewis dy ochr. Am ryw reswm twp, Cymreictod a phopeth ynghlwm wrth hynny – iaith, hanes, diwylliant – apeliodd ataf i, ac nid yr hunaniaeth artiffisial anorganig sydd ond yn bodoli i danseilio’r pethau hynny; yn wir, eu dinistrio’n llwyr. Wna i ddim smalio nad ydw i’n edifar y dewis hwnnw o bryd i’w gilydd, er, o edrych yn ôl, mae’n ymdebygu’n fwy i dynged na dewis.

Bu’n sbel ers imi gael blog rantio. Dwi wedi sawl tro yn y gorffennol (er nad ers sbel) cwynfanu ynghylch cyflwr cenedlaetholdeb yng Nghymru – ein twpdra, ein llwfrdra – ond gan wastad ganolbwyntio ar Blaid Cymru, boed yn deg ynteu’n annheg braidd. Ond yn ysbeidiol dwi’n ffeindio’n hun yn rhwystredig hyd at anobaith; y peth hwnnw y dywedodd Saunders ei fod yn hawdd ymdroi ynddo am fod cysur ynddo, sydd ar yr wyneb yn ddoeth ond sydd actiwli’n beth hurt iawn i’w ddweud i unrhyw un sydd â phrofiad ohono. 

Nid y Blaid, am unwaith, dwi’n ei chyfeirio ati yma. Na, at genedlaetholwyr Cymru eu hunain a’n hagwedd gyffredinol. Yr un hen broblem; rhy barchus, rhy boleit. Efallai fi sydd ar y we gormod ond mae gwegenedlaetholwyr Cymru, ag un eithriad nodedig, jyst rhy neis a chall. Cenedlaetholdeb deallusol sy’n teyrnasu yno, nid cenedlaetholdeb y pridd – ac mae’n troi arna i. Yn y galon ac yn y gwaed y mae cariad at wlad, nid yn y pen.

Crisialwyd lot o’m rhwystredigaeth yn ystod ffrae ddiweddar Ysgol Llangennech. Nid manylion y peth sy gen i dan sylw yma (af i ddim iddynt achos os ydych chi’n darllen hyn mae’n siŵr eich bod yn gyfarwydd â’r rheiny) ond yr ymateb cyffredinol o blith cenedlaetholwyr (cenedlaetholwyr ar-lein yn fwy nag yn y cigfyd efallai, yn lle y mae’n haws y dyddiad hyn dweud gwirioneddau heb i’r byd a’i gi gael go). Gadewch imi ymhelaethu.

Michael Jones o RhAG ddywedodd yr hyn a sbardunodd y ddadl fawr. Os dwyt ti ddim yn licio’r ffaith dy fod mewn cymuned lle mae Cymraeg, dos dros y ffin (sylwer: ddim yn ôl neu Sais) a fydd ddim angen i chdi boeni am y peth. Mae Michael Jones yn gwbl, 100% cywir i ddweud hyn. Mae cenedlaetholwyr yn gwbl iawn i ddweud hyn hefyd: a’i ddweud yn agored. Waeth un o le wyt ti, os ti’n byw mewn cymuned lle mae’r Gymraeg i’w chlywed a bod hynny’n mynd dan dy groen, boed i’r neges i ti fod yn glir: ffyc off i rywle arall. Mae’r peth yn well i chdi, ac yn well i ni. Dydi o ddim yn rhywbeth twp i’w wneud. Hon ydi’r agwedd sydd angen inni feddu arni, neu yn hytrach, ei hail-ganfod. Rhain ydi’r math o bethau sydd angen i ni eu dweud – nid yn unig am eu bod yn gywir, ond am eu bod yn strategol gall hefyd (sy’n flogiad cwbl ar wahân).

Ond na, ebe Ifan Morgan Jones ar ei flog, mae’n beth gwirion i’w ddweud cyn mynd i fanylder ar fanteision addysg Gymraeg. Iawn – mae hynny’n ymateb call ond y broblem eithriadol efo’r holl beth ydi ei fod wedi’i anelu at argyhoeddi pobl fydd byth, byth yn dod i weld y safbwynt hwnnw. Ac yn wir, mae hynny’n rhywbeth dani fel petaem ni’n ei wneud o hyd wedi mynd, ceisio dadlau’n gall a rhesymol efo pobl sydd ddim yn gall na’n rhesymol. Y mae’n wastraff llwyr o unrhyw allu deallusol sydd gennym; anghywir yn ei hanfod nid yw, ond weithiau tydi dadl ddim yn ddigon i ennill dadl. (Mi ddylwn i ddweud yma fy mod i’n hoff iawn o ddarllen blog Ifan, ond bod ein mathau o genedlaetholdeb bosib yn groes i’w gilydd)


“Apartheid” – Barn y Blaid Lafur yn Sir Gâr am addysg Gymraeg mae’n debyg. Rhag eu cywilydd, nhw a’u ffrind newydd Neil Hamilton. #Cymraegpic.twitter.com/MgQaqNYVKx

— Math Wiliam (@MathGW) February 10, 2017

Dyma rydan ni’n ei erbyn yng Nghymru, yn enwedig fel Cymry Cymraeg: nid yn unig casineb nad oes modd i’r sawl a’i cadwo ei gelu, ond idiotrwydd ar lefel arallfydol. Does ots fod y dwatsen lwyr uchod yn Gymraes. Does ‘na ddim dadlau efo ffycin ynfytod fel hi. Roedd ar dudalen un o’m ffrindiau Facebook (dwi ddim am ddweud pwy na chynnig dolen yn gyhoeddus) ddadl hir am achos penodol Llangennech a hoeliodd y neges hon fy sylw yn fwy na’r un arall:
Mi ydan ni mor awyddus i ymddangos yn gall a deallus fel ein bod ni wedi anghofio sut mae bod yn flin

‘Rhen Michael oedd yn iawn wedi’r cyfan felly, mae’n debyg. Roedda ni jyst bach yn rhy neis i fod isio coelio’r peth; achos ein bod ni’n ofn coelio pa mor uffernol ydi’r bobl ‘ma, yn ceisio gweld ochr orau pan nad oes un.

Pwy fyddai’n sefyll yn gadarn yn erbyn y fath bobl? Cymdeithas yr Iaith i’r adwy! Felly rhyddhaodd y mudiad ddatganiady’i gwelais yn cael ei ddisgrifio fel “call” a “synhwyrol” a “chytbwys”, sy ddim exactly yn eiriau mae rhywun yn eu cysylltu â’r Gymdeithas y dyddiau hyn beth bynnag. Ar ôl sefyll fyny i’r hen Hamilton ym mhwyllgor y Cynulliad mewn ffordd mor arwrol, ar sail popeth hyfryd a rhyddfrydol ac efo’r Gymraeg nid mwy nag atodiad i hynny, oni wnaent yr un fath yn achos gwrthwynebwyr troi Ysgol Llangennech yn un Gymraeg?

Na. Datganiad pathetig oedd o – roedd gwneud ‘safiad’ angerddol yn erbyn UKIP yn y Cynulliad yn llawer mwy greddfol rywsut i’r Gymdeithas na gwneud safiad angerddol o blaid addysg Gymraeg yn Sir Gâr. Fel ymateb Ifan Morgan Jones, un gair yn unig sy’n disgrifio’r drewdod: gwendid. Mae o fel bod cael goar Neil Hamilton yn hawdd ac yr awn i’r gad ar farchogion gwynion i’w drechu – ond pan mae rhywun arall yn arddel ei safbwyntiau, yn cydweithio’n ddi-gywilydd ag o, neu jyst yn mynd yn erbyn buddiant y genedl, rydyn ni’n ymgilio’n ôl i’n hogofâu ac yn gofyn am sgwrs a thrafod, ar yr union adeg y mae angen miniogi’n cleddyfau. 
Byddai o les inni ddewis ein brwydrau yn well hefyd. Petaem ni’n gwneud hynny efallai y gallem ennill mwy ohonynt.

Dwi’n meddwl y brif broblem ydi bod cenedlaetholwyr yn meddwl bod y gallu i ddadlau’n gywrain yn lle gwylltio a dweud wrth nobs i fynd i’r diawl yn arwydd o gryfder a gallu – arwydd o wendid pur yw.

Ceisio cynghreiriaid ydi ymateb sawl un i ymnerthu’r genedl. Mae Seimon Brooks (ymhlith eraill, ond efallai fo ydi’r cenedlaetholwr amlycaf i wneud hyn) wedi bod yn groch sawl tro dros y misoedd diwethaf y dylai’r Blaid gydweithio â Llafur i atal UKIP.
Nac ydyn, Simon.

Ylwch, rhydd i bawb ei farn a’i ddiffyg crebwyll gwleidyddol ond eto, gwendid ydi’r unig air sy’n disgrifio hyn; ac anallu i weld yr union elyn. Roedd y twît uchod yn crynhoi pam bod cenedlaetholdeb Cymru’n tindroi. Fe’i gwnaed fisoedd cyn ffrae Llangennech ond roedd y sentiment yn hollol anghywir. Y gont wirion yn y fideo uchod? Cynghorydd Llafur. Cynghorydd Llafur sy’n dilyn traddodiad gwrth-Gymraeg parhaus y blaid Lafur yng Nghymru, y mae’r achosion ohonynt yn rhy niferus i’w rhestru mewn un blog. Os taw prif nod Plaid Cymru yw gwarchod a hyrwyddo’r genedl a gweithio er ei lles hi a’i phobl, does modd sefyll ysgwydd yn ysgwydd â Llafur achos cofiwch hyn: pan mae hi’n dod at statws Cymru a’r iaith Gymraeg, mae Llafur yn agosach o lawer at farn UKIP na barn Plaid Cymruachos na phlaid Brydeinig ydi hi. Ac ni ellir cyfaddawdu rhwng Cymreictod â Phrydeindod mwy na all llygoden gyfaddawdu â chath. Weithiau rhaid inni roi i’r neilltu’r darlun mawr a chanolbwyntio arnom ni ein hunain, ac o weld hynny weld taw unrhyw un sy’n arddel Prydeindod yw’r gelyn. A rhaid eu hymladd.

Mi rydyn ni mor bryderus ynghylch ypsetio pobl, ynghylch cael sylw drwg yn y wasg, a gydag obsesiwn hurt o geisio ennill calonnau calonnau’r anenilladwy, fel y mae’n ein hatal fel cenedlaetholwyr. Y mae lle i hynny, ond dyna’n prif dacteg a pham nad ydi Cymru’n mynd i’r unman. O ran y frwydr genedlaethol, rhaid ymladd tân â thân. Y math o dân sy’n beryg bywyd yn nwylo’r cenhedloedd mawrion ond sy’n gwbl hanfodol i oroesiad cenhedloedd bychain.  

Dydi cenhedloedd modern ddim yn mynd rhwng y cŵn a’r brain drwy waed a thân a dinistr. Na, gallant oroesi’r pethau hynny. Ond os delo awr diwedd y Cymry, awn i’r bedd hwnnw nid am ein bod wedi bod yn rhy ymosodol na’n annymunol. Y mae’r llwybr at ein bedd cenedlaethol yn frith gan ddadleuon neis, bod yn barchus a bod yn groesawgar, ac awn i’r bedd hwnnw â gwên ar ein hwyneb. Y mae weithiau lle i ddwrn yn lle llaw – nid yn yr ystyr llythrennol, ond yn lle ceisio bod mor gall a mor ddeallus ddweud gwirioneddau’n blwmp ac yn blaen, a sylwi bod yn well gan y rhan fwyaf llethol o bobl glywed y rheiny na geiriau gofalus diystyr, dideimlad.
Mwy o galon, y peth hwnnw sydd wedi rywsut, drwy ryw fodd, ymgilio’n drybeilig yn nisgwrs cenedlaetholdeb y Cymry. 

Na, mae’n amser i ni ddysgu bod ein petrusrwydd cynhenid am ein difa, ac mae’n rhaid i genedlaetholwyr Cymru ddysgu dweud ‘ffyc off’, a dysgu drachefn fod angen weithiau fod yn flin am y pethau perthnasol sy’n effeithio’n uniongyrchol arnom ni, ac nid ar bopeth arall a ddigwydd yn y byd.

 
Y ‘ffyc off’ mwyaf cywrain yn holl hanes y Cymry

Parhau i ddarllen

S4C Caban: Pobol y Cwm yn annog dynion i beidio â dioddef yn ddistaw

Mae’r actor sy’n portreadu dyn sy’n diodde’ o gam-drin yn y cartref yn annog dioddefwyr i beidio â dioddef yn ddistaw, ac i siarad ag elusen neu ffrind am gymorth. Dros y misoedd diwethaf mae gwylwyr Pobol y Cwm ar …Darllen mwy Parhau i ddarllen

Llyfrgelloedd Sir Ddinbych: Cylch Darllen y Dysgwyr, Llyfrgell Rhuthun, 20ain Chewfror, 3.00yh

Y Weirglodd Wen – Lona Patel I Magi, mae cael ei gyrru i fferm y Weirglodd Wen i weini a hithau ond yn dair ar ddeg oed yn antur newydd – cyfle i ehangu ei gorwelion, cyfarfod ffrindiau newydd ac … Parhau i ddarllen Parhau i ddarllen

National Library of Wales Blog: Chaucer goes global

Two of the National Library’s Chaucerian treasures have enjoyed world-wide acclaim during the last few months. Our most famous English manuscript, the late 14th- or […] Parhau i ddarllen

Gofalaeth Fro'r Llechen Las: Cael yn ôl

Does dim rhaid i chi ateb y cwestiwn hwn.  Ond, ble mae’ch arian chi?  Nid unrhyw arian sydd genych yn y banc ond yr arian sydd acw, yn y tŷ.  Ydi o’n ddiogel?  Ydych chi’n cofio lle mae o?  Dan fatras y gwely?  Mewn hen dun bisgedi yn y twll dan grisiau?  Yn y tebot […] Parhau i ddarllen

Cylch Meithrin Ty'r Cymry: Dydd Gŵyl Dewi / Saint Davids Day 2017

Blog Glyn Adda: Yn iach o’r clwy

Wrth ddarllen gwaith Pantycelyn ar dri chan mlwyddiant ei eni, dyma sylwi ar y pennill hwn: Ni all fy meiau, er eu rhif, A’u cynddeiriogrwydd cas, Eu sgil, eu dyfais faith, a’u grym I faeddu dim o’th ras. Dyma’r defnydd traddodiadol, llafar, cywir o’r gair SGIL. Tric, dichell yw’r ystyr. Yn wahanol i lawer heddiw, […] Parhau i ddarllen

fel y moroedd: heb air

Luca Pappagallo ydy un o fy hoff gogyddion ar y we. Dw i wrth fy modd efo ei ryseitiau syml yn ogystal â’i gymeriad braidd yn swil. Mae ei acen ddeheuol yn bleserus hefyd (er bod yn well gen i acen ogleddol a dweud y gwir.) Yn aml iawn bydd o’n blasu’r canlyniad ar ddiwedd y fideo, a datgan pa mor flasus ydy’r pryd. Roedd y spaghetti efo caws a phupur hwnnw hynod o dda fel roedd o heb air y tro ‘ma. Parhau i ddarllen

Ifan Morgan Jones: Welsh education in Llangennech: Defusing the powder keg

It’s difficult to think of a more emotive issue in Wales’ local government than one that combines the Welsh language on one side and parents’ gut feeling about what is best for their child on the other.

This is a powder keg waiting to explode, feelings are high on both sides of the argument, and there’s a real danger someone will say something silly and set the whole thing off – oh, too late.

To make things worse, Neil Hamilton has now involved himself in the debate. UKIP feed off division, and will stir up hate for votes. It’s like asking a divorce lawyer to be your marriage councillor.

So what is needed on both sides are cool heads, and a grown up discussion on the facts of the matter. The central question here is: What is best for the kids?

The benefits of bilingualism

Why is the Welsh language taught at schools? There are cultural and historical reasons, of course, but those are unlikely to sway parents who don’t feel part on that tradition.

At its most basic level, then, the ability to speak Welsh is primarily a skill; one that also allows the children to study a subject, which is Welsh language culture.

We know that bilingualism is good for children. Studies have shown that bilingualism:

  • ·        Improves cognitive skills not related to language

  • ·        Makes the child better at solving mental puzzles

  • ·        Allows the brain to avoid distractions and stay focused

  • ·        Stops dementia in old age

·
That last point in no small advantage if we consider that our children are likely to live for longer than we do. Bilingualism forces the brain to work harder as it juggles the two languages. A harder working brain is a fitter brain (just as your body would be fitter if you had to work harder physically).

So far, nobody has been able to demonstrate scientifically that bilingualism is a disadvantage. The old 19th century argument that some languages are superior to others, or that learning two languages confuses children, has been proven to be completely false.

Given these advantages, we are very lucky in Wales that we are able to offer a bilingual education. Many primarily monolingual countries, where one language dominates, are not able to produce children that are fluent in two languages by the time they leave primary school.

So if the children at Llangennech will get two languages for the price of one, a Buy One Get One Deal if you will, what exactly is the problem?

Democracy

The argument against, it seems, is that parents should be able to choose what language their children are taught in. Taking that choice out of their hands is undemocratic.

This argument seems convincing at first sight, but I don’t really buy it, for a few reasons I’ll point out below. But the first thing that needs pointing out is that so-called ‘Welsh Medium education’ is actually Welsh and English education.

Children in a Welsh medium school are taught to speak and read in both Welsh and English. The only difference between a fully Welsh medium and a dual stream school is that they aren’t able to opt out of the Welsh language option.

Opponents will point out that the primary language of instruction is Welsh. But this makes sense as the primary language of many of these children’s interactions outside of the classroom will be English.

I have three children – one is nine, the other is six and the other five – and all three go to a Welsh medium school and speak Welsh at home.

Despite this, all three are able to speak and understand English, and my six and nine-year-olds can read English as well.

It cannot be argued therefore that a Welsh medium education deprives them of the English language in any way. They are taught to speak and read both languages at school.

So while a parent would be able to exercise the choice of not sending a child to a Welsh medium school, the child itself is actually being deprived of a choice. Their linguistic frontiers are being narrowed and there’s nothing they can do about it.

Misunderstanding

It’s also noteworthy that the Welsh language is the only skill taught at primary school that parents think they should exercise a choice over.

Schools are not run by committee. Experts in pedagogy at council level make decisions regarding what would best serve the children’s educational needs.

If parents argued that they should have a choice as to whether their children were taught science, or computing skills, or algebra, we would find this very odd, because we recognise that experts have a better understanding of what is best for the child than the parent.

A parent that, for instance, wanted to teach creationism rather than evolution would be encouraged to home-school the child.

But when a parent argues that a child should be deprived of the Welsh language, a skill that has proven benefits and no proven drawbacks, it is considered a legitimate grievance.

It is difficult to come to any conclusion other than that it is motivated either by a misunderstanding of the benefits of Welsh language education, or a cultural antipathy towards the language that some politicians are keen to exploit for political gain.

Conclusion

This should not be framed as an English v Welsh cultural or linguistic battle. I value both languages equally and am always thankful that I was given the opportunity to learn both. I would be much the poorer for not having learned one or the other.

Welsh medium schools are about giving every child in Wales that same opportunity.

Thank you for reading, and please leave a comment below.

Parhau i ddarllen

Bethan Gwanas: Cynhadledd Pobl Llyfrau

Heddiw, mi ges i ddiwrnod hyfryd, difyr a llawn syniadau yng Nghynhadledd Undydd i Gyhoeddwyr a Llyfrwerthwyr  yn Llety Parc, Abersytwyth. Ro’n i’n aelod o banel oedd yn trafod “Llyfrau i blant  a phobl ifanc – beth yw’r arlwy delfrydol?” Siwan Rosser oedd yn cadeirio a dyma’r panel: Myrddin ap Dafydd (Cyhoeddwr), Eirian James (Llyfrwerthwr), […] Parhau i ddarllen

Lowri Haf Cooke: Adolygiad Theatr: Macbeth (Theatr Genedlaethol Cymru)

Bu bron i hoffrennydd yr heddlu darfu ar lwyfaniad Theatr Genedlaethol Cymru o Macbeth yng Nghastell Caerffili yr wythnos hon. Ond cyfrannu at naws y noson wnaeth gwasanaeth Heddlu De Cymru, a’r cyd-ddigwyddiad, a amserwyd i’r dim . Ar y … Parhau i ddarllen Parhau i ddarllen

: Cynigion Cyllideb 2017/18

Croeso i’r flog diweddaraf. Rwyf yma yn Neuadd y Sir yn y siambr ddadlau ble byddwn ni’n trafod cyllideb y Cyngor yn ddiweddarach yn y mis. Mae’r cyfnod sydd ohoni yn amser pwysig iawn, nid yn unig i Gaerdydd, ond … Continue reading Parhau i ddarllen

fel y moroedd: codi wal

Maen nhw eisiau codi wal er mwyn amddiffyn y bobl a’r pethau gwerthfawr tu mewn rhag terfysgwyr. Cam doeth ac ymarferol. Na, dw i ddim yn sôn am wal yr Arlywydd Trump ar y ffin ddeheuol. Sôn am wal gwydr mae Ffrainc yn mynd i godi o gwmpas Twr Eiffel dw i. Wedi’r cwbl, codwyd waliau o gwmpas pob castell, Palas Buckingham, y Fatican, Tŷ Gwyn, tŷ Hillary, tŷ Obama, ayyb. Parhau i ddarllen

Awê Awen: Hampi llawn Hanes

Roedden ni wedi trefnu tuk-tuk i’n pigo fyny am 07:00 yn Benaulim. Naeth y diawl ddim ymddangos! Yn hytrach, mi gerddon ni rhyw gilometr i’r groesffordd lôn fawr, a dod o hyd i un yn fanno, diolch byth – mi oedd gennyn ni drên i’w ddal am 07:50! Yr hyn sy’n wych ydy ein bod […] Parhau i ddarllen

Golwg360: BLOG FIDEO: ‘Top ten’ William Williams Pantycelyn

Delyth Morgans Phillips sy’n trafod emynau gorau y Pêr Ganiedydd Parhau i ddarllen

Eglwysi Bro Aled: Dydd Sul, 12 Chwefror 2017

Darlleniad y Dydd: 2 Thesaloniaid 2:13-17 (BCND:tud.228 / BCN: tud.209)

Bore da a chroeso cynnes i chi i’r oedfaon heddiw. Gweddïwn y byddwn ni i gyd yn dod i berthynas ddyfnach gyda’n Harglwydd ac yn cael ein hatgoffa mor enfawr ydy ei gariad atom ni. Dewch i ni gymryd y cyfle i weddïo fel mae . . . → Read More: Dydd Sul, 12 Chwefror 2017

Parhau i ddarllen

anarchwaethus / gwefan anarchaidd yn y Gymraeg: British fascists try to appropriate Welsh symbols

I ddarllen yr erthygl wreiddiol yn Gymraeg, ewch i “Ffasgiaid Prydeinig yn ceisio bachu Cymreictod“. The following is an English translation of the original article “Ffasgiaid Prydeinig yn ceisio bachu Cymreictod“. Fascists are trying to take Welsh and Welsh-language symbols. These are racist, white-supremacist and violent groups. They attack refugees and migrants. They are Islamophobic […] Parhau i ddarllen

fel y moroedd: cŵn glas

Cafodd Jeff Sessions ei gadarnhau fel Atwrnai Cyffredinol o’r diwedd. Buddugoliaeth arall gan yr Arlywydd Trump er gwaethaf gwrthwynebiad chwyrn (arall) gan y Democratiaid. Pleidleisiodd yr holl weriniaethwyr “ie” y tro ‘ma gan gynnwys y ddwy a fradychodd eu parti yn ddiweddar. Ymysg yr “ie” coch, fodd bynnag, mae yna un las. Joe Manchin ydy o – Democrat o West Verginia, un o Gŵn Glas sydd gan olwg geidwadol er mai Democratiaid ydyn nhw. Mae Manchin yn cefnogi’r Arlywydd Trump er ei fod o’n cael ei farni’n hallt gan y Democratiaid eraill. Call iawn. Dw i’n siŵr y bydd ei etholwyr yn cofio hyn pan ddaw’r etholiad nesaf. Parhau i ddarllen

anarchwaethus / gwefan anarchaidd yn y Gymraeg: Ffasgiaid Prydeinig yn ceisio bachu Cymreictod

Ma ffasgiaid yn trial cymryd symbolau Cymreig a Chymraeg. Dyma grwpiau hiliol, goruchafol-wen a threisgar. Maent oll yn ymosod ar ffoaduriaid a mudwyr. Maent yn Islamoffobaidd ac yn wrth-Semitaidd. Maent yn gwrth-ddosbarth-weithiol ac yn batriarchaidd. Maent yn rhagfarnllyd yn erbyn pobl anabl. Yn fyr: dyma gachwrs cachaidd. Nid oes croeso iddynt yng Nghymru, na nunman […] Parhau i ddarllen

BlogMenai.com: Methu’r pwynt yn llwyr

Dwi’n hoff o Golwg 360 – a dwi hefyd yn cydymdeimlo efo ‘r wefan – mae’n rhaid ei bod yn uffernol o anodd cynnal gwasanaeth newyddion dyddiol gydag adnoddau bychan iawn.  Weithiau maent yn cael straeon da, ac weithiau maent yn cael rhai nad ydynt … Parhau i ddarllen

Cynghorydd Ann Davies: Digwyddiadau wedi eu mynychu gan y Cadeirydd yn Ionawr 2017

15/01/17 – Gwasanaeth Comisiynu ar gyfer Ardal Cenhadaeth Aber- Morfa yn Eglwys y Santes Fair, Rhuddlan.  Arweiniwyd y gwasanaeth gan yr Esgob Gregory.  Comisiynu’r Canon Ian Day fel Arweinydd Ardal y Genhadaeth. 18/01/17  – Angladd y Cynghorydd John Raymond Bartley, Dinbych, cyfaill a chydweithiwr, a bydd colled mawr ar ei ôl. 19/01/17 – Ymweliadau Cyngor […] Parhau i ddarllen